Bài tập học kỳ môn Luật Chứng khoán – Nguyễn Đức Hải
Đề bài số 4: Phân tích những biện pháp cơ bản để phòng ngừa rủi ro trong
hoạt động kinh doanh chứng khoán.
Lời mở đầu
Sự phát triển của thị trường chứng khoán là đặc trưng và thước đo sự
phát triển của nền kinh tế thị trường, đồng thời cũng là công cụ đắc lực để
huy động vốn dài hạn cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội của một nước,
một khu vực, thậm chí toàn cầu. Như tất cả các hoạt động kinh doanh khác,
kinh doanh chứng khoán cũng nhằm mục đích cuối cùng và cao nhất là đem
lại lợi nhuận hoặc nhằm thỏa mãn những lợi ích riêng nào đó của các nhà
đầu tư. Kinh doanh chứng khoán có thể nói là một ngành kinh doanh có lợi
nhuận lớn và độ rủi ro cao. Bởi vậy, việc nghiên cứu những biện pháp nhằm
phòng ngừa rủi ro trong hoạt động kinh doanh chứng khoán là việc vô cùng
cần thiết và quan trọng góp phần lành mạnh hóa thị trường và đưa nền kinh
tế đất nước đi lên.
Nội dung
I.Khái niệm và đặc điểm của hoạt động kinh doanh chứng khoán.
1.Khái niệm
Trong pháp luật thực định ở các nước, tùy thuộc vào quan điểm tiếp
cận của nhà làm luật mà khái niệm kinh doanh chứng khoán được định nghĩa
không hoàn toàn giống nhau. Chẳng hạn, theo quy định của Luật chứng
khoán Hàn Quốc, thuật ngữ “kinh doanh chứng khoán” được hiểu là bất kỳ
nghiệp vụ kinh doanh nào nằm trong các trường hợp sau:
1.Mua và bán chứng khoán;
2. Mua và bán chứng khoán theo ủy thác;
3. Hoạt động như một trung gian hoặc đại lý liên quan đến việc mua hoặc
bán chứng khoán;
4. Hoạt động như một trung gian hoặc đại lý liên quan đến tín thác các giao
dịch được thực hiện trên thị trường chứng khoán;
5. Bảo lãnh phát hành chứng khoán;
6. Thực hiện việc chào bán ra công chúng các chứng khoán tồn đọng;

doanh chứng khoán. Việc quy định các điều kiện thành lập và hoạt động kinh
doanh chứng khoán chính là nhằm đảm bảo cho thị trường chứng khoán hoạt
động an toàn, hiệu quả và đặc biệt là bảo đảm cho quyền lợi chính đáng của
các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.
2
Bài tập học kỳ môn Luật Chứng khoán – Nguyễn Đức Hải
Thứ hai, đối tượng của hoạt động kinh doanh chứng khoán chính là
các chứng khoán – giá trị động sản và các dịch vụ về chứng khoán. Đây là
những hàng hóa và dịch vụ đặc biệt được giao dịch trên thị trường đặc biệt –
thị trường chứng khoán và các giao dịch đó phải tuân thủ quy chế pháp lý
đặc biệt do pháp luật về chứng khoán quy định.
Thứ ba, hoạt động kinh doanh chứng khoán phải tuân thủ một số
nguyên tắc đặc thù của thị trường chứng khoán, chẳng hạn như nguyên tắc
công bằng, công khai, minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nhà
đầu tư. Việc thể chế hóa bằng pháp luật những nguyên tắc này là những bảo
đảm pháp lý cho sự vận hành an toàn, hiệu quả của thị trường chứng khoán
đồng thời bảo vệ một cách hữu hiệu quyền và lợi ích hợp pháp cho các nhà
đầu tư tham gia thị trường.
II. Một số rủi ro chủ yếu trong kinh doanh chứng khoán.
Trong nền kinh tế thị trường, không có hoạt động đầu tư kinh doanh
nào lại không có nguy cơ gặp rủi ro. Lợi nhuận càng cao, rủi ro càng lớn,
nhưng điều ngược lại thì chưa hẳn đã đúng. Đầu tư chứng khoán cũng không
nằm ngoài quy luật này, thậm chí ở mức độ sâu đậm và đa diện hơn. Theo
Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong, Trưởng phòng nghiên cứu kinh tế, Viện nghiên
cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội, thì thị trường chứng khoán Việt Nam
có một số rủi ro chủ yếu sau:
1.Rủi ro từ tính thanh khoản thấp của chứng khoán đầu tư.
Tính thành khoản thấp của chứng khoán mà nhà đầu tư đang sở hữu có
thể do chứng khoán đó khó và thậm chí không thể bán được, hoặc không
được phép bán hay chuyển nhượng nhằm thu hồi vốn đầu tư. Thật không

hoặc phân biệt đối xử theo kiểu bỏ rơi nhà đầu tư nhỏ ở các sàn giao dịch.
Tuy vậy, việc khớp lệnh định kỳ này cũng có thể tạo cơ hội để nhà đầu tư
giảm bớt thiệt hại khi hủy lệnh đã đặt sau khi khớp lệnh đối với các chứng
khoán còn dư chưa xử lý hết trong phiên giao dịch gần nhất mà họ tham dự.
Trong khi đó, việc khớp lệnh liên tục, mặc dù cho phép các nhà đầu tư đặt
lệnh thận trọng, chính xác hơn, được giải quyết nhu cầu mua, bán nhiều hơn,
nhanh chóng, bình đẳng hơn và giảm thiểu tình trạng cung cầu áo trên thị
trường chứng khoán, song có thể gây rủi ro cho nhà đầu tư ở chỗ: khớp lệnh
liên tục là giao dịch trên cơ sở khớp liên tục các lệnh mua, bán chứng khoán
ngay khi lệnh được nhập vào hệ thống giao dịch, không phải chờ đến thời
điểm định kỳ như kiểu khớp lệnh định kỳ.
3.Rủi ro từ các chấn động thị trường
4
Bài tập học kỳ môn Luật Chứng khoán – Nguyễn Đức Hải
Các nhà đầu tư chứng khoán có thể phải gánh chịu nhiều rủi ro liên
quan đến các chấn động thị trường trong nước hoặc nước ngoài gây ra, bởi:
- Các trào lưu mua, bán chứng khoán theo tâm lý đám động làm phá
vỡ các quy luật vận động bình thường của thị trường.
- Các hoạt động đầu cơ, tung tin đồn thất thiệt, gây nhiễu thông tin và
tự đánh bóng, thổi giá hoặc thậm chí lừa đảo và thông đồng có tổ chức của
các nhà đầu tư chuyên nghiệp đủ sức gây biến động thị trường hòng trục lợi.
- Các chấn động thị trường khác từ nước ngoài.
Ngoài ra, các nhà đầu tư còn phải chịu rủi ro liên quan đến các chính
sách của Chính phủ, những thay đổi trong chính sách tỷ giá, lạm phát, tỷ lệ
nắm giữ cổ phần trong công ty cổ phần của các nhà đầu tư chiến lược, các
nhà đầu tư nước ngoài; chính sách xuất nhập khẩu, độc quyền hoặc các quan
hệ quốc tế song phương, đa phương…
4. Rủi ro thông tin trong đầu tư chứng khoán.
Có thể nói, trong các loại rủi ro mà nhà đầu tư gặp phải thì rủi ro
thông tin là nguy hiểm nhất và là cội nguồn của tất cả các loại rủi ro khác.