HÛÚÁNG DÊÎN ÖN THI MÖN KINH TÏË CHÑNH TRÕ MAÁC - LÏNIN 1

HÛÚÁNG DÊÎN ÖN THI
MÖN
KINH TÏË CHÑNH TRÕ
MAÁC - LÏNIN
PTS. NGUỴN VÙN HẪO 2
TRUNG TÊM BƯÌI DÛÚÄNG CẤN BƯÅ GIẪNG DẨY
l LÅN MẤC - LÏNIN VÂ TÛ TÛÚÃNG HƯÌ CHĐ MINH
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI
MƯN
KINH TÏË CHĐNH TRÕ
MẤC - LÏNIN
(Tấi bẫn cố sûãa chûäa, bưí sung)
NHÂ XËT BẪN ÀẨI HỔC QËC GIA HÂ NƯÅI
NÙM 2000

ÀƯÍI HÂNG HỐA? BẪN CHÊËT VÂ CHÛÁC NÙNG CA TIÏÌN TÏÅ? 25
8. CÚ SÚÃ KHẤCH QUAN VÂ NHÛÄNG TẤC DNG CA QUY LÅT GIẤ TRÕ TRONG NÏÌN SẪN
XËT HÂNG HỐA 29
9. THÕ TRÛÚÂNG LÂ GỊ? VAI TRÔ CA NỐ TRONG NÏÌN SẪN XËT HÂNG HỐA. QUY LÅT
CUNG - CÊÌU VÂ TẤC ÀƯÅ
NG CA NỐ TRÏN THÕ TRÛÚÂNG NHÛ THÏË NÂO? 30
10. SÛÅ CHUÍN HỐA TIÏÌN TÏÅ THÂNH TÛ BẪN 33
11. THÏË NÂO LÂ TÛ BẪN BÊËT BIÏËN VÂ TÛ BẪN KHẪ BIÏËN? VIÏÅC PHÊN CHIA TÛ BẪN THÂNH
HAI BƯÅ PHÊÅN NHÛ VÊÅY CỐ NGHƠA GỊ? THÏË NÂO LÂ T SËT GIẤ TRÕ THÙÅNG DÛ? 35
12. THÏË NÂO LÂ GIẤ TRÕ THÙÅNG DÛ? GIẤ TRÕ THÙÅNG DÛ TUÅT ÀƯËI, GIẤ TRÕ THÙÅNG DÛ
TÛÚNG ÀƯËI VÂ GIẤ TRÕ THÙÅNG DÛ SIÏU NGẨCH? VỊ SAO NỐI SẪN XËT GIẤ TRÕ THÙÅNG DÛ
LÂ QUY LÅT KINH TÏË CÚ BẪN CA CH NGHƠA TÛ BẪN? 37
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN 5

13. TĐCH LY TÛ BẪN LÂ GỊ? NHÛÄNG NHÊN TƯË NÂO ẪNH HÛÚÃNG ÀÏËN QUY MƯ TĐCH LY TÛ
BẪN? THÏË NÂO LÂ TĐCH T, TÊÅP TRUNG VÂ CÊËU TẨO HÛÄU CÚ CA TÛ BẪN? 40
14. THÏË NÂO LÂ TÌN HOÂN VÂ CHU CHUÍN CA TÛ BẪN? NHÛÄNG NHÊN TƯË NÂO LÂM
TÙNG TƯËC ÀƯÅ CHU CHUÍN TÛ BẪN? NGHƠA THÛÅC TIÏỴN CA VIÏÅC NGHIÏN CÛÁU VÊËN ÀÏÌ
NÂY? 43
15. THÏË NÂO LÂ LÚÅI NHÅN VÂ T SËT LÚÅI NHÅN? CHNG CỐ QUAN HÏÅ GỊ VÚÁI GIẤ TRÕ
THÙÅNG DÛ VÂ T SËT GIẤ TRÕ THÙÅNG DÛ? 45
16. TÛ BẪN THÛÚNG NGHIÏÅP VÂ TÛ BẪN CHO VAY ÀÛÚÅC HỊNH THÂNH NHÛ THÏË NÂO? BẪN
CHÊËT CA LÚÅI NHÅN THÛÚNG NGHIÏÅP VÂ
LÚÅI TÛÁC LÂ GỊ? 47
17. CẤC HỊNH THÛÁC ÀÕA TƯ CH ËU VÂ BẪN CHÊËT CA ÀÕA TƯ TÛ BẪN CH NGHƠA (R) LÂ
GỊ? NGHƠA CA VIÏÅC NGHIÏN CÛÁU ÀÕA TƯ ÀƯËI VÚÁI VIÏÅC GIẪI QUËT CẤC VÊËN ÀÏÌ RÅNG
ÀÊËT? 49
18. THÏË NÂO LÂ CƯNG TY CƯÍ PHÊÌN VÂ THÕ TRÛÚÂNG CHÛÁNG KHOẤN? VAI TRÔ CA CHNG
TRONG NÏÌN KINH TÏË HÂNG HỐA? 51
19. VỊ SAO CỐ SÛÅ CHUÍN BIÏËN TÛÂ CH NGHƠA TÛ BẪN TÛÅ DO CẨNH TRANH SANG CH

