/>TƯ LIỆU CHUYÊN MÔN TIỂU HỌC.
CHUYÊN ĐỀ DẠY HỌC
THEO MÔ HINH VINEN VÀ
MỘT SỐ BÀI SOẠN MẪU
MÔN TẬP ĐỌC LỚP 5
THEO CHUẨN KTKN MÔN HỌC.
NĂM 2015
/> />LỜI NÓI ĐẦU
Làm thế nào để đẩy mạnh sự phát triển giáo dục nói chung và
làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường. Hiện
nay chủ trương của ngành là dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng
của môn học và theo mô hình VINEN. Đổi mới kiểm tra, đánh giá
kết quả học tập và rèn luyện của học sinh:
Mô hình VNEN là mô hình nhà trường hướng tới việc đáp ứng các
yêu cầu của đổi mới PPDH, thể hiện qua một số đặc điểm cơ bản: HS
được học theo tốc độ phù hợp với trình độ nhận thức của cá nhân;
Nội dung học thiết thực, gắn kết với đời sống thực tiễn hàng ngày
của HS; Kế hoạch dạy học được bố trí linh hoạt; Môi trường học tập
thân thiện, phát huy tinh thần dân chủ, ý thức tập thể; Tài liệu có tính
tương tác cao và là tài liệu hướng dẫn HS tự học; Chú trọng kĩ năng
làm việc theo nhóm hợp tác; Phối hợp chặt chẽ giữa phụ huynh, cộng
đồng và nhà trường; Tăng quyền chủ động cho GV và nhà trường,
phát huy vai trò tích cực, sáng tạo của các cấp quản lý giáo dục địa
phương.
Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động của học sinh
Nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển thông qua các hoạt
động chủ động, thông qua các hành động có ý thức. Trí tuệ của trẻ
được phát triển nhờ sự “đối thoại” giữa chủ thể với đối tượng và môi
trường.
Trong mô hình VNEN, học sinh – chủ thể của hoạt động học tập do
nhỏ 4 đến 6 người.
Hoạt động trong tập thể nhóm sẽ làm cho từng thành viên được bộc
lộ suy nghĩ, hiểu biết thái độ của mình, qua đó đựơc tập thể uốn nắn,
/> />điều chỉnh, phát triển tình bạn, ý thức tổ chức kỉ luật, tinh thần tuơng
trợ, ý thức cộng đồng.
Hoạt động trong tập thể nhóm, tập thể lớp sẽ làm cho từng thành viên
quen dần với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội, hiệu quả
học tập sẽ tăng lên nhất là phải giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc
xuất hiện nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoàn thành một
nhiệm vụ xác định.
Trong hoạt động hợp tác, mục tiêu hoạt động là chung của toàn nhóm
nhưng mỗi cá nhân được phân công một nhiệm vụ cụ thể. Trong
nhóm nhỏ, mỗi cá nhân đều phải nỗ lực, không thể ỷ lại vào người
khác, toàn nhóm phải phối hợp với nhau để cuối cùng đạt mục tiêu
chung.
Kết quả làm việc của từng nhóm được trình bày thảo luận trước lớp
sẽ tạo một không khí thi đua giữa các nhóm, đóng góp tích cực vào
kết quả chung của bài học.
Mô hình trường học mới Việt Nam đưa vào đời sống học đường có
tác dụng chuẩn bị cho học sinh thích ứng với đời sống xã hội, trong
đó mỗi người sống và làm việc theo sự phân công hợp tác với tập thể
cộng đồng.
Trong xu hướng toàn cầu hoá, xuất hiện nhu cầu hợp tác xuyên quốc
gia, liên quốc gia thì năng lực hợp tác thực sự trở thành một mục tiêu
đào tạo của giáo dục nhà trường.
Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò
Trong mô hình VNEN, việc rèn luyện phương pháp học để chuẩn bị
cho học sinh khả năng học tập liên tục, suốt đời được xem như một
mục tiêu giáo dục thì giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát triển
khả năng tự đánh giá để tự điều chỉnh cách học.
nguyên qui trình và thời gian dạy học của phân môn
tập đọc hiện hành ; Sử dụng phân phối chương trình và
sách giáo khoa hiện hành để giảng dạy ; Về đánh giá,
chấm điểm học sinh vẫn theo thông tư 32 của Bộ giáo
dục.
