MỤC LỤC
MỞ ĐẦU....................................................................................................................................8
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỊNH MỨC VÀ ĐỊNH MỨC KỸ THUẬT LAO
ĐỘNG.......................................................................................................................................11
1.1. Mức lao động..........................................................................................................11
1.1.1. Khái niệm lao động................................................................................................11
1.1.1. Khái niệm lao động.............................................................................................11
1.1.2. Khái niệm mức lao động........................................................................................11
1.1.2. Khái niệm mức lao động.....................................................................................11
1.1.3. Các dạng mức lao động..........................................................................................11
1.1.3. Các dạng mức lao động.......................................................................................11
1.2. Định mức lao động.................................................................................................12
1.2.1. Khái niệm định mức lao động................................................................................12
1.2.1. Khái niệm định mức lao động.............................................................................12
1.2.2. Nhiệm vụ và nội dung của định mức lao động......................................................13
1.2.2. Nhiệm vụ và nội dung của định mức lao động...................................................13
1.2.3. Yêu cầu của mức và của định mức........................................................................14
1.2.3. Yêu cầu của mức và của định mức.....................................................................14
1.2.3.1. Yêu cầu của mức.................................................................................................14
1.2.3.1. Yêu cầu của mức..............................................................................................14
1.2.3.2. Yêu cầu của định mức.........................................................................................15
1.2.3.2. Yêu cầu của định mức......................................................................................15
1.2.4. Cở sở để định mức lao động..................................................................................16
1.2.4. Cở sở để định mức lao động...............................................................................16
1.2.4.1.Phân chia quá trình sản xuất thành các bộ phận hợp thành.............................16
1.2.4.1. Phân chia quá trình sản xuất thành các bộ phận hợp thành.............................16
1.2.4.2.Phân loại hao phí thời gian làm việc................................................................18
1.2.4.2. Phân loại hao phí thời gian làm việc................................................................18
1.2.4.3.Các phương pháp khảo sát thời gian làm việc.................................................20
1.2.4.3. Các phương pháp khảo sát thời gian làm việc.................................................20
1
2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển.........................................................................31
2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển......................................................................31
2
2.1.3. Chức năng, nhiệm vụ sản xuất kinh doanh............................................................35
2.1.3. Chức năng, nhiệm vụ sản xuất kinh doanh.........................................................35
2.1.4. Cơ cấu tổ chức........................................................................................................36
2.1.4. Cơ cấu tổ chức.....................................................................................................36
2.1.5. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong những năm gần đây......................37
2.1.5. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong những năm gần đây...................37
2.2. Những đặc điểm sản xuất kinh doanh của đơn vị ảnh hưởng đến hoạt động định
mức 39
2.2.1. Mặt bằng cơ sở vật chất, máy móc thiết bị, nguyên nhiên vật liệu.......................40
2.2.1. Mặt bằng cơ sở vật chất, máy móc thiết bị, nguyên nhiên vật liệu....................40
2.2.1.1.Mặt bằng cơ sở vật chất...................................................................................40
2.2.1.1. Mặt bằng cơ sở vật chất...................................................................................40
2.2.1.2.Máy móc thiết bị..............................................................................................40
2.2.1.2. Máy móc thiết bị...............................................................................................40
2.2.1.3.Nguyên nhiên vật liệu......................................................................................43
2.2.1.3. Nguyên nhiên vật liệu......................................................................................43
2.2.2. Lao động.................................................................................................................44
2.2.2. Lao động..............................................................................................................44
2.2.3. Sản phẩm................................................................................................................46
