Lớp 53TP1-Nhóm 2
Chủ đề: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT ÉP, HIỆU SUẤT ÉP
GVHD: TS. Thái Văn Đức.
Đánh giá:
STT Họ và Tên MSV Đánh giá
1-NT Lê Minh Cương
5313013
5
Tất cả các thành viên
đều hoàn thành tốt công
việc được giao, có mặt
đầy đủ các buổi họp
nhóm. Tích cực tham
gia chuẩn bị Thuyết
trình cũng như Hoàn
thiện sản phẩm Bánh.
2-NP Nguyễn Thế Bình
5313010
6
3 Nguyễn Hồng Phong
5313128
3
4 Nguyễn Thị Thảo
5313155
1
5 Phạm Thị Mỹ Tuyên
5313195
0
6 Nguyễn Phúc Phú
5313127
1

và hàng tiêu dùng như bánh kẹo, đồ hộp,… Dùng mía để sản xuất đường phải trải
qua nhiều công đoạn như: ép nước, làm sạch, nấu mật, luyện đường, tách mật, làm
khô, đóng gói, Trong đó phân xưởng ép là phân xưởng quan trọng của nhà máy mía
đường, hiệu suất ép ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất thu hồi đường và giá thành
sản phẩm.
B. Nội dung:
I. Năng suất ép, hiệu suất ép:
1. Năng suất ép:
Năng suất ép là số tấn mía ép được trong một đơn vị thời gian với hiệu suất ép
nhất định. Đơn vị của năng suất ép có thể dùng tấn mía / ngày hoặc tấn mía / h.
Công thức tính năng suất ép:
Trong đó:
C: năng suất ép của hệ máy ép, tấn/h.
C’: hệ số xử lý mía. (được xác định qua thí nghiệm).
f: phần xơ trong mía, %.
ω: tốc độ quay của trục ép, vòng/phút.
L: chiều dài trục, m.
D: đường kính trục, m.
N:số trục ép.
k: hệ số. (được xác định qua thí nghiệm).
2. Hiệu suất ép:
Hiệu suất ép là tỷ số giữa trọng lượng đường saccharose trong nước mía hỗn
hợp với trọng lượng mía. Được tính theo đơn vị %. Hiệu suất ép là số liệu quan
trọng để đánh giá khả năng làm việc của phân xưởng ép. Hiện nay hiệu suất ép
thường đạt từ 92-96%. Hiệu suất ép cho biết khả năng trích ly trong quá trình sản
xuất đường mía.
3
[CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT ÉP – HIỆU
SUẤT ÉP]
Nhóm 2-

- Nếu tốc độ băng xả nhanh dẫn đến lượng mía đổ xuống băng tải lớn, có thể
gây ra hiện tượng quá tải trên hệ thống ép dẫn đến ngừng hoạt động làm cho năng
suất ép giảm, hiệu suất giảm không đáng kể.
4
[CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT ÉP – HIỆU
SUẤT ÉP]
Nhóm 2-
53TP1
b. Băng chuyền mía:
- Mía được chuyền vào máy ép nhờ băng chuyền kiểu mắc xích. Hiện nay
thường dùng hai kiểu:
+ Chạy một băng dài, băng chia làm hai phần: phần bằng và phần
nghiêng. Phần nghiêng có góc nghiêng từ 17
0
đến 21
0
.

+ Chạy hai băng ngắn, mía từ băng trước đổ xuống băng sau để lật lớp mía
trên băng, sau khi đã qua dao băm lần thứ nhất. Lớp mía tiếp tục được qua dao băm
lần thứ hai đặt trên băng sau. Như vậy, mía được băm triệt để hơn.
- Bề rộng của băng bằng chiều dài của các trục ép mía.
- Chiều dài băng chuyền mía khi dùng một băng thường chọn như sau:
+ Phần băng dài gấp 3 – 5 lần chiều dài xe goong mía.
+ Khi đổ vào máy ép dập hai trục phần nghiêng dài từ 21m đến 24m. khi
đổ vào máy ép dập ba trục phần nghiêng dài từ 15m đến 18m.
- Tốc độ của băng chuyền mía có thể điều khiển tăng giảm được. Tốc độ trung
bình thường lấy bằng nửa tốc độ dài của trục ép. Nếu bố trí máy băm mía thì
tốc độ có thể hạ thấp hơn, bằng 0,4 lần trục ép.
- Để cải thiện năng suất và hiệu suất ép người ta sẽ sử dụng hai băng chuyền

