Tổ chức học sinh học tập tiết thực hành Ô nhiễm môi trờng và biện pháp bảo vệ
môi trờng ở địa phơng đạt hiệu quả cao Tiết 32 GDCD 11.
Phần A: Đặt vấn đề
Một trong những vấn đề cấp thiết nhất hiện nay của nhân loại, đó là tình trạng ô
nhiễm môi trờng. Vấn đề này càng trở nên nghiêm trọng hơn, khi con ngời chúng ta cha
thực sự có ý thức trong việc tham gia bảo vệ môi trờng. Trong những số đó là thế hệ trẻ -
chủ nhân tơng lai của đất nớc.
Trong thực tế giảng dạy môn giáo dục công dân ở trờng THPT, tôi nhận thấy việc
lồng ghép, tích hợp về môi trờng vào các tiết học nói chung và tiết thực hành về bảo vệ môi
trờng nói riêng ít nhiều vẫn còn mang tính hình thức, chiếu lệ. Một phần, do giáo viên cha
có sự chuẩn bị chu đáo và đầu t nhiều cho việc lồng ghép, tích hợp. Mặt khác, phần lớn các
em trong độ tuổi này cha thật sự quan tâm và chú ý nhiều đến sự thay đổi hàng ngày, hàng
giờ của môi trờng và hậu quả của nó để lại. Đặc biệt các em cha thể hiện đợc ý thức, trách
nhiệm của mình trong việc tham gia bảo vệ môi trờng. Thậm chí còn có những hành vi làm
tăng thêm sự ô nhiễm. Vì thế mục đích của việc tích hợp, lồng ghép môi trờng vào các bài
dạy nói chung và tiết thực hành nói riêng cha đạt đợc chất lợng và hiệu quả cao.
Xuất phát từ những lí do đó nên tôi đã chọn đề tài Tổ chúc học sinh học tập tiết
thực hành : ô nhiễm môi trờng và biện pháp bảo vệ môi trờng ở địa phơng - Tiết 32
GDCD 11 làm sáng kiến kinh nghiệm của mình.
Tuy nhiên, với phạm vi của vấn đề này tôi chỉ xin đợc trao đổi với đồng nghiệp một
số kinh nghiệm trong giảng dạy tiết thực hành của bản thân để mong đợc sự giúp đỡ của
đồng nghiệp, để bản thân tôi đợc học hỏi thêm kinh nghiệm, tạo điều kiện tốt hơn cho quá
trình tổ chức tiết dạy thực hành đạt hiệu quả cao.
Phần B. Giải quyết vấn đề
I. Những thuận lợi và khó khăn khi dạy tiết thực hành : ô nhiễm môi tr-
ờng và bảo vệ môi trờng ở địa phơng.
Trong thực tế giảng dạy tiết thực hành tôi nhận thấy có những khó khăn và thuận lợi
sau:
1. Thuận lợi:
Về phía học sinh: Tiết thực hành đợc bố trí vào cuối học kì II, điều này sẽ tạo thuận
lợi cho học sinh có nhiều thời gian hơn trong việc tìm hiểu những vấn đề liên quan mà giáo

