BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SỸ
NGUYỄN VĂN CHƯƠNG
KHẢO SÁT HIỆN TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP
GIẢM SỰ TÍCH LŨY CADIMI, ASEN TRÊN
CÂY TRỒNG Ở HUYỆN AN PHÚ, TỈNH AN GIANG

CHUYÊN NGÀNH KHOA HỌC ĐẤT
Mã ngành: 62 62 01 03
2015


+Nghiên cứu thực nghiệm trong điều kiện ngoài đồng tại thị trấn
Long Bình, huyện An Phú, tỉnh An Giang
1.4 Những đóng góp mới của luận án và ý nghĩa thực tiễn
- Điểm mới của luận án: Nghiên cứu phát hiện tất cả các mẫu đất
trồng lúa, bắp và đậu xanh tại huyện An Phú trong đê có hàm lượng

- 2 -
As và Cd cao hơn ngoài đê từ 1,5 đến 2 lần. Tất cả các mẫu thân, hạt
của cây bắp, lúa và đậu xanh trong đê có hàm lượng As, Cd cao hơn
ngoài đê từ 22,6% đến 73,0%.
Kết quả thí nghiệm tại huyện An Phú bố trí trên ruộng nhiễm As,
Cd cho thấy hàm lượng As, Cd trong hạt của cây lúa, bắp và đậu
xanh tưới nước giếng khoan luôn cao hơn tương ứng 56,9 và 46,3%
so với tưới bằng nước sông. Đối với cây lúa, tưới khô ngập luân
phiên (AWD) làm giảm hàm lượng As, Cd trong hạt lúa so với lúa
ngập liên tục (CF) lần lượt là 35,1 và 30,1%.
Nghiên cứu cho thấy hàm lượng As, Cd trong thân và hạt của lúa,
bắp và đậu xanh ở nghiệm thức bón vôi (5 tấn/ha) đều thấp hơn hàm
lượng As, Cd trong thân và hạt của lúa, bắp, đậu xanh so với nghiệm
thức không bón vôi. Hàm lượng Cd và As trong hạt lúa, bắp và đậu
xanh ở các nghiệm thức bón 5 tấn vôi/ ha làm giảm tương ứng 48,4;
43,6; 40,6% và 50,7; 40,0; 40,8% so với không bón vôi.
Nghiên cứu cho thấy canh tác lúa, bắp và đậu xanh tưới nước
giếng khoan hoặc nước sông có bón vôi làm giảm hàm lượng Cd, As
trong cây trồng và năng suất cao hơn so với không bón vôi.
Ý nghĩa thực tiễn:
- Nghiên cứu xác định được việc tưới nước giếng khoan ô nhiễm
As đã làm tăng cao hàm lượng As trong nông sản. Biện pháp tưới
bằng nguồn nước sông sẽ giúp giảm hàm lượng As trên đất An Phú.
- Bón vôi không những làm giảm sự hấp thu As, Cd trong cây bắp,

and Drying) giúp giảm 20-30% chi phí tưới nước cho lúa (BRRI,
2008) và góp phần làm giảm sự hút thu As, Cd trong đất vào cây
trồng tại huyện An Phú, tỉnh An Giang. Kỹ thuật bón phân làm giảm
tính di động của kim loại thường áp dụng hiện nay gồm khoáng chất,
phốt phát, vôi tro trấu phân trộn hữu cơ và vi sinh vật (GWRTAC,
1997; N. Finˇzgar et al., 2006). Cơ chế của các cách bón phân làm
bất động Cd và As chủ yếu là quá trình tạo phức bền, hấp phụ và trao
đổi ion, hấp thu vào tế bào vi sinh vật, và các phản ứng oxy hóa khử
giữa As, Cd với các chất thêm vào trong đất gồm vô cơ hay hữu cơ
(Wang, 2009). Nghiên cứu của Ito và Limura (1976) chứng minh khả
năng hút Cd của cây lúa trong dung dịch phụ thuộc vào pH và pH = 6
là điểm thích hợp cho cây lúa hút Cd, sự hấp phụ Cd tương quan
nghịch với pH của đất. Theo Anderson và Nilson (1974) khi bón
thêm CaO vào đất thì giảm sự tiêu thụ Cd trong cây cải dầu do sự gia
tăng pH và sự cạnh tranh giữa Ca
2+
và Cd
2+
. Nghiên cứu của Chen et
al., (2000) cũng cho rằng sự hấp thu Cd bởi cây trồng giảm đáng kể

