1
SỞ GD & ĐT QUẢNG NAM
TRƯỜNG THPT LÊ QÚY ĐÔN- TP TAM KỲ.
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHẰM GIÁO DỤC HỌC
SINH CHƯA NGOAN Ở LỚP CHỦ NHIỆM.
Người thực hiện: Vũ Thị Minh Thi
Chức vụ : Giáo viên
Tổ : Sử-Địa,CD
Năm học: 2010-2011
1.Tên đề tài: MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHẰM GIÁO DỤC HỌC
SINH CHƯA NGOAN Ở LỚP CHỦ NHIỆM.
2
ÁP DỤNG CHO CÁC NĂM HỌC 2008-209; 2009-2010 VA 2010-2011
2. Đặt vấn đề;
Trong quá trình công tác, mỗi người thầy đều từng bước đúc kết cho mình
những kinh nghiệm bổ ích để nâng cao hiệu quả công tác. Bản thân tôi cũng đã
rất để tâm đến việc rút ra các kinh nghiệm riêng của mình, những điều liên quan
đến việc giảng dạy, công tác chủ nhiệm Đó là những vướng mắc, những
nhược điểm, những khó khăn và có cả những thành công mà mỗi người thầy
chúng ta đều nếm trải.
Có thể nói rằng, công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường phổ thông nói chung
và THPT nói riêng hiện nay, là công việc nhiều giáo viên hay né tránh vì có lẽ
đây là một nhiệm vụ mà người thầy gặp nhiều khó khăn trong hoàn cảnh đạo
đức xã hội có nhiều diễn biến phức tạp, đội ngũ giám thị trong nhà trường không
còn biên chế mà các lực lượng giáo dục khác chưa thể thay thế, tất cả dồn cho
trách nhiệm của chủ nhiệm .Trong khi đó, bạo lực học đường đang là mối quan
tâm không riêng của ngành giáo dục, mà đã trở thành vấn đề cả xã hội đều phải
lo lắng trăn trở. Vấn đề ngăn chặn bạo lực học đường được bàn đến trong cả
phiên họp của Quốc Hội, các trường học, được mọi giới quan tâm. Bất kỳ
• Học sinh thường xuyên không tham gia vào các hoạt động học tập của lớp
Sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, tôi nhận thấy HS bây giờ thích
khuyên bảo nhẹ nhàng hơn là trách phạt. GVCN có “quyền lực” trong tay nhưng
không phải vì thế mà lúc nào cũng lạm dụng nó, phải biết khi nào cứng rắn và
khi nào mềm dẻo để xử lý các tình huống. Vì thế, ngoài năng lực chuyên môn
GVCN còn là một nhà tâm lý , hiểu thấu đáo những suy nghĩ, tâm tư của học trò.
Nhiều lúc, GVCN phải tự đặt mình vào vị thế của HS để hiểu được hành vi và
thái độ của các em với cương vị là người trong cuộc. Và cũng có những lúc,
GVCN đóng vai trò như một quan tòa có lập luận sắc bén, biết cầm cân nảy mực
và đặc biệt là phải quang minh chính đại, không thiên vị một ai
Nếu trước đây HS rất thuần, chăm ngoan, luôn nghe lời thầy cô thì bây giờ có
nhiều em ngỗ ngược, luôn muốn tự khẳng định mình. Vì thế, một GVCN muốn
hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình trước hết phải thực sự thương yêu HS, coi các
4
em như người thân của mình. Khi đã có tình yêu thương thì người thầy sẽ hiểu
và biết cách dạy HS, ngược lại các em quý mến GV của mình hơn. Chỉ khi tình
yêu thương đặt đúng chỗ, HS mới cảm nhận được tình cảm từ trái tim thầy cô.
Nói cách khác, giữa thầy và trò luôn có sự đồng điệu về tâm hồn.