Bớc 1: Giáo viên cho học sinh xem một số hình ảnh, đoạn phim về ô nhiễm môi tr-
ờng.
Bớc 2: Tổ chức cho học sinh thảo luận theo nội dung gợi ý của giáo viên.
Bớc 3: Học sinh vết báo cáo thực hành.
Bớc 4: Tổng kết tiết thực hành.
2. Giáo án
Trang:2
Tổ chức học sinh học tập tiết thực hành Ô nhiễm môi trờng và biện pháp bảo vệ
môi trờng ở địa phơng đạt hiệu quả cao Tiết 32 GDCD 11.
I. Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này học sinh cần nắm đợc những nội dung cơ bản sau:
1. Về kiến thức.
-Học sinh chỉ ra đợc nguyên nhân gây ô nhiễm môi trờng ở địa phơng và từ đó đề
xuất ra biện pháp khắc phục
- Liên hệ và vận dụng giải thích một số vấn đề liên quan đến ô nhiễm môi trờng
trong thực tế địa phơng.
2. Về kĩ năng
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về tình hình môi trờng ở địa phơng.
- Kĩ năng lập kế hoạch tìm hiểu môi trờng ở địa phơng.
- Kĩ năng hợp tác , giao tiếp có hiệu quả khi điều tra tình hình môi trờng ở địa phơng.
-Kĩ năng ra quyết định hành động góp hần bảo vệ môi trờng ở địa phơng.
- Kĩ năng giải quyết vấn đề.
3. Về thái độ.
Nâng cao nhận thức của học sinh đối với công tác phòng chống ô nhiễm môi trờng.
II. Tài liệu và ph ơng tiên dạy học
*Chuẩn bị của giáo viên:
- Các tài liệu tập huấn giáo dục môi trờng.
- Phiếu học tập
- Tờ nguồn phiếu học tập
- Tranh ảnh minh họa.

các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trờng
ở địa phơng?
HS: Cả lớp thảo luận , trả lời.
GV: Nhận xét, bổ sung và kết luận
Hoạt động 2- Thảo luận nhóm
Tìm hiểu nguyên nhân, hậu quả và biện
pháp khắc phục ô nhiễm môi tr ờng ở địa
ph ơng.
GV: Yêu cầu học sinh quan sát phụ lục 3, 6,8
10. Sau đó chia lớp thành 4 nhóm, thảo luận 4
vấn đề sau :
Nhóm 1: Tìm hiểu về ô nhiễm môi trờng do
các chất khí thải ra từ hoạt động công ngiệp
và sinh hoạt.
I. Ô nhiễm môi tr ờng và các tác nhân
gây ô nhiễm môi tr ờng ở địa ph ơng.
1. Ô nhiễm môi tr ờng: Là hiện tợng môi
trờng tự nhiên bị nhiễm bẩn, đồng thời
các tính chất vật lí, hóa học, sinh học của
môi trờng cũng bị thay đổi gây tác hại
đến đời sống của con ngời và các sinh vật
khác.
2. Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm
môi tr ờng ở địa ph ơng.
- Các chất khí thải ra từ hoạt động công
ngiệp và sinh hoạt.
- Hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc
hóa học.
- Do các chất thải rắn.
- Do vi sinh vật gây bệnh.

cầu thảo luận sôi nổi, nghiêm túc.
cầu thảo luận sôi nổi, nghiêm túc.
B
B
ớc 2: Tiến hành thảo luận theo nhóm.
ớc 2: Tiến hành thảo luận theo nhóm.
- Hoạt động của học sinh.
- Hoạt động của học sinh.Định ra nhóm tr
Định ra nhóm tr
ởng và th
ởng và th
kí, mỗi nhóm thảo
kí, mỗi nhóm thảo
theo hình thức từng học sinh phát biểu ý kiến
theo hình thức từng học sinh phát biểu ý kiến
cá nhân. Sau đó nhóm tr
cá nhân. Sau đó nhóm tr
ởng thống nhất ý kiến.
ởng thống nhất ý kiến.
-Hoạt động của giáo viên.
-Hoạt động của giáo viên.Bao quát tình hình thảo luận của các nhóm,
Bao quát tình hình thảo luận của các nhóm,
gợi ý định h
gợi ý định h

