Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
CHUYÊN ĐỀ:
HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁ Ở
VIỆT NAM
I. Khái niệm chung về quỹ đầu tư chứng khoán
1.1 ,Khái niệm chung
Quỹ đầu tư là một định chế tài chính trung gian phi ngân hàng thu hút tiền
nhàn rỗi từ các nguồn khác nhau để đầu tư vào các cổ phiếu, trái phiếu, tiền
tệ, hay các loại tài sản khác.
Tất cả các khoản đầu tư này đều được quản lý chuyên nghiệp, chặt chẽ
bởi công ty quản lý quỹ, ngân hàng giám sát và cơ quan thẩm quyền khác.
1.2 Khái niệm theo luật chứg khoán
Quỹ đầu tư chứng khoán là quỹ hình thành từ vốn góp của nhà đầu tư
vào chứng khoán hoặc các dạng tài sản khác, kể cả bất động sản, trong đó nhà
đầu tư không có quyền kiểm soát hàng ngày đối với việc ra quỹ đầu tư của
quỹ
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
2. Vai trò của quỹ đầu tư
Các quỹ đầu tư được quản lý một cách chuyên nghiệp đã đóng vai trò chủ
yếu trong việc thúc đẩy đầu tư chứng khoán. Vai trò của quỹ đầu tư thường
thể hiện ở những khía cạnh sau:
- Góp phần huy động vốn cho phát triển nền kinh tế nói chung và cho sự phát
triển của thị trường sơ cấp, chuyển số vốn này từ tiết kiệm vào đầu tư.
- Góp phần ổn định thị trường thứ cấp thông qua hoạt động đầu tư chuyên
nghiệp với các phương pháp khoa học.
- Tăng cường khả năng quản trị công ty.
- Thực hiện vai trò lãnh đạo trong quá trình quốc tế hoá thị trường vốn, cụ
thể:
+ Các quỹ đầu tư quốc tế thúc đẩy sự phát triển của nhiều thị trường chứng
khoán mới nổi thông qua việc cải thiện tính thanh khoản và hỗ trợ cơ sở hạ
trong danh mục đầu tư mà quỹ đã lựa chọn.
+ Lựa chọn rộng rãi hơn: các nhà đầu tư có thể chọn những quỹ có mục tiêu
phù hợp nhất với khả năng chịu rủi ro và thời kỳ đầu tư của mình.
- Đối với các công ty: các quỹ đầu tư giúp họ cải thiện việc tiếp cận đối với
các nguồn vốn, tư vấn về quản lý, tiếp thị và tài chính, tạo nguồn thông tin tốt
hơn, cũng như sự tiếp cận các nguồn vốn dài hạn dễ hơn.
- Đối với các Chính phủ: các quỹ đầu tư cũng mang lại nhiều lợi ích
thông qua việc tăng nguồn vốn tiết kiệm trong nước, giảm sự phụ thuộc vào
các nguồn vốn không cố định, đa dạng hoá sở hữu, các kỹ năng phát triển thị
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
trường vốn trong nước tốt hơn, giá cổ phần cao hơn và nhờ đó thúc đẩy các
công ty trong nước
3Tại sao nhà đầu tư sử dụng quỹ đầu tư?
Nhà đầu tư cá nhân hay pháp nhân thường quyết định đầu tư thông qua quỹ
bởi 05 yếu tố:
+ Giảm thiểu rủi ro nhờ đa dạng hóa danh mục đầu tư
+ Tiết kiệm chi phí nhưng vẫn đạt các yêu cầu về lợi nhuận
+ Được quản lý chuyên nghiệp
+ Giám sát chặt chẽ bởi các cơ quan thẩm quyền
+ Tính năng động của quỹ đầu tư.
Mỗi nhà đầu tư tham gia đầu tư vào quỹ sẽ sở hữu một phần trong tổng danh
mục đầu tư của quỹ. Việc nắm giữ này được thể hiện thông qua việc sở hữu
các chứng chỉ quỹ đầu tư.
II. Phân loại quỹ đầu tư
a. Căn cứ vào nguồn vốn huy động:
* Quỹ đầu tư tập thể (quỹ công chúng)
Là quỹ huy động vốn bằng cách phát hành rộng rãi ra công chúng.
