TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH

LÊ NGUYỄN MINH THƯ

PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN NĂNG SUẤT VÀ HIỆU QUẢ
KĨ THUẬT CỦA CÂY LÚA VỤ HÈ THU
NĂM 2014 Ở HUYỆN PHONG ĐIỀN,
THÀNH PHỐ CẦN THƠ

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Ngành Kinh tế Nông nghiệp
Mã số ngành: 52620115

8-2014


TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH

LÊ NGUYỄN MINH THƯ
MSSV: 4114714

PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN NĂNG SUẤT VÀ HIỆU QUẢ
KĨ THUẬT CỦA CÂY LÚA VỤ HÈ THU
NĂM 2014 Ở HUYỆN PHONG ĐIỀN,
THÀNH PHỐ CẦN THƠ

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Lê Nguyễn Minh Thư

i


TRANG CAM KẾT
Tôi xin cam kết luận văn này được hoàn thành dựa trên các kết quả
nghiên cứu của tôi, do tôi thực hiện và các kết quả nghiên cứu này chưa được
dùng cho bất cứ luận văn, báo cáo cùng cấp nào khác.

Cần Thơ, ngày … tháng … năm 2014
Người thực hiện

Lê Nguyễn Minh Thư

ii


MỤC LỤC
Trang
Chương 1: GIỚI THIỆU ........................................................................................... 1
1.1 Lý do chọn đề tài ............................................................................................... 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu .......................................................................................... 2
1.2.1 Mục tiêu chung ................................................................................................ 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể ................................................................................................ 2
1.3 Giả thuyết cần kiểm định và câu hỏi nghiên cứu ................................................. 2
1.3.1 Giả thuyết kiểm định ....................................................................................... 2
1.3.2 Câu hỏi nghiên cứu .......................................................................................... 2
1.4 Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................ 3
1.4.1 Phạm vi không gian ......................................................................................... 3

2.2.4 Phương pháp phân tích số liệu ....................................................................... 13
2.2.4.1 Phương pháp so sánh .................................................................................. 13
2.2.4.2 Phương pháp thống kê mô tả....................................................................... 14
2.2.4.3 Phương pháp phân tích các tỷ số tài chính .................................................. 14
2.2.4.4 Phương pháp phân tích tần số ..................................................................... 15
2.2.4.5 Phương pháp hồi quy tuyến tính ................................................................. 15
2.2.4.6 Phương pháp ước lượng hàm sản xuất và hàm hiệu quả kỹ thuật ................ 17
2.2.4.7 Phương pháp thống kê suy luận .................................................................. 18
Chương 3: GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ TÌNH HÌNH SẢN XUẤT LÚA CỦA
HUYỆN PHONG ĐIỀN TPCT .............................................................................. 19
3.1 Giới thiệu tổng quan về huyện phong điền TPCT ............................................. 19
3.1.1 Điều kiện tự nhiên ......................................................................................... 19
iv


3.1.1.1 Vị trí địa lý và địa hình ............................................................................... 19
3.1.1.2 Đất đai ........................................................................................................ 20
3.1.1.3 Đặc điểm khí hậu ........................................................................................ 21
3.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội............................................................................... 21
3.1.2.1 Đơn vị hành chính ...................................................................................... 21
3.1.2.2 Dân số ........................................................................................................ 21
3.1.2.3 Kinh tế ........................................................................................................ 23
3.1.2.4 Kinh tế tập thể ............................................................................................ 24
3.1.2.5 Văn hóa - xă hội ......................................................................................... 25
3.2 Tình hình sản xuất nông nghiệp của huyện Phong Điền giai đoạn 20112013 ....................................................................................................................... 26
3.2.1 Trồng trọt ...................................................................................................... 26
3.2.1.1 Tình hình sản xuất lúa của huyện ................................................................ 26
3.2.1.2 Rau, màu, cây công nghiệp ngắn ngày ........................................................ 28
3.2.1.3 Cây ăn trái .................................................................................................. 29
3.2.2 Chăn nuôi ...................................................................................................... 30