- 4 -
bằng cách tăng độ pH của đất. Khi pH đất tăng do bón vôi Cd bị kết
tủa ở dạng CdCO
3
.
2.2 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
Tác dụng bón vôi vào khả dụng sinh học của Cd, Cu, Ni, Zn trong
đất có bổ sung bùn thải trong khoảng 16 năm (Brallier et. al., 1996).
Nghiên cứu của Li et. al., (2009) về giảm thiểu sự tích lũy As trong

Chương 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
3.1 Nội dung nghiên cứu
Nghiên cứu tập trung các nội dung chính gồm: (i) Thu mẫu nước,
đất, cây lúa, bắp và đậu xanh để phân tích các chỉ tiêu pH, lân dễ
tiêu, lân tổng số, As trong nước, Cd và As trong đất từ đó tìm mối
tương quan giữa các yếu tố môi trường (pH, lân tổng, lân dễ tiêu và
As trong nước giếng khoan) với nồng độ As và Cd trong đất; (ii)
Xác định một số đặc tính đất ảnh hưởng sự tích lũy và xây dựng
phương trình hồi qui ước đoán lượng As và Cd trong đất An Phú (iii)
Đánh giá ảnh hưởng và hiệu quả kinh tế của nguồn nước tưới, biện
pháp tưới và nghiên cứu ảnh hưởng của các biện pháp canh tác
AWD, CF đối với cây lúa và vôi bón lượng (5 và 10 tấn vôi/ha) đối
với cây lúa, bắp, đậu xanh trong điều kiện nhà lưới. Xác định hàm
lượng As và Cd tích lũy trong thân, hạt và năng suất của cây lúa, bắp,
đậu xanh ở các nghiệm thức bón vôi 5 tấn/ ha đối với cây bắp, đậu
xanh và các biện pháp canh tác AWD, CF đối với cây lúa kết hợp
với bón vôi 5 tấn/ ha trong điều kiện ngoài đồng.
3.2 Thời gian và địa điểm
- Bước 1: Điều tra và lấy mẫu nước giếng khoan, đất, thân, hạt
bắp, lúa và đậu xanh tại huyện An Phú khoảng từ tháng 10-12/2011.
- Bước 2: Bố trí thí nghiệm trong nhà lưới tại Viện lúa ĐBSCL
từ tháng 1-4/2013.
- Bước 3: Thí nghiệm ngoài đồng tại thị trấn Long Bình, huyện
An Phú, thí nghiệm được bố trí thực hiện trong vụ Hè Thu năm 2013.
3.3 Nội dung và phương pháp thực hiện các thí nghiệm
3.3.1 Phần 1-Khảo sát thực trạng và đánh giá khả năng ô nhiễm
As, Cd trong đất, nước và cây lúa, bắp, đậu xanh
Nghiên cứu 1: Khảo sát mức độ ô nhiễm As, Cd trong đất, nước
và cây lúa, bắp, đậu xanh
Phương pháp lấy mẫu: Mẫu nước, đất, thân và hạt bắp, lúa và đậu

/lần lặp lại.
Nghiên cứu 5:Ảnh hưởng của tưới nước sông và bón vôi đến khả
năng giảm thiểu hút thu As và Cd của cây bắp
Thí nghiệm được bố trí khối hoàn toàn ngẫu nhiên theo thể thức
thừa số 2 nhân tố: 2 loại nước tưới (nước giếng khoan và nước sông)
x 2 liều lượng vôi (0 tấn/ha và 5 tấn/ha). Thí nghiệm gồm 4 nghiệm
thức với 4 lần lặp lại, với diện tích mỗi lần lặp lại của nghiệm thức
tương đương 36 m
2
(6m x 6m), trồng theo hàng đơn với khoảng cách
60 x 25 cm (67.000 cây/ha).

