SKKN: TỔ CHỨC HỌC TẬP TÍCH CỰC BẰNG CÁC HOẠT ĐỘNG TRÒ
CHƠI TRONG GIỜ TOÁN CHO HỌC SINH LỚP 3
PHẦN 1 – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Con người chỉ cảm thấy cuộc đời hạnh phúc khi có hứng thú. Sự hứng thú
chỉ có ý nghĩa cơ bản trong đời sống vã sinh hoạt của con người. Hứng thú là một
hoạt động nhận thức có mục đích nhờ có hứng thú mà mọi công việc, mọi hoạt
động chúng ta có thể hoàn thành. Hứng thú giúp chúng ta có niềm say mê tìm tòi
hiểu biết và tư duy cao. Hứng thú có thể xuất hiện trong mọi hoạt động của con
người, nếu người đó thực sự có hứng thú hoạt động có hứng thú là hứng thú nhận
thức. Do vậy hứng thú học tập là một điều quan trọng để thúc đẩy quá trình học tập,
nâng cao nhận thức tư duy, sáng tạo của người học sinh.
Đối với sự phát triển nhân cách và hình thành tri thức ở học sinh thì hứng
thú có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nhà giáo dục nổi tiếng Nga Kđusinxkiyđã nói:
Việc học tập không hứng thú và chỉ do sức mạnh cưỡng bức, sẽ giết chết mọi ham
muốn nắm tri thức của học sinh.
Trong thực tế, nhiều học sinh say mê, chăm chỉ học tập, nhưng cũng có
không ít em chưa có thái độ đúng đắn với việc học, còn lơ là thậm trí còn chán ghét
việc học. Vậy chúng ta là những người giáo viên tiểu học phải làm những gì? để
góp phần xây dựng hứng thú học tập cho học sinh của mình.
Bậc học tiểu học là bậc học nền tảng mang tính toàn diện ở cả 9 môn học
cùng với các môn học khác, môn toán có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc hình
thành nhân cách cho học sinh nó là chìa khoá mở ra cho các ngành học khác. Môn
toán ở bậc tiểu học chủ yếu là thực hành (đếm, đo, tính toán) các kiến thức toán
được sắp xếp đồng tâm mang tính chất kế thừa, mỗi nội dung được sắp xếp, củng
cố, ôn tập. Khi trình bày kiến thức mới, môn toán còn mang tính khoa học gần gũi
đời sống, qua môn toán học sinh được trang trí một hệ thống kiến thức cơ bản về
nhận thức đồng thời cũng tích luỹ được những kinh nghiệm để tiếp tục nhận thức
thế giới xung quanh, tạo đà cho hoạt động học tập ở các cấp học tiếp theo.
Các nhà tâm lý học đã chứng minh rằng thái độ chủ quan của trẻ không chỉ
được hướng dẫn mà còn được giáo dục bởi người khác. Hứng thú của cá nhân mặc

+ Mục đích của trò chơi phải hướng vào củng cố kiến thức đã học, rèn luyên
kinh nghiệm ở từng bài, từng nhóm bài, từng phần của chương trình môn học nghĩa
là trò chơi phải củng cố được kiến thức cũ, mới và rèn kỹ năng của tiết học.
+ Hình thức của trò chơi phải đa dạng, phong phú luôn thay đổi cách hoạt
động trong lớp, phối hợp được nhiều cơ quan hoạt động và các giác quan tham gia
hoạt động cùng một lúc để học sinh học tập một cách linh hoạt và hứng thú (Không
gò bó một vị trí nhất định) kích thước khả năng ứng xử, rèn tư duy linh hoạt và các
tác phong nhanh nhẹn, tháo vát, tận tâm.
+ Cách đơn giản để học sinh dễ nhớ, dễ thực hiện cần có trò chơi thu hút
được nhiều học sinh tham gia.
+ Điều kiện thực hiện trò chơi cần đơn giản, ngắn gọn, phương tiện để chơi
dễ làm, tiện cho giáo viên chuẩn bị và tổ chức ngay trong lớp – giáo dục tổ chức
lành mạnh, đoàn kết cho học sinh.
Thực dạy học môn toán ở bậc trường Tiểu học nói chung và trường THTH
nói riêng còn rất nhiều hạn chế. Giáo viên chưa tận dụng trò chơi vào tiết dạy, đa số
là cho học sinh làm bài tập, còn hình thức trò chơi toán học chưa phong phú, dẫn
đến học sinh chưa say mê học môn toán, kết quả chất lượng môn toán chưa cao,
chưa có nhiều học sinh học giỏi môn toán.
Chính vì vậy kết hợp với đặc điểm sinh lý lứa tuổi bậc Tiểu học nên tôi đã quyết
định chọn đề tài: “Tìm hiểu cách tổ chức trò chơi toán học gây gứng thú học toán
cho học sinh lớp 3 để nghiên cứu.