Trên thực tế, cùng một HS cá biệt nhưng đối với thầy cô này thì em chống đối
còn với thầy cô khác lại phục tùng và nghe lời? Rõ ràng, điều quan trọng không
phải là HS đã phạm lỗi ra sao mà nằm ở chỗ các em đã nhìn thấy lỗi của mình
như thế nào? Làm được điều này chính là nhờ sự thu phục nhân tâm của GVCN.
4. Nội dung nghiên cứu
4.1.Tìm hiểu và nắm vững học sinh về mọi mặt để làm cơ sở đề ra những
biện pháp giáo dục có hiệu quả
Nắm vững học sinh là nhiệm vụ đầu tiên, tối cần thiết để đưa ra các biện pháp
giáo dục phù hợp. Là một công việc mà giáo viên chủ nhiệm phải bắt tay tìm
hiểu ngay từ đầu và thường xuyên trong suốt quá trình. Để làm được điều đó,
giáo viên chủ nhiệm cần phải phối hợp với nhiều lực lượng để tím hiểu, phải
tham gia nhiều hoạt động cùng học sinh để nắm bắt.
kết hợp với gia đình để cùng nhau đưa ra các biện pháp giáo dục phù hợp hơn
nhằm đưa học sinh trở lại chính mình
b. Tìm hiểu về tâm sinh lý của học sinh: Học sinh cấp 3, lứa tuổi 15-18 này có
nhiều biến đổi về tâm, sinh lý. Các em không còn là trẻ con để cần được vỗ về
chăm sóc, nhưng cũng chưa là người lớn để tự mình giải quyết mọi tình huống.
Để khẳng định mình, các em dễ có những hành xử bột phát, bất ngờ mà chính
các em cũng chưa ý thức một cách đầy đủ hậu quả sẽ đến. Vì vậy, một sự định
hướng đúng đắn để giúp các em hình thành tính cách của mình sau này, là điều
hết sức quan trọng khi các em còn ngồi trên ghế nhà trường. Không chỉ truyền
đạt kiến thức trong học tập, các em cần được trao đổi mọi điều về chính bản
thân, về những gì chân - thiện - mỹ trong cuộc sống. Các em thường có những
hành vi bắt chước một cách thụ động với mọi người gần gũi với mình. Trong
một ngày thì các em chỉ ở trường học tối đa là 8 giờ, còn lại, các em sống trong
môi trường gia đình, xã hội xung quanh Có những em tập tành hút thuốc do
thấy người lớn hút thuốc có những em chửi thề, nói tục một cách vô thức, do
6
đã quen nghe và cảm thấy như vậy là hay, là sành điệu Nếu như GVCN cập
nhật kịp thời những thông tin này từ nhiều phía thì học sinh sẽ cảm nhận Thầy
Cô của mình không lạc hậu và như vậy tiếng nói của Thầy Cô sẽ có ảnh hưởng
hơn đối với các em. Các em sẽ lắng nghe những phân tính của Thầy Cô, Thầy
Cô sẽ có nhiều cơ hội giáo dục hướng cho em phát triển tâm sinh lý phù hợp lứa
tuổi.
c. Tìm hiểu mối quan hệ bạn bè Bạn bè: Những mối quan hệ trong lớp, ngoài
lớp cũng là điều mà Thầy Cô chúng ta cần quan tâm. Các em có thể tâm sự hàng
giờ với bạn mà không bao giờ hé nửa lời với Thầy Cô về một vấn đề nào đấy,
một số lớn các em học sinh xem bạn bè mình là chuyên gia tư vấn Bạn bè xấu,
tốt ảnh hưởng nhiều đến nhân cách của các em, người xưa nói "Gần mực thì
đen, gần đèn thì sáng" điều này hoàn toàn không sai vấn đề là ai sẽ đen, ai sẽ
sáng thì Thầy Cô phải can thiệp một cách tế nhị, đúng lúc, kịp thời Và nếu như
Thầy Cô trở thành người bạn của các em thì quả là không gì tốt hơn, điều này rất
4. 2. Xác định nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh chưa ngoan .
