Tên đề tài:
PHƯƠNG PHÁP HUẤN LUYỆN MÔN CHẠY BỀN
CHO ĐỘI TUYỂN ĐIỀN KINH TRƯỜNG THCS
PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ
Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận không thể thiếu trong nền giáo dục
xã hội chủ nghĩa, nhằm đào tạo và xây dựng con người mới phát triển toàn diện.
TDTT là phương tiện rất có hiệu quả trong giáo dục "Đức - Trí - Thể - Mỹ " cho
thế hệ trẻ. Cùng với quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá thì TDTT còn phản
ánh sự lớn mạnh của đất nước, tạo ra sự ổn định chính trị, nâng cao cuộc sống tinh
thần văn minh, tạo mối quan hệ hợp tác hữu nghị giữa nước ta với các nước trong
khu vực và trên thế giới. Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước ta rất coi trọng việc phát
triển TDTT nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng nền TDTT phát triển tiến bộ có
tính dân tộc và khoa học.
Giáo dục thể chất trong nhà trường là một mặt giáo dục quan trọng không thể
thiếu được trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo, góp phần thực hiện mục tiêu
"Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài" cho đất nước.
Điền kinh là môn thể thao rất đa dạng và phong phú bao gồm các hoạt động
tự nhiên của con người: Đi bộ, chạy nhảy, ném đẩy và nhiều môn phối hợp. Ở
nước ta môn điền kinh đã có lịch sử phát triển từ lâu đời, với các hình thức tập
luyện đa dạng. Đã thu hút đông đảo mọi tầng lớp, đối tượng quần chúng tham gia
tập luyện và thi đấu. Khi chạy tất cả các nhóm cơ cùng tham gia hoạt động nhưng
chủ yếu là cơ quan nội tạng. Việc gắng sức luân phiên với thả lỏng tích cực tạo
điều kiện cho việc phát triển các tố chất sức nhanh, mạnh, bền, sự mềm dẻo, khéo
léo và khả năng phối hợp của con người. Môn chạy nói chung và chạy bền nói
riêng là biện pháp tốt nhất để rèn luyện nâng cao sức khoẻ, ngoài ra còn trang bị
cho người tập những phẩm chất đạo đức ý chí cũng như tăng cường vốn kỹ xảo
vận động cơ bản quan trọng trong cuộc sống.
Điền kinh giữ vai trò quan trọng trong nền giáo dục thể chất trong trường học
nói chung và trong các trường phổ thông trung học nói riêng, đặc biệt là các trường
THCS. Ngày nay phong trào TDTT nói chung và điền kinh nói riêng trong chạy cự
ly 800m đang được phát triển mạnh mẽ ở các trường học. Chạy cự li 800 mét là

lực của các em còn yếu, nhất là khả năng về sức bền tốc độ chưa đạt hiệu quả như
mong muốn. Thực trạng này có rất nhiều nguyên nhân gây ra, trong đó đáng kể
nhất là việc sử dụng trong nhiều năm và cho đến nay một số bài tập không phù hợp
với xu hướng huấn luyện hiện đại, do các bài tập quá đơn điệu chỉ lặp đi lặp lại
một bài tập. Ngoài ra còn phải kể đến một số nguyên nhân khác như kinh phí tập
luyện còn khó khăn, thời gian và các điều kiện khác còn hạn chế.
2. Kết quả, hiệu quả thực trạng trên:
Để đánh giá trình độ thể lực nói chung, trình độ sức bền tốc độ nói riêng của
các VĐV điền kinh, chúng tôi sử dụng các test: chạy 100m tốc độ cao, chạy 800m,
kết quả cụ thể thu được tại bảng sau:
Họ tên Lớp Giới
tính
Thành
tích 800m
Thành
tích
Ghi chú
2
100m
1 Hà Văn Nghiêm 9A3 Nam 3'18'' 15''84
2 Cầm Bá Vượng 9A3 Nam 3'38'' 15''79
3 Hồ Đức Hậu 9A2 Nam 3'55'' 15''23
4 Sầm Đỉnh Lực 9A2 Nam 3'219'' 15''18
5 Quang Văn Điện 9A1 Nam 3'28'' 14''48
6 Sầm Thị Hậu 8A2 Nữ 4'39'' 16''27
7 Lang Thị Tâm 9A2 Nữ 3'52'' 18''56
8 Lương Thị Tố 9A2 Nữ 4'18'' 19''38
9 Sầm Thị Thương 9A1 Nữ 4'38'' 17''79
10 Vi Thị Uyên 9A1 Nữ 3'42'' 16''58
Từ kết quả trên tôi cho rằng sức bền tốc độ của các VĐV đội tuyển điền