- Về phương pháp :
Chuyển hoạt động dạy học phân
môn tập đọc truyền thốnghiện nay thầy chủ động
hướng dẫn học sinh tìm ra tri thức sang học sinh học
tập hợp tác và thông qua sự tương tác giữa các thành
viên trong nhóm học tập, học sinh hoàn toàn chủ động
để khám phá và tìm ra tri thức. Học sinh tự đánh giá
bản thân mình, và được bạn bè đánh giá thông qua
hoạt động nhóm.
- Về hình thức :
Phối hợp qui trình của tiết dạy phân
môn tập đọc hiện nay với Tiến trình 10 bước học tập và
qui trình 5 bước lên lớp của mô hình VNEN. Tức là theo
qui trình của tiết dạy phân môn tập đọc hiện nay giáo
viên lồng ghép, thay đổi một số một số hình thức lên
lớp mà trong đó giáo viên vẫn mang tính chủ đạo sang
các hoạt động học sinh chủ động học tập.
/> />Cụ thể lồng ghép theo qui trình như sau :
Qui trình dạy môn
tập đọc hiện nay
Qui trình dạy môn tập đọc có
ứng dụng phương pháp VNEN
1.
Kiểm tra bài cũ
-Giáo viên kiểm tra
Bài mới:
- Giáo viên giới thiệu bài. Giáo viên
ghi tựa
-Học sinh ghi tựa bài.
-Giáo viên đưa ra yêu cầu cần
đạt của bài học, học sinh đọc.
a. Hoạt động 1:
Luyện đọc đúng
a. Hoạt động 1: Luyện đọc
đúng
/> />+ Giáo viên hoặc
học sinh khá, giỏi
đọc toàn bài.
- Lớp đọc thầm và
chia đoạn (nếu nội
dung bài có phân
đoạn rành mạch)
đối với lớp 4, 5.
+ Giáo viên chia
đoạn cho học sinh
đọc.
+ Học sinh khá, giỏi đọc toàn
bài
- Lớp đọc thầm và chia đoạn (nếu
nội dung bài có phân đoạn rành
mạch) đối với lơp 4, 5.
+ Học sinh tự chia doạn, giáo
viên nhận xét.
/> />những từ học sinh
phát âm sai phổ
biến lên bảng ở
phần luyện đọc
đúng, luyện cho học
sinh cách phát âm,
đọc đúng.
trong các từ ngữ đó và hướng dẫn
cho lớp cách đọc.
*Đọc vòng 2 :
Luyện ngắt nghỉ
đúng câu dài kết
hợp giải nghĩa từ
(Lớp 2, 3 đọc câu,
lớp 4, 5 đọc đoạn.)
-Luyện ngắt nghỉ
đúng:
+ Giáo viên chỉ định
học sinh đọc nối
tiếp từng đoạn của
bài, giáo viên lắng
nghe phát hiện
những điểm sai của
học sinh.
*Đọc vòng 2 : Luyện ngắt nghỉ
đúng câu dài kết hợp giải nghĩa từ
các từ khó hiểu, từ trọng tâm, từ
chủ đề,…(Một số từ ngữ cần phải
gắn với ngữ cảnh mới giải nghĩa
được thì có thể đem xuống phần
tìm hiểu bài để giải nghĩa).
* Đọc vòng 3: Đối
với lớp 2, 3 giáo
viên chia đoạn. Học
sinh đọc nối tiếp
đoạn.
-Học sinh đọc theo
cặp. sau đó có thể
gọi 1-2 nhóm đọc
với mục đích kiểm
tra kết quả đọc
nhóm. Yêu cầu học
sinh nhận xét bài
đọc của bạn.
* Đọc vòng 3: Đối với lớp 2, 3 học
sinh chia đoạn. Học sinh đọc nối
tiếp đoạn.