Sau khi đã thực hiện các bước tìm hiểu như trên, Giáo viên sẽ phân tích và
xác định nguyên nhân làm cho học sinh trở thành chưa ngoan. Nguyên nhân đó
có thể là từ:
• Gia đình có mâu thuẫn, đổ vỡ, xung đột hoặc gia đình đang gặp khó khăn.
• Bản thân học kém một vài môn học nào đó, do mất căn bản
• Sự lôi kéo của bạn bè vào những hoạt động không thiết thực
• Một vài Thầy Cô nào đó có những hành động khiến cho các em mất lòng tin
Thông thường các nguyên nhân này đi chung với nhau, chứ không đơn thuần
riêng lẻ từng nguyên nhân. Thầy Cô phải tìm ra đâu là nguyên nhân chủ yếu:
• Có thể chỉ là một phút ham chơi trò chơi điện tử, học sinh ấy đã lỡ xài hết tiền
học phí, rồi dẫn đến lo sợ, bỏ học
• Có thể do hoàn cảnh khó khăn, các em phải đi làm thêm ban đêm, buổi sáng
mệt mỏi, buồn ngủ, không đủ sức theo học trong lớp.
• Có thể do buồn chuyện gia đình, cảm giác tự ti xuất hiện, các em cảm thấy
chán nản, mất phương hướng, tuyệt vọng, Từ việc xác định được nguyên nhân
chủ yếu, tôi tin rằng phần việc còn lại hoàn toàn không khó khăn với một Thầy
8
Cô tâm huyết với nghề, có tấm lòng yêu thương các em nhằm giúp các em có
thể khắc phục những khó khăn, thay đổi được những suy nghĩ chưa đúng, để có
thể trở thành những học sinh bình thường như bao bạn khác.
4.3.Chủ động phối hợp với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường.
a. Với Ban giám hiệu nhà trường và Hội đồng khen thưởng, kỉ luật của nhà
trường
- Trong một số trường hợp đặc biệt, GVCN cần phối hợp với Ban giám hiệu nhà
trường, để cùng nhau có biện pháp phối hợp giáo dục các em.Chúng ta không
nên tự tin cho rằng chỉ một mình thôi sẽ có đủ bản lĩnh cảm hóa, giáo dục các
em chưa ngoan, hậu quả sẽ khôn lường nếu như chúng ta rơi vào trạng thái bất
lực, khi đó sẽ là quá muộn để có thể sự phối hợp giáo dục các em này và lúc
mất đi ý nghĩa của sự hợp tác, phối hợp giáo dục. Vì vậy, cần phải giao tiếp ở
một góc độ cởi mở một cách hết sức tâm lý và tế nhị nhưng chân tình, tạo cho
phụ huynh học sinh một sự tin tưởng, một tình cảm gần gũi, thân mật, một thái
độ tận tâm hợp tác để giáo dục con em họ trở thành người tốt.
4.4. Những yêu cầu không thể thiếu của một Giáo viên chủ nhiệm
Yêu cầu về phẩm chất :GVCN cần có một nhận thức đúng đắn và sâu sắc về vị
trí, yêu cầu đối với chính bản thân mình và công việc. Không chỉ trang bị cho
mình những kiến thức cần thiết cho việc giảng dạy, những vốn sống sâu sắc về
con người, cuộc đời… người GVCN còn cần phải rèn luyện cho chính mình đạt
những phẩm chất đạo đức có tính chuẩn mực để trên cơ sở đó, mới có thể nhắc
nhở, uốn nắn học sinh. Từ hành vi, ngôn ngữ, cách cư xử, cách suy nghĩ, đánh
giá những sự việc trong cuộc sống, những thói quen trong sinh hoạt… tất cả
luôn cần được người GVCN tự xem xét, điều chỉnh để có thể không ngừng hoàn
thiện mình trong mắt học trò. Đơn giản một sự việc là, khó có thể yêu cầu các
