ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
BÀI THU HOẠCH MÔN
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
ĐỀ TÀI
ÁP DỤNG CÁC NGUYÊN LÝ SÁNG TẠO
TRONG THIẾT KẾ MÔ HÌNH 3D
GVHD: GS.TSKH. Hoàng Văn Kiếm
SVTH: Nguyễn Hải Yến
MSSV: CH1301074
LỚP : Cao học CNTT khoá 8
TP. Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 05 năm 2014
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
LỜI CẢM ƠN
Em xin cảm ơn Trường Đại học Công Nghệ Thông Tin TP.HCM đã tạo
điều kiện cho em được tiếp cận với môn học: Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa
Học.
Em xin cảm ơn Thầy GS.TSKH. Hoàng Kiếm về những bài giảng rất hay
của Thầy. Cảm ơn Thầy đã tận tình truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm quý báu
của mình giúp chúng em có thêm nhiều kiến thức trong quá trình học tập và
nghiên cứu khoa học. Chúng em có thể nhìn ra nhiều vấn đề trong khoa học và
trong cuộc sống , tiếp cận nghiên cứu khoa học và giải quyết vấn đề một cách có
phương pháp.
Em xin kính chúc Thầy thật nhiều sức khỏe !
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 2
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
LỜI NÓI ĐẦU
Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển rất nhanh, thế giới thay đổi
từng ngày, đầy thử thách và cạnh tranh. Thành công của con người trong thế giới
đó không còn chỉ là vấn đề chăm chỉ mà còn đòi hỏi kỹ năng tư duy sáng tạo. Sức
sáng tạo là yếu tố quan trọng và gía trị nhất khi đánh giá về năng lực của con

Sáng tạo là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của chúng ta, không
phải chỉ có những người làm khoa học, nghệ thuật mới phải thường xuyên sáng
tạo mà tất cả những ngành nghề khác cũng đều cần sự sáng tạo.
Nghĩ sáng tạo là nhìn một vấn đề, một câu hỏi… theo những cách khác với
thông thường. Tức là nhìn mọi thứ từ các góc độ, tầm nhìn khác nhau, “nhìn” theo
những cách không bị hạn chế bởi thói quen, bởi phong tục, bởi tiêu chuẩn…
Một câu hỏi được đặt ra là liệu sự sáng tạo có một khuôn mẫu hay không?
Câu trả lời là có, có những nguyên tắc và quy luật cho sự sáng tạo (40 nguyên lý
sáng tạo TRIZ, 07 nguyên lý sáng tạo SCAMPER,… ). Những nguyên tắc này tạo
nền tảng và định hướng cho tư duy sáng tạo. Tuy nhiên, để có thể nghĩ ra một ý
tưởng thực sự sáng tạo là một điều không đơn giản và không dễ dàng.
Ai trong chúng ta cũng có sự sáng tạo, và chúng ta có thể học để cải thiện
sự sáng tạo. Công việc càng khó thì não hoạt động càng tích cực tuy nhiên trước
một vấn đề khó nếu chúng ta không tỉnh táo thì chúng ta dễ dàng đi lạc đường.
Theo nghiên cứu thì đến thiên tài cũng mới sử dụng có 15% hiệu suất não của
mình! Cho nên, học nghĩ sáng tạo để “não” đi xa hơn là hoàn toàn có thể. Thật
may mắn vì chúng ta không phải gợi nhớ mọi thứ trong đầu để có thể tư duy một
cách sáng tạo. Tất cả những gì chúng ta phải làm là kết hợp khả năng sáng tạo bẩm
sinh trong chúng ta với những nguồn kích thích sáng tạo và những nguyên tắc suy
nghĩ sáng tạo. Kiến thức và những kinh nghiệm của chúng ta sẽ giúp khái quát lên
những nguồn kết hợp mà từ đó sẽ tạo ra ý tưởng.
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 5
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
1.2. Làm gì để nuôi dưỡng tư duy sáng tạo
Bộ não cũng cần tập thể dục mỗi ngày. Học tư duy là cách luyện tập trí não
tốt, giúp chúng ta có bộ não khỏe khoắn, minh mẫn để sống, làm việc và học tập
hiệu quả hơn. Nếu sử dụng bộ não để suy nghĩ thường xuyên và đúng cách, chúng
ta sẽ có một tư duy vượt trội và nâng cao khả năng tập trung. Nhưng nếu ít sử
dụng, lười vận động trí não thì khả năng suy nghĩ và học tập của chúng ta sẽ giảm
sút rõ rệt.

