MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ: 2
- Năm học 2014 -2015 là năm học: Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo, đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng
XHCN và hội nhập quốc tế, theo nghị quyết hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành
Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW), là năm học tiếp tục đổi mới
mạnh mẽ phương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng
tạo của học sinh, tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng
vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Đa dạng hóa các hình thức học tập, chú
trọng các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh 2
Trang
1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
- Năm học 2014 -2015 là năm học: Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và
đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng
XHCN và hội nhập quốc tế, theo nghị quyết hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành
Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW), là năm học tiếp tục đổi mới
mạnh mẽ phương pháp dạy và học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
của học sinh, tăng cường kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải
quyết các vấn đề thực tiễn. Đa dạng hóa các hình thức học tập, chú trọng các hoạt
động trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học của học sinh.
- Phương pháp dạy học ở trường THCS nói chung và vật lí nói riêng phải
phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc
trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện từng lớp học, bồi dưỡng
cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác, rèn luyện kĩ năng vận dụng
kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách
nhiệm học tập cho học sinh.
- Trong thực tế giảng dạy phân môn “Điện từ học” của vật lí 9 ở trường
nhiều năm qua, tôi nhận thấy còn gặp một số khó khăn như sau:
+ Học sinh rất khó hiểu được các quy tắc xác định: Lực điện từ, chiều đường

như sau:
1. Thí nghiệm 1: Dòng điện xoay chiều và tác dụng từ của dòng điện:
1.1. Những khó khăn khi dạy nội dung này:
- Đối với bài dòng điện xoay chiều trong vật lí 9 chưa được cấp đồ dùng dạy
học mới, chỉ sử dụng bộ thí nghiệm cũ, mà bộ thí nghiệm cũ qua thời gian sử dụng
lại hư hỏng không sử dụng được.
- Trong bài thí nghiệm tác dụng từ của dòng điện học sinh chỉ quan sát được
tác dụng từ của dòng điện đối với đoạn dây dẫn thẳng không quan sát được với dây
dẫn có hình dạng bất kỳ. Do đó bản thân chế tạo lại bộ dụng cụ đơn giản mà học
sinh cũng có thể chế tạo được:
1.2. Nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy
học:
- Dây đồng có đường kính Ø=0,28mm, quấn
thành 01 cuộn dây có trục quay, hai đầu khung dây
gắn với hai đầu trục quay như (hình 1), hoặc có thể
tận dụng cuộn dây có sẵn trong phòng thí nghiệm.
- 01 Chân đế (chân đế có thể dùng bảng điện
bằng nhựa) như (hình 2).
- 02 giá đỡ (làm từ dây đồng có đường kính
Ø=1,5mm ) như (hình 2).
- 02 thanh nam châm có kẹp đỡ.
- 01 Nguồn điện 6-12V DC.
- 02 đèn led mắc song song ngược chiều
- 02 Đoạn dây nối, mỗi đoạn dài khoảng 30
cm.
1.3. Cách làm đồ dùng dạy học:
- Gắn 2 đèn led vào 2 đầu dây dẫn.
- Làm sạch lớp cách điện hai đầu trục quay để
tiếp xúc điện với hai đầu giá đỡ như (hình 3).
Hình 1:

thông báo cho cả lớp, hoặc giáo viên có thể sử dụng máy chiếu vật thể để phóng
to hình ảnh trong lúc thí nghiệm
2. Thí nghiệm 2: Lực điện từ (qui tắc bàn tay trái)
2.1. Những khó khăn khi dạy nội dung này:
- Trong bài dạy lực điện từ vật lí lớp 9 giáo viên gặp khó khăn khi tiến hành
Trang
4
thí nghiệm cho học sinh quan sát thấy đoạn dây dẫn AB chuyển động (xuất hiện
lực điện từ ở đoạn dây dẫn AB khi có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường của
nam châm). Do thiết bị chỉ dừng lại ở mức độ cho học sinh quan sát mô hình,
phần lớn giáo viên lên lớp không tiến hành được thí nghiệm mà chỉ giới thiệu
cho học sinh hoặc dùng tranh ảnh cho học sinh quan sát. Do đó bản thân chế tạo
bộ dụng cụ cho học sinh quan sát trực quan:
2.2. Nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học:
- Dây đồng có đường kính Ø=1.5 mm
- Dây dẫn lõi 1 sợi có đường kính Ø=1.5 mm
- Giá đỡ (Hình 2-Thí nghiệm 1)
- Nam châm chữ U ( trong phòng thí nghiệm)
- Nguồn điện 6V-12V DC
- Biến trở
- 02 Đoạn dây nối, mỗi đoạn dài khoảng 30 cm.
- Mút xốp khổ 1x0.5m
- Đêcan màu đỏ, xanh (1m), xanh, vàng (0.5m)
2.3. Cách làm đồ dùng dạy học:
- Tạo dây đồng thành thành hình chữ U.(hình
8).
- Cắt mút thành nhiều hình chữ U (hình 9).
- Xếp nhiều tấm mút hình chữ U chồng lên
nhau tạo thành 1 khối nam châm hình chữ U.
- Dán đêcan tạo thành 2 vùng đỏ (cực bắc),