em gọn gàng, ngăn nắp, sống đẹp nếu bản thân người GVCN chưa là một “hình
mẫu” đối với các em. Cần nhận thức rõ, giáo dục một con người là một quá trình
không có điểm cuối cùng. Đó là công việc kéo dài cả một đời người chứ không
10
phải là chuyện của ngày một, ngày hai. Vì thế, người GVCN không bao giờ
được chủ quan, nóng vội. Một câu nói vô tình, một trách phạt nôn nóng, một
hành xử thiếu cân nhắc đôi khi gây tổn thương và - biết đâu đó - các em sẽ mang
theo vết thương kia thành một ám ảnh khôn nguôi! Trước mọi sai lầm, vi
phạm của học sinh, GVCN cần hết sức bình tĩnh, bao dung và độ lượng để xem
xét, giải quyết, xử lý vấn đề. Với một học sinh lười, một học sinh chưa ngoan…
chúng ta không nên ảo tưởng là các em sẽ tiến bộ ngay sau vài lần nhắc nhở hay
xử phạt của GVCN. Có khi, các em vẫn tiếp tục lười, tiếp tục phạm lỗi lầm với
mức độ liên tục hơn, nghiêm trọng hơn - như một cách thách thức, một cách
khẳng định mình với bạn bè, với thầy cô, với mọi người. Chính ở những khoảnh
khắc này, người GVCN cần thể hiện rõ bản lĩnh và năng lực sư phạm - trong đó
- có cả năng lực "chịu đựng" của mình. Chịu đựng những vi phạm cố tình,
chủ nhiệm, BGH và các tổ chức đoàn thể trong trường. Chính vì vậy chỉ có sự
gắn kết của các bậc phụ huynh, các tổ chức xã hội cùng quan tâm ủng hộ nhà
trường và tham gia công tác giáo dục học sinh “chưa ngoan” mới có thể tin
tưởng đạt được kết quả tích cực và bền vững.
5.Kết quả nghiên cứu.
a. Kết quả chung.
Năm học
Duy trì
số
HS
Lên lớp
thẳng
HỌC LỰC HẠNH KIỂM
GIỎI KHÁ TB TỐT KHÁ
2008- 2009
(Lớp 11c6)
100% 0 100% 60% 40% 80% 20%
2009- 2010
(Lớp 12C6)
100% 0 100% 45% 55% 80% 20%
2010-2011
(Lớp 12C2)
100% 0 22% 72% 74% 24%
b. Một số học sinh tiêu biểu:
1. Nguyễn Đức Khánh (lớp 11; 12c6- NH 2008-2010): Từ một HS cá biệt, lưu
ban của năm học 2007-08, có những biểu hiện bất cần, chán nãn trong học tâp
và có nguy cơ bỏ học chỉ sau một thời gian ngắn,em trở thành HS bình
12
thường, với năng khiếu văn nghệ em đã có nhiều đóng góp cho tập thể lớp và đã
để lại những ấn tượng rất đẹp cho bạn bè và các thầy cô giáo bộ môn
đã đánh mất chính em, đánh mất một khoảng thời gian cũng như một lượng
kiến thức đáng quý của năm học cuối cấp này và em cũng nhận ra rằng: “Dù
thế nào đi nữa , lời xin lỗi của em vẫn là không muộn phải không Cô” và chính
tôi cũng nhận ra rằng, kể từ lần “xin lỗi” ấy, em đã dần sự trở lại với chính
bản thân em, em đã làm được điều mà cả gia đình, bạn bè và bản thân tôi mong
đợi.
Trên đây chỉ một vài học sinh tiêu biểu trong số nhiều em đã trở nên ngoan
hơn sau quá trình cảm hóa của bản thân tôi trong các năm học gần đây, tất nhiên
để có được sự thành công trên, tôi luôn ghi nhận sự phối hợp và hỗ trợ của Ban
giám hiệu nhà trường, các thầy cô giáo bộ môn, cùng với sự nỗ lực của bản thân
các em và sự quan tâm của các bậc phụ huynh và các tổ chức đoàn thể trong nhà
trường.