nào đó thì nó làm động lực cho chúng ta phát triển. nhưng so sánh quá
nhiều dẫn đến đố kỵ thì chỉ khiến ta mất thời gian. Thay vào đó hãy cố
gắng làm tốt nhất công việc của mình, học hỏi kinh nghiệm để tìm ra cách
làm việc tốt nhất.
• Không tin vào chính mình : đừng để xuống tinh thần, phải luôn biết cách tự
động viên mình
• Sống không có bất kỳ mục tiêu gì : Nếu sống không có bất kỳ mục tiêu gì,
sẽ không có điều gì thúc đẩy chúng ta tiến tới, bởi vì chúng ta không biết
mình đang đi làm gì, đang đi đến đâu và sống để làm gì. Chúng ta cần phải
tìm ra nơi mà ta muốn đến và mục tiêu của ta sẽ là cầu nối đến đó.
• Làm quá nhiều thứ cùng một lúc
• Không khuyến khích chính mình: Hãy tự thưởng cho mình sau mỗi lần đạt
được một thành tích gì đó nhỏ nhỏ. Thay vì đợi chờ một ai đó đến bên và
tặng mình một thứ gọi là hạnh phúc, tại sao mình lại không tự tạo hạnh
phúc cho chính mình? Chúng ta có quyền làm mọi thứ để bản thân cảm
thấy thoải mái và tràn ngập cảm hứng .
1.4. 40 nguyên lý sáng tạo triz
40 nguyên lý sáng tạo TRIZ do Genrich Saulovich Altshuller (1926-1998)
sáng tạo ra. TRIZ là một công cụ xây dựng tư duy định hướng nhằm đi đến lời giải
bằng con đường ngắn nhất dựa trên các quy luật phát triển các hệ kỹ thuật và sử
dụng chương trình tuần tự các bước, có kết hợp một cách hợp lý 4 yếu tố: tâm lý,
logic, kiến thức và trí tưởng tượng.
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 7
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
Nhiều người cho rằng sáng tạo mang tính bẩm sinh. Nhưng đối với những
người theo thuyết sáng tạo (TRIZ) thì khả năng sáng tạo có thể được học hỏi được
phần nào một cách rất có qui tắc. Tuy nhiên không có công cụ nào là vạn năng.
TRIZ đề ra 40 nguyên tắc hay thủ thuật. Các nguyên tắc hoặc thủ thuật
được mô tả như bảng dưới đây:
Stt Tên nguyên tắc Phiên âm tiếng Anh

Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
29 Sử dụng kết cấu khí, lỏng Pneumatics and hydraulics
30 Sử dụng vỏ dẻo, màng mỏng Flexible shells and thin films
31 Sử dụng vật liệu nhiều lỗ Porous materials
32 Thay đổi màu sắc Color changes
33 Đồng nhất Homogeneity
34 Phân hủy hoặc tái sinh Discarding and recovering
35 Thay đổi thông số lý hóa Parameter changes
36 Sử dụng chuyển pha Phase transitions
37 Sử dụng sự nở nhiệt Thermal expansion
38 Sử dụng chất oxy hóa mạnh Strong oxidants
39 Thay đổi độ trơ Inert atmosphere
40 Sử dụng vật liệu tổng hợp Composite materials
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 9
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
Chương 2:
ĐỒ HỌA 3D VÀ ỨNG DỤNG TRONG THỰC TẾ
2.1. Lịch sử ra đời và phát triển
Ngay từ những năm 1940 và 1950 các thí nghiệm trong đồ họa máy tính đã
bắt đầu, nhưng chỉ vào đầu những năm 1960 những thử nghiệm nghệ thuật bắt đầu
được thực hiện .Vào giữa thập niên 70 đồ họa máy tính trong giai đoạn này liên
quan đến chủ yếu là hình ảnh 2 chiều. Vào cuối những năm 1980, hình ảnh 3D
thực tế đã bắt đầu xuất hiện trong các bộ phim điện ảnh. Và vào giữa những năm
90 đã có những bộ phim hoạt hình 3 chiều được sản xuất hoàn toàn bằng máy tính
có cài đặt các tool 3D. Cho tới thời điểm hiện nay công nghệ đồ họa 3D đã phát
triển rất mạnh mẽ với siêu phẩm phim “Avatar” được trình chiếu 2009.
2.2. Các phần mềm 3D phổ biến và ứng dụng
Hiện nay có nhiều công cụ giúp chúng ta vẽ tạo và diễn hoạt mô hình 3D,
nó được phân thành từng nhóm theo ứng dụng trong thực tế
• Nhóm nghệ thuật ( Phim ảnh, hoạt hình, game, quảng cáo) : Maya, 3DsMax

sinh học" hoạt động tương tự như Google Maps về cơ thể người. Có
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 12
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
nghĩa là người dùng có thể dựa trên mô hình 3D có sẵn để tùy ý phóng
lớn, thu nhỏ và quan sát cặn kẽ mọi góc độ, từ đó nắm được chức năng
của các hệ thống khác nhau của cơ thể. "Người kỹ thuật số" được tải
miễn phí tại địa chỉ />− Công nghệ in 3D trong y tế: tạo ra các bộ phận của cơ thể người để thay
thế trong quá trình điều trị cho bệnh nhân . Các bộ phận nhân tạo này
được in bằng những chât liệu khác nhau ( nhựa dẻo chịu nhiệt, silicon,
…). Dựa vào công nghệ in 3D đã sản xuất ra hộp sọ, da, mắt, mũi, mạch
máu,… toàn là nhân tạo.
c. Công nghệ 3D trong giáo dục:
− Ứng dụng các chương trình công nghệ đồ họa 3D ( Max, C4D, Maya,
Illutrator, Flash, QT, C# ) thiết kế các sản phẩm, phần mềm phục vụ
môn học Giáo dục quốc phòng an ninh.
− Ứng dụng các phần mềm đồ họa 3D để tạo thực tế ảo (Virtual Reality –
VR) làm tăng hiệu quả bài giảng và quan trọng là tạo được sự mới lạ
kích thích, thu hút người học
d. Công nghệ 3D trong quân sự
− Công nghệ 3D đóng một vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp
quốc phòng và thúc đẩy sự phát triển ngành công nghiệp này. Mà cụ thể
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 13
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
thì công nghệ này có thể giúp thiết kế vũ khí và trang bị cần dùng cho
quân đội.
− Chẳng hạn như hiện nay mỗi khi cần thêm đạn dược và những thiết bị
khác các chiến hạm đều phải ghé bến cảng. Nhưng với các máy in ba
chiều 3D, giới quân sự hi vọng sẽ có thể loại bỏ trung gian và “in” ngay
trên tàu những thứ cần thiết trên đây.
− Trong tương lai gần, nhờ kỹ thuật in 3 chiều, người ta sẽ sản xuất được

Chương 3:
ÁP DỤNG MỘT SỐ NGUYÊN LÝ SÁNG TẠO TRIZ
TRONG PHẦN MỀM AUTODESK MAYA
3.1. Giao diện Autodesk Maya 2014
Giao diện người sử dụng của Maya 2014 bao gồm một số công cụ, các
trình chỉnh sửa và các nút điều khiển. Chúng ta có thể truy nhập bằng trình
đơn chính hoặc sử dụng các trình đơn đánh dấu cảm nhận cảnh quan , có
thể dùng các ngăn kệ (shelves) để lưu trữ các biểu tượng quan trọng hoặc
các phím nóng.
Gồm 4 khung nhìn (Top, Front, Side, Persp)
3.2. Áp dụng một số nguyên lý sáng tạo Triz
3.2.1. Nguyên tắc phân nhỏ, tách khỏi :
− Chia đối tượng thành các phần độc lập.
− Làm đối tượng trở nên tháo lắp được.
− Tăng mức độ phân nhỏ của đối tượng
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 16
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
Ví dụ : tách nắp ấm, quai ấm , thân ấm thành các đối tượng riêng cho dễ
làm và dễ đặt vật liệu.