2.2.3. Sản phẩm.............................................................................................................46
2.2.4. Quy trình công nghệ...............................................................................................46
2.2.4. Quy trình công nghệ............................................................................................46
2.2.5. Công tác tổ chức lao động......................................................................................48
2.2.5. Công tác tổ chức lao động...................................................................................48
2.2.6. Những thuận lợi khó khăn đối với công tác định mức..........................................48
2.2.6. Những thuận lợi khó khăn đối với công tác định mức.......................................48
2.3. Phân tích, đánh giá thực trạng công tác định mức lao động tại đơn vị................49
3.2.1. Đào tạo cán bộ xây dựng mức...............................................................................77
3.2.1. Đào tạo cán bộ xây dựng mức............................................................................77
3.2.2. Tăng cường sự phối kết hợp giữa các phòng ban, bộ phận trong việc thực hiện
công tác định mức............................................................................................................80
3.2.2. Tăng cường sự phối kết hợp giữa các phòng ban, bộ phận trong việc thực hiện
công tác định mức.................................................................................................................80
3.3. Hoàn thiện phương pháp xây dựng mức................................................................81
3.3.1. Hoàn thiện phương pháp phân tích khảo sát..........................................................81
4
3.3.1. Hoàn thiện phương pháp phân tích khảo sát.......................................................81
3.3.2. Xây dựng phương pháp so sánh điển hình............................................................82
3.3.2. Xây dựng phương pháp so sánh điển hình..........................................................82
3.3.2.1.Trình tự xây dựng........................................................................................83
3.3.2.1. Trình tự xây dựng.............................................................................................83
3.3.2.2.Ưu, nhược điểm của phương pháp..............................................................85
3.3.2.2. Ưu, nhược điểm của phương pháp..................................................................85
3.3.2.3.Biện pháp khắc phục....................................................................................85
3.3.2.3. Biện pháp khắc phục........................................................................................85
3.4. Hoàn thiện công tác quản lý mức ..........................................................................89
3.4.1. Đưa mức vào sản xuất............................................................................................89
3.4.1. Đưa mức vào sản xuất.........................................................................................89
3.4.2. Phân tích tình hình thực hiện mức.........................................................................90
3.4.2. Phân tích tình hình thực hiện mức......................................................................90
3.4.3. Xem lại và điều chỉnh mức....................................................................................91
3.4.3. Xem lại và điều chỉnh mức.................................................................................91
3.5. Hoàn thiện tổ chức lao động, tổ chức sản xuất......................................................92
3.5.1. Nâng cao chất lượng đào tạo cho công nhân.........................................................92
3.5.1. Nâng cao chất lượng đào tạo cho công nhân......................................................92
3.5.2. Hoàn thiện phân công, hợp tác lao động...............................................................93
3.5.2. Hoàn thiện phân công, hợp tác lao động............................................................93
Bảng 3.1: Bảng dự kiến sản lượng, doanh thu của Nhà máy trong giai đoạn 2008-2010
...................................................................................................................................................73
Bảng 3.2: Bảng các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế dự kiến giai đoạn 2008-2010.....................74
Bảng 3.3: Danh sách và quy trình công nghệ sản xuất các chi tiết rời trên xe AH B50.87
Bảng 3.4: Bảng quy cách các chi tiết rời trên xe AH B50..................................................88
Bảng 3.5:Bảng hệ số đổi Ki....................................................................................................89
6
7
- 8 -
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong điều kiện nền kinh tế thị trường và gần đây là việc gia nhập tổ chức
thương mại quốc tế WTO của nước ta, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp nói
chung và các doanh nghiệp sản xuất nói riêng ngày càng trở nên gay gắt. Việc tìm ra
các biện pháp nhằm nâng cao năng suất lao động, tăng cường hiệu quả sản xuất cũng
như đảm bảo phát triển người công nhân một các toàn diện chính là yếu tố quyết định
giúp doanh nghiệp phát triển ổn định và tăng cường khả năng cạnh tranh của mình.
Tổ chức lao động khoa học là môn khoa học nghiên cứu các biện pháp kết hợp tối ưu
các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất sẽ giúp cho doanh nghiệp đạt được điều đó.
Định mức lao động chính là cơ sở của tổ chức lao động khoa học. Sản xuất càng phát
triển, vai trò của định mức kỹ thuật lao động ngày càng được khẳng định và nâng
cao.