yếm khí tương đối cao. Trong sức bền thời gian ngắn phụ thuộc vào mức độ phát
triển của sức mạnh và sức nhanh, luôn luôn là thành tố chủ yếu của trình độ thể lực
và có mối quan hệ chặt chẽ với tố chất sức mạnh và nhanh, bền .
VĐV chạy nhanh ở cự ly cuối cùng (100m) hoặc khi muốn vượt đối phương
là thuộc loại sức bền yếm khí. Song nếu xét hoạt động của cả cự ly chạy thì sức
bền của VĐV chạy 800 nữ và 1500m nam là sức bền ưa khí. Vì vậy sức bền tốc độ
tốt hay xấu là phụ thuộc vào lượng dự trữ ATP và CP cũng như glucozen trong gan
và cơ bắp.
Giải pháp 2: Vai trò của sức bền tốc độ và các nhân tố chi phối tới sức bền
tốc độ của chạy 800m nữ và 1500m nam:
Sức bền tốc độ là một loại sức bền, do vậy nếu sức bền tốc độ của VĐV tốt có
thể giúp cho VĐV tập luyện kỹ thuật trong chạy 800m nữ và 1500m nam được
thực hiện trong thời gian dài hơn, tốc độ cao hơn. Từ đó giúp VĐV có thể thực
hiện tốt kỹ thuật, mặt khác sức bền tốc độ có thể giúp cho sự xuất hiện sự mệt mỏi
chậm hơn, duy trì và phát huy được tốc độ ở cuối cự ly, từ đó tạo ra thế rút đích
một cách nhanh nhất và có hiệu quả nhất. Vì vậy việc huấn luyện để nâng cao sức
bền tốc độ trong chạy 800m nữ và 1500m nam là rất cần thiết.
Tố chất sức bền tốc độ của chạy 800m nữ và 1500m nam có liên quan chặt
chẽ với các tố chất khác của VĐV.
Những nhân tố ảnh hưởng đến sức bền tốc độ ngoài yếu tố bẩm sinh di truyền
của cơ thể như tỷ lệ giữa sợi cơ màu sáng với sợi cơ màu sẫu và loại hình thần kinh
ra còn có các nhân tố ảnh hưởng khác như: Sự ham thích, động cơ tập luyện cũng
như phẩm chất tâm lý khác của VĐV: Tính tích cực chủ động, tính kiến trì ý chí
nỗ lực trong đó VĐV nữ sớm xuất hiện hơn VĐV nam đó là tình bạn tình yêu,
nó vừa là nguồn động viên lớn vừa có ảnh hưởng xấu và mất thời gian khi xuất
hiện các mặt tiêu cực. Vì thế các hoạt động diễn ra cũng có sự ảnh hưởng tiêu cực
và ảnh hưởng lớn đến hoạt động của sức bền tốc độ.
4
Giải pháp 3: Đặc điểm biến đổi sinh lý của nội dung chạy cự ly 800m nữ và
1500m nam:

lượng nhờ các phản ứng phân huỷ phốt phocreatin và phân huỷ gluco đồng thời
nâng cao khả năng chịu đựng trong trạng thái nợ ô xy ở mức độ cao.
Các bài tập nhằm hoàn thiện cơ chế giải phóng năng lượng phân huỷ phốt
phocreatin có những đặc điểm sau:
5
Cường độ hoạt động gần mức tối đa hoặc thấp hơn một chút. Thời gian của
bài tập chỉ giới hạn từ ( 7 - 10 phút) vì sự phân hợp chất creatin diễn ra rất ngắn từ
7 - 10 phút sau khi bắt đầu hoạt động. Thời gian nghỉ giữa quãng 5 - 8 phút đó là
thời gian để hồi phục phốt pho creatin, sự phân huỷ hợp chất này tạo ra acid lactic
nên tốc độ trả nợ ôxy diễn ra khá nhanh. Nhưng do dự trữ photpho creatin trong
cơ ít sau 3 - 4 lần lặp lại thì hoạt động của cơ chế gluco phân sẽ tăng còn cơ chế
photpho creatin sẽ giảm đi. Để khắc phục hiện tượng này người ta chia làm 3 nhóm
bài tập, mỗi nhóm 3 - 4 lần lặp lại, thời gian nghỉ giữa các nhóm kéo dài 10 - 15
phút. Hình thức nghỉ ngơi tích cực. Số lần lặp lại tuỳ thuộc vào trình độ tập luyện
của VĐV sao cho phù hợp và tốc độ không bị giảm.
Để hoàn thiện được cơ chế gluco phân, sử dụng các bài tập:
- Cường độ bài tập 90 - 95% tốc độ tối đa ở cự ly tương ứng, được sử dụng
sau một số lần lặp lại. Chỉ số tốc độ tuyệt đối có thể giảm đi nhưng vẫn được coi là
xấp xỉ với tốc độ tối đa trong trạng thái hiện có lúc đó của cơ thể từ 2 giây đến 2
phút chạy (300 - 600m) khoảng cách nghỉ ngơi nên giảm dần sau mỗi lần lặp lại.
Cơ sở thực nghiệm, trong đó người ta nhận thấy cường độ acid lactic của quá trình
gluco phân trong máu đạt mức cao không phải là kết thúc bài tập. Mục đích bài tập
làm cho cả cơ thể thích nghi trạng thái nợ ôxy thể hiện ở nồng độ acid lactic trong
máu cao so với khoảng cách nghỉ ngơi giảm dần.
Biện pháp 2: Áp dụng các phương pháp tập luyện:
Đề tài tiến hành thực nghiệm trên 20 VĐV đội tuyển điền kinh trường THCS
Bính Thuận, chia thành 2 nhóm: Nhóm đối chứng (nhóm 1): 10 VĐV; Nhóm thực
nghiệm (nhóm 2): 10 VĐV.
Bảng thực nghiệm học sinh tham gia:
Nhóm đối chứng Nhóm thực nghiệm