Nhóm 1
Nhóm 1
:
:
GV:
GV:
yêu cầu học sinh quan sát phụ lục 3
yêu cầu học sinh quan sát phụ lục 3
vận
vận
dụng các kiến thức đã học và qua thực tế cuộc
dụng các kiến thức đã học và qua thực tế cuộc
sống để hoàn thành phiếu học tập từ 5 đến 7
sống để hoàn thành phiếu học tập từ 5 đến 7
phút.
phút.
1. Theo em vì sao
1. Theo em vì sao các chất khí thải ra từ hoạt
Trang:5
Tổ chức học sinh học tập tiết thực hành Ô nhiễm môi trờng và biện pháp bảo vệ
môi trờng ở địa phơng đạt hiệu quả cao Tiết 32 GDCD 11.
động công ngiệp và sinh hoạt lại gây ra ô
nhiễm môi trờng?
2.
2. Các chất khí thải ra từ hoạt động công
ngiệp và sinh hoạt đã để lại những hậu quả
gì?3.

:
:
Tổng kết và bóc phần đáp án ở tờ nguồn
Tổng kết và bóc phần đáp án ở tờ nguồn
phiếu học tập và giới thiệu cho học sinh phụ
phiếu học tập và giới thiệu cho học sinh phụ
lục 2, 4,5
lục 2, 4,5
(Xem tranh và tờ nguồn PHT ở
(Xem tranh và tờ nguồn PHT ở
phần sau)
phần sau)
HS: Theo dõi và ghi bài vào vở.
HS: Theo dõi và ghi bài vào vở.
Nhóm 2
Nhóm 2
:
:
GV:
GV:
yêu cầu học sinh quan sát phụ lục 6
yêu cầu học sinh quan sát phụ lục 6
vận
vận
dụng các kiến thức đã học và qua thực tế cuộc
dụng các kiến thức đã học và qua thực tế cuộc
sống để hoàn thành phiếu học tập từ 5 đến 7
sống để hoàn thành phiếu học tập từ 5 đến 7
phút.
phút.

Cho các nhóm khác bổ sung
Cho các nhóm khác bổ sung
GV:
GV:
Tổng kết và bóc phần đáp án ở tờ nguồn
Tổng kết và bóc phần đáp án ở tờ nguồn
phiếu học tập và giới thiệu cho học sinh phụ
phiếu học tập và giới thiệu cho học sinh phụ
lục 2, 7.
lục 2, 7.
(Xem phụ lục ở phần sau)
(Xem phụ lục ở phần sau)
HS
HS
: Theo dõi và ghi bài vào vở.
: Theo dõi và ghi bài vào vở.
Nhóm 3
Nhóm 3
:
:
GV:
GV:
yêu cầu học sinh quan sát phụ lục
yêu cầu học sinh quan sát phụ lục
8
8
vận
vận
dụng các kiến thức đã học và qua thực tế cuộc
dụng các kiến thức đã học và qua thực tế cuộc

ở
địa
địaph
ph
ơng em đã có những biện pháp gì
ơng em đã có những biện pháp gì
nhằm khắc phục ô nhiễm do hóa chất bảo vệ
nhằm khắc phục ô nhiễm do hóa chất bảo vệ
thực vật và hóa chất độc
thực vật và hóa chất độc
?
?
HS:
HS:
Đại diện nhóm 3 trả lời.
Đại diện nhóm 3 trả lời.
GV:
GV:
Cho các nhóm khác bổ sung.
Cho các nhóm khác bổ sung.
GV:
GV:
Tổng kết và bóc phần đáp án ở tờ nguồn
Tổng kết và bóc phần đáp án ở tờ nguồn
phiếu học tập và treo phụ lục 2,9
phiếu học tập và treo phụ lục 2,9
(Xem phụ