2
II. Mục đích nghiên cứu
- Nghiên cứu sách giáo khoa và sách hướng dẫn giáo viên, vở bài tập toán lớp 3
tập 1 và tập 2.
- Nghiên cứu phương pháp đặc trưng môn toán, các phương pháp liên quan đến
dạy môn toán.
- Nghiên cứu tài liệu: Chuyên san giáo dục- toán tuổi thơ
- Nghiên cứu qua các tiết dạy của giáo viên.

so sánh các số có đến năm chữ số.
- Biết xác định số bé nhất, số lớn nhất trong một nhóm có đến bốn số cho
trước.
- Biết sắp xếp các số có bốn hoặc năm chữ số, nhiều nhất là bốn số theo thứ
tự từ bé đến lớn hoặc ngược lại.
- Biết xác định số lớn gấp bao nhiêu lần số bé.
5, Về phép cộng và phép trừ trong phạm vi 100000
- Biết đặt tính và làm tính cộng, trừ các số đến năm chữ số, không nhớ hoặc
có nhớ không quá hai lần và liên tiếp.

3
- Biết cộng trừ nhẩm trong phạm vi bảng cộng, trừ và một số trường hợp đơn
giản như sau:
+ Cộng, trừ các số tròn chục, trăm, nghìn.
+ Cộng trừ các số có bốn, năm chữ số (Không nhớ, có nhớ).
- Biết sử dụng mối quan hệ giữa thành phần và kết quả để tìm thành phần chưa
biết của phép cộng, phép trừ.
6, Về phép nhân và phép chia trong phạm vi 100000
- Thuộc các bảng nhân đã học.
- Biết đặt tính làm tính nhân số có đến bốn, năm chữ số với số có một chữ số
có nhớ không quá hai lần và liên tiếp: Chia số có đến bốn chữ số có một chữ số
(Chia hết hoặc chia có dư).
- Biết nhân chia nhẩm trong phạm vi các bảng nhân, bảng chia và trong một số
trường hợp đơn giản thường gặp, chẳng hạn:
600 x 3, 900 : 3, .……
6000 x 3, 9000 x 3, .……
60000 x 3, 90000 x 3,
- Biết sử dung mối quan hệ giữa thành phần và kết quả của phép tính để tìm
một thành phần chưa biết của phép nhân, phép chia.
7, Về tính giá trị của biểu thức số:

IV. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Thời gian nghiên cứu: Năm học 20… - 20…
- Địa điểm nghiên cứu: Học sinh lớp 3A & 3B trường tiểu học THTH.
PHẦN 2 - NỘI DUNG
I. Cơ sở nghiên cứu
1. Cơ sở lý luận:
Đối với học sinh tiểu học, nhất là các lớp đầu cấp, các em vừa chuyển từ mẫu
giáo lên đây là giai đoạn mà hoạt động vui chơi là chủ yếu. Các em còn chịu nhiều
ảnh hưởng về phương pháp: “Chơi mà học” cho nên khi vào trường tiểu học, vào
từng lớp cụ thể các em phải tuân theo những quy định chặt chẽ, phải tiếp xúc với
những kiến thức mới lạ và khó, đồng thời phải ngồi trật tự trong một thời gian dài.
Vì vậy trong giờ học khả năng tập trung chú ý chưa cao, các em hay nói chuyện
làm việc riêng trong giờ học. Để học sinh tập trung vào giờ học tốt và chú ý nghe
giảng điều đó có phụ thuộc vào sự khéo léo vận dụng phương pháp dạy và cách
thức tổ chức dạy của người giáo viên, người giáo viên phải biết kết hợp tổ chức dạy
học bằng cách: Chơi mà học.
2. Cơ sở thực tiễn:
Do bộ môn toán ở tiểu học kết hợp với trò chơi vào tiết giảng sẽ có tác động
lớn đến quá trình phát triển tư duy và nhận thức của học sinh. Thông qua trò chơi
các em sẽ tự mình phát huy vai trò tích cực sáng tạo độc lập nghĩ để tìm ra con
đường nhanh nhất dẫn đến thành công. Cụ thể là ở các lớp dạy thực nghiệm, khi tổ
chức trò chơi thì học sinh để hào hứng, tích cực hơn trong học tập. Còn đối với lớp
không vận dụng phương pháp tổ chức trò chơi các em học có vẻ uể oải và có phần
như bị gò bó ép buộc, không khí buổi học trầm, buồn tẻ, học sinh không tập trung
suy nghĩ và có phần rụt rè. Như vậy thông qua trò chơi toán học không những cũng
cố kiến thức mà còn giúp các em mạnh dạn tự tin, phát triển óc tưởng tượng linh
hoạt
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
1, Thực trạng của trường:
- Cơ sở vật chất của trường: Đồ dùng, phương tiện học tập của học sinh còn rất ít,