Tác dụng chính:
- Nâng cao năng suất ép do san mía thành lớp dày đồng đều, mía dễ được kéo
vào máy ép không bị trượt, nghẹt.
- Nâng cao hiệu suất ép, do vỏ cứng đã được xẻ nhỏ, tế bào mía bị phá vỡ,
lực ép được phân bố đều trên mọi điểm nên máy ép làm việc ổn định và luôn đầy tải,
nước mía chảy ra dễ dàng.
Tuy vậy, những tác dụng trên không được xem như nhau. Người ta lắp thêm
máy băm chủ yếu là nhằm nâng cao hiệu suất máy ép. Khi lắp 1 máy băm, năng suất
tăng lên 12-20%, hiệu suất ép tăng khoảng 0,2%. Hiện nay số lượng máy băm
thường không quá hai máy.
Lượng ép tăng, nhưng không tăng tỉ lệ thuận với số máy băm. Theo nghiên
cứu của Hugot, ở giai đoạn xử lý mía, nếu lắp 1 máy băm thì lượng ép tăng 15%,
nếu lắp thêm 1 bộ nữa lượng épchỉ tăng thêm 5% nữa thôi.
6
[CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT ÉP – HIỆU
SUẤT ÉP]
Nhóm 2-
53TP1
Nếu hệ thống có 2 dao băm thì thường lắp đạt như sơ đồ :
Figure 2: Cách lắp đặt hai dao băm
Để nâng cao năng suất ép và hiệu suất ép trong hệ thống máy băm thì:
- Thu hẹp miệng cắt đến mức cho phép có thể bằng cách: thay đổi vị trí của máy
băm theo phương nằm ngang để điều chỉnh miệng cắt. Phụ thuộc:
+ Hoạt động ổn định của băng tải.
+ Hoạt động ổn định của máy băm.
+ Trình độ của công nhân.
Nếu gọi miệng cắt là r, chiều dày lớp mía là h, lớp mía không bị băm là i.
Ta có:
Tỉ lệ lớp mía bị băm là k:
Tuy nhiên chỉ thu hẹp miệng cắt đến giới hạn cho phép tránh gây: gãy dao,

khác nhau thì hiệu quả xé tơi khác nhau. Giống mía có xơ ngắn và ít, mía qua xử lí
hầu như vật thể ở dạng hạt, cục, lúc đó cần khống chế độ xé tơi đến một phạm vi
nhất định để có thể đạt yêu cầu lấy đường đồng thời đảm bảo được lượng mía ép
vượt qua giới hạn đó sẽ phát sinh mía vào máy ép khó khăn, nhưng không thể làm
lớp mía mỏng vì nó sẽ làm giảm lượng mía ép. Xử lí giống mía có lượng xơ tương
đối nhiều và xơ dài có thể nâng cao độ xé tơi mía, mía có thể vào máy ép mà lượng
ép cũng không giảm xuống. Do đó, có thế thấy xử lí mía quyết không thể đơn
phương nâng cao độ xé tơi nếu không sẽ cho kết quả ngược lại.
Máy đánh tơi có những kiểu sau:
- Máy đánh tơi kiểu búa:Máy đánh tơi kiểu búa là một dạng máy đập bằng các
búa xoay, lắp thành hàng song song xung quanh trục quay bằng thép, đặt trong vỏ
máy hình trụ mặt cắt ngang hình máng. Bên sườn trong của vỏ có gắn nhiều miếng
sắt dọc theo thân máy và được coi là các tấm kê của búa đập. Khoảng cách giữa tấm
kê và đầu búa được điều chỉnh rất thận trọng. Mía đi vào cửa trên của máy và ra cửa
dưới. Búa đập quay với tốc độ khoảng 1200v/phút, theo chiều chuyển động của mía.
Khi lắp một máy đánh tơi kiểu búa, tỷ lệ tế bào mía bị xé là 85%. Nếu dùng hai máy
này tỷ lệ tăng lên 95%. Nhưng đối với dàn ép thường dùng một máy. Máy đánh tơi
kiểu búa thường được sử dụng ở nhà máy đường Quãng Ngãi và Bình Dương, được
dùng phổ biến nhất hiện nay.
8
[CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT ÉP – HIỆU
SUẤT ÉP]
Nhóm 2-
53TP1
Ở một số nhà máy đường, để tăng năng suất, hiệu suất ép, người ta làm thêm
các tấm kim loại nhám lên đầu lưỡi búa để tăng lực ma sát giúp tăng khả năng xé
mía. Hoặc giảm khoảng cách từ đầu lưỡi búa đến tấm kê đến mức có thể.
- Máy đánh tơi kiểu đĩa: kiểu này gồm hai trục ghép lại bởi nhiều đĩa răng cưa
hình nón lắp từng đôi một úp vào nhau. Hai trục quay tốc độ khác nhau, do đó mía
được xé tơi.