-Học sinh đọc theo nhóm đôi. sau
đó có thể gọi 1-2 nhóm đọc với
mục đích kiểm tra kết quả đọc
nhóm. Yêu cầu học sinh nhận xét
bài đọc của bạn.
b. Hoạt động 2 :
Tìm hiểu bài
-Giáo viên hướng
dẫn học sinh tìm
khổ thơ.
- Học sinh nêu nội dung chính
của bài– giáo viên kết luận ghi
bảng, 1; 2 học sinh nhắc lại.
c. Hoạt động
3: Luyện đọc diễn
cảm(đối với văn bản
nghệ thuật), hoặc
luyện đọc lại (đối
với văn bản phi
nghệ thuật)
*Giáo viên hướng
dẫn chung toàn bài
về giọng đọc, cách
nhấn giọng, cao độ,
trường độ
c. Hoạt động 3: Luyện đọc diễn
cảm(đối với văn bản nghệ thuật),
hoặc luyện đọc lại (đối với văn bản
phi nghệ thuật)
*Thông qua tìm hiểu nội dung
học sinh tìm ra giọng đọc
chung toàn bài (Hào hứng, sôi
nỗi, nhẹ nhàng…. Những từ
ngữ cần nhn giọng (cao độ,
trường độ )
* Luyện đọc diễn
cảm đoạn : Lớp 2, 3
* Luyện đọc diễn cảm đoạn : Lớp
+Giáo viên giới thiệu đoạn cần
luyện đọc, đưa lên bảng.
+Giáo viên đọc mẫu, học sinh
lắng nghe và nêu giọng đọc của
đoạn, những từ cần nhn
giọng, giáo viên gạch chân từ
trên bảng.
+ 2, 3 học sinh đọc lại.
-Luyện đọc nhóm.
-Thi đọc diễn cảm. HD học sinh
nhận xét, giáo viên chấm điểm
khuyến khích
-
Đối với bài tập đọc có yêu cầu học
thuộc lòng, sau khi hướng dẫn học
sinh đọc diễn cảm, giáo viên dành
thời gian thích hợp cho học sinh tự
học (thuộc một đoạn hoặc cả bài).
Gọi học sinh đọc đạt mức yêu cầu
tối thiểu, sau đó gọi học sinh khá
giỏi đọc ở mức cao hơn.
/> />sinh tự học (thuộc
một đoạn hoặc cả
bài). Gọi học sinh
đọc đạt mức yêu
cầu tối thiểu, sau đó
gọi học sinh khá giỏi
đọc ở mức cao hơn.
3.Củng cố dặn dò
câu dài đúng không? Có sai tiếng nào không?
Phần đọc
diễn cảm :
Đã thể hiện giọng đọc theo yêu cầu chưa.
Các từ cần nhấn giọng các bạn có nhấn giọng tốt
không?
- Sau khi bạn đọc xong nhóm trưởng đưa ra câu hỏi để
hỏi bạn? Về phần câu hỏi thì dựa vào câu hỏi hôm
trước các em đã thảo luận nay nhóm trưởng hỏi lại các
bạn.
Lưu ý : Các em được kiểm tra phải tự nhận xét về
mình. VD : Bạn thấy bạn đọc trôi chảy, nhưng còn sai
từ … Câu hỏi thì trả lời tốt. Tiếp đến là nhóm nhận xét
chấm điểm cho bạn.
- Các nhóm trưởng báo cáo kết quả hoạt động kiểm tra
bài cũ cho giáo viên, cả điểm số mà các em tự chấm.
- Trong khi các em tự kiểm tra bài cũ giáo viên đến
từng nhóm một để lắng nghe các nhóm kiểm tra.
Giáo viên quan sát và dựa vào đánh giá của học sinh
đưa ra nhận xét ở phần bài cũ.
b) Bài mới :
- Phần giới thiệu, ghi tựa giáo viên thực hiện bình
thường như phương pháp cũ. Giới thiệu bài cần ngắn
ngọn gây hứng thú cho học sinh tiếp xúc với văn bản sẽ
đọc. Riêng đối với bài tập đọc đầu tuần thuộc chủ điểm
mới, giáo viên giới thiệu vài nét chính về nội dung chủ
điểm sắp học.