- 7 -
Nghiên cứu 6:Ảnh hưởng của tưới nước sông và bón vôi đến khả
năng giảm thiểu hút thu As và Cd của cây đậu xanh
Thí nghiệm được bố trí khối hoàn toàn ngẫu nhiên theo thể thức
thừa số 2 nhân tố: 2 loại nước tưới (nước giếng khoan và nước sông)
x 2 liều lượng vôi (0 tấn/ha và 5 tấn/ha). Thí nghiệm gồm 4 nghiệm
thức với 4 lần lặp lại, diện tích mỗi lần lặp lại tương đương 24 m
2

(6m x 4m), trồng theo hàng đơn với khoảng cách 50 x 30 cm (gieo 3
hạt/hốc), cây cách nhau 30 cm và hàng cách nhau 50 cm.
3.3.3 Xử lý số liệu
Số liệu được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel và sử dụng
phần mềm Minitab 16 để phân tích phương sai, so sánh khác biệt
trung bình giữa các nghiệm thức và phân tích hồi qui.
Chương 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
4.1 Nghiên cứu 1: Khảo sát mức độ ô nhiễm As, Cd trong đất,
nước, cây bắp, lúa và đậu xanh

23,3%
Nguồn
khác
8,17%

- 8 -
µg/l. Các xã còn lại vẫn nhiễm As với hàm lượng cao từ 111 đến 302
µg/l vượt chuẩn cho phép nước uống của WHO và TCVN.

Hình 4.2: Hàm lượng As trung bình trong nước giếng khoan tại huyện An Phú.
Tháng 10 năm 2011
Bảng 4.1: Tổng hợp tình hình nhiễm As trong nước giếng khoan tại 08 xã
tại huyện An Phú, tháng 10 năm 2011
STT
Xã
Số mẫu
Hàm lượng As ( µg/l)
Tỉ lệ vượt tiêu chuẩn
cho phép (%)

< 10
11 ÷ 50
> 50

1
Vĩnh Trường
27
-
-
27

Quốc Thái
44
-
2
42
100
7
Khánh An
40
-
-
40
100
8
Khánh Bình
31
-
-
31
100
Tổng Cộng
270
0
3
267
100
97.5
111
138
144

Xã
Nồng độ As, Số giếng

- 9 -

Hình 4.3: Tình trạng sử dụng nước tưới trong sản xuất nông nghiệp
tại huyện An Phú, Tháng 11 năm 2011.
Theo tiêu chuẩn Việt Nam về hàm lượng As trong nước uống nếu
vượt 10 µg/l sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe. Kết quả tổng hợp từ Bảng
4.1 cho thấy 270 giếng khoan thì hàm lượng As vượt ngưỡng cho
phép theo tiêu chuẩn là 100% theo tiêu chuẩn của nước uống của
WHO và TCVN (As <10µg/l).
Ngoại trừ xã Phước Hưng có tỉ lệ sử dụng nước giếng khoan
nhiễm As cho mục đích tưới trong sản xuất nông nghiệp là thấp nhất
(30%), còn lại 70% là người dân sử dụng nước sông để tưới (Hình
4.3). Tất cả các xã còn lại đều sử dụng nước giếng nhiễm As để tưới
trong sản xuất nông nghiệp chiếm tỉ lệ rất cao, trong đó xã Quốc Thái
sử dụng nước giếng khoan có nhiễm As để tưới là cao nhất (93,7%).
4.1.2 Hàm lượng As trong cây lúa, bắp, đậu xanh và đất
4.1.2 a. Hàm lượng As trong đất
Kết quả từ Hình 4.4 cho thấy hàm lượng As trung bình trong ba
loại đất trồng bắp, đậu xanh và lúa tại 6 xã (Phước Hưng, Phú Hữu,
Quốc Thái, Khánh Bình, Long Bình và Khánh An) ở trong đê bao
cao gấp hai lần so với ngoài đê bao. Hàm lượng As trong các loại
mẫu lấy tại 6 xã khảo sát là rất cao, dao động từ 12,6 đến 31,8 mg/kg,
hàm lượng này vượt hàm lượng As trong đất nông nghiệp là 12
mg/kg theo tiêu chuẩn cho phép của Việt Nam.

