Ki năng địa lí GVBM Trương Thị Kim Thanh
Tiết 1. ÔN TẬP : KHÁI QUÁT VỀ KĨ NĂNG ĐỊA LÝ
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học, HS cần:
1. Kiến thức:
- Nắm được khái quát các bài thực hành kĩ năng địa lí thường tập trung ở các dạng vẽ biểu
đồ, nhận xét biểu đồ-bảng số liệu.
- Biết được biểu đồ là gì, mục đích khi sử dụng biểu đồ.
- Nắm được các dạng biểu đồ thường có trong bài học.
2. Kĩ năng:
- Biết được khi vẽ biểu đồ, nhận xét biểu đồ-bảng số liệu cần thực hiện qua các bước nào để
đạt hiệu quả.
- Nắm được kĩ năng của từng loại biểu đồ, bảng số liệu.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
- Một số biểu đồ đã vẽ sẵn.
- Một số bảng số liệu.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Vào bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
Hoạt động 1: Cả lớp
Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào kinh
nghiệm làm các bài kĩ năng địa lí cho biết:
- Có các dạng bài kĩ năng địa lí nào thường
làm trong các bài thi?
- Tại sao lại có nhiều dạng kĩ năng địa lí
như vậy?
Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn kiến thức.
Hoạt động 2: Cả lớp/ cá nhân
Bước 1: GV nêu câu hỏi:

khi vẽ biểu đồ, việc đầu tiên là phải đọc kĩ
đề bài tìm hiểu mục đích, yêu cầu định thể
hiện trên biểu đồ. Sau đó, căn cứ vào mục
đích, yêu cầu đã được xác định để lựa chọn
Ki năng địa lí GVBM Trương Thị Kim Thanh
Hoạt động 3: Cả lớp
Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vao kinh
nghiệm trả lời các câu hỏi:
- Phân tích bảng số liệu thống kê là gì?
- Khi phân tích bảng số liệu thống kê, nhận
xét biểu đồ đã vẽ cần thực hiện qua các
bước nào?
Bước 2: HS trả lời, các HS khác bổ sung,
GV chuẩn kiến thức.
loại biểu đồ thích hợp nhất.
- Lưu ý: Khi vẽ bất cứ loại biểu đồ nào,
củng phải đảm bảo được 3 yêu cầu:
+ Khoa học (chính xác).
+ Trực quan (rõ ràng, dễ đọc, dễ hiểu).
+ Thẩm mĩ (đẹp).
- Để đảm bảo tính trực quan và thẩm mĩ, khi
vẽ biểu đồ người ta thường dùng kí hiệu để
phân biệt các đối tượng trên bản đồ. Cần
chú ý là trong khi làm bài, học sinh không
được sử dụng bút màu để tô lên biểu đồ vì
như vậy bị coi là đánh dấu bài. Các kí hiệu
trong làm bài thi thường được biểu thị bằng
các cách:
+ Gạch nền (gạch dọc, ngang, chéo…)
+ Dùng các ước hiệu toán học (dấu cộng,

giữa các số liệu.
Ki năng địa lí GVBM Trương Thị Kim Thanh
+ Giải thích nguyên nhân của các diễn biến
hoặc mối quan hệ đó. Thường phải dựa vào
những kiến thức đã học để giải thích.
II. Áp dụng
- Giáo viên đưa ra một số biểu đồ đã vẽ sẵn
để học sinh nhận biết các dạng biểu đồ
thường học.
- Giáo viên đưa ra một số bảng số liệu và
nhận xét để học sinh thấy các bước nhận
xét.

