Họ và tên sinh viên: Vũ Thị Thanh Thủy
Giáo viên hướng dẫn: Hồ Thị Hoài Hương
Ngày soạn: 5/3/2013
Ngày dạy: .../3/2013
Lớp giảng dạy: 11A
3
HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM
I/ Mục tiêu
1. Kiến thức
- Hiểu được bản chất của hiện tượng tự cảm khi đóng mạch, khi ngắt
mạch.
- Nắm được nguyên nhân làm cho đèn sáng từ từ trong thí nghiệm đóng
mạch, đèn lóe sáng lên trong thí nghiệm ngắt mạch là do ống dây.
- Nắm được công thức xác định hệ số tự cảm của ống dây và công thức
xác định suất điện động cảm ứng.
2. Kỹ năng
- Dự đoán một số kết quả của thí nghiệm. Rút ra kết luận từ các kết quả
thu được.
- Giải thích được một số hiện tượng vật lí.
- Vận dụng được các công thức để xác định hệ số tự cảm của ống dây,
công thức xác đinh suất điện động tự cảm.
- Vận dụng được các công thức xác định từ trường trong ống dây và
công thức xác định mật độ năng lượng từ trường.
3. Thái độ
- Nghiêm túc trong giờ học.
- Sôi nổi phát biểu xây dựng bài.
- Có ý thức vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống.
II/ Chuẩn bị
1. Giáo viên
- Bộ thí nghiệm về dòng điện khi đóng mạch và bộ thí nghiệm về dòng
điện khi ngắt mạch.

* ĐVĐ: Trong các bài
học trước chúng ta đã
biết, hiện tượng cảm
ứng gây ra dòng điện
trong khung dây, trong
đoạn dây dẫn và trong
vật dẫn hình khối.
Hôm nay chúng ta tiếp
tục nghiên cứu một
dạng nữa của hiện
tượng cảm ứng đó là
hiện tượng tự cảm.
- Treo hình vẽ 41.1 lên
để cả lớp cùng quan
sát.
- Quan sát hình vẽ.
1. Hiện tượng tự cảm
a. Thí nghiệm 1:

2
- Mô tả thí nghiệm ở
hình 41.1 về hiện
tượng tự cảm khi đóng
mạch.
+ Hai bóng đèn Đ
1
và
Đ
2
giống hệt nhau,

- Suy nghĩ trả lời:
+ Do cuộn dây.
+ Khi đóng khóa K,
dòng điện i tăng lên từ i
= 0 đến i # 0. Trong
nhánh (2) dòng điện
tăng làm cho từ thông
qua ống dây biến đổi vì
vậy xuất hiện dòng
điện cảm ứng trong ống
dây, theo định luật
Lenxơ dòng này có tác
dụng chống lại nguyên
nhân đã gây ra nó, tức
là dòng cảm ứng này
có chiều ngược với
dòng điện do nguồn
sinh ra. Do đó dòng
3
điện trong nhánh (2)
tăng chậm hơn trong
nhánh (1), đèn Đ
2
sáng
lên từ từ.
- Nêu câu hỏi C
1
SGK/197.
- Suy nghĩ và đưa ra
câu trả lời:

tắt ngay mà lóe sáng
- Quan sát hình vẽ.
- Chú ý lắng nghe để
biết cách bố trí thí
nghiệm.
- Suy nghĩ và nêu dự
đoán:
+ Đèn Đ không tắt
ngay mà lóe sáng rồi
sau đó mới tắt.
b.Thí nghiệm 2:
4
rồi sau đó mới tắt.
(?) Hãy giải thích hiện
tượng trên.
- Nhận xét và kết luận
lại ý kiến của HS.
(?) Nếu ở thí nghiệm 2,
thay ống dây bằng điện
trở R
1
có giá trị bằng
điện trở thuần của ống
dây rồi ngắt khóa K thì
có xảy ra hiện tượng
như trên hay không?
- Đánh giá câu trả lời
của HS.
- Thông báo: Các hiện
tượng xảy ra ở 2 thí

c. Hiện tượng tự cảm
(SGK).
5