30.0
47.8

Bình
Quốc
Thái
Tỉ lệ hộ sử dụng nước tưới,
%
Xã
Giếng khoan Nước sông

- 10 -

Hình 4.4: Hàm lượng As trong đất trong đê và ngoài đê An Phú
4.1.2 b Hàm lượng As trong thân, hạt lúa, bắp và đậu xanh
Hàm lượng As trong thân của ba loại cây trồng trong đê cao hơn
so với ngoài đê (hình 4.5a). Hàm lượng As trong thân lúa trong đê là
cao nhất (1.330 µg/kg) và thấp nhất là hàm lượng As trong thân đậu
xanh ở ngoài đê (73,2 µg/kg). Hàm lượng As trong thân 3 loại cây
trong đê bao sử dụng nước giếng khoan nhiễm As để tưới cho cây
trồng cao hơn ngoài đê tưới bằng nước sông từ 22,6% đến 73,0%.
(a)
(b) Hình 4.5: Hàm lượng As trong (a) thân và (b) hạt của lúa, bắp, đậu xanh trồng trên
đất trong đê và ngoài đê bao tại huyện An Phú, tháng 11 năm 2011
31,8
a
25,5
a
23,2
a

400
600
800
1000
1200
1400
Thân lúa
Thân bắp
Thân đậu
xanh
Hàm lượng As trong thân, µg/kg
Cây trồng
Trong đê Ngoài đê
940
a
420
a
78,8
a
690
b
200
b
67,2
a
0
200
400
600
800

3

X
4

R
2

n
An Phú
-46,4
0,08
7,07
0,47
32,0
0,86***
151
Ghi chú: Y là As trong đất (mg/kg) ; X
1
là hàm lượng As trong nước giếng (µg/l) ; X
2
là pH ;
X
3
là lân dễ tiêu ( mgP/kg); X
4
là lân tổng số (%P
2
O
5

n
Cao nhất
Trung bình
Thấp nhất
Trong đê
Bắp
362
141
a

59,2
50
Lúa
208
84,0
b

37,4
50
Đậu xanh
360
111
ab

37,1
50
CV(%)= 72,8
Ngoài đê
Bắp
32,5

180b
13,6b
10,8a
0
50
100
150
200
250
300
Đậu xanh Bắp
Lúa
Hàm lượng Cd trong thân, µg/kg
Loại cây trồng
Trong đê
Ngoài đê
276
a
65,2
a
39,0
a
201
b
29,4
b
0,65
b
0
50

trong đất. Tuy nghiên, ta thấy các hệ số của hai biến X
1
và X
3
đều
dương, có nghĩa là khi giá trị pH và hàm lượng lân tổng số trong đất
tăng thì hàm lượng Cd trong đất cũng tăng. Điều đó cho biết Cd
trong đất được quyết định chủ yếu bởi pH đất. Vì khi pH gia tăng thì
Cd trong đất sẽ gia tăng nhanh.
Bảng 4.4: Thông số xác định qua khảo sát hồi qui đa biến giữa pH đất, lân
dễ tiêu và lân tổng số và Cd trong đất
Loại đất
Giá trị chặn
(Intercept)
X
1