5.1 Đánh giá thuận lợi và khó khăn của các hộ nông dân trong quá trình sản
xuất lúa .................................................................................................................. 54
5.1.1 Thuận lợi ....................................................................................................... 54
5.1.2 Khó khăn ....................................................................................................... 54
5.2 Những biện pháp nâng cao năng suất lúa .......................................................... 56
5.3 Những biện pháp nâng cao hiệu quả kỹ thuật .................................................... 56
Chương 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................................... 58
6.1 Kết luận ............................................................................................................ 58
6.2 Kiến nghị .......................................................................................................... 59
6.2.1 Đối với các cơ quan nhà nước........................................................................ 59
vi


6.2.2 Đối với các hộ nông dân ................................................................................ 60
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 61
PHỤ LỤC 1. BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN CÁC NÔNG HỘ .......................... 63
PHỤ LỤC 2. THỐNG KÊ MÔ TẢ ĐẶC ĐIỂM SẢN XUẤT LÚA CỦA CÁC
NÔNG HỘ. ............................................................................................................ 68
PHỤ LỤC 3. KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH HỒI QUY. ................................................. 69
PHỤ LỤC 4. KẾT QUẢ CHẠY CHƯƠNG TRÌNH FRONTIER 4.1..................... 70

vii


DANH SÁCH BẢNG
Trang
Bảng 3.1: Hiện Trạng sử dụng đất của huyện phong điền năm 2013 ....................... 20
Bảng 3.2: Dân số năm 2013 của huyện Phong Điền chia theo từng khu
vực ......................................................................................................................... 22
Bảng 3.3: Diện tích, dân số trung bình, mật độ dân số phân theo từng


DANH SÁCH HÌNH
Trang
Hình 3.1 Diện tích và sản lượng thu hoạch cây ăn trái của toàn huyện.................... 29
Hình 3.2 Diện tích và sản lượng thu hoạch thủy sản của huyện .............................. 32

x


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
ĐBSCL

:

Đồng bằng sông Cửu Long

TPCT

:

Thành phố Cần Thơ

BVTV

:

Bảo vệ thực vật

NN0&PTNT


:

Chi phí

TC

:

Tổng chi phí

LN

:

Lợi nhuận

LĐ

:

Lao động

LĐGĐ

:

Lao động gia đình

PSSS


:

Phân kali

MLE

:

Ước lượng khả năng cao nhất

OLS

:

Bình phương bé nhất

xi


`

CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU
1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Cần Thơ là một thành phố trực thuộc trung ương, nằm bên hữu ngạn của
sông Hậu, thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Đây là một trong
năm thành phố trực thuộc trung ương của Việt Nam. Có thể nói thành phố Cần
Thơ (TPCT) là một đô thị lớn của miền Tây Nam Bộ và cũng là trung tâm
kinh tế lớn của vùng ĐBSCL. Thành phố Cần Thơ có mạng lưới sông ngòi,
kênh rạch chằng chịt nên được sông Hậu bồi đắp phù sa quanh năm. Nơi đây

`

tài nghiên cứu về “Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và hiệu
quả kỹ thuật của cây lúa vụ Hè Thu 2014 ở huyện Phong Điền thành phố
Cần Thơ” là cần thiết. Vì có thể giúp các hộ nông dân nắm bắt kịp thời cũng
như hiểu rõ hơn về những nhân tố nào có ảnh hưởng đến năng suất lúa và
hiệu quả kỹ thuật trong quá trình sản xuất lúa, đồng thời tìm ra biện pháp cần
thiết giúp những người sản xuất lúa nâng cao năng suất, hiệu quả kỹ thuật
trong sản xuất để có thể tăng lợi nhuận, cải thiện đời sống.
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1 Mục tiêu chung
Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả kỹ thuật của
cây lúa vụ Hè Thu năm 2014 ở huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ; từ đó,
đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kĩ thuật cho cây lúa ở huyện Phong
Điền, TPCT.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Mục tiêu 1: Phân tích tình hình sản xuất lúa vụ Hè Thu năm 2014 ở
huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ.
- Mục tiêu 2: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lúa vụ Hè
Thu năm 2014 ở huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ.
- Mục tiêu 3: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kỹ thuật của
các hộ nông dân ở huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ.
- Mục tiêu 4: Đề xuất các giải pháp để nâng cao năng suất và hiệu quả kỹ
thuật cho cây lúa ở huyện Phong Điền.
1.3 GIẢ THUYẾT CẦN KIỂM ĐỊNH VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
1.3.1 Giả thuyết kiểm định
Đề tài nghiên cứu về lượng giống gieo sạ, lượng phân bón (đạm, lân,
kali), chi phí thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), lao động, loại giống, tuổi, giới
tính, trình độ học vấn, kinh nghiệm, lao động gia đình, lao động thuê ngoài,
quy mô đất, khoảng cách từ nhà đến thửa ruộng lớn nhất, tham gia tập huấn,