1. Phương pháp nghiên cứu:
a, Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
- Đọc tham khảo những tài liệu có liên quan: Sgk, SHDGV, Các tập san, VBT
Toán lớp 3 tập 1 và tập 2.
b, Phương pháp quan sát:
- Thông qua dự giờ giáo viên trong trường, trường bạn.
c, Phương pháp điều tra:
- Tìm hiểu thực trạng dạy và học toán ở lớp 3 của giáo viên và học sinh ở trường.
d, Phương pháp đàm thoại:
- Trao đổi với các bộ phận quản lý, giáo viên dạy về những thuận lợi, khó khăn
trong dạy và sử dụng phương pháp mới.
e, Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

6
- Để kiểm nghiệm tính khả thi và tác dụng của một số thiết kế, qua đó có điều
chỉnh hợp lý.

2. Trò chơi nhằm củng cố kiến thức đã học qua từng bài:
2.1, Trò chơi Hái hoa dân chủ
* Mục đích: Củng cố khắc sâu tính chất giao hoán, tính chất kết hợp của phép
cộng thấy mối quan hệ của hai phép tính để tính nhanh.
- Chuẩn bị : Từ lọ hoa trên bàn giáo viên, giáo viên dắt các mẩu giấy có ghi
các biểu thức.
* Điền số thích hợp vào chỗ chấm:
a + 5 = …+ a a + b + c = a + (…+…)
a + 0 = 0 +… = (a+…) + c
*Tính nhanh:
15 + 70 + 15 =
18 + 15 +12 + 5 =
** Cách chơi:

số đúng cùng cô giáo , độ nào nhiều số đúng với các phép tính thì đội đó thắng
cuộc. Đội nào có người không nhảy lò cò mà chạy coi là phạm luật số lấy về
không được tính.
2.4, Trò chơi Điền số vào chỗ chấm
* Mục đích: Củng cố kỹ năng đọc viết, số, các số tự nhiên liên tiếp: số có một chữ
số và số có hai chữ số, số có ba chữ số.
- Giáo viên đưa ra một biểu thức bất kỳ:
ví dụ: 5 <…………………< 10
81 <……………… < 83
230 < ………………< 234
** Cách chơi:
Chia lớp thành 2 đội. Mỗi đội cử ra ba người chơi. Giáo viên đưa bảng
phụ ghi đề bài. Phổ biến cách chơi, lần lượt các bạn ở hai đội viết các số vào chỗ
chấm, đội nào viết xong trước kết quả đúng sẽ thắng cuộc.
Đáp án:
5 < 6 < 7 < 8 < 9 < 10
81< 82 < 83 < 84 < 85 < 86 < 87 < 88
230 < 231 < 232 < 233 < 234
3. Trò chơi cung cấp kiến thức mới
Ví dụ: Khi dạy bài tiền Việt Nam lớp 3. Sau khi học xong bài đến phần củng cố
kiến thức, giáo viên có thể cho học sinh chơi trò chơi sau. Hãy tô màu vào các đồng
tiền cho tương ứng với giá trị bên phải
* cách chơi: Cho hai học sinh đại diện cho hai tổ lên chơi trong 2 phút.

Hình 1: 8

Hình 2:


11
3.1, Trò chơi xếp hình:
* Cách chơi: Từ các hình sau:

Hãy sắp xếp thành hình:

Đáp án:

12

* Cho 8 hình tam giác, mỗi hình như hình bên:
** Hãy xếp thành hình sau:
*** Đáp án:

13
* Từ 8 hình tam giác, mỗi hình như hình bên:
** Hãy sắp xếp thành hình dưới đây:
*** Đáp án:

14
3.2. Trò chơi Thi tính nhanh
- cách chơi: Có 20 phiếu như ví dụ sau:
1 (25 – 19) x 4 24 48 :6 + 2 10 (42 - 27) : 3
5 12 x 8 + 8 68 85 :5 +3 20 16 x 3 - 18
30 2 x 5 +10 15 (7 + 3) x 5 50 68 : 2 + 6
40 24 +72 : 9 32 3 x 4 x 5 60 81- 36 : 6
75 09 :2 + 37 82 (96 : 8) : 2 6 63 : 9 + 5
12 84 : 4 + 7 28 (93 - 47) : 2 23 4 x 4 x 4
64 81 : 3 + 3 30 15 x 5 - 74 1 (25 - 19) x 4

Học sinh nào đọc lên những số bị xoá thì bị đứng dậy chịu hình phạt do những
người điều kiển yêu cầu.