2.ở
ở
địa
địaph
ph
ơng em đã có những biện pháp gì
ơng em đã có những biện pháp gì
nhằm khắc phục ô nhiễm
nhằm khắc phục ô nhiễm
nhiễm hóa chất
nhiễm hóa chất
độc và ô nhiễm do sinh vật gây bệnh?
độc và ô nhiễm do sinh vật gây bệnh?
HS
HS
: Đại diện nhóm 4 trả lời.
: Đại diện nhóm 4 trả lời.
GV:
GV:
Cho các nhóm khác bổ sung
Cho các nhóm khác bổ sung
GV:
GV:
Tổng kết và bóc phần đáp án ở tờ nguồn
ờng ở địa
ờng ở địa
ph
phơng.
ơng.
GV: Phát tài liệu Bức th viết năm 2070(Phát
theo bàn) yêu cầu học sinh nghiên cứu. (xem
tài liệu phụ lục 12)
HS: nghiên cứu tài liệu.
GV: Nêu câu hỏi thảo luận.
Sau khi ngiên cứu xong Bức th viết năm
2070 em thấy bản thân em cần phải có
trách nhiệm nh thế nào trong việc bảo vệ môi
trờng ở địa phơng?
HS
HS
: Suy nghĩ trả lời
: Suy nghĩ trả lời
GV
GV
: Nhận xét bổ sung và kết luận
: Nhận xét bổ sung và kết luận
Hoạt động 4
Hoạt động 4
.

ơng điền vào phiếu học tập và trình bày
tr
tr
ớc lớp.
ớc lớp.
GV: Nhận xét, bổ sung và thu phiếu học tập.
GV: Nhận xét, bổ sung và thu phiếu học tập.
GV: Tổng kết tiết thực hành.
GV: Tổng kết tiết thực hành.
III.
III.
Trách nhiệm của học sinh
Trách nhiệm của học sinh
.
.
IV.
IV.
Học sinh viết báo cáo thực hành.
Học sinh viết báo cáo thực hành.
Trang:8
Tổ chức học sinh học tập tiết thực hành Ô nhiễm môi trờng và biện pháp bảo vệ
môi trờng ở địa phơng đạt hiệu quả cao Tiết 32 GDCD 11.
3. Cũng cố và hoàn thiện kiến thức
GV: Chuẫn bị sẵn PHT phát cho học sinh.
Vận dụng các kiến thức đã học em hãy hoàn thành PHT từ 1-2 phút.Ô nhiễm môi tr
Ô nhiễm môi tr
ờng dẫn đến hậu quả nào sau đây?


GV: Yêu cầu học sinh về nhà tìm hiểu thêm về tình hình ô nhiêm môi tr
GV: Yêu cầu học sinh về nhà tìm hiểu thêm về tình hình ô nhiêm môi tr
ờng và biện pháp
ờng và biện pháp
khắc phục ô nhiễm môi tr
khắc phục ô nhiễm môi tr
ờng ở địa ph
ờng ở địa ph
ơng.
ơng.
III. Kết quả đạt đợc.

Trên đây, chỉ là những kinh nghiệm nhỏ của bản thân khi dạy tiết thực hành ô nhiễm
môi trờng và biện pháp bảo vệ môi trờng ở địa phơng. Kết quả đạt đợc không phải hoàn
toàn chỉ nhờ vào việc đầu t cho tiết dạy, nhng với sự chuẩn bị tốt về mọi mặt, sẽ phát huy
tối đa tiềm năng và ý thức trách nhiệm của học sinh trong quá trình học tập và rèn luyện.
So sánh kết quả học tập của các năm học trớc, tôi thấy rằng cách tổ chức học sinh
học tập tiết thự hành mà tôi đã thực hiện, bớc đầu mang lại hiệu quả rất khả quan, nhất là
đã tạo đợc niềm tin, hứng thú học tập và đặc biệt đã giáo dục cho học sinh có ý thức, và
trách nhiệm hơn trong việc tham gia bảo vệ môi trờng.
Tôi đã chọn 4 lớp có trình độ tơng đơng nhau đó là: 11A1, 11A2, 11A4, và 11A5 và
đã tổ chức theo phơng pháp khác nhau.
- Lớp thực nghiệm là: 11A1, 11A2 tổ chức theo phơng pháp mới.
- Lớp đối chứng: 11 A4 và 11A5 tiến hành theo phơng pháp truyền thống.
Sau mỗi tiết dạy, tôi đã tiến hành kiểm tra việc lĩnh hội kiến thức của học sinh (viết
bài thu hoạch, xử lí các bài tập tình huống, làm các bài tập trắc nghiệm ) và tôi đã thu đ-
ợc kết quả khả quan nh sau :
Trang:9
Tổ chức học sinh học tập tiết thực hành Ô nhiễm môi trờng và biện pháp bảo vệ

