Bài tập lớn/học kỳ
Môn Luật Hành chính – K34
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Vi phạm hành chính là một loại vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến trong đời
sống xã hội. Chính vì lẽ đó, công tác đấu tranh phòng và chống vi phạm hành chính
luôn là vấn đề được xã hội quan tâm. Nhằm đáp ứng yêu cầu của thực tiễn xử phạt vi
phạm hành chính, nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản pháp luật quy định như: Pháp
lệnh xử lý vi phạm hành chính ngày 30/11/1989, Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính
được UBTV Quốc Hội thông qua ngày 6/7/1989 hay những Nghị định về xử phạt hành
chính trong những lĩnh vực nhà nước cụ thể do Chính phủ ban hành. Trong những năm
qua, pháp luật về các hình thức xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp khắc phục
hậu quả (gọi chung là các chế tài xử phạt hành chính) đã góp phần không nhỏ đảm bảo
cho việc quản lí hành chính nhà nước có hiệu lực. Tuy nhiên, vi phạm pháp luật nói
chung và vi phạm hành chính nói riêng là hiện tượng xã hội phức tạp có mối liên hệ đa
chiều với rất nhiều các yếu tố xã hội khác. Đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật
cũng như vi phạm hành chính đòi hỏi phải giải quyết đồng bộ nhiều vấn đề trong đó cần
coi trọng việc nhận thức và hoàn thiện các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành
chính; chính vì ý nghĩa này, em đã lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Đánh giá tính hợp lí
của pháp luật về các hình thức xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp khắc phục
hậu quả.”
NỘI DUNG
I. Khái niệm vi phạm hành chính và xử lý vi phạm hành chính
1. Vi phạm hành chính
Định nghĩa vi phạm hành chính lần đầu tiên được nêu ra trong Pháp lệnh xử phạt
vi phạm hành chính ngày 30/11/1989, chỉ rõ: “Vi phạm hành chính là hành vi do cá
nhân, tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm các quy tắc quản lí nhà nước
mà không phải là tội phạm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành
chính”.
Sau này, tại khoản 2, Điều 1 Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính năm 2002, vi
phạm hành chính được định nghĩa một cách gián tiếp: “Xử phạt vi phạm hành chính

• Tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính lần đầu và có tình tiết giảm nhẹ theo quy
định của Điều 8 Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính.
2
Ví dụ: Vào lúc 3 giờ sáng ngày 1/7/2009, Nguyễn Văn A (15 tuổi) có hành vi gây
tiếng động lớn, làm ồn ào, huyên náo khu dân cư xung quanh nhà mình. Theo quy định
tại khoản 1 Điều 8 Nghị định của Chính phủ số 150/2005/NĐ-CP về xử phạt hành chính
lĩnh vực an ninh trật tự thì hành vi trên của A có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ
100.000 đồng đến 200.000 đồng. Tuy nhiên, do A chưa đủ 16 tuổi nên A chỉ bị chủ tịch
UBND xã xử phạt cảnh cáo. Trong trường hợp A từ đủ 16 tuổi thì A chỉ có thể bị xử
phạt cảnh cáo với điều kiện A thực hiện hành vi này lần đầu và có tình tiết giảm nhẹ.
 Hình thức phạt tiền
Phạt tiền là một trong hai hình thức xử phạt chính, được quy định tại khoản 1
Điều 12 và Điều 14 Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính năm 2002, sửa đổi bổ sung năm
2008. Nhìn chung, các tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính nếu không thuộc trường
hợp bị xử phạt cảnh cáo thì bị xử phạt bằng hình thức phạt tiền. Pháp lệnh xử lí vi phạm
hành chính năm 2002 quy định mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính là từ
10.000đ đến 500.000.000đ
Ví dụ: Do có xích mích từ trước, ngày 30/8/2007, Nguyễn Văn A (20 tuổi) và
Phạm Văn N (21 tuổi) tình cờ gặp nhau trên đường, hai bên lời quan tiếng lại, xảy ra xô
sát và dẫn đến đánh nhau. Sự việc đã được công an xã phát hiện và can thiệp kịp thời.
Do A và N thực hiện hành vi lần đầu nhưng không có tình tiết giảm nhẹ theo Điều 8
Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính nên căn cứ vào khoản 2 Điều 7 Nghị định của
Chính phủ số 150/2005/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự và
căn cứ vào Điều 30 Nghị định này quy định về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính của
Công an nhân dân thì trưởng công an cấp xã có thể phạt tiền A và N từ 200.000 đồng đến
500.000 đồng.
 Hình thức trục xuất
Căn cứ vào Điều 15 Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính năm 2002 thì trục xuất là
việc buộc người nước ngoài vi phạm hành chính trên lãnh thổ Việt Nam phải rời khỏi
Việt Nam.

phạm hành chính mà có. Khi áp dụng hình thức này cần lưu ý đối với vật, tiền bạc,
phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính thuộc các hình thức sở hữu hợp pháp
bị tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính chiếm đoạt một cách bất hợp pháp hoặc sử dụng
trái phép thì không được tịch thu mà phải trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp.
2. Các biện pháp khắc phục hậu quả
Trong nhiều trường hợp ngoài việc bị áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm
hành chính như đã nêu trên, tổ chức, cá nhân vi phạm hành chính còn có thể bị áp dụng
các biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm hành chính gây ra. Về mặt bản chất, biện
pháp cưỡng chế hành chính này không có tính trừng phạt người vi phạm hành chính mà
chỉ nhằm mục đích khắc phục những hậu quả do vi phạm hành chính để lại trên thực tế.
Ngoài những biện pháp khắc phục hậu quả được quy định cụ thể từ Điều 18 đến
Điều 21 Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính năm 2002, thì người có thẩm quyền có thể
quyết định áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả khác theo quy định của Chính
phủ. Các biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm:
• Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đã bị thay đổi do vi phạm hành chính gây
ra hoặc buộc tháo dỡ công trình xây dựng trái phép;
4
• Buộc thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan
dịch bệnh do vi phạm hành chính gây ra.
• Buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc buộc tái xuất hàng hóa, vật phẩm,
phương tiện
• Buộc tiêu hủy vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi, cây trồng và
văn hóa phẩm độc hại.
• Biện pháp khắc phục hậu quả khác do người có thẩm quyền quyết định áp dụng
theo quy định của Chính phủ.
III. Đánh giá tính hợp lí của pháp luật về các hình thức xử phạt vi
phạm hành chính và các biện pháp khắc phục hậu quả
Nhìn về tổng thể, việc ban hành pháp lệnh xử lý VPHC và các Nghị định, các văn
bản hướng dẫn là hết sức kịp thời, phù hợp với đòi hỏi thực tế với mong muốn và
nguyện vọng của toàn dân. Những quy định của pháp luật hiện hành về các hình thức