mía dập vụn hơn, thu nhỏ thể tích lớp mía nhằm giúp cho hệ thống máy ép sau làm
việc ổn định vì vậy năng suất ép tăng, hiệu suất ép tăng và giảm bớt công suất tiêu
hao.
Phân loại theo số lượng trục ép ta có hai loại chính:
 Máy ép dập hai trục: máy gồm hai trục , lắp trên một giá máy (giá máy
có độ nghiêng từ 60-75
o
), thực hiện được một lần ép. Trục có cấu tạo
kiểu Krajewski hoặc Fulton.
 Máy ép dập ba trục: máy gồm ba trục , lắp trên một giá máy, thực hiện
được hai lần ép, trục có cấu tạo kiểu Fulton. Hiện nay máy loại này
được dùng phổ biến hơn loại còn lại vì tiết kiệm được chi phí và năng
suất cao hơn. Đồng thời cũng không có gì khác biệt lắm với những loại
còn lại nên cũng dễ sửa chữa, bảo hành.
e. Rà kim loại:
Mục đích rà kim loại trước khi ép mía:
- Tránh trường hợp kim loại làm giảm diện tích của miệng ép làm giảm hiệu suất và
năng suất ép mía
- Mảnh kim loại có thể làm mòn trục ép làm giảm hiệu suất ép.
- Giảm lực nén của các bộ trục lên mía làm giảm hiệu suất ép.
- Mảnh kim loại có thể vướng vào động cơ làm đình trệ sản suất ảnh hưởng tới
năng suất.
Khi kim loại nhiễm vào sản phẩm sẽ làm rối loạn sự cân bằng. Sau đó tạo ra
một tín hiệu điện tử rất nhỏ được khuếch đại thông qua thiết bị điện tử đặc biệt. Hệ
thống khuếch đại này nhận diện sau đó báo hiệu cho một thiết bị cơ khí gắn kết với
các hệ thống băng tải để loại bỏ các sản phẩm nhiễm kim loại từ quá trình sản xuất.
Quá trình này hoàn toàn tự động và cho phép hoạt động sản xuất không bị gián đoạn.
Nếu máy rà kim loại bị hư sẽ ảnh hưởng tới năng suất của cả quá trình sản xuất.
10
[CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT ÉP – HIỆU

rất ít.
Mía được ép nhiều lần đồng nghĩa với việc hiệu suất ép tăng lên nhưng sẽ làm
giảm năng suất ép.
Kích thước miệng ép cũng tác động mạnh tới năng suất và hiệu suất . Cùng
một lượng mía đi qua miệng ép nếu khe (kích thước) miệng ép nhỏ, hẹp thì lực nén
tăng do đó làm tăng hiệu suất ép. Tuy nhiên, khi miệng ép nhỏ hẹp nguyên liệu được
ép ít, tốc độ làm việc chậm do đó năng suất giảm.
Ngoài ra, khi lực nén tăng dễ gây hư hỏng máy móc, thiết bị và tốn chi phí sản
xuất.
11
[CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT ÉP – HIỆU
SUẤT ÉP]
Nhóm 2-
53TP1
Miệng ép rộng, mía không được ép triệt để do lượng mía đi qua nhiều ,lực ép
tác động không đồng đều do đó làm giảm hiệu suất ép. Tuy nhiên, tốc độ làm việc
nhanh, do đó tăng năng suất ép.
6. Thẩm t h ấu:
- Có tác dụng lớn đến hiệu suất ép, nếu lượng nước thẩm thấu tăng thì hiệu
suất ép tăng. Trong điều kiện ép khô, dùng lực ép lớn và tiến hành nhiều lần ép cũng
không thể ép toàn bộ phần đường trong mía ra được. Ép khô qua nhiều lần ép có thể
làm cho lượng nước trong bã giảm đến một giới hạn thấp nhất và giới hạn đó thường
khoảng 45%, tốt nhất 40%. Để nâng cao hiệu quả ép, biện pháp tốt nhất là biến ép
khô thành ép ướt. Từ nhiều thí nghiệm cho thấy, hiệu suất ép khô chỉ đạt khoảng
80%, trong khi hiệu suất ép của ép ướt có thể đạt 95-97%. Từ đó cho thấy ý nghĩa
lớn lao của thẩm thấu.
- Nguyên lý thẩm thấu
Ta biết, mía trước khi ép, tế bào chứa đầy nước mía. Sau khi ép, tế bào bị phá
vỡ và có nước mía chảy ra. Lúc lực ép mất đi, tế bào có tính đàn hồi nên tự động
khôi phục lại trạng thái ban đầu và chỗ tế bào bị phá vỡ thu hồi nước mía hoặc