X
2

X
3

R
2

n
An Phú
-571
111

bình
Vượt trên hàm lượng
100 µg Cd/kg
Số mẫu
%
BẮP
33,3
103
65,2
1/15
6,67
LÚA
4,23
354
69,8
3/15
20,0
ĐẬU
76,7
706
276
14/15
93,3

4.2 Nghiên cứu 2: Ảnh hưởng của đất trong đê, ngoài đê ở An
Phú–An Giang và nước tưới nhiễm As đến khả năng hút thu As,
Cd của cây lúa, bắp và đậu xanh.
Kết quả Bảng 4.6 cho thấy hàm lượng As trong hạt ghi nhận đạt
cao nhất trên đất đất An Phú trong đê trung bình các nghiệm thức là
241 µg/kg tạo sự khác biệt ý nghĩa ở mức 1% so với 2 loại đất còn lại

As (µg/kg)
Cd (µg/kg)
Thân
Hạt
Thân
Hạt
Cây trồng (A)

- Lúa
355
b

166
b

51,9
b

77,6
a

- Bắp
288
b

112
c

a

159
a

61,7
a

- An Phú ngoài đê
390
ab

208
b

75,2
b

36,1
b

- Thới Lai
343
b

201
b

64,7
b

a

35,7
b

F (A)
**
**
**
**
F (B)
**
**
**
**
F (C)
**
**
**
**
F (A x B)
**
ns
**
**
F (A x C)
ns
**
ns
ns

từ 68,6-69,3 µg/kg. Ở nghiệm thức đối chứng không bón vôi có hàm
lượng Cd còn lại trong đất thấp nhất trung bình là 29,6 µg/l tạo khác
biệt ý nghĩa với 2 nghiệm thức bón vôi 5 tấn/ha và 10 tấn/ha có trung
bình Cd trong đất lần lượt là 73,4 và 95,1 µg/l.
Kết quả phân tích cũng cho thấy có sự khác biệt về hàm lượng As
trong đất sau thí nghiệm giữa các liều lượng bón vôi khác nhau. Ở
các nghiệm thức đối chứng không bón vôi có hàm lượng As còn lại
trong đất thấp nhất là 577 µg/kg tạo khác biệt ý nghĩa với 2 nghiệm
thức bón vôi 5 tấn/ha và 10 tấn/ha có trung bình As trong đất lần lượt
là 713 và 762 µg/kg.
Kết quả Bảng 4.7 cho thấy nghiệm thức không bón vôi tích lũy Cd
trong thân cao hơn khoảng 2-3 lần so với các nghiệm thức bón vôi.
Hàm lượng Cd trong hạt có sự khác biệt giữa cây trồng ngập nước và
cây trồng cạn, trong đó lượng Cd tích lũy trong hạt đạt thấp nhất trên
cây bắp là 12,3 µg/kg, kế đến là hàm lượng Cd trong hạt đậu xanh là
25,9 µg/kg, trong khi đó hàm lượng Cd tích lũy trong hạt lúa khô
ngập luân phiên là 53,8 µg/kg cao gấp 2 lần so với đậu xanh và gấp 4
lần so với bắp. Tuy nhiên hàm lượng Cd trong hạt bắp, đậu xanh và
lúa AWD thấp hơn và khác biệt với hàm lượng Cd trong hạt lúa CF
có trung bình nghiệm thức đạt 87,0 µg/kg.