Hệ thống định mức kỹ thuật lao động hiện nay đang được các giám đốc, các
chủ doanh nghiệp chú trọng vận dụng như một công cụ sắc bén trong quản lý kinh tế
xí nghiệp. Cũng như nhiều doanh nghiệp khác, Nhà máy sản xuất ô tô 3-2 đã ý thức
được tầm quan trọng của công tác định mức lao động. Tuy nhiên, qua thời gian thực
tập tại Nhà máy, em nhận thấy thực trạng công tác định mức lao động tại đây vẫn còn
một số hạn chế cần sớm khắc phục. Do đó, em đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công
tác định mức kỹ thuật lao động tại Nhà máy sản xuất ô tô 3-2” cho luận văn tốt
nghiệp của mình.
- Công tác định mức lao động tại Nhà máy còn những hạn chế gì, tác động của
chúng và nguyên nhân?
- Để hoàn thiện công tác định mức kỹ thuật lao động, Nhà máy cần thực hiện
những biện pháp gì?
6. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu dựa trên một số phương pháp như: phương pháp phân
tích, tổng hợp số liệu, phương pháp chụp ảnh thời gian làm việc, phương pháp đánh
giá.
7. Kết cấu của luận văn
9
- 10 -
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn bao gồm ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về định mức và định mức kỹ thuật lao động
Chương 2: Phân tích, đánh giá thực trạng công tác định mức lao động tại nhà
máy sản xuất ô tô 3-2 thời gian qua
Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác định mức lao động tại
Nhà máy sản xuất ô tô 3-2
Em xin chân thành cám ơn thầy giáo- PGS.TS. Nguyễn Ngọc Quân đã tận tình
hướng dẫn em hoàn thành luận văn, chân thành cám ơn ban lãnh đạo Nhà máy sản
xuất ô tô 3-2 đã tạo mọi điều kiện tốt nhất giúp đỡ em trong quá trình thực tập!
10
- 11 -
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỊNH MỨC VÀ ĐỊNH MỨC KỸ THUẬT
LAO ĐỘNG
1.1. Mức lao động
1.1.1. Khái niệm lao động
Lao động là hoạt động có mục đích của con người, nhằm thỏa mãn những nhu
cầu về đời sống của mình, là điều kiện tất yếu để tồn tại, phát triển của xã hội loài
người.
1.1.2. Khái niệm mức lao động
kiện tổ chức kỹ thuật nhất định.
M
sl
= T/ M
tg
Trong đó, T là đơn vị thời gian tính cho M
sl
(ngày, ca, …)
* Mức phục vụ (M
pv
): Là số lượng máy móc thiết bị, số đầu con gia súc, số
nguyên vật liệu quy định cho một hay một nhóm người lao động có trình độ nghiệp
vụ thích hợp phải phục vụ trong những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất định, công
việc phải ổn định, lặp lại có chu kỳ.
* Mức biên chế (M
bc
): là số lượng người lao động có trình độ nghiệp vụ thích
hợp được quy định chặt chẽ để thực hiện một khối lượng công việc cụ thể trong một
bộ máy quản lý nhất định.
Ngoài 4 dạng mức lao động trên, còn có mức lao động tổng hợp: Là lượng lao
động sống của những người tham gia để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm cụ thể (bao
gồm lao động công nghệ, lao động phụ trợ, lao động quản lý) theo tiêu chuẩn chất
lượng quy định trong những điều kiện cụ thể của kỳ kế hoạch.
1.2. Định mức lao động
1.2.1. Khái niệm định mức lao động
Theo nghĩa hẹp, định mức lao động là việc xác định mức cho tất cả các loại
công việc- biểu hiện chính là các chỉ tiêu. Các chỉ tiêu đó có thể là thống kê kinh
nghiệm hoặc có căn cứ kỹ thuật (có căn cứ khoa học) (hay còn gọi là định mức kỹ
thuật lao động).