31. NHÛÄNG NGUN TÙỈC PHÊN PHƯËI VÂ CẤC HỊNH THÛÁC THU NHÊÅP CH ËU TRONG
THÚÂI K QUẤ ÀƯÅ 82
32. CÚ CHÏË KINH TÏË LÂ GỊ? CẤC BƯÅ PHÊÅN CÊËU THÂNH CA NỐ? THÏË NÂO LÂ CÚ CHÏË THÕ
TRÛÚÂNG CỐ SÛÅ QUẪN L CA NHÂ NÛÚÁC? 85
33. VAI TRÔ VÂ CHÛÁC NÙNG KINH TÏË CA NHÂ NÛÚÁC? 87
34. ÀÙÅC ÀIÏÍM VÂ NƯÅI DUNG CA KÏË HOẨCH HỐA ÚÃ NÛÚÁC TA TRONG THÚÂ
I K QUẤ ÀƯÅ?
PHÛÚNG HÛÚÁNG ÀƯÍI MÚÁI CH ËU TRONG KÏË HOẨCH HỐA? 90
35. THÏË NÂO LÂ HẨCH TOẤN KINH TÏË? TẤC DNG VÂ NHÛÄNG NGUN TÙỈC CÚ BẪN CA
HẨCH TOẤN KINH TÏË? 92

HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN 7

LÚÂI NHÂ XËT BẪN
Àïí phc v viïåc giẫng dẩy vâ hổc têåp cấc bưå mưn L lån chđnh trõ
Mấc Lïnin trong hïå thưëng trûúâng Àẩi hổc, cao àùèng vâ trung hổc
chun nghiïåp, nhâ xët bẫn Àẩi hổc qëc gia Hâ Nưåi tấi bẫn, cố sûãa
chûäa vâ bưí sung cën Hûúáng dêỵn ưn thi mưn Kinh tïë chđnh trõ Mấc -
Lïnin.
Sấch do Trung têm bưìi dûúäng cấn bưí giẫng dẩy l lån Mấc -
Lïnin vâ tû tûúãng Hưì Chđ Minh, Nhâ xët bẫn Tû tûúãng - Vùn hoấ
trûúác àêy tưí chûác biïn soẩn vâ Nhâ xët bẫn Chđnh trõ qëc gia tấi
bẫn.
Sấch àûúåc trònh bây dûúái dẩng hỗi - àấp vúái nưåi dung àẫm bẫo
tđnh hïå thưëng, cố trổ
ng àiïím, sất u cêìu ca chûúng trònh bưå mưn
Kinh tïë chđnh trõ Mấc - Lïnin. Theo tinh thêìn àưíi múái ca Àẩi hưåi
lêìn thûá VII vâ lêìn thûá VIII ca Àẫng Cưång sẫn Viïåt Nam.
Àêy lâ cưng trònh ca têåp thïí tấc giẫ gưìm: PTS. Nguỵn Vùn
Hẫo (ch biïn), Nguỵn Vùn Bđch, Nguỵn Mêåu Vêën, Nguỵn

åp, trûúác hïët lâ trong ngoẩi thûúng, múái cố khẫ nùng
tđch ly ca cẫi. Ngûúâi theo ch nghơa trổng thûúng coi vâng bẩc lâ
tiïu biïíu cho sûå giâu cố ca àêët nûúác vâ lâm giâu cho qëc gia,
chung quy lâ sûå tđch ly nhiïìu tiïìn. Hổ ch trûúng cêìn phẫi sûã
dng quìn lûåc nhâ nûúác àïí phất triïín kinh tïë ngoẩi thûúng.
- Ch nghơa trổng nưng lâ mưåt trûúâng phấi àùåc biïåt xët hiïån úã
Phấp vâo giûäa thïë k XVIII. Cấc àẩi biïíu xët sùỉc ca trûúâng phấi
nây lâ Ph.Kïnï, Tuëcgư.
Ch nghơa trổng nưng coi nưng nghiïåp lâ ngânh duy nhêët tẩo ra
giấ
trõ thùång dû (hổ gổi lâ sẫn phêím thùång dû) vâ chó cố lao àưång
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN 9