- 17 -
Bảng 4.7: Ảnh hưởng của chế độ canh tác và liều lượng vôi lên hàm lượng
As, Cd trong hạt và thân của lúa, bắp và đậu xanh. Thí nghiệm nhà lưới
Viện Lúa ĐBSCL, tháng 8, năm 2013.
Ghi chú: Trong cùng một cột, những số có chữ theo sau khác nhau thì có khác biệt ý
nghĩa thống kê ở mức 1% (**) và 5% (*); ns: không khác biệt ý nghĩa thống kê.
Trong điều kiện thí nghiệm nhà lưới ở Viện Lúa, nước tưới trong thí nghiệm là nước có
pha As hàm lượng 200µg/l.
4.4 Nghiên cứu 4:Ảnh hưởng của tưới nước sông, bón vôi và


61,3
b

87,0
a

- Lúa AWD
642
b

320
c113
a

53,8
b

- Bắp
103c
114
d104
a



159
a

76,4
a

- Vôi 5 tấn/ha
607
b

261
b74,8
b

37,4
b

- Vôi 10 tấn/ha
573
b

221
b45,1

- 18 -
của nghiệm thức lúa CF cao hơn khoảng 1,5 lần so với nghiệm thức
lúa AWD. Ở các nghiệm thức bón vôi có hàm lượng As tích lũy
trong hạt thấp hơn 2 lần so với các nghiệm thức không bón vôi.
Bảng 4.8:Ảnh hưởng của nước tưới và liều lượng vôi lên sự hấp thu As và
Cd trong thân và hạt của cây lúa. Thí nghiệm đồng ruộng tại thị trấn Long
Bình, huyện An Phú, tỉnh An Giang, vụ Hè Thu năm 2013.
Nhân tố
Hàm lượng trong bộ phận
As (µg/kg)
Cd (µg/kg)
Thân
Hạt
Thân
Hạt
Nước tưới (A)

Nước giếng khoan
490
a

314
a

148
a



108
a

Khô ngập luân phiên
273
b

174
b

95,3
b

75,5
b

Liều lượng vôi ( C)

Bón vôi (5 tấn/ha)
231
b

146
b

85,0

**
**
**
F (A x B)
**
**
**
**
F (A x C)
**
**
**
**
F (B x C)
**
**
*
**
F (A x B x C)
*
**
**
*
CV (%)
8,15
7,87
7,16
8,7
Ghi chú: Trong cùng một cột, các số có chữ theo sau khác nhau thì khác biệt ý nghĩa thống
kê ở mức ý nghĩa 1% (**); 5% (*) và (ns) không khác biệt ý nghĩa thống kê.

các nghiệm thức bón vôi (5 tấn/ha) có sự tích lũy Cd trong thân, hạt
cây bắp lần lượt là 123 g/kg và 48,4 g/kg thấp hơn so với các
nghiệm thức đối chứng là 191 g/kg và 85,8 g/kg. - 20 -
Bảng 4.9:Ảnh hưởng của nước tưới và liều lượng vôi lên sự hấp thu As và
Cd trong thân và hạt của cây bắp. Thí nghiệm đồng ruộng tại thị trấn Long
Bình, huyện An Phú, tỉnh An Giang, vụ Hè Thu năm 2013.
Nhân tố
Hàm lượng trong bộ phận
As (µg/kg)
Cd (µg/kg)
Thân
Hạt
Thân
Hạt
Nước tưới (A)

Nước giếng khoan
438
a

188
a

190

123
b

48,4
b

Không bón (0 tấn/ha)
385
a

180
a

191
a

85,8
a

F (A)
**
**
**
**
F (B)
**
**
**
**
F (A x B)

và Cd trong thân và hạt của cây đậu xanh. Thí nghiệm đồng ruộng tại thị
trấn Long Bình, huyện An Phú, tỉnh An Giang, vụ Hè Thu năm 2013.
Nhân tố
Hàm lượng trong bộ phận
As (µg/kg)
Cd (µg/kg)
Thân
Hạt
Thân
Hạt
Nước tưới (A)