IV. CỦNG CỐ, ĐÁNH GIÁ
- Có các loại biểu đồ nào ?
- Tại sao người ta lai sử dụng nhiều loại biểu đồ?
- Khi vẽ biểu đồ và nhận xét bảng số liệu thống kê cần thực hiện qua các bước nào?
- GV nhận xét, đánh giá bài học.
VI. HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP
- Yêu cầu về nhà chuẩn bị bài mới.
Ki năng địa lí GVBM Trương Thị Kim Thanh
Tiết 2. ÔN TẬP : CÁCH CHỌN BIỂU ĐỒ HỢP LÍ
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học, HS cần:
1. Kiến thức:
- Biết cách chọn các biểu đồ chính xác, hợp lí khi làm bài kĩ năng địa lí vẽ biểu đồ.
- Hiểu được khi chọn biểu đồ hợp lí, chính xác thì cần dựa vào yêu cầu của đề bài, kinh
nghiêm.
2. Kĩ năng:
- Xác định được các loại biểu đồ cần vẽ thông qua bảng số liệu và yêu cầu của đề bài.

- Chuẩn bị bài mới.
- Về nhà xem các bài kĩ năng vẽ biểu đồ.
I. Dựa vào đâu để chọn biểu đồ hợp lí
- Dựa vào mục đích, yêu cầu của đề bài.
- Dựa vào kinh nghiệm làm bài.
II. Sơ đồ chọn biểu đồ hợp lí, chính xác
Biểu đồ đường biểu diễn (đồ thị).
Biểu đồ kết hợp Biểu đồ miền
Biểu đồ hình cột Biểu đồ hình tròn
III. Áp dụng
- GV đưa ra một số bảng số liệu và câu hỏi yêu
cầu để HS xác định các biểu đồ phải chọn hợp lí.
Tiến tình
phát triển,
sự biến thiên
của các đối
tượng qua
So sánh
tương quan
độ lớn giữa
các đối
tượng địa lí.
Cơ cấu các
thành phần
trong một
tổng thể .
Ki năng địa lí GVBM Trương Thị Kim Thanh
Tiết 3. ÔN TẬP : XỬ LÍ SỐ LIỆU VÀ CÔNG THỨC TÍNH
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học, HS cần:

- Xử lí số liệu từ bảng số liệu thống kê để vẽ biểu
đồ phù hợp.
- Xử lí số liệu để nhận xét, phân tích, tổng hợp số
liệu chính xác.
II. Một số công thức tính, xử lí số liệu
- Tính phần tỉ lệ trăm (%):
Thành phần
% = × 100
Tổng thể
- Tính lương thực bình quân:
Sản lượng
LTBQ =
Số dân
- Tính tổng giá trị xuất nhập khẩu:
TGTXK = Giá trị xuất khẩu + giá trị nhập khẩu
- Tính cán cân xuất nhập khẩu:
CCXNK = Giá trị nhập khẩu – giá trị xuất xuất
khẩu
- Tính giá trị xuất khẩu:
Tổng giá trị XNK – Cán cân XNK
GTXK =
2
- Tính giá trị nhập khẩu:
GTNK = Tổng giá trị XNK – Giá trị xuất khẩu
Ki năng địa lí GVBM Trương Thị Kim Thanh
- Tính tỉ lệ xuất nhập khẩu:
Giá trị xuất khẩu
TLXNK =
Giá trị nhập khẩu
- Tính tỉ suất sinh thô:

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
- GV chuẩn bị sẵn một số bảng số liệu yêu cầu vẽ biểu đồ hình cột
- Vở thực hành lớp 12.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Vào bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung cơ bản
Hoạt động 1: Cá nhân
Bước 1: GV hỏi:
- Có những dạng biểu đồ hình cột nào?
Bước 2: HS trả lời, các HS khác bổ sung,
GV chuẩn kiến thức.
Hoạt động 2: Cả lớp
Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào kinh
nghiệm trả lời câu hỏi:
- Sử dụng biểu đồ hình cột nhằm mục đích
gì?
Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn kiến thức.
Hoạt động 4: Cả lớp
Bước 1: GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
- Cho biết các bước hoàn thành biểu đồ?
Bước 2: HS trả lời, các HS khác bổ sung,
GV chuẩn kiến thức.
I. Các dạng biểu đồ hình cột
- Biểu đồ cột đơn
- Biểu đồ cột đơn gộp nhóm.
- Biểu đồ cột chồng.
II. Mục đích của biểu đồ hình cột
- Sử dụng để biểu hiện động thái phát triển,