nưng nghiïåp múái lâ lao àưång sẫn xët. Ngûúâi theo ch nghơa trổng
nưng phï phấn ch nghơa trổng thûúng, hổ chûáng minh thûúng
nghiïåp khưng sinh ra ca cẫi, gổi tiïìn lâ ca cẫi khưng sinh lúåi.
Cưng lao to lúán ca nhûäng ngûúâi theo ch nghơa trổng nưng lâ lêìn
àêìu tiïn, hổ chuín viïåc nghiïn cûáu ngìn gưëc giấ trõ thùång dû tûâ
lơnh vûåc lûu thưng sang lơnh vûåc sẫn xët. Hổ lâ nhûäng ngûúâi àêìu
tiïn phên biïåt tû bẫn cưë àõnh vâ tû bẫn lûu àưång, biïët àùåt vêën àïì b
àùỉp cấc ëu tưë ca tû bẫn cưë àõnh. Trûúác Mấc, hổ cng lâ ngûúâi àêìu
tiïn, duy nhêët àûa ra àûúåc sú àưì tấi sẫn xët vâ lûu thưng tưíng sẫn
phêím xậ hưåi, biïí
u hiïån têåp trung trong "biïíu kinh tïë" ca Kh.Kïnï.
- Kinh tïë - chđnh trõ tû sẫn cưí àiïín lâ kinh tïë chđnh trõ tiïën bưå
nhêët, khoa hổc nhêët trûúác C.Mấc. Nố xët hiïån vâo thúâi k ch
nghơa tû bẫn àang phất triïín, cấc mêu thỵn ca xậ hưåi tû sẫn côn
chûa gay gùỉt, lúåi đch ca giai cêëp tû sẫn àang ph húåp vúái sûå phất
triïín lõch sûã. Cấc àẩi biïíu xët sùỉc ca kinh tïë chđnh trõ tû sẫn cưí
àiïín lâ U.Petty, Ph.Kïnï, A.Xmđt, À.Ricấcàư.

lån kinh tïë mấcxđt, soẩn thẫo hổc thuët vïì ch nghơa tû bẫn àưåc
quìn, phất hiïån bẫn chêët, cấc àùåc àiïím ch ëu vâ àõa võ lõch sûã
ca nố. Dûåa trïn nhûäng tû tûúãng ca Mấc vâ Ùngghen, Lïnin àậ
xêy dûång cú súã kinh tïë - chđnh trõ xậ hưåi ch nghơa, àùåc biïåt lâ vïì
thúâi k quấ àưå lïn ch nghơa xậ hưåi mâ biïíu hiïån têåp trung úã
Chđnh sấch kinh tïë múái (NEP).
Kinh tïë - chđnh trõ Mấc - Lïnin lån chûáng trïn cú súã khoa hổc
tđnh chêët lõch sûã ca phûúng thûác sẫn xët tû bẫn ch
nghơa, tđnh
têët ëu phẫi thay thïë nố bùçng phûúng thûác sẫn xët tiïën bưå hún,
cao hún - phûúng thûác sẫn xët cưång sẫn ch nghơa mâ giai àoẩn
thêëp lâ ch nghơa xậ hưåi.
- Kinh tïë - chđnh trõ tû sẫn têìm thûúâng xët hiïån trong àiïìu kiïån
mêu thỵn ca xậ hưåi tû sẫn àậ trúã thânh gay gùỉt, cåc àêëu tranh
ca giai cêëp cưng nhên chưëng lẩi giai cêëp tû sẫn ngây câng quët liïåt.
Mùåt khấc, viïåc xët hiïån vâ phưí biïën ca kinh tïë - chđnh trõ mấcxđt àậ
trang bõ v khđ l lån cho giai cêëp cưng nhên, lâm cho cåc àêëu
tranh ca hổ ngây câng cố hiïåu quẫ. Kinh tïë - chđnh trõ tû sẫn têì
m
thûúâng xët hiïån nhùçm tòm cấch xoa dõu, àấnh lẩc hûúáng cåc àêëu
tranh ca giai cêëpcưng nhên, chưëng lẩi l lån kinh tïë mấcxđt, bẫo vïå
lúåi đch ca giai cêëp tû sẫn.
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN 11