3.2.2. Nguyên tắc chứa trong
− Một đối tượng được đặt bên trong đối tượng khác và bản thân nó lại
chứa đối tượng thứ ba
− Một đối tượng chuyển động xuyên suốt bên trong đối tượng khác.
Ví dụ: phần nước ( sữa) được chứa trong thân bình
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 17
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
3.2.3. Nguyên tắc thực hiện sơ bộ:
− Thực hiện trước sự thay đổi cần có, hoàn toàn hoặc từng phần, đối với
đối tượng.

− Nếu như khó nhận được 100% hiệu quả cần thiết, nên nhận ít hơn hoặc
nhiều hơn “một chút”. Lúc đó bài toán có thể trở nên đơn giản hơn và
dễ giải hơn.
Ví dụ: Nếu ta cho thuộc tính Divisions = 0 thì việc nắn lồng quạt chỉ thực
hiện trên ít điểm  thời gian nhanh hơn  hình dáng cũng gần đạt mức độ
chấp nhận
Khi cho Divisions =2 số điểm tặng lên gấp 2 lần , hình ảnh mượt mà hơn nhưng
mất nhiều thời gian  chọn Division vừa đủ
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 20
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
3.2.8. Nguyên tắc chuyển sang chiều khác
− Những khó khăn do chuyển động (hay sắp xếp) đối tượng theo đường
(một chiều) sẽ được khắc phục nếu cho đối tượng khả năng di chuyển
trên mặt phẳng (hai chiều). Tương tự, những bài toán liên quan đến
chuyển động (hay sắp xếp) các đối tượng trên mặt phẳng sẽ được đơn
giản hoá khi chuyển sang không gian (ba chiều).
− Chuyển các đối tượng có kết cấu một tầng thành nhiều tầng
− Đặt đối tượng nằm nghiêng.
− Sử dụng mặt sau của diện tích cho trước.
− Sử dụng các luồng ánh sáng tới diện tích bên cạnh hoặc tới mặt sau của
diện tích cho trước.
Ví dụ:
Khi chọn các vertix trên đối tượng ở cửa sổ phối cảnh khó thì ta có thể
chuyển sang cửa khác ( Top, Front, Side) để quá trình chọn điểm được
nhanh và chính xác.
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 21
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
3.2.9. Nguyên tắc tác động theo chu kỳ
− Chuyển tác động liên tục thành tác động theo chu kỳ (xung).
− Nếu đã có tác động theo chu kỳ, hãy thay đổi chu kỳ.

− Sử dụng các hình vẽ, ký hiệu thích hợp.
Ví dụ:

3.2.13.Nguyên tắc thay đổi các thông số lý hóa của đối tượng
− Thay đổi trạng thái đối tượng.
− Thay đổi nồng độ hay độ đậm đặc.
− Thay đổi độ dẻo
− Thay đổi nhiệt độ, thể tích
Ví dụ:
SVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 24
Phương pháp nghiên cứu khoa học GS.TSKH Hoàng Kiếm
3.2.14.Nguyên tắc đồng nhất
− Nội dung: những đối tượng, tương tác với đối tượng cho trước, phải
được làm từ cùng một vật liệu (hoặc từ vật liệu gần về các tính chất) với
vật liệu chế tạo đối tượng cho trước.
Ví dụ: trong chiếc quạt đứng thì phần chân đế, thân, đuôi, bao lồng quạt
được cho cùng chất liệu là lambert, đặt cùng màuSVTH : CH1301074 – Nguyễn Hải Yến 25