Định mức thống kê kinh nghiệm là các định mức thiếu căn cứ khoa học, không
- Đưa các mức lao động có căn cứ khoa học vào sản xuất đồng thời thực hiện
các biện pháp tổ chức- kỹ thuật- kinh tế đi đôi với giáo dục và nâng cao trình độ nhận
thức của mọi người lao động trong doanh nghiệp về mức lao động, tạo mọi điều kiện
cần thiết để họ tham gia vào quá trình xây dựng, thực hiện và hoàn thành vượt mức
lao động.
13
- 14 -
- Thường xuyên theo dõi, kiểm tra, thống kê, phân tích và quản lý tình hình
thực hiện mức lao động kết hợp với việc động viên khen thưởng vật chất đối với
những người đạt và vượt mức lao động, bảo đảm cho công tác định mức lao động
thật sự là một công cụ quan trọng của quản lý doanh nghiệp.
Định mức kỹ thuật lao động bao gồm các nội dung sau:
- Phân chia quá trình sản xuất ra thành các bộ phận hợp thành. Xác định kết
cấu, trình tự hợp lý để thực hiện các bộ phận của bước công việc. Phát hiện những
bất hợp lý trong quá trình thực hiện, hoàn thiện chúng trên cở sở phân công và hiệp
tác lao động một cách hợp lý.
- Nghiên cứu khả năng ở nơi làm việc, cải thiện điều kiện lao động, hợp lý hóa
phương pháp và thao tác lao động, xây dựng chế độ làm việc nghỉ ngơi hợp lý. Các
khả năng ở nơi làm việc bao gồm:
+ Tổ chức phục vụ nơi làm việc: Thiết kế, quy hoạch nơi làm việc; Trang bị
nơi làm việc; Bố trí nơi làm việc; Phục vụ nơi làm việc.
+ Tình hình máy móc thiết bị: Công suất máy móc thiết bị; Chủng loại máy
móc thiết bị; Chất lượng máy móc thiết bị;
+ Tình hình về người lao động: Trình độ kỹ thuật, tay nghề (Cấp bậc công
nhân) ; Sức khỏe; Tình hình sử dụng thời gian lao động.
+ Nguyên nhiên vật liệu: Số lượng; Chất lượng; Kích thước; Chủng loại.
- Tiến hành khảo sát, xác định các loại thời gian làm việc và nguyên nhân gây
nên những lãng phí để xây dựng mức, tiêu chuẩn lao động.
- Đưa các mức, tiêu chuẩn đã được xây dựng vào sản xuất, thường xuyên theo
dõi tình hình thực hiện mức, điều chỉnh những mức sai, mức lạc hậu, có cơ chế thích
tính theo tổng quỹ lương).
- Trong khi tính mức và tính quỹ thời gian định mức, không tính theo số người
thực hiện có bao gồm cả người dôi ra chưa bố trí được việc khác.
- Hiện nay, tình hình sản xuất chưa ổn định, năng lượng, vật tư thiếu hoặc
cung cấp không đúng hạn… cho nên trong quá trình tính mức cho đơn vị sản phẩm,
cần có một loại hệ số bổ sung bên cạnh mức để doanh nghiệp có quỹ thời gian nhằm
bù vào những mất mát không do lỗi doanh nghiệp gây ra, coi đó là phẩn ổn định của
mức. Bởi vì hệ số bổ sung này chỉ có tính chất tạm thời, còn phần mức vẫn là ổn định
2
: “Các phương pháp xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật trong xí nghiệp”, tr. 46-
Tạp chí Kinh tế và Dự báo
15
- 16 -
theo công nghệ trong điều kiện bình thường. Hệ số này chỉ được thừa nhận với điều
kiện có thật trong thực tế, có yêu cầu phải hao phí thêm thời gian để bù vào mất mát.