Gổi lâ kinh tïë - chđnh trõ tû sẫn têìm thûúâng vò nhòn chung lâ phi
khoa hổc; nố giẫi thđch xun tẩc, giẫ danh khoa hổc nhùçm biïån hưå
cho ch nghơa tû bẫn bẫo vïå sûå thưëng trõ ca giai cêëp tû sẫn. Cấc
àẩi biïíu tiïu biïíu ca kinh tïë - chđnh trõ tû sẫn têìm thûúâng lâ T.R.
Mantut, G.B. Xay
2. Mưỵi khoa hổc cố àưëi tûúång nghiïn cûáu riïng vâ thûúâng cố

Phûúng phấp àûúåc sûã dng cố hiïåu quẫ nhêët àïí nghiïn cûáu
quan hïå sẫn xët lâ trûâu tûúång hốa khoa hổc. Àêy lâ phûúng phấp
cố sûác mẩnh nhêët àïí nghiïn cûáu kinh tïë chđnh trõ.
Trûâu tûúång hốa khoa hổc lâ bùçng tû duy trûâu tûúång tấch cấc ëu
tưë ngêỵu nhiïn nhêët thúâi, cấ biïåt khỗi quấ trònh nghiïn cûáu àïí nùỉm
lêëy cấi bẫn chêët, ưín àõnh êín giêëu bïn trong cấc sûå vêåt, hiïån tûúång.
Trûâu tûúång hốa khoa hổc khưng phẫi lâ tấch rúâi hiïån thûåc. Kïët
quẫ ca nố phẫi lâ sûå phẫn ấnh àng àùỉ
n àúâi sưëng hiïån thûåc vâ
àûúåc cåc sưëng kiïím nghiïåm.
Trûâu tûúång hốa khoa hổc côn bao hâm viïåc têåp trung nghiïn cûáu
mưåt nhên tưë nâo àố vúái giẫ àõnh cấc nhên tưë khấc khưng thay àưíi,
hóåc tẩm àùåt mưåt vâi nhên tưë ra ngoâi nưåi dung nghiïn cûáu. Àiïìu
àố lâm cho viïåc nghiïn cûáu àúä phûác tẩp vâ cố khẫ nùng ài sêu vâo
tûâng nhên tưë, tûâng mùåt ca sûå vêåt, hiïån tûúång.
Kïët quẫ ca trûâu tûúång hốa khoa hổc cho phếp hònh thânh cấc
khấi niïåm, phẩm tr khoa hổc àùåc trûng cho cấc mùåt khấc nhau
ca cấc hiïå
n tûúång, quấ trònh kinh tïë, tiïën túái hònh thânh cấc quy
låt kinh tïë, xấc lêåp sûå ph thåc vâ tấc àưång lêỵn nhau mưåt cấch
nhên quẫ, ưín àõnh ca cấc hiïån tûúång vâ quấ trònh kinh tïë.
2. Phên tđch vai trô ca nïìn sẫn xët xậ hưåi vâ cấc ëu tưë cú bẫn
ca nố.
1. Àúâi sưëng xậ hưåi rêët phong ph, cố nhiïìu dẩng hoẩt àưång khấc
nhau vâ cố quan hïå vúái nhau nhû: sẫn xët, chđnh trõ, khoa hổc,
vùn hốa, nghïå thåt, tưn giấo, v.v Trong cấc hoẩt àưång àố thò sẫn
xët ra ca cẫi vêåt chêët lâ cú bẫn nhêët, cố vai trô quët àõnh àưëi
vúái cấ
c hoẩt àưång khấc.
Sẫn xët ca cẫi vêåt chêët lâ quấ trònh con ngûúâi sûã dng cưng c

liïåu lao àưång vâ àưëi tûúång lao àưång.
- Sûác lao àưång lâ tưíng húåp thïí lûåc, trđ lûåc ca con ngûúâi, lâ khẫ
nùng lao àưång ca con ngûúâi, lâ àiïìu kiïån cú bẫn ca sẫn xët úã
bêët cûá xậ hưåi nâo. Khi sûác lao àưång hoẩt àưång thò trúã thânh lao
àưång. Lao àưång lâ hoẩt àưång riïng ca loâi ngûúâi, nố khấc vïì cú
bẫn vúái hoẩt àưång bẫn nùng ca àưång vêåt
- Àưëi tûúång lao àưång lâ nhûäng vêåt mâ lao àưång ca con ngûúâi tấc
àưång vâo nhùçm cẫ
i biïën chng ph húåp vúái nhu cêìu ca mònh. Àưëi
tûúång lao àưång gưìm cố:
PTS. NGUỴN VÙN HẪO 14