- Vẽ biểu đồ hình cột cần thực hiện qua các bước nào?
- GV đánh giá, nhận xét tiết học.
- Chuẩn bị bài mới.
Ki năng địa lí GVBM Trương Thị Kim Thanh
Tiết 5. ÔN TẬP : VẼ BIỂU ĐỒ HÌNH TRÒN
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học, HS cần:
1. Kiến thức:
- Xác định được khi đọc câu hỏi yêu cầu vẽ biểu đồ hình tròn.
- Nắm được kĩ năng vẽ biểu đồ hình tròn.
2. Kĩ năng:
- Thực hiện các bước vẽ biểu đồ và hoàn thiện biểu đồ hình cột.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
- GV chuẩn bị sẵn một số bảng số liệu yêu cầu vẽ biểu đồ hình tr òn.
- Vở thực hành lớp 12.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Vào bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung cơ bản
Hoạt động 1: Cả lớp
Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào kinh
nghiệm trả lời câu hỏi:
- Sử dụng biểu đồ hình tròn nhằm mục
đích gì?
Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn kiến thức.
Hoạt động 2: Cả lớp
Bước 1: GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
- Cho biết các bước hoàn thành biểu đồ
hình tròn?

100%. Tỉ lệ 1% sẽ tương ứng với 3,6
o
trên hình
tròn.
+ Khi vẽ nên bắt đầu từ kim 12 giờ và làn lượt
theo chiều quay của kim đồng hồ.
- Hoàn thiện biểu đồ:
+ Ghi tỉ lệ của các thành phần lên biểu đồ.
Ki năng địa lí GVBM Trương Thị Kim Thanh
+ Chọn kí hiệu, thể hiện trên biểu đồ và lập bản
chú giải.
+ Ghi tên biểu đồ.
III. Áp dụng
- GV đưa ra một số bảng số liệu có liên quan tới
biểu đồ hình hình tròn.
- GV yêu cầu HS dựa vào bảng số liệu để hoàn
thành các bước vẽ biểu đồ hình tròn.
IV. CỦNG CỐ, ĐÁNH GIÁ
- Khi nào thì vẽ biểu đồ hình tròn?
- Vẽ biểu đồ hình tròn cần thực hiện qua các bước nào?
- GV đánh giá, nhận xét tiết học.
- Chuẩn bị bài mới.
Ki năng địa lí GVBM Trương Thị Kim Thanh
Tiết 6. ÔN TẬP : VẼ BIỂU ĐỒ HÌNH MIỀN
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học, HS cần:
1. Kiến thức:
- Xác định được khi đọc câu hỏi yêu cầu vẽ biểu đồ miền.
- Nắm được kĩ năng vẽ biểu đồ miền.
2. Kĩ năng:

trong một tổng thể.
II. Các bước tiến hành vẽ biểu đồ miền
- Xử lí số liệu:
+ Nếu số liệu của đề bài đã cho là số liệu tuyệt
đối (tỉ đồng, triệu người…) thì việc đầu tiên là
phải xử lí số liệu tuyệt đối thành số liệu tương
đối (tỉ lệ %). Thành phần
+ Công thức xử lí số liệu:% = X 100
Tổng thể
+ Khi tính toán, ta có thể làm tròn số đến hàng
chục của số thập phân nhưng tổng phải là 100%
+ Tuy nhiên cũng có trường hợp yêu cầu thể
hiện tổng thể và giá trị các bộ phận thì ta lại vẽ
theo giá trị tuyệt đội (không xử lý số liệu)
+ Khi vẽ nên bắt đầu từ góc tọa độ.
- Hoàn thiện biểu đồ:
+ Ghi tỉ lệ, giá trị của các thành phần lên biểu
đồ, giá trị miền nào thì ghi ngay lên miền đó.
+ Chọn kí hiệu, thể hiện trên biểu đồ và lập bản
chú giải.
+ Ghi tên biểu đồ.
III. Áp dụng
- GV đưa ra một số bảng số liệu có liên quan tới
biểu đồ miền .
- GV yêu cầu HS dựa vào bảng số liệu để hoàn
thành các bước vẽ biểu đồ miền.
Ki năng địa lí GVBM Trương Thị Kim Thanh
Tiết 7. ÔN TẬP : VẼ BIỂU ĐỒ ĐƯỜNG BIỂU DIỄN
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học, HS cần:

V. HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP
- Chuẩn bị bài mới.
I. Mục đích của biểu đồ đường biêủ diễn
- Sử dụng để thể hiện tiến trình phát triển, sự
biến thiên của các đối tượng địa lí qua thời gian.
II. Các bước tiến hành vẽ biểu đồ hình tròn
- Kẻ hệ tục toạ độ vuông góc. Trục đứng thể
hiện độ lớn của các đối tượng ( số người, sản
lượng, tỉ lệ % ). Trục nằm ngang thể hiện thời
gian.
- Xác định tỉ lệ thích hợp ở cả hai trục, chú ý
giữa độ cao cả hai trục đảm bảo tính trực quan
và thẩm mĩ.
- Căn cứ vào số liệu của đề bài và tỉ lệ đã xác
định để tính toán và đánh dấu toạ độ của các
điểm mốc trên hai trục. Lưu ý khoảng cách các
năm cần đúng tỉ lệ. Thời điểm năm đầu tiên
nằm trên trục đứng.
- Xác định các điểm mốc bằng các đoạn thẳng
để hình thành đường biểu diễn.
- Hoàn thiện biểu đồ:
+ Ghi số liệu vào biểu đồ.
+ Chọn kí hiệu, thể hiện trên biểu đồ và lập bản
chú giải.
+ Ghi tên biểu đồ.
III. Áp dụng
- GV đưa ra một số bảng số liệu có liên quan tới
biểu đồ đường biểu diễn.
- GV yêu cầu HS dựa vào bảng số liệu để hoàn
thành các bước vẽ biểu đồ đường biểu diễn.

GV: Cho bảng số liệu:
DIỆN TÍCH VÀ SẢN LƯỢNG CÀ PHÊ
I. Mục đích của biểu đồ kết hợp
- Đây là dạng biểu đồ kết hợp giữa biểu đồ cột
và biểu đồ đường biểu diễn.
- Sử dụng để thể hiện so sánh tương quan độ
lớn giữa các đối tượng và tiến trình phát triển,
sự biến thiên của các đối tượng địa lí qua thời
gian.
II. Các bước tiến hành vẽ biểu đồ kết hợp
- Kẻ hệ trục toạ độ vuông góc. Hai trục đứng
nằm hai bên biểu đồ. Xác định tỉ lệ thích hợp
trên các trục.
- Vẽ biểu đồ hình cột.
- Vẽ biểu đồ đường biểu diễn.
Lưu ý: Khi vẽ phải vẽ biểu đồ hình cột trước,
biểu đồ đường biểu diễn vẽ sau và theo mốc
thời gian của biểu đồ cột. Tuy nhiên số liệu
chia hai bên cột không giống nhau. Cả hai biểu
đồ điều có mối quan hệ với nhau.
- Hoàn thiện biểu đồ:
+ Ghi số liệu vào biểu đồ.
+ Chọn kí hiệu, thể hiện trên biểu đồ và lập
bản chú giải.
+ Ghi tên biểu đồ.
III. Áp dụng
- GV đưa ra một số bảng số liệu có liên quan
tới biểu đồ kết hợp.
- GV yêu cầu HS dựa vào bảng số liệu để hoàn
thành các bước vẽ biểu đồ kết hợp.