Trị số của hệ số được xác định căn cứ vào số liệu thống kê những mất mát thường
xảy ra trong một số năm gần nhất, đồng thời còn phải căn cứ vào dự báo những điều
kiện tổ chức và kỹ thuật mới trong thời kỳ kế hoạch. Khi xác định hệ số này, còn phải
cân nhắc, phân tích tình hình hoàn thành mức của công nhân trong thời kỳ báo cáo,
tình hình sử dụng thời gian lao động và tính chủ động của doanh nghiệp trong việc tổ
chức lại sản xuất và tổ chức lại lao động đề tận dụng những thời gian ngừng việc,
thời gian thiết bị, máy móc ngừng hoạt động trong sản xuất chính. Cần lưu ý rằng
mất mát ở khâu nào thì chỉ tính cho khâu đó. Có thể dùng tỷ lệ đã tìm được để phân
bổ bình quân chung cho cả sản phẩm theo tỷ trọng hao phí thời gian của từng khâu so
với tổng hao phí thời gian chung của sản phẩm.
- Trong quá trình sản xuất sản phẩm, có những trường hợp không tránh khỏi
sản xuất ra hàng hỏng do tính chất của công nghệ thì trong mức nguyên công được
tính bổ sung hệ số hàng hỏng cho phép; mức cao nhất của hệ số này chỉ được tính
bằng tỷ lệ hàng hỏng cho phép.
1.2.4. Cở sở để định mức lao động
* Về mặt lao động, bước công việc được phân chia thành các thao tác, động
tác và các cử động.
Thao tác là tổ hợp các hoạt động của công nhân nhằm thực hiện một mục đích
nhất định về công nghệ. Thao tác là bộ phận của bước công việc được đặc trưng bởi
tính mục đích.
Ví dụ: Bước công việc tiện chốt kẹp lò xo ghế ngả bao gồm các thao tác: đưa
chi tiết vào bộ phận chống tâm, xiết chặt hai đầu thiết bị chống tâm, kiểm tra kích
thước chi tiết, mở máy, đưa dao tiện lại gần chi tiết, tiện, đưa dao ra, hãm máy, kiếm
tra kích thước chi tiết, tháo chi tiết ra khỏi thiết bị chống tâm, đặt chi tiết lên bàn.
Động tác là một bộ phận của thao tác, biểu thị bằng những cử động của chan
tay và thân thể của công nhan nhằm lấy đi hay di chuyển một vật nào đó.
Ví dụ: Thao tác mở máy tiện bao gồm các thao tác cắm phích điện, bật công
tắc.
17
- 18 -
Cử động là bộ phận của động tác, biểu thị bằng sự thay đổi một lần vị trí các
bộ phận cơ thể của công nhân.
Ví dụ: Động tác cắm phích điện bao gồm các cử động: đưa tay ra, cầm lấy
phích cắm, đưa phích cắm đến vị trí ổ điện, cắm phích cắm vào ổ điện, đưa tay về.
Sự phân chia quá trình sản xuất thành các bộ phận hợp thành được minh họa
qua sơ đồ 1.1 như sau:
Sơ đồ 1.1: Sự phân chia quá trình sản xuất thành các bộ phận hợp thành
1.2.4.2. Phân loại hao phí thời gian làm việc
Một trong những cơ sở để định mức lao động là việc nghiên cứu một cách có
hệ thống việc sử dụng thời gian lao động trong quá trình sản xuất.
Thời gian làm việc là độ dài làm việc được quy định trong đó người lao động
phải bảo đảm để thực hiện công việc được giao. Thời gian làm công việc là một phần
của thời gian làm việc, trong đó một công việc xác định được thực hiện. Thông
thường, thời gian làm việc được phân loại theo quá trình sản xuất, theo công nhân
hoặc theo thiết bị. Các cách phân loại này đều hình thành hai loại thời gian: thời gian
tổ chức, kỷ luật gây ra. Có 3 loại thời gian lãng phí:
Thời gian lãng phí không sản xuất (LPKSX) là thời gian làm những công việc
không nằm trong nhiệm vụ sản xuất. Ví dụ như theo quy định, công nhân phụ phải
mang vật liệu đến cho công nhân chính, nhưng do không cung cấp đủ, công nhân
chính phải tự lấy.