+ Loẩi cố sùén trong tûå nhiïn mâ lao àưång ca con ngûúâi chó cêìn
tấch nố khỗi mưi trûúâng tưìn tẩi ca nố lâ cố thïí sûã dng àûúåc, nhû
gưỵ trong rûâng ngun thy, cấ ngoâi biïín, than àấ úã mỗ
+ Loẩi àậ cố sûå tấc àưång ca lao àưång gổi lâ ngun liïåu, nhû
thếp thỗi trong nhâ mấy cú khđ, gưỵ úã xûúãng mưåc v.v
Vúái sûå phất triïín ca cấch mẩng khoa hổc - k thåt, con ngûúâi
ngây câng tẩo ra nhiïìu àưëi tûúång lao àưång cố chêët lûúång múái.
- Tû liïåu lao àưång lâ toân bưå nhûäng vêåt mâ con ngûúâi d
ng àïí
tấc àưång vâo àưëi tûúång lao àưång, àïí truìn dêỵn lao àưång ca mònh
túái àưëi tûúång lao àưång lâm biïën àưíi chng theo u cêìu ca mònh.
Tû liïåu lao àưång gưìm:
+ Cưng c lao àưång lâ bưå phêån quan trổng nhêët ca tû liïåu lao
àưång, nố tấc àưång trûåc tiïëp vâo àưëi tûúång lao àưång, quët àõnh trûåc
tiïëp nùng sët lao àưång. Trònh àưå cưng c lao àưång lâ cú súã àïí phên
biïåt sûå khấc nhau giûäa cấc thúâi àẩi kinh tïë.
+ Hïå thưëng cấc ëu tưë vêåt chêët phc v trûåc tiïëp cho quấ trònh
sẫn xët nhû bùng chuìn, ưëng dêỵn cêì

qëc sấch; úã nûúác ta, vêën àïì nây àûúåc àùåt thânh qëc sấch hâng
àêìu.
3. Tấi sẫn xët lâ gò? Phên tđch nưåi dung, hònh thûác ca tấi sẫn
xët xậ hưåi vâ cấc phẩm tr cú bẫn ca nố.
Sẫn xët ra ca cẫi vêåt chêët lâ hoẩt àưång cú bẫn ca loâi ngûúâi.
Nố khưng phẫi lâ hoẩt àưå
ng nhêët thúâi, àún nhêët mâ thûúâng xun,
liïn tc, tûác lâ tấi sẫn xët. Ngûúâi ta chia tấi sẫn xët thânh tấi
sẫn xët giẫn àún vâ tấi sẫn xët múã rưång.
+ Tấi sẫn xët giẫn àún lâ quấ trònh sẫn xët àûúåc lùåp lẩi vúái
quy mư khưng thay àưíi, cấc ëu tưë ca quấ trònh sẫn xët cng
khưng thay àưíi; chûa cố sẫn phêím thùång dû hóåc nïëu cố thò côn
nhỗ bế vâ àûúåc tiïu dng cấ nhên hïët.
+ Tấi sẫn xët múã rưång lâ quấ trònh sẫn xët úã chu k sau cố
quy mư lúán hún so vúái chu k trûúác. Trong tấi sẫn xët múã rưång,
ca
ác ëu tưë ca quấ trònh sẫn xët tùng lïn vïì sưë lûúång vâ chêët
lûúång. Ngìn gưëc ca tấi sẫn xët múã rưång lâ sẫn phêím thùång dû.
Tấi sẫn xët giẫn àún lâ àùåc trûng ca sẫn xët nhỗ, th cưng,
côn tấi sẫn xët múã rưång lâ àùåc trûng ca sẫn xët lúán, hiïån àẩi.
PTS. NGUỴN VÙN HẪO 16