và hiệu quả kĩ thuật trong hoạt động sản xuất lúa của các nông hộ trồng lúa tại
huyện Phong Điền, TPCT.
1.4.4 Lược khảo tài liệu
- Khi nhắc đến những yếu tố ảnh hưởng đến năng suất thì chúng ta sẽ
nghĩ đến rất nhiều yếu tố, trong đó phải kể đến các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp
và các yếu tố ảnh hưởng gián tiếp. Theo tác giả Nguyễn Hữu Đặng, 2012.
Hiệu quả kỹ thuật và các yếu tố hưởng đến hiệu quả kỹ thuật của hộ trồng lúa
ở đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam trong giai đoạn 2008-2011, thì các yếu
tố ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lúa gồm có 11 yếu tố: diện tích đất,
lượng giống, lượng phân bón (đạm, lân , kali), lượng thuốc nông dược, ngày
công lao động, chỉ số đất, loại giống, phương pháp sạ và thời gian có ảnh
hưởng trực tiếp đến năng suất lúa. Còn các yếu tố: giới tính, học vấn, kinh
nghiệm, số lao động gia đình, quy mô đất, tỷ lệ đất thuê, tín dụng, tham gia tập
3


`

huấn, tham gia hội có ảnh hưởng gián tiếp đến năng suất của các hộ nông dân
trồng lúa hay còn được gọi là các yếu tố kĩ thuật. Phương pháp nghiên cứu
trong bài là ước lượng hàm sản xuất biên ngẫu nhiên (Stochastic frontier
production function) và sử dụng dạng mô hình Cobb-Douglas để phân tích.
Kết quả phân tích cho thấy hoạt động sản suất của các hộ trồng lúa không chỉ
chịu ảnh hưởng bởi việc sử dụng các yếu tố đầu vào mà còn bị ảnh hưởng bởi
các yếu tố về kinh tế - xã hội hay còn gọi là các yếu tố hiệu quả kỹ thuật. Hiệu
quả kỹ thuật trung bình của các hộ sản xuất lúa tại địa bàn nghiên cứu ở
ĐBSCL trong giai đoạn 2008-2011 là 88,96% so với sản lượng tối đa, hầu hết
các hộ trong mẫu khảo sát đều đạt hiệu quả kỹ thuật từ 70% trở lên. Với 11
yếu tố có tác động trực tiếp năng suất được đưa vào thì có 7 yếu tố là: đất đai,
phân đạm, phân lân, lao động, loại giống, chỉ số đất, và biến thời gian có ý


nghiên. Tác giả đã dùng một số phương pháp như: thống kê mô tả, phương
pháp so sánh, phương pháp hồi quy đa biến, phương pháp phân tích các chỉ số
tài chính và phương pháp phân tích ma trận SWOT để phân tích bài nghiên
cứu của mình. Kết quả phân tích hồi quy cho thấy các yếu tố ảnh hưởng đến
năng suất dâu Hạ Châu của các hộ nông dân bao gồm các biến như: trình độ
học vấn, diện tích đất, chi phí đất, chi phí phân bón, chi phí lao động gia đình,
chi phí lao động thuê có ảnh hưởng đến năng suất dâu Hạ Châu. Từ đó tác giả
đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của các hộ nông
dân trồng dâu Hạ Châu ở huyện Phong Điền trong thời gian tới.
Qua các bài nghiên cứu trên cho thấy chưa có nghiên cứu nào phân tích
về các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả kĩ thuật của các hộ nông
dân trồng lúa trên địa bàn huyện Phong Điền thành phố cần Thơ nên đây có
thể là hướng nghiên cứu mới của đề tài.

5


`

CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1.1 Khái niệm về sản xuất
Sản xuất (SX) là hoạt động chủ yếu trong các hoạt động kinh tế của con
người. Sản xuất là quá trình làm ra sản phẩm để sử dụng, hay để trao đổi trong
thương mại. Quyết định sản xuất dựa vào những vấn đề chính sau: sản xuất cái
gì? sản xuất như thế nào? Sản xuất cho ai? Giá thành sản xuất và làm thế nào
để tối ưu hóa việc sử dụng và khai thác các nguồn lực cần thiết làm ra
sản phẩm?.