+ Các động tác khởi động chung: 6 động tác x 4 lần x 8 nhịp
+ Các động tác xoay các khớp, ép dây chằng.
+ Khởi động chuyên môn: chạy bước nhỏ, nâng cao đùi, chạy đạp sau, chạy
tăng tốc độ 3 x 30m.
- Phần cơ bản:
+ Bật xa tại chỗ (1 bước, 3 bước, 5 bước) x 2 tổ, hoặc bật ếch 3 x 30m nghỉ
giữa 3
'
- 5'

.
+ Chạy đạp sau (100m nhanh + 100 chậm) x 4 lần hoặc chạy biến tốc (200m
nhanh + 200 chậm) x 3 lần x 2 tổ, chạy nhanh đạt 80 - 85% tốc độ tối đa .
- Phần kết thúc: Chạy nhẹ nhàng thả lỏng 5 - 7 phút .
Mục đích: nhằm phát triển sức mạnh bền.
Thứ 4:
- Phần chuẩn bị: + Khởi động nhẹ nhàng chạy 2 x 200m .
+ Các động tác khởi động chung: 6 động tác x 4 lần x 8 nhịp
+ Các động tác xoay ép dẻo các khớp.
7
+ Khởi động chuyên môn: chạy bước nhỏ, nâng cao đùi, chạy
đạp sau, chạy tăng tốc độ 3 x 30m .
- Phần cơ bản : + Chạy 2 lần x 30 m tốc độ cao
+ Chạy 2 lần x 60m tốc độ cao
+ Chạy 2 lần x 100m tốc độ cao
* Yêu cầu chạy 95 - 100% sức.
- Nghỉ giữa mỗi lần 5 - 7 phút
- Nghỉ giữa các tổ 10 - 12 phút
* Mục đích: nhằm phát triển tốc độ
- Phần kết thúc: Chạy nhẹ nhàng thả lỏng .

Yêu cầu: Tốc độ chạy đạt 90 - 95% tốc độ tối đa.
Thời gian nghỉ giữa các tổ đủ để tần số mạch trở về mức cơ sở (120 - 130
lần/phút)
Thời gian nghỉ giữa các bài tập lặp lại theo hình thức giảm dần
Mục đích: Nhằm nâng cao khả năng yếm khí glucô phân
Bài tập 3: Chạy lặp lại các đoạn từ 30m-> 100m x 2-3 lần x 2 tổ
Yêu cầu: Tốc độ đạt 98 - 100% tốc độ tối đa
Thời gian nghỉ giữa các tổ 8 - 10 phút
Nghỉ ngơi: hình thức nghỉ ngơi tích cực
Mục đích : Nhằm nâng cao khả năng yếm khí (phốt pho creatin)
Bài tập 4: Chạy việt dã biến tốc (chạy trên địa hình tự nhiên, thay đổi tốc độ)
Yêu cầu:
Tốc độ trung bình, sao cho mạch đập đạt từ 140 - 150 lần/phút, chạy cự ly từ 2
- 4 km.
Mục đích: Nâng cao khả năng ưa khí
Bài tập 5: Các bài tập hỗn hợp (chạy cự ly giảm dần, tăng dần).
Chạy 600m - 400m - 200m - 100m x 2 tổ .
Hoặc 100m - 200m - 400m - 600m x 2 tổ.
Yêu cầu:
- Chạy theo tốc độ tuỳ vào quy định với từng loại.
- Thời gian nghỉ giữa các lần chạy 3 - 4 phút
- Thời gian nghỉ giữa các tổ 5 -7 phút.
Biện pháp 4: Đánh giá sử dụng hiệu quả các bài tập được lựa chọn phát
triển sức bền tốc độ:
9
Đánh giá sử dụng hiệu quả các bài tập nhằm giáo dục sức bền tốc độ thông
qua các bài tập, Tôi sử dụng 20 học sinh chia làm 2 nhóm: Nhóm thực nghiệm,
nhóm đối chiếu. Trong đó nhóm đối chiếu tập luyện bình thường theo giáo viên
giảng dạy, nhóm thực nghiệm tập luyện theo các bài tập đã lựa chọn.
Các chỉ số năng lực sức bền tốc độ thông qua các test kiểm tra tương đối đồng