3.5. Trò chơi Xếp số La Mã
Với 5 que diêm hãy xếp thành các số14,16, 19, 21 bằng số La Mã.
- Cách chơi: Trong một phút gọi 4 em, mỗi em xếp một số. Ai xếp xong trước là
người thắng cuộc.
- Đáp án: XIV ; XVI; XIX; XXI.

3.6. Trò chơi Ghép hình
-Trò chơi 1: Có ba hình vuông bằng nhau ghép lại như sau, hãy cắt đi một phần
của hình này sao cho khi ghép nó lại thì được một hình vuông có lỗ vuông bên
trong.
Cho hai tổ chơi làm trong hai phút, tổ nào xong trước và có kết quả đúng thì tổ
đó thắng cuộc.16
- Đáp án:
* Trò chơi 2:
- Cho hình chữ thập sau gồm 5 hình vuông.
- Hãy cắt ra từ 4 hình vuông xung quanh 4 hình tam giác bằng nhau, sao
cho khi chắp chúng vào hình còn lại thì được một hình vuông.
Cách chơi: Cho học sinh làm trong 2 phút, ai cắt, ghép đúng là người thắng cuộc.
- Đáp án:

17

* Trò chơi 3:
- Xắp xếp que tính.

Rồng hai mươi cẳng
Lân mười sáu chân
Đố bạn xa gần
Bao nhiêu người múa?
Đáp án: Số chân ngưòi múa rồng, múa lân: 20 + 16 = 36 chân. Vậy số ngưòi
múa là: 36 : 2 = 18 người.
4, Có bốn con vịt đang đứng trên bờ ao. Ở dưói ao có một con đang
bơi. Chú vịt đang bơi nói với bạn “Bọn mình ít hơn bọn trên bờ”. Hỏi số vịt dưới ao
là bao nhiêu con?
Đáp án: 3 Con.
Tất cả những trò chơi toán học cũng như trò chơi đố vui nêu trên sẽ làm cho
học sinh tự tin hơn trong học tập, tạo cho các em cơ hội được đánh giá lẫn nhau,
đem lại cho các em nhiều tự tin vào sự thành công trong công việc học tập bộ môn
toán. Từ đó kết quả học tập của các em sẽ có kết quả cao.
Trường Tiểu học THTH là một trường học thuộc vùng núi. Tuy là trường miền
núi của huyện nhưng trường có nhiều phụ huynh có điều kiện khá giả nên rất quan
tâm đến việc giáo dục các con em mình.
Do vậy trường Tiểu học THTH là một trong các trường có điều kiện cơ sở vật
chất tốt đảm bảo điều kiện cho nhiều lớp học hai ca bán trú. Nói chung các em học
sinh ở lứa tuổi lớp 2, 3 rất hiếu động thông minh và ham học nên tôi đã vận dụng
phương pháp tổ chức trò chơi toán học trong các giờ học để tạo ra nhiều hứng thú
say mê trong học tập của học sinh và tạo được không khí lớp học.
Trường có 18 lớp gồm 422 học sinh được học hai ca bán trú cả. Vì vậy các em
có nhiều thời gian ôn tập củng cố kiến thức vừa được học đồng thời các en còn
được học kiến thức nâng cao. Vì vậy các em hiểu bài sâu, nắm bài chắc. Nhưng bên
cạnh đó vẫn còn có những lớp chưa có phong trào thi đua học tập, cô giáo chưa chú
ý đến việc tổ chức trò chơi gây hứng thú học toán cho các em. Trong giờ học còn
mang tính chất áp đặt kiến thức cho học sinh.
Giáo viên mới chỉ dừng lại ở khuôn mẫu trò chơi trong sách giáo khoa, chưa
tạo các loai hình trò chơi khác phong phú với học sinh dẫn đến việc nắm và nhớ

Phiếu số 3: 3, 8, 10. 14, 15
Ai viết đúng và xong trước sẽ là người thắng cuộc.
4. Củng cố, tổng kết:
- Cho hịc sinh nêu lại về số La Mã.
- Nhận xét tiết học
5. Dặn dò:

Nhận xét giờ dạy
*Ưu điểm:
Giáo viên giảng bài rất nhiệt tình, truyền thụ kiến thức có hệ thống. Chuẩn bị
đồ dùng dạy học, phương pháp cho tiết học đầy đủ, khoa học. Coi trọng phương
pháp : “Lấy học sinh làm trung tâm”.