Răng trục ép làm tăng diện tích ép của trục, hình dạng và độ sâu của răng có
ảnh hưởng đến việc kéo mía vào máy ép từ đó làm tăng năng suất.
Có hai loại răng trục ép phổ biến :
- Răng chữ V: được dùng khi có máy băm mang lại hiệu quả xử lý mía
cao hơn loại còn lại, mía vào đều ,chế tạo đơn giản.
- Răng hình chữ Z: khi không có máy băm, mía vào cả cây, mía lộn
xộn, vào không đều nên dùng trục ép có răng chữ Z sẽ làm tăng khả
năng kéo mía vào miệng ép, phân lớp mía đều hơn, tạo thuận lợi cho
các bộ ép sau và do đó làm tăng năng suất ép.
8. Áp lực trục đỉnh:
Áp lực ép có liên quan nhiều đến hiệu suất của quá trình ép và phụ thuộc vào
sự kết hợp của ép và trích ly ở các bộ trục. Thông thường trong quá trình ép mía,
người ta thường áp dụng phương pháp áp lực ép tăng dần. Tùy theo năng suất và
kích thước trục mà áp lực ép có khác nhau. Thường trong quá trình ép áp lực tăng
dần từ 140 đến 210 Kg/cm
2
.
Các trục ép có thể thay đổi áp lực ép hoặc giữ được áp lực cân bằng trong quá
trình ép nhờ thiết bị tăng áp lực ép hay còn gọi là bộ phận nén trục đỉnh, bình tụ sức.
Thiết bị tăng áp lực ép này có ba dạng: dạng lò xo, dạng khí nén và dạng dầu, trong
đó phổ biến hơn cả là thiết bị dạng dầu.
- Thiết bị nén bằng lò xo.
Ưu điểm: chi phí thấp, thiết bị đơn giản, ít gây ô nhiễm,
Nhược điểm: thời hạn sử dụng ngắn, năng suất và hiệu quả nén không cao,
- Thiết bị nén bằng dầu.
Ưu điểm: không chịu ảnh hưởng sự lên xuống của trục đỉnh, có thể điều chỉnh
lực nén nhất định
Nhược điểm: gây ô nhiễm môi trường ,có thể bị rơi rớtt dầu vào nguyên liệu
nếu thiết bị bị trục trặc
- Thiết bị nén bằng khí.

C. KẾT LUẬN
Việc phân tích và làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và hiệu suất của
quá trình ép có ý nghĩa rất quan trọng trong nghành sản xuất đường, nó là cơ sở, là
yếu tố quyết định tới hiệu suất thu hồi đường. Nhờ đó chúng ta có thể tăng năng suất
và hiệu suất ép theo mong muốn, nhằm mục đích tạo ra lợi nhuận cao nhất cho nhà
máy.
14
[CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT ÉP – HIỆU
SUẤT ÉP]
Nhóm 2-
53TP1
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Ngộ, Công nghệ sản xuất đường mía, nhà xuất bản khoa học và
kỹ thuật - Hà Nội.
2. Ts. Nguyễn Xuân Phương, Cơ sở lý thuyết và kỹ thuật sản xuất thực
phẩm, nhà xuất bản giáo dục.
15