Họ tên Lớp
Giới
tính
Thành
tích 800m
Thành
tích
100m
Ghi chú
10
1 Hà Văn Nghiêm 8A3 Nam 3'08'' 15''74
2 Cầm Bá Vượng 8A3 Nam 3'18'' 15''69
3 Hồ Đức Hậu 8A2 Nam 3'25'' 15''23
4 Sầm Đỉnh Lực 8A2 Nam 3'19'' 15''08
5 Quang Văn Điện 8A1 Nam 3'20'' 14''45
6 Sầm Thị Hậu 7A2 Nữ 3'42'' 16''21
7 Lang Thị Tâm 8A2 Nữ 4'35'' 18''32
8 Lương Thị Tố 8A2 Nữ 4'10'' 19''18
9 Sầm Thị Thương 8A1 Nữ 4'38'' 17''67
10 Vi Thị Uyên 8A1 Nữ 3'42'' 16''31
Qua bảng thực nghiệm 1 và 2 ta thấy thành tích của các em không chênh lệch
nhiều giữa 2 nhóm ở môn chạy bền cụ thể:
+ Nhóm 1: Thành tích trung bình là: 3'73''
+ Nhóm 2: Thành tích trung bình là: 3'55''
Như vậy thành tích chênh lệch giữa nhóm 1 và 2 là:18''. Sau khi thực nghiệm
kiểm tra thành tích tại tuần 6.
Buổi thứ nhất:
Sau khi khởi động chung và chuyên môn như phần khởi động ở tuần thứ 5 và
thứ 6. Tôi tiến hành kiểm tra thành tích chạy 100m tốc độ cao để so sánh với nhóm
đối chiếu .

Thành
tích 800m
Thành
tích 100m
Ghi
chú
1 Hà Văn Nghiêm 8A3 Nam 2'30'' 14''68
2 Cầm Bá Vượng 8A3 Nam 2'24'' 14''52
3 Hồ Đức Hậu 8A2 Nam 2'35'' 14''73
4 Sầm Đỉnh Lực 8A2 Nam 2'38 14''46
5 Quang Văn Điện 8A1 Nam 2'30'' 14''23
6 Sầm Thị Hậu 7A2 Nữ 2''45'' 15''67
7 Lang Thị Tâm 8A2 Nữ 3'12'' 14''70
8 Lương Thị Tố 8A2 Nữ 2'48'' 16''35
9 Sầm Thị Thương 8A1 Nữ 3'05'' 16''32
10 Vi Thị Uyên 8A1 Nữ 2'54'' 15''52
Sau thời gian áp dụng các bài tập cụ thể như trên tôi thấy kết quả giữa 2 nhóm
đối chứng (1) và nhóm thực nghiệm (2) đã có sự thay đổi về thành tích các nhóm
như sau:
+ Nhóm 1: thành tích trung bình là: 3'31''
+ Nhóm 2: thành tích trung bình là: 2'32''
Thành tích chênh lệch giữa nhóm 1 và nhóm 2 là: “59''
12
PHẦN C: KẾT LUẬN
1. Kết quả nghiên cứu:
Qua một thời gian áp dụng đề tài từ tháng 10 năm học 2013-2014, trước đó
vào tháng 12/2012 học sinh tham gia thi HKPĐ cấp huyện chỉ đạt 3 giải khuyến
khích. Đến nay khi kết thúc đề tài ứng dụng đã đạt được 1 số thành tích nhất định
trong HKPĐ cấp huyện năm học 2013-2014 vừa qua thì thành tích của đội tuyển
nhà trường đã được 15 giải trong đó: 1 giải nhì 1.500m nam và giải nhất 800m nữ.