2.1.4 Khái niệm năng suất lúa
- Theo bài báo “Cơ sở kỹ thuật để tăng năng suất lúa”, Thạnh An - Vĩnh
Thạnh - Cần Thơ thì năng suất lúa được hình thành và chịu ảnh hưởng trực
tiếp của 4 yếu tố, gọi là 4 thành phần năng suất lúa.
Năng suất lúa = Số bông/đơn vị diện tích x Số hạt/bông x Tỉ lệ hạt chắc
x Trọng lượng hạt;
Các thành phần năng suất này có liên quan chặt chẽ với nhau; 4 thành
phần này càng gia tăng thì năng suất lúa càng cao, cho đến lúc 4 thành phần
này đạt được cân bằng thì năng suất lúa sẽ tối đa.
2.1.5 Khái niệm hiệu quả kỹ thuật
2.1.5.1 Hiệu quả
Hiệu quả là việc xem xét và lựa chon thứ tự ưu tiên các nguồn lực sao
cho đạt kết quả cao nhất. Hiệu quả bao gồm ba yếu tố: không sử dụng nguồn
lực lãng phí, sản xuất với chi phí thấp nhất, sản xuất để đáp ứng nhu cầu của
con người.
2.1.5.2 Hiệu quả kỹ thuật
- Hiệu quả kỹ thuật: là việc tạo ra một số lượng sản phẩm nhất định từ
việc sử dụng các nguồn lực đầu vào ít nhất. Nó được xem là một thành phần
của hiệu quả kinh tế. Bởi vì muốn đạt được hiệu quả kinh tế thì trước hết phải
đạt hiệu quả kỹ thuật.
Theo Nguyễn Hữu Đặng (2013), thì “Hiệu quả kỹ thuật - hiệu quả do sử
dụng hợp lý các nguồn lực hiện có để tăng năng suất (technical efficiency
change) và đóng góp bởi tiến bộ khoa học kỹ thuật (technical progress); Hiệu
quả kỹ thuật là khả năng đạt năng suất tối đa dựa trên các yếu tố sản xuất và
kỹ thuật hiện có. Hiệu quả kỹ thuật (TE) là tỷ số giữa năng suất hoặc sản
lượng thực tế và năng suất hoặc sản lượng tối đa. TE được tính như sau:
TE = Yi/ Yi* = f(xi ; β)exp(Vi - Ui) / f(Xi ; β) exp( Vi) = exp( -Ui)
Trong đó, Yi là mức năng suất hoặc sản lượng thực tế của hộ i; Yi* là
mức năng suất hoặc sản lượng tối đa của hộ i, f(xi ; β) trong phương trình là


phát triển cụ thể của cây lúa, mỗi một yếu tố đóng một vai trò khác nhau
nhưng đều nằm trong một hệ quả liên hoàn tạo nên hiệu suất cao nhất mà
trong đó các yếu tố đều có liên quan mật thiết với nhau. Như vậy mỗi giai
đoạn sinh trưởng, phát triển đều liên quan và tạo nên năng suất hạt sau này. Vì
vậy, chăm sóc, quản lý tốt ở tất cả các giai đoạn phát triển của cây lúa là điều
hết sức cần thiết để nâng cao hiệu suất và năng suất cây lúa”.
- Theo Nguyễn Bá Tiếp “Gene ảnh hưởng đến năng suất lúa”, thì “bên
cạnh các yếu tố thuộc về điều kiện ngoại cảnh và canh tác thì phẩm chất giống
lúa là một trong những yếu tố quyết định năng suất và phẩm chất lúa gạo. Đối
với từng giống lúa, các đặc điểm ảnh hưởng đến năng suất như số hạt/bông và
8