Nhà đầu tư có thể là cá nhân hay pháp nhân nhưng đa phần là các nhà đầu tư
riêng lẻ
nhiệm vụ chính là quản lý toàn bộ hoạt động của quỹ, lựa chọn công ty quản
lý quỹ và giám sát hoạt động đầu tư của công ty quản lý quỹ và có quyền thay
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
đổi công ty quản lý quỹ. Trong mô hình này, công ty quản lý quỹ hoạt động
như một nhà tư vấn đầu tư, chịu trách nhiệm tiến hành phân tích đầu tư, quản
lý danh mục đầu tư và thực hiện các công việc quản trị kinh doanh khác. Mô
hình này chưa xuất hiện ở Việt Nam bởi theo quy định của UBCKNN, quỹ
đầu tư không có tư cách pháp nhân.
* Quỹ đầu tư dạng hợp đồng
Đây là mô hình quỹ tín thác đầu tư. Khác với mô hình quỹ đầu tư dạng công
ty, mô hình này quỹ đầu tư không phải là pháp nhân. Công ty quản lý quỹ
đứng ra thành lập quỹ, tiến hành việc huy động vốn, thực hiện việc đầu tư
theo những mục tiêu đã đề ra trong điều lệ quỹ. Bên cạnh đó, ngân hàng giám
sát có vai trò bảo quản vốn và các tài sản của quỹ, quan hệ giữa công ty quản
lý quỹ và ngân hàng giám sát được thể hiện bằng hợp đồng giám sát trong đó
quy định quyền lợi và nghĩa vụ của hai bên trong việc thực hiện và giám sát
việc đầu tư để bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư. Nhà đầu tư là những
người góp vốn vào quỹ (nhưng không phải là cổ đông như mô hình quỹ đầu
tư dạng công ty) và ủy thác việc đầu tư cho công ty quản lý quỹ để bảo đảm
khả năng sinh lợi cao nhất từ khoản vốn đóng góp của họ.
III. Công ty quản lý quỹ
3.1 Khái niệm về Công ty quản lý quỹ
Công ty quản lý quỹ là công ty chuyên trách thực hiện việc quản lý các quỹ
đầu tư. Các quỹ đầu tư được tổ chức dưới dạng một công ty, phát hành cổ
phần. Công ty đầu tư sử dụng nhà tư vấn đầu tư, hay người quản lý đầu tư đề
quyết định loại chứng khoán nào sẽ đưa vào danh mục đầu tư của quỹ. Người
quản lý quỹ đuợc toàn quyền quản lý danh mục đầu tư, mua bán chứng khóan
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Việt Nam giám sát toàn bộ các hoạt động của công ty quản lý quỹ, các quỹ
đầu tư và các ngân hàng giám sát về mặt vĩ mô.
b. Ngân hàng giám sát thực hiện việc bảo quản, lưu ký tài sản
của quỹ đầu tư chứng khoán và giám sát công ty quản lý quỹ nhằm bảo vệ lợi
ích của người đầu tư.
c. Công ty quản lý quỹ thực hiện việc quản lý quỹ việc đầu tư
theo danh mục đầu tư được nêu trong cáo bạch của quỹ.
d. Công ty kiểm toán: thực hiện việc kiểm tra, đánh giá khách
quan và chính xác tình hình hoạt động của quỹ đầu tư, bảo đảm sự minh bạch.
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
IV. Hoạt động của quỹ đầu tư
Để cho các quỹ đầu tư hoạt động có hiệu quả thì cần có môi trường pháp lý và
quản lý tốt. Đó là các chế độ pháp lý về sở hữu, về điều tiết và giải quyết
tranh chấp, các quy chế về quỹ, hệ thống thuế, luật đầu tư...
Hoạt động của quỹ đầu tư bao gồm nhiều nội dung:
a/ Huy động vốn
Các quỹ đầu tư thường phát hành cổ phiếu hoặc chứng chỉ quỹ đầu tư mà
không được phép phát hành trái phiếu hay sử dụng các nguồn vốn khác để
đầu tư. Đối với quỹ đầu tư dạng công ty, quỹ phát hành cổ phiếu để huy động
vốn. Đối với quỹ đầu tư dạng hợp đồng, thông thường lượng vốn dự kiến hình
thành nên quỹ được chia thành các đơn vị và quỹ phát hành chững chỉ quỹ để
xác nhận số vốn mà người đầu tư góp vào quỹ..
Có 2 cách thức phát hành:
- Có thể huy động vốn thông qua các đợt phát hành riêng lẻ cho nhóm nhỏ các
nhà đầu tư, có thể được lựa chọn trước, hoặc bán rộng rãi cho các nhà đầu tư
lớn trên thế giới mà không thông qua trung gian.
- Các quỹ niêm yết và bán công khai chứng khoán cho các nhà đầu tư riêng lẻ
hoặc tổ chức đầu tư thông qua người bảo lãnh. Các tổ chức bảo lãnh phát
10