11A5(51hs)
9,2% 53,6% 35,2% 2,1%
* Qua quá trình giảng dạy và kết quả kiểm tra kiến thức tôi nhận thấy:
- Lớp đối chứng: tỉ lệ học sinh đạt điểm khá, giỏi còn thấp, tỉ lệ học sinh đạt điểm
trung bình là chủ yếu. Số lợng học sinh hiểu bài khắc sâu kiến thức còn ít, do các em cha
chú ý nghe giảng, nhiều em vẫn thờ ơ trớc, bàng quang trớc sự biến đổi cảu môi trờng.
Chính vì thế cha phát huy hết hiệu quả của một giờ thực hành.
- Lớp thực nghiệm: đa số học sinh đều hứng thú học tập, tích cực xây dựng bài nhiều
hơn làm cho giờ học sinh động hơn. Đặc biệt, phần lớn các em thấy sự cần thiết phải có đ-
ợc có ý thức và trách nhiệm hơn trong việc bảo vệ môi trờng. Vì thế đã làm cho giờ thực
hành đạt hiệu quả và chất lợng khá cao.
Phần C : Kết luận
Với kết quả đạt đợc nh trên tôi nhận thấy, đây là một trong những cách tổ chức dạy
học hay và phù hợp đối với tiết thực hành nói chung và tiết thực hành về bảo vệ môi trờng
nói riêng ở trờng THPT. Vì cách tổ chức này, không những đã khắc phục đợc hạn chế của
cách dạy học cũ, mà nó còn phát huy đợc tối đa tính hiệu quả và chất lợng của một giờ
thực hành: học sinh hứng thú học tập hơn, mạnh dạn hơn và hiểu sâu kiến thức hơn. Đặc
biệt, đã khắc phục đợc thái độ thờ ơ , thiếu ý thức trớc sự biến đổi của môi trờng, mà thay
vào đó là tinh thần, ý thức, trách nhiệm của mỗi ngời trong việc bảo vệ, gìn giữ lá phổi của
chính mình. Tôi tin rằng, với sự đầu t nhiều và chuẩn bị chu đáo về mọi mặt của giáo viên
cũng nh học sinh , cùng với cách tổ chức dạy học hay, phù hợp, thì chắc chắn sẽ làm cho
giờ thực hành trong nhà trờng đạt chất lợng, hiệu quả cao hơn và có ý nghĩa hơn.
Trang:10
Tổ chức học sinh học tập tiết thực hành Ô nhiễm môi trờng và biện pháp bảo vệ
môi trờng ở địa phơng đạt hiệu quả cao Tiết 32 GDCD 11.
Phần D: Kiến nghị - đề xuất
Trong khuôn khổ bài viết này, tôi có một vài kiến nghị, đề xuất nh sau:
Để tiết dạy thực hành đạt đợc kết quả cao, ngời giáo viên phải chủ động, tích cực
hơn nữa trong việc thiết kế giáo án, tìm kiếm, su tầm tài liệu, cập nhật thông tin
Đối với tiết thực hành có nội dung rộng, nh về vấn đề môi trờng, ngời giáo viên cần

môi trờng ở địa phơng đạt hiệu quả cao Tiết 32 GDCD 11.
Nhóm
1
*ô nhiễm môi trờng do các
chất khí thải ra từ hoạt động
công ngiệp và sinh hoạt.







.







.
Nhóm
2
*Ô nhiễm chất thải rắn.






* Ô nhiễm do sinh vật gây
bệnh






.