Thời gian lãng phí công nhân (LPCN) là thời gian lãng phí do công nhân gây
ra như đi muộn, về sớm, làm việc riêng…
Thời gian lãng phí tổ chức (LPTC) là những thời gian lãng phí do thiếu sót của
tổ chức như thời gian chờ do mất điện, máy móc không đầy đủ…
19
- 20 -
Thời gian lãng phí kỹ thuật (LPKT) là những thời gian lãng phí do yếu kém về
kỹ thuật.
Các bộ phận thời gian của quá trình sản xuất có thể dược minh họa qua sơ đồ
1.2 như sau:
Sơ đồ 1.2: Phân loại thời gian làm việc theo quá trình sản xuất
1.2.4.3. Các phương pháp khảo sát thời gian làm việc
a. Chụp ảnh thời gian làm việc
Chụp ảnh thời gian làm việc là phương pháp nghiên cứu tất cả các loại hoa phí
tời gian làm việc của công nhân trong một thời gian nhất định. Nếu nghiên cứu thời
gian làm việc của công nhân trong ca một ca làm việc thì gọi là chụp ảnh ca làm việc
hay ngày làm việc, còn nghiên cứu thời gian cần thiết để công nhân hoàn thành một
công việc gọi là chụp ảnh quá trình làm việc.
Mục đích của chụp ảnh thời gian làm việc là:
- Nghiên cứu tình hình sử dụng thời gian làm việc, phát hiện các nguyên nhân
lãng phí thời gian và đề ra biện pháp khắc phục.
- Nghiên cứu các kinh nghiệm tiên tiến để phổ biến trong công nhân.
- Thu thập các số liệu để phục vụ cho việc xây dựng mức lao động.
TGLV
của quá trình sản xuất
chuẩn để định mức kỹ thuật lao động.
Trong thực tế, có hai cách bấm giờ khác nhau là bấm giờ liên tục và bấm giờ
không liên tục.
1.2.5. Tiêu chuẩn để định mức kỹ thuật lao động
Tiêu chuẩn để định mức kỹ thuật lao động là những đại lượng quy định về
chế độ làm việc tiên tiến của thiết bị hay những đại lượng hao phí thời gian quy định
của những bộ phận làm bằng tay của bước công việc trong những điều kiện tổ chức
kỹ thuật hợp lý để từ đó tính ra mức kỹ thuật thời gian lao động.
Tiêu chuẩn là tài liệu gốc có tính chất hướng dẫn để làm cơ sở cho việc tính ra
mức thời gian. Tùy theo các tiêu thức khác nhau mà tiêu chuẩn lại được phân chia
thành các loại khác nhau như sau:
- Theo nội dung sử dụng (đối tương):
+ Tiêu chuẩn về chế độ làm việc của thiết bị.
+ Tiêu chuẩn thời gian.
21
- 22 -
+ Tiêu chuẩn phục vụ.
+ Tiêu chuẩn số lượng người làm việc.
- Theo kết cấu:
+ Tiêu chuẩn bộ phận.
+ Tiêu chuẩn tổng hợp.
- Theo phạm vi và mục đích sử dụng:
+ Tiêu chuẩn của doanh nghiệp.
+ Tiêu chuẩn của ngành.
+ Tiêu chuẩn thống nhất của Nhà nước.
1.3. Các phương pháp định mức kỹ thuật lao động
1.3.1. Nhóm phương pháp tổng hợp
Nhóm này bao gồm các phương pháp xây dựng mức lao động không dựa trên
cơ sở nghiên cứu phân tích các bộ phận bước công việc và điều kiện tổ chức kỹ thuật
hoàn thành nó. Thời gian hao phí được quy định tổng hợp cho toàn bộ bước công
- Không xây dựng được các hình thức tổ chức lao động, tổ chức sản xuất hợp
lý trong danh nghiệp nên không động viên được sự nỗ lực của công nhân phát huy
sáng kiến, cải tiến kỹ thuật.