+ Hiện tượng đó chứng tỏ điều gì?
+ Lực tác dụng lên đoạn dây đồng do đâu sinh ra?
+ Yêu cầu học sinh hoàn thành phần kết luận: Từ trường tác dụng lên
đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong, Lực đó gọi là
+ Giáo viên lưu ý thêm cho học sinh: Nếu đoạn dây dẫn trong thí nghiệm
vừa nêu trên đặt song song với các đường sức từ của nam châm thì sẽ không có
lực từ tác dụng lên đoạn dây (Học sinh sẽ được học trong chương trình vật lí 11)
* Đối với nội dung Quy tắc bàn tay trái:
- Sau khi được tìm hiểu Lực điện từ phụ thuộc vào 2 yếu tố là: Chiều đường
sức từ và chiều dòng điện, Giáo viên giới thiệu mô hình nam châm chữ U và yêu
Trang
6
cầu học sinh thảo luận nhóm sau đó lên thể hiện nội dung quy tắc trên mô hình:
Hình 13
- Giáo viên hướng dẫn, phân tích nội dung quy tắc bàn tay trái thông qua
mô hình trên
- Tiếp theo giáo viên có thể sử dụng mô hình trên để cho học sinh hoàn
thành bài tập phần vận dụng (hình 27.3 và 27.4)
* Một số lưu ý khi dạy nội dung này với mô hình trên:
- Cần khai thác hết công dụng của mô hình khi truyền thụ nội dung kiến
thức liên quan
- Cần chọn không gian phù hợp để đặt mô hình cho tất cả học sinh đều có
thể quan sát rõ.
3. Thí nghiệm 3: :Từ trường của ống dây có dòng điện chạy qua (qui tắc
nắm tay phải)
3.1. Những khó khăn khi dạy nội dung này:
- Trong bài dạy Từ trường của ống dây có dòng điện chạy qua vật lí lớp 9
giáo viên gặp khó khăn khi phân tích cho học sinh hiểu được quy tắc nắm tay phải.
Do thiết bị chỉ dừng lại ở mức độ cho học sinh quan sát tranh ảnh. Cho nên bản
thân cải tiến lại bộ thí nghiệm trên giúp học sinh quan sát trực quan:

hơn khi học nội dung chương Điện từ học.
- Từ việc học sinh nghiên cứu lý thuyết, được thấy mô hình thật giúp các em
khắc sâu kiến thức, đồng thời vận dụng được kiến thức đó vào thực tế cuộc sống và
kỹ thuật.
- Kết quả khảo sát sau khi học sinh học xong Chương II. Điện từ học ở năm
học 2014-2015 đạt được kết quả khá cao so với cùng kì năm trước, cụ thể:
Năm học Khối
TS
học
sinh
GIỎI KHÁ TB YẾU
SL % SL % SL % SL %
2013-2014
9
54 6 11.1 15 27.8 20 37.0 13 24.1
2014-2015 76 14 18.4 30 39.5 30 39.5 2 2.6
2. Bài học kinh nghiệm:
2.1. Đối với giáo viên:
Trang
8
- Để giúp HS hứng thú và đạt kết quả tốt trong việc lĩnh hội kiến thức chương
điện từ học vật lí lớp 9, điều cơ bản nhất mỗi tiết dạy giáo viên phải tích cực, nhiệt
tình, truyền đạt chính xác, ngắn gọn nhưng phải sử dụng đồ dùng dạy học và các
mô hình tự làm khác.
- Thường xuyên nhắc nhở các em yếu, động viên, biểu dương các em khá
giỏi, cập nhật vào sổ theo dõi và kết hợp với giáo viên chủ nhiệm để có biện pháp
giúp đỡ kịp thời, làm như vậy để cho các em có một thái độ đúng đắn, một nề nếp
tốt trong học tập.
- Nên cho các em học sinh yếu, ít phát biểu thường xuyên hoạt động nhóm
nhỏ, lên trình bày trên lớp với các mô hình

10