/> />- Học sinh ghi tựa bài. Giáo viên đưa ra yêu cầu cần đạt
của bài học, học sinh đọc yêu cầu. (Bước này thực hiện
theo phương pháp VNEN) nhằm cho học sinh nắm bắt
đưa yêu cầu cụ thể cho các nhóm. Ví dụ : Để luyện đọc
đúng bài cô yêu cầu các em phải đọc to, rõ ràng, ngắt
nghỉ dấu chấm, dấu phẩy. Khi các bạn đọc các em khác
lắng nghe và nhận xét các bạn đọc đúng yêu cầu chưa.
Tìm xem những từ khó đọc giúp các bạn đọc đúng.
*
Đọc vòng 2 : Luyện ngắt nghỉ đúng câu dài kết hợp
giải nghĩa từ chú giải
.
- Luyện ngắt, nghỉ đúng :
- Từng nhóm học sinh đọc nối tiếp lần 2 từng đoạn của
bài dưới sự điều hành của nhóm trưởng (Những bạn lần
chưa đọc lần 1 sẽ đọc).
Giáo viên lưu ý học sinh đọc đúng như yêu cầu lần đọc
1 và chú ý những từ khó cô vừa hướng dẫn đọc. Trong
khi đọc nhóm tiếp tục giúp đỡ bạn mình đọc đúng, và
phát hiện những câu dài khó đọc có trong bài, đặc biệt
ở những câu mà việc ngắt nghỉ không dựa vào dấu câu
mà ngắt theo cụm từ rõ nghĩa.
- Các nhóm báo cáo tình hình đọc của nhóm mình. Nêu
những câu dài nhóm thấy khó xác định chỗ ngắt nghỉ
cho giáo viên.
/> />- Giáo viên đưa câu dài, đọc mẫu, học sinh nghe giáo
viên đọc và phát hiện ra chỗ cần ngắt nghỉ, từ ngữ cô
nhấn giọng. Giáo viên gạch chéo sau tiếng cần ngắt
nghỉ. Gạch chân dưới từ cần nhấn giọng. Học sinh
luyện đọc câu dài.
- Giáo viên cho học sinh đọc từ chú giải ở sách giáo
khoa (nếu có).
Hướng dẫn giải nghĩa từ bao gồm từ ngữ trong phần
những câu hỏi ở sách giáo khó dễ thì giáo viên có thể
yêu cầu các nhóm giở sách giáo khoa và thảo luận các
câu hỏi trong bài. Đâói với câu hỏi khó mà giáo viên
cần chình sửa cho học sinh dễ làm hơn thì giáo viên
nên in tành phiếu học tập phát cho các nhóm . Đặc biệt
nếu nội dung thảo luận là các kiến thức chốt lại của bài
như thảo luận rút ra nội dung, ý nghĩa bài Tập đọc thì
nhất thiết phải dùng phiếu. Vì các kiến thức chốt lại là
các kiến thức yêu cầu ghi nhớ nên nếu dùng phiếu thảo
luận thì khi ghi kết quả thảo luận vào phiếu các em sẽ
ghi nhớ lâu.
Đối với ứng dụng việc học theo phương pháp VNEN thì
chúng ta không cần học sinh phải suy luận nhiều.
Không cần các em phải biết nhiều kiến thức mà chủ
yếu là kĩ năng để các em tự tìm ra kiến thức đó. Do đó
để các nhóm thảo luận tìm hiểu nội dung bài được tốt
giáo viên không nên đưa câu hỏi quá khó. Nếu có
những câu khó thì giáo viên có thể sửa lại thành câu dễ
trả lời hơn, có thể đổi thành câu hỏi dạng trắc nghiệm
/> />để học sinh trả lời;
VD: Trong tiết tập đọc lớp 5
bài “Lớp học trên đường” ta có thể thay đổi câu hỏi
3 “Tìm những chi tiết cho thấy Rê- mi là cậu bé rất hiếu
học?” Bằng câu hỏi dạng trắc nghiệm sau: “Các em hãy
chọn đáp án a , b, c đúng với câu hỏi sau: Chi tiết cho
thấy Rê-mi là một cậu bé hiếu học là:
a. Lúc nào Rê-mi cũng đầy những miếng gỗ và không
bao lâu đã thuộc tất cả các chữ cái.
b. Rê-mi không dám sao nhãng một phút nào.
c. Cả hai ý trên đều đúng.