ÚÃ bêët k giai àoẩn nâo, xậ hưåi nâo, tấi sẫn xët cng bao gưìm
nưåi dung sau:
+ Tấi sẫn xët sûác lao àưång lâ nhên tưë ch ëu vâ àêìu tiïn. Sûác
lao àưång lâ ëu tưë cú bẫn ca quấ trònh sẫn xët vâ trong quấ
trònh sẫn xët nố bõ hao môn, do àố, phẫi àûúåc tấi sẫn xët àïí
thûåc hiïån quấ trònh sẫn xët tiïëp theo. Tấi sẫn xët sûác lao àưång
côn bao hâm viïåc àâo tẩo, àưíi múái thïë hïå lao àưång c bùçng thïë hïå
lao àưång múái cố chêët lûúång cao hún ph húåp vúái trònh àưå múái ca tû

cho quan hïå sẫn xët ph húåp vúái tđnh chêët vâ trònh àưå múái ca
lûåc lûúång sẫn xët.
+ Tấi sẫn xët ra mưi trûúâng (sẫn xët vâ àúâi sưëng). Quấ trònh
sẫn xët khưng thïí tấch rúâi àiïìu kiïån tûå nhiïn vâ mưi trûúâng sưëng
ca con ngûúâi. Quấ trònh tấi sẫn xët ra c
a cẫi vêåt chêët lâm cho
cấc ngìn tâi ngun thiïn nhiïn bõ cẩn kiïåt dêìn vâ ẫnh hûúãng túái
mưi trûúâng sưëng nối chung. Vò vêåy, trong quấ trònh tấi sẫn xët
phẫi thûúâng xun tấi tẩo cấc àiïìu kiïån tûå nhiïn ca sẫn xët nhû
khưi phc àưå mâu múä àêët àai, trưìng rûâng vâ tấi tẩo cấc ngìn tâi
ngun, v.v
4. Thïë nâo lâ tùng trûúãng kinh tïë vâ hiïåu quẫ kinh tïë? Hiïåu quẫ
kinh tïë xết vïì mùåt kinh tïë - k thåt vâ kinh tïë - xậ hưåi?
Tùng trûúãng kinh tïë
lâ sûå tùng lïn cấc ëu tưë ca quấ trònh sẫn
xët vâ do àố tùng lïn vïì sưë lûúång vâ chêët lûúång sẫn phêím xậ hưåi.
Àố chđnh lâ kïët quẫ ca quấ trònh tấi sẫn xët múã rưång trïn phẩm
vi toân bưå nïìn kinh tïë. Nhõp àưå tùng trûúãng kinh tïë thïí hiïån úã
nhõp àưå tùng tưíng sẫn phêím xậ hưåi vâ thu nhêåp qëc dên. Tùng
trûúãng kinh tïë cố thïí diïỵn ra theo hai hûúáng: tùng trûúãng kinh tïë
theo chiïìu rưång vâ tùng trûúãng kinh tïë theo chiïìu sêu.
- Tùng trûúãng kinh tïë theo chiïìu rưång lâ tùng vïì sưë lûúång cấc
ëu tưë ca quấ trònh sẫn xët trïn cú súã
k thåt sẫn xët c.
- Tùng trûúãng kinh tïë theo chiïìu sêu lâ sûå phất triïín sẫn xët
trïn cú súã hoân thiïån cấc ëu tưë sẫn xët, nhû sûã dng cấc tû liïåu
lao àưång tiïën bưå, cấc àưëi tûúång lao àưång đt tưën kếm, nêng cao trònh
àưå ca ngûúâi lao àưång, sûã dng cố hiïåu quẫ cấc tiïìm nùng sẫn
xët, v.v
PTS. NGUỴN VÙN HẪO 18

n àêìu tû v.v
Hiïåu quẫ nïìn sẫn xët àûúåc xem xết dûúái hai khđa cẩnh: kinh tïë
- k thåt vâ kinh tïë - xậ hưåi.
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN 19

Hiïåu quẫ sẫn xët, xết vïì mùåt kinh tïë - k thåt, àûúåc tđnh bùçng
mưåt hïå thưëng cấc chó tiïu vïì kïët quẫ sûã dng cấc ngìn dûå trûä
khấc nhau. Mưåt sưë cấc chó tiïu quan trổng thûúâng àûúåc dng lâ:
+ Nùng sët lao àưång xậ hưåi. Àêy lâ chó tiïu quan trổng ca hiïåu
quẫ sẫn xët. Nố biïíu hiïån sûå hoẩt àưång ca quy låt tiïët kiïåm
thúâi gian.
+ Hiïåu quẫ sûã dng vưën sẫn xët cú bẫn. Vưën sẫn xët cú bẫn cố
khưëi lûúång vâ vai trô quan trổng nhêët trong sẫn xët. Hiïåu quẫ
vưën sẫn xët cú bẫn àûúåc tđnh bùçng cấ
ch lêëy sưë lûúång sẫn phêím
chia cho sưë lûúång vưën sẫn xët cú bẫn:
Sưë lûúång sẫn phêím
Hiïåu quẫ vưën = ———————————————————————————————
Vưën sẫn xët cú bẫn