Nước giếng khoan
1.326
a

542
a

180
a

98,4
a

Nước sông
526

1.128
a

480
a

176
a

89,8
a

F (A)
**
**
**
**
F (B)
**
**
**
**
F (A x B)
*
**
**
**
CV (%)
10,3
15,5

nước giếng khoan bón vôi cao hơn nghiệm thức bắp tưới nước giếng
khoan không bón vôi lần lượt là 21,9% và 14,7%. Bên cạnh đó, năng
suất của cây bắp ở nghiệm thức bắp tưới nước sông bón vôi cao hơn
nghiệm thức bắp tưới nước sông không bón vôi là 9,32%.
Năng suất và lợi nhuận thu được của đậu xanh ở nghiệm thức đậu
xanh tưới nước giếng khoan bón vôi cao hơn nghiệm thức đậu xanh
tưới nước giếng khoan không bón vôi lần lượt là 15,8% và 2,79%.
Bên cạnh đó, năng suất của cây đậu xanh ở nghiệm thức đậu xanh
tưới nước sông bón vôi cao hơn nghiệm thức đậu xanh tưới nước
sông không bón vôi là 8,69%.
Chương 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
5.1 Kết luận
Phần 1: Khảo sát thực trạng ô nhiễm As và Cd trong đất,
nước và cây trồng ở An Phú
Hàm lượng As trong nước giếng khoan ở huyện An Phú nằm
trong khoảng 97,5 µg/l đến 469 µg/l. Tất cả các mẫu nước giếng

- 23 -
khoan được khảo sát ở huyện An Phú đều nhiễm As vượt mức cho
phép theo TCVN và WHO (<10 µg/l).
Tất cả các mẫu đất trồng lúa, bắp và đậu xanh trong đê có hàm
lượng As và Cd đều cao hơn ngoài đê từ 1,5 đến 2 lần. Đất trồng bắp,
lúa và đậu xanh trong đê cũng như ngoài đê có hàm lượng As trung
bình dao động từ 12,6 đến 31,8 mg/kg và hàm lượng Cd trung bình
dao động từ 31,7 đến 141 µg/kg cho đất lúa, đất đậu xanh, đất bắp.
Phần 2: Nghiên cứu biện pháp giảm thiểu hút thu Cd và As
trong nông sản của lúa, đậu xanh và bắp
- Trong điều kiện nhà lưới:
Hàm lượng Cd và As trong hạt, thân của lúa, bắp và đậu xanh đều
đạt cao nhất khi trồng trên loại đất “An Phú trong đê”. Hàm lượng As

sông có bón vôi cao hơn không bón vôi lần lượt là 15,8% và 8,69%.
5.2 Đề xuất
Cần có thêm những nghiên cứu qua nhiều mùa vụ để thấy được
tác dụng tồn lưu của vôi đối với khả năng làm giảm hấp thu hàm
lượng As và Cd vào cây trồng khi canh tác trên đất An Phú.
Cải tạo hệ thống thủy lợi để cung cấp nước sông phục vụ canh tác
để làm giảm tích lũy As trong đất và cây trồng.
Cần có nhiều nghiên cứu về các biện pháp canh tác, bón phân, sử
dụng nước tưới và giống cây trồng có khả năng giảm thiểu As vào
trong nông sản.
CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
1. Nguyễn Văn Chương và Ngô Ngọc Hưng, 2011. Khảo sát khả
năng tích lũy của thạch tín và cadimi trong đất và hạt ngô ở huyện
An Phú - tỉnh An Giang. Tạp chí Khoa học đất. Số 38, trang 106-
109.
2. Nguyễn Văn Chương và Ngô Ngọc Hưng, 2012. Nhu cầu hút
thu lân và mối tương quan giữa hàm lượng lân-cadimi trong bắp, lúa
và đậu xanh trồng trên đất phù sa An Phú. Tạp chí Nông Nghiệp và
PTNN, 278, trang: 101-106.
3. Nguyễn Văn Chương và Ngô Ngọc Hưng, 2015. Biện pháp
giảm thiểu hút thu Catmi trong lúa, bắp và đậu xanh trồng trên đất
phù sa An Phú-An Giang. Tạp chí Nông Nghiệp và PTNN, số 7, kì
1/2015 (sắp phát hành).