- Luyện đọc nhóm: Nhóm trưởng tiếp tục điều khiển
nhóm đọc.
- Thi đọc diễn cảm. Đại diện nhóm đọc, học sinh nhận
xét, giáo viên chấm điểm khuyến khích
Đối với bài tập đọc có yêu cầu học thuộc lòng, sau khi
hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm, giáo viên dành thời
gian thích hợp cho học sinh tự học (thuộc một đoạn
hoặc cả bài). Gọi học sinh đọc đạt mức yêu cầu tối
thiểu, sau đó gọi học sinh khá giỏi đọc ở mức cao hơn.
c) Củng cố dặn dò
/> />- Giáo viên đặt câu hỏi về nội dung bài tập đọc học
sinh trả lời. (1,2 câu)
- Học sinh nhận xét tiết học theo mục đích yêu cầu
mà giáo viên đã đưa ra đầu tiết học.
- Giáo viên nhận xét, dặn dò về yêu cầu luyện tập
và chuẩn bị bài sau.
MỘT SỐ BÀI SOẠN MÃU
TUẦN 26 TẬP ĐỌC
Tiết 51 NGHĨA THẦY TRÒ
Ngày soạn: 02/03/2015 - Ngày dạy:
9/03/2015
I. MỤC TIÊU:
- Hiểu ý nghĩa : Ca ngợi truyền thống tôn sư trọng đạo
của nhân dân ta, nhắc nhở mọi
người cần gìn giữ, phát huy truyền thống tốt đẹp đó. (Trả lời
được các câu hỏi trong SGK).
- Biết đọc diễn cảm bài văn với giọng ca ngợi, tôn kính
tấm gương cụ giáo Chu.
- Ý thức kính yêu thầy cô giáo, biết ơn những người đã
dạy mình.
của truyền thống tôn sư
trọng đạo của dân tộc Việt
Nam chúng ta.
- Ghi tựa bài lên bảng.
- Giao CTHĐTQ điều khiển
- Quan sát tranh.
- Đọc nối tiếp tựa bài.
* CTHĐTQ điều khiển các
bước:
- Mời NT điều khiển HĐ
của nhóm.
- Đọc tên bài học và viết
vào vở.
- Đọc mục tiêu bài học.
/>Chu Văn An
(1292-1370
/>8
phú
t
3
phú
t
các bước học tập tiếp theo.
b/. Trải nghiệm:
- Yêu cầu HS luyện đọc
theo nhóm.
- Uốn nắn cách phát âm
cho HS, giải thích từ mới.
- Nhận xét và đọc diễn cảm
toàn bài.
/> />luôn được xã hội tôn vinh.
+ Bài văn ca ngợi truyền
thống tôn sư trọng đạo của
nhân dân ta, nhắc nhở mọi
người giữ gìn phát huy
truyền thống tốt đẹp đó.
4. Hoạt động thực hành:
- Yêu cầu HS luyện đọc
diễn cảm theo nhóm.
- Giúp đỡ HS luyện đọc.
- Theo dõi HS thi đọc.
- Nêu nhận xét.
5. Hoạt động ứng dụng:
- Gợi ý cho HS các khả
năng có thể ứng dụng bài
học vào thực tế.
- Nhận xét tuyên dương.
- Dặn dò: Ôn bài. Chia sẻ
kiến thức đã học với gia
đình, người thân và cộng
đồng.
- Chuẩn bị bài sau: Hội
thổi cơm thi ở làng Đồng
Vân.
lại cả bài.
- Luyện đọc theo nhóm
đoạn văn bạn thích.
- Thi đọc.
- Cả lớp nhận xét, góp ý.
- Lần lượt nêu khả năng