Hiïåu sët vưën cho thêëy mưåt àún võ vưën chi ra thu àûúåc bao nhiïu
sẫn phêím.
+ Hiïåu sët vêåt tû àûúåc ào bùçng chi phđ nhiïn liïåu, ngun liïåu,
nùng lûúång, vêåt liïåu vâ cấc ngìn dûå trûä khấc trïn mưåt àún võ sẫn
phêím:

Sưë lûúång vêåt tû
Hiïåu sët vêåt tû = ———————————————————————————
Sưë lûúång sẫn phêím
Hiïåu quẫ sẫn xët xết vïì mùåt kinh tïë - k thåt ph thåc vâo

lao àưång xậ hưåi, mưỵi ngûúâi hóåc mưỵi nhốm ngûúâi chó sẫn xët mưåt
hóåc mưåt sưë sẫn phêím nhêët àõnh. Mưỵi ngûúâi (hóåc mưỵi nhốm
ngûúâi) àïìu thûâa sẫn phêím do mònh sẫn xët ra nhûng lẩi thiïëu
cấc loẩi sẫ
n phêím khấc. Do àố, viïåc trao àưíi sẫn phêím trúã thânh
têët ëu vâ cố lúåi àưëi vúái mổi ngûúâi sẫn xët.
+ Cố chïë àưå tû hûäu. Àiïìu àố lâm cho nhûäng ngûúâi sẫn xët àưåc
lêåp vúái nhau; hổ sẫn xët dûåa trïn cú súã tû liïåu sẫn xët ca hổ vâ
sẫn phêím lao àưång thåc quìn chi phưëi ca hổ.
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN 21

Chïë àưå tû hûäu lâm cho nhûäng ngûúâi sẫn xët àưåc lêåp vúái nhau,
côn phên cưng lao àưång xậ hưåi lẩi lâm cho hổ ph thåc vâo nhau.
Sẫn xët hâng hốa ra àúâi chđnh lâ àïí giẫi quët mêu thỵn nây.
Nhûäng hònh thûác àêìu tiïn ca sẫn xët hâng hốa xët hiïån tûâ
thúâi k tan rậ ca chïë àưå cưng xậ ngun thy, tưìn tẩi vâ phất
triïín úã cấc phûúng thûác sẫn xët tiïëp theo.
Sẫn xët hâng hốa phất triïín cao nhêët, phưí biïën nhêët trong ch
nghơa tû bẫn vâ trúã thânh hònh thûác sẫn xë
t hâng hốa àiïín hònh,
nưíi bêåt trong lõch sûã.
Sẫn xët hâng hốa tiïëp tc tưìn tẩi vâ phất triïín dûúái ch nghơa
xậ hưåi vò dûúái ch nghơa xậ hưåi côn tưìn tẩi nhiïìu hònh thûác súã hûäu
khấc nhau vâ trònh àưå phên cưng lao àưång xậ hưåi ngây câng phất
triïín. Nhû vêåy, sẫn xët hâng hốa xët hiïån rưìi tưìn tẩi vâ phất
triïín úã nhiïìu xậ hưåi, lâ sẫn phêím ca lõch sûã phất triïín sẫn xët
ca loâi ngûúâi. Nố cố nhiïìu ûu thïë, tiïën bưå so vúái sẫn xët tûå cêëp
tûå
tc mâ cho túái nay chûa cố hònh thûác sẫn xët xậ hưåi nâo cố ûu
thïë hún nố. Tuy nhiïn, úã cấc xậ hưåi khấc nhau, sẫn xët hâng hốa