21
Ở tiết học này giáo viên cũng đã sử dụng trò chơi học tập trong tiết học, trò
chơi phù hợp với nội dung bài học vì thế tạo được không khí vui vẻ cho lớp học.
* Nhược điểm:
Tuy giáo viên đã sử dụng phương pháp “Lấy học sinh làm trung tâm” song
đôi lúc bị quá đà sang phương pháp giảng giải.
Ngoài ra bài học này giáo viên còn có thể cho học sinh chơi các trò chơi
khác như:
Xếp que diêm để tạo số, điền Đ/ S ;…
Ví dụ:
Hãy di chuyển một que diêm để có phép tính đúng:
1. XVII + V = XIX
2. XXI - X = IX
3. X x II = I
4. XX + I + VII : III = XX
Dựa vào trò chơi này học sinh bắt buộc phải thuộc số La Mã và biết được giá
trị của chúng thì mới có thể tính nhanh và dành được chiến thắng được.

dõi và nhận xét.
c, Giáo viên yêu cầu học sinh tự làm trên các mô hình đồng hồ của từng cá nhân,
lần lượt theo các lệnh chẳng hạn.
“ Đặt đồng hồ chỉ 10 giờ, 10 giờ 15 phút, 10 giờ 30 phút”.
-Nhận xét tuyên dương học sinh làm đúng và nhanh.
2. Hoạt động 2: Thực hành
Bài: VBT: 105 - Quan sát tranh và mô
(?) Mỗi tranh vẽ úng với mỗi đồng hồ nào? tả tranh vẽ.
- Gọi học sinh trả lời lần lượt từng tranh. - Lựa chọ giờ thích hợp
cho tranh.
Tranh vẽ Mai ngủ dậy lúc 6 giờ thì tương
ứng với đồng hồ c.
Tranh vẽ mai đến trường lúc 7 giờ 15
ứng với đồng hồ b.
Bài 3: Tính theo mẫu: - Đọc đề bài
(?) Yêu cầu bài tập 3? - Làm bài
- Giúp học sinh hiểu mẫu:
* Chú ý cho học sinh đây là dang toán có kèm theo danh số.
5 giờ + 2 giờ = 7 giờ - Một học sinh đọc bài
8 giờ + 7 giờ = 15 giờ làm, lớp đối chiếu, nhận
9 giờ - 3 giờ = 6 giờ xét.
16 giờ - 10 giờ = 6 giờ
- Chấm, chữa bài, nhận xét.
3. Hoạt động 3: Củng cố
- Giáo viên nói có thể vẽ các đồng hồ được tô màu
4
1
hay
2
1

mái, đảm bảo được hoạt động “Học mà chơi, chơi mà học”.

Nhận xét chung
Qua dự giờ tôi có nhậ xét sau:
* Ưu điểm:
Giáo viên đã coi trọng hoạt động của học sinh là hoạt động chủ đạo nên tạo
được sự thoải mái cho học sinh trong giờ học. Đồng thời đã sử dụng được phương
pháp tổ chức trò chơi trong tiết học nên gây hứng thú học tập, niềm say mê tìm tòi
và nghiên cứu của học sinh.
* Nhược điểm:
Chưa sáng tạo trong khi tổ chức trò chơi, vì vậy chưa tạo được sự chú ý
của tất cả lớp, một số học sinh còn nói chuyện làm việc riêng mà chưa được giáo
viên nhắc nhở, thời gian giành cho trò chơi còn ít.

24
5, Thực nghiệm dạy một số tiết toán:
Vận dụng phương pháp tổ chức trò chơi toán học ở lớp 3:

Giáo án số 1:
Bài 17: Bài toán liên quan đến về đơn vị.
Dạy lớp 3A
A- Mục tiêu:
- Giúp học sinh nhận biết cách giải toán rút về đơn vị.
B- Đồ dùng dạy học:
- Bảng phụ
- Chuẩn bị các thẻ ghi nội dung bài toán phục vụ trò chơi.
C- Các hoạt động dạy - học chủ yếu:
1.ổn định tổ chức.
2. Kiểm tra bài cũ.
3. Bài mới.