Phụ lục 1. Phiếu học tập.
Tờ nguồn PHT
Nhóm Các hình thức
gây ô nhiễm môi
trờng
Nguyên nhân - Hậu quả Đề xuát biện
pháp khắc
phục
*ô nhiễm môi
Do caực chaỏt thaỷi tửứ nhaứ maựy,
Trang:13
Tỉ chøc häc sinh häc tËp tiÕt thùc hµnh “ ¤ nhiƠm m«i trêng vµ biƯn ph¸p b¶o vƯ
m«i trêng ë ®Þa ph¬ng” ®¹t hiƯu qu¶ cao – TiÕt 32 GDCD 11.
Nhãm
1

giÊy, kim lo¹i, thđy tinh,
g¹ch, ngãi…
* Ngyªn nh©n:
- Tõ c¸c nhµ m¸y, c«ng tr-
êng x©y dùng, tõ s¶n xt
n«ng nghiƯp, tõ c¸c bƯnh
viƯn vµ tõ sinh ho¹t ë mçi
gia ®×nh…
* HËu qu¶.
G©y thèi vµ t¹o ®iỊu kiƯn
cho sinh vËt g©y bƯnh ph¸t
triĨn, mét sè chÊt th¶i r¾n
cßn g©y c¶n trë giao th«ng,
g©y tai n¹n cho con ngêi.
- X©y dùng
nhµ m¸y xư lÝ
r¸c th¶i.
-X©y dùng
thªm nhµ m¸y
t¸i chÕ chÊt
th¶i thµnh c¸c
nguyªn liƯu,
®å dïng…
Nhãm
3
* ¤ nhiƠm hãa
chÊt b¶o vƯ thùc
vËt vµ hãa chÊt
®éc.
* Nguyªn nh©n:

loi tr sõu
hi cõy
trng *
Nhóm
4
* Ô nhiễm do
sinh vật gây
bệnh.

* Nguồn gốc: Sinh vật gây
bệnh(muỗi, giun sán ) có
nguồn gốc từ chất thải (phân
rác, nớc thải sinh hoạt, xác
chết của sinh vật)
* Nguyên nhân: Do một số
thói quen sinh hoạt của con
ngời: ăn gỏi, ăn tái, ngủ
không màn
* Hậu quả: Gây ra các bệnh
giun sán, sốt rét, tả lị
- Không vất
xác động vật
chết ra đờng.
- Diệt muỗi
- Ngủ mắc
màn
- Ăn chín,
uống sôi
Phụ lục 2: Tờ nguồn phiếu học tập.
Trang:15

môi trờng ở địa phơng đạt hiệu quả cao Tiết 32 GDCD 11.
Phụ
lục
7:
Biện pháp khắc phục ô nhiễm do chất thải rắn
Trang:20
Tỉ chøc häc sinh häc tËp tiÕt thùc hµnh “ ¤ nhiƠm m«i trêng vµ biƯn ph¸p b¶o vƯ
m«i trêng ë ®Þa ph¬ng” ®¹t hiƯu qu¶ cao – TiÕt 32 GDCD 11.
Phơ lơc 8:
Nguyªn
nh©n g©y «
nhiƠm do hãa chÊt b¶o vƯ thùc vËt vµ chÊt ®éc hãa häc
Trang:21
Con đường phát tán các hoá chất bảo vệ thực vật
và chất độc hoá học.
Hoá chất bảo
vệ thực vật
Bò phân tán
Nước vận
chuyển
Chuyển thành hơi
Bốc hơi
Bốc hơi
Tích tụ trong đất
Ô nhiễm nước ngầm
H1: Thc trõ s©u
H2: Thc diƯt cá
Tổ chức học sinh học tập tiết thực hành Ô nhiễm môi trờng và biện pháp bảo vệ
môi trờng ở địa phơng đạt hiệu quả cao Tiết 32 GDCD 11.
(Ô