cêìu nâo àố ca con ngûúâi vâ ài vâo tiïu dng thưng qua trao àưíi
(mua - bấn).
Vò vêåy, khưng phẫi bêët k vêåt phêím nâo cng lâ hâng hố
a. Nhûäng
vêåt phêím ài vâo tiïu dng khưng thưng qua trao àưíi (mua - bấn) thò
khưng phẫi lâ hâng hốa. Chùèng hẩn, thốc ca ngûúâi nưng dên sẫn
xët àïí tiïu dng cho bẫn thên hổ thò khưng phẫi lâ hâng hốa.
Nhûng nïëu thốc àố àûúåc àem bấn thò nố lâ hâng hốa.
2. Hâng hốa cố hai thåc tđnh: giấ trõ sûã dng vâ giấ trõ.
a) Giấ trõ sûã dng
Giấ trõ sûã dng ca vêåt phêím lâ cưng dng ca nố, cố thïí thỗa
mận nhu cêìu nâo àố ca con ngûúâi nhû gẩo àïí ùn, vẫi àïí may mùåc,
nhâ àïí úã
Giấ trõ sûã dng ca vêåt phêím do thåc tđnh tûå
nhiïn ca vêåt
phêím quy àõnh. Xậ hưåi loâi ngûúâi câng phất triïín, câng phất hiïån
ra àûúåc nhiïìu thåc tđnh tûå nhiïn cố đch ca vêåt phêím vâ lúåi dng
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN 23

nhûäng thåc tđnh tûå nhiïn àố àïí tẩo ra nhiïìu loẩi giấ trõ sûã dng
khấc nhau. Chùèng hẩn, than àấ tûâ xa xûa chó àûúåc dng lâm nhiïn
liïåu (àưët nống), àïën nay côn lâ ngun liïåu ca nhiïìu sẫn phêím vúái
giấ trõ sûã dng cao. Do àố, giấ trõ sûã dng lâ mưåt phẩm tr vơnh
viïỵn.
Trong kinh tïë hâng hốa, giấ trõ sûã dng lâ vêåt mang giấ trõ trao
àưíi.
b) Giấ trõ
Mën hiïíu giấ trõ ca hâng hốa phẫi nghiïn cûáu tûâ giấ trõ trao
àưíi c
a nố.

trung bònh ca xậ hưåi vúái trònh àưå k thåt trung bònh, trònh àưå
thânh thẩo trung bònh, cûúâng àưå lao àưång trung bònh. Thưng
thûúâng thúâi gian lao àưång xậ hưåi cêìn thiïët ca mưåt loẩi hâng hốa
nâo àố gêìn sất vúái thúâi gian lao àưång cấ biïåt ca ngûúâi sẫn xët
àẩi bưå phêån hâng hốa àố trïn thõ trûúâng.
Giấ trõ hâng hốa thay àưíi ph thåc vâo nùng sët lao àưång.
Nùng sët lao àưång lâ hiïåu sët ca lao àưång àûúåc ào bùçng sưë lûúång
sa
ãn phêím tẩo ra trong mưåt àún võ thúâi gian, hóåc lûúång thúâi gian
lao àưång hao phđ àïí tẩo ra mưåt àún võ sẫn phêím. Nùng sët lao
àưång ph thåc vâo trònh àưå k thåt ca ngûúâi lao àưång, mûác
trang bõ k thåt ca lao àưång, phûúng phấp tưí chûác, quẫn l vâ cấc
àiïìu kiïån tûå nhiïn.
Tùng nùng sët lao àưång thïí hiïån úã chưỵ: hao phđ lao àưång khưng
tùng, nhûng sưë lûúång sẫn phêím lâm ra trong mưåt àún võ thúâi gian
tùng lïn, do àố giấ trõ ca mưåt dúån võ hâng hốa giẫm xëng. Àiïìu
àố cố nghơa: giấ trõ ca hâng hốa biïën àưí
i t lïå nghõch vúái nùng
sët lao àưång.
Cêìn phên biïåt tùng nùng sët lao àưång vúái tùng cûúâng àưå lao àưång.
Cûúâng àưå lao àưång lâ mûác àưå hao phđ lao àưång trong mưåt àún võ thúâi
gian. Tùng cûúâng àưå lao àưång sệ lâm tùng thïm mûác hao phđ lao
àưång, vâ do àố, lâm tùng sưë lûúång sẫn phêím mưåt cấch tûúng ûáng, vò
vêåy giấ trõ mưåt àún võ hâng hốa khưng thay àưíi.
HÛÚÁNG DÊỴN ƯN THI MƯN KINH TÏË CHĐNH TRÕ MẤC - LÏNIN 25

Lao àưång ca ngûúâi sẫn xët hâng hốa cố trònh àưå thânh thẩo
khấc nhau. Nố àûúåc chia thânh hai loẩi: lao àưång giẫn àún lâ lao
àưång khưng cêìn rên luån, àâo tẩo vâ lao àưång phûác tẩp phẫi qua
quấ trònh hổc têåp rên luån Trong cng mưåt àún võ thúâi gian, lao