- Không khai thác được các khả năng trong sản xuất, thậm chí hợp lý hóa các
thiếu sót trong công tác quản lý doanh nghiệp.
Muốn hạn chế được bớt nhược điểm của phương pháp này, ta có thể thực hiện
một số biện pháp như:
- Chấn chỉnh một bước biểu mẫu thống kê. Số liệu thống kê phải đồng nhất
(tức là những đối tượng thống kê cùng làm một công việc, cùng cấp bậc kỹ thuật,
cùng điều kiện tổ chức kỹ thuật…); Phải trung thực, rõ ràng thời gian thực tế dùng
vào sản xuất sản phẩm, các loại thời gian lãng phí, giờ làm thêm và để hạn chế bớt
yếu tố ngẫu nhiên số liệu thống kê càng nhiều càng tốt. Đồng thời, coi trọng phân
tích so sánh các tài liệu thống kê.
- Phải chọn những người thực sự có kinh nghiệm sản xuất làm cán bộ định
mức và tham gia xây dựng mức.
23
- 24 -
- Kết hợp số liệu thống kê với phân tích tình hình sử dụng thời gian lao động
của công nhân.
1.3.2. Nhóm phương pháp phân tích
Đây là nhóm các phương pháp định mức lao động có căn cứ khoa học kỹ thuật
gọi tắt là các phương pháp định mức kỹ thuật lao động.
Định mức kỹ thuật lao động là phương pháp định mức dựa trên cơ sở phân
tích đầy đủ năng lực sản xuất ở nơi làm việc, các nhân tố ảnh hưởng đến hao phí thời
gian, nghiên cứu vận dụng các kinh nghiệm sản xuất tiên tiến của công nhân để đề ra
chế độ làm việc khoa học, tổ chức lao động hợp lý và sử dụng triệt để những khả
năng sản xuất ở nơi làm việc.
Định mức lao động có căn cứ kỹ thuật khai thác được khả năng tiềm tàng
trong sản xuất và khắc phục được các nhược điểm của định mức lao động theo thống
kê kinh nghiệp, thúc đầy tăng năng suất lao động và cải tiến quản lý. Tuy nhiên, nó
Mức xây dựng bằng phương pháp này được tiến hành chủ yếu ở nơi làm việc
của công nhân và theo trình tự:
- Phân tích bước công việc cần định múc ra các bộ phận hợp thành về mặt lao
động cũng như mặt công nghệ, loại bỏ được những bộ phận thừa, thay thế những bộ
phạn lạc hậu bằng những bộ phạn tiên tiến.
- Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hao phí thời gian hoàn thành từng bộ
phận công việc; xác định trình độ lành nghề mà công nhân cần có, máy móc dụng cụ
cần dùng, chế độ làm việc tối ưu và tổ chức phục vụ nơi làm việc hợp lý nhất.
- Tạo ra điều kiện tổ chức kỹ thuật đúng như đã quy định ở nơi làm việc; chọn
công nhân đã nắm vững kỹ thuật sản xuất, có thái độ lao động đúng đắn, cho làm thử.
Khi năng suất lao động ổn định thì cán bộ định mức khảo sát hao phí thời gian của
công nhân ở ngay tại nơi làm việc bằng chụp ảnh và bấm giờ. Căn cứ vào các tài liệu
khảo sát sẽ tính được thời gian tác nghiệp toàn ca (Ký hiệu là Ttn ca).
Mức kỹ thuật lao động được tiến hành bằng các công thức sau:
tg
ca
sl
tnca
ca
tntg
M
T
M
T
T
TM == ;
25
Copyright: Tài liệu đại học ©