6. Kết luận:
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhằm giáo dục học sinh chưa ngoan trong
nhà trường phổ thông, mà tôi đã đúc kết được từ thực tiễn làm công tác chủ
nhiệm trong các năm qua Vấn đề giáo dục học sinh chưa ngoan trong nhà
trường luôn luôn là đề tài nóng hổi, được sự quan tâm của hầu hết Thầy Cô, đặc
biệt là giáo viên chủ nhiệm. Để có thể giáo dục tốt các em học sinh chưa ngoan,
cần phải có sự phối hợp cả gia đình, xã hội và nhà trường. Vai trò giáo dục của
gia đình và xã hội giữ vị trí quan trọng, tuy nhiên, vai trò giáo dục của nhà
trường mang yếu tố quyết định giúp các em có thể có những định hướng đúng
đắn, để sau này trở thành những người con hiếu thảo trong gia đình và người
công dân có ích cho xã hội.
Về phía nhà trường, để làm tốt công tác giáo dục học sinh chưa ngoan, cần phải
có sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng giáo dục và các đoàn thể.Trong
đó,vai trò của Thầy Cô chủ nhiệm là rất quan trọng. Trong lớp, Thầy Cô chủ
nhiệm như là cha mẹ của các em, có tiếng nói điều chỉnh kịp thời các hành vi
chưa đúng của các em, là tấm gương cho các em noi theo. Thầy Cô giáo dục các
em không chỉ bằng lời nói mà bằng cả hành động, cử chỉ, thái độ, tác phong
14
khối buổi sáng, có được kết quả này là một sự nổ lực rất lớn của một tập thể
lớp, nhưng rồi cuối học kỳ I, lớp tôi vẫn không nhận được sự động viên, khích
lệ nào từ Ban thi đua của nhà trường. Theo tôi, chỉ cần phần thưởng nhỏ, một
lời tuyên dương cho một tập thể lớp sẽ có giá trị và ý nghĩa rất lớn đối với các
em, không chỉ những cá nhân và tập thể lớp được tuyên dương mà các cá nhân
và tập thể khác sẽ lấy đó làm mục tiêu phấn đấu cho bản thân và tập thể của lớp
mình, điều đó sẽ góp phần không nhỏ vào mục tiêu giáo dục của nhà truờng.
16
9.Tài liệu tham khảo
1. Lê Minh Khuê; Phan Xuân Thành- Tâm huyết Nhà Giáo: NXB Giáo dục năm
2005.
17
2. Nhiều tác giả-Thưa Thầy: NXB Trẻ năm 2009.
3.Tạp chí Nghiên cứu giáo dục năm 2009-2010 số
4. Báo Giáo dục và thời đại.
Cùng một số tài liệu khác có liên quan.
*******************************************
18
10.Mục lục
STT Nội dung Trang
1
2
3
4
5
6
7
8
Lý do chọn đề tài.
Tên đề tài
b)Hạn chế: 5. Đánh giá, xếp loại:
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên, HĐKH Trường
thống nhất xếp loại :
Những người thẩm định: Chủ tịch HĐKH
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ tên)
21
HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
Trường THPT Lê Quý Đôn
- Đề tài: Một vài kinh nghiệm nhằm giáo dục học sinh chưa ngoan ở lớp chủ
nhiệm.
- Họ và tên tác giả: Vũ Thị Minh Thi.
- Chức vụ: Giáo viên. Tổ: Sử - Địa - CD .
- Điểm cụ thể:
Phần Nhận xét của người đánh giá
xếp loại đề tài
Điểm tối đa Điểm đạt
được
1.Tên đề tài
TRƯƠNG THPT LÊ QUY ĐÔN- TP TAM KỲ.
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHẰM GIÁO DỤC HỌC SINH CHƯA
NGOAN Ở LỚP CHỦ NHIỆM.
ÁP DỤNG CHO CÁC NĂM HỌC 2008 -2009; 2009-2010 VÀ 2010-
2011.
23
Người thực hiện: Vũ Thị Minh Thi
Chức vụ : Giáo viên
Tổ : Sử-Địa,CD
Năm học: 2010-2011