`

khối lượng hạt được quy định bởi một nhóm gene. Tương tác giữa các gene
trong nhóm sẽ ảnh hưởng đến tính trạng quy định năng suất này”.
2.1.6.2 Nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kĩ thuật
- Theo Nguyễn Hữu Đặng (2013), thì các yếu tố kinh tế - văn hóa xã hội
và đặc tính nông hộ có thể tác động đến yếu tố kỹ thuật trồng lúa như: Giới
tính; trình độ học vấn; kinh ngiệm; số lao động gia đình; quy mô đất; tỷ lệ đất
thuê; tín dụng; tham gia tập huấn; tham gia Hội; khoảng cách từ thửa ruộng
lớn nhất đến nhà.
- Theo Nguyễn Văn Song (2005), các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kĩ
thuật gồm có: Trình độ học vấn của hộ; trình độ học vấn trung bình của các
thành viên trong hộ; mức độ được đào tạo, tiếp cận khuyến nông; kinh nghiệm
đồng ruộng; tuổi; nghề nghiệp của các thành viên trong hộ.
2.1.7 Các yếu tố đầu vào ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả kỹ
thuật trong canh tác lúa
2.1.7.1 Các yếu tố đầu vào ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lúa

tránh đổ ngã và chống chịu sâu bệnh, tạo cho hạt chắc nhiều hơn. Cũng như
hai loại phân trên, phân kali được đưa vào mô hình để có thể thấy được sự tác
động của nó đến năng suất lúa như thế nào khi ta bón tăng thêm lượng phân
kali trên 1 đơn vị diện tích, với giả định các yếu tố đầu vào khác không đổi.
Yếu tố này được đo lường bằng lượng phân kali bón trên 1 ha (kg/ha).
- Lao động: Để có thể sản xuất thì lực lượng lao động có thể xem là yếu
tố rất quan trọng và cần thiết. Lao động tham gia trực tiếp vào các khâu sản
xuất lúa như: khâu làm và chuẩn bị đất, gieo sạ, bón phân, phun xịt thuốc,
chăm sóc, thu hoạch (cắt, phơi, sấy), vận chuyển,... Mục đích của việc đưa yếu
tố số lao động tham gia sản xuất vào mô hình để xem xét khi tăng thêm lượng
lao động sản xuất lên thì năng suất lúa có thay đổi hay không, và thay đổi thế
nào, với giả định các yếu tố đầu vào khác không đổi. Được đo lường bằng đơn
vị: ngày công/ha.
- Chi phí thuốc bảo vệ thực vật (BVTV): Thuốc bảo vệ thực vật cũng
là yếu tố rất quan trọng trong việc sản xuất lúa, thuốc BVTV là yếu tố không
thể thiếu trong quá trình sản xuất vì nó là các loại thuốc có tác dụng phòng trừ
sâu hại và dịch bệnh. Bên cạnh đó, thuốc BVTV còn giúp dưỡng cho thân
cứng tránh đổ ngã, hạt lúa sáng và chắc hạt. Với giả định các yếu tố đầu vào
khác không đổi thì yếu tố này được đưa vào mô hình nhằm xem xét khi tăng
thêm chi phí thuốc BVTV lên thì năng suất sẽ thay đổi thế nào trong mô hình.
Yếu tố này khó trong việc đo lường bằng lượng nên được đo lường bằng chi
phí mà các hộ sử dụng thuốc BVTV trên 1 đơn vị diện tích (đơn vị tính là
1.000 đồng/ha).
- Loại giống: Loại giống ở đây được phân ra thành giống cải tiến và các
loại giống khác. Loại giống cũng ảnh hưởng rất lớn đến năng suất lúa, chất
lượng hạt và hiệu quả của việc đầu tư. Với các điều kiện tự nhiên khác nhau
giữa các vùng khác nhau, tùy từng nơi mà có một số loại giống thích hợp với
điều kiện đó, khi đó năng suất lúa sẽ đạt cao hơn so với các loại giống khác.
Yếu tố này được đưa vào để so sánh xem giữa giống cải tiến và các loại giống
khác thì loại giống nào sẽ cho năng suất cao hơn khi các hộ trong địa bàn

xuất của người nhiều năm kinh nghiệm so với những người khác là như thế
nào. Xem nó sự khác biệt giữa những người có số năm kinh nghiệm khác nhau
hay không. Biến này được đo lường bằng số năm làm lúa (đơn vị tính là năm).
- Lao động gia đình (LĐGĐ): Là số ngày công mà số người trong lao
động gia đình bỏ ra để tham gia vào việc sản xuất lúa. Biến được đưa vào mô
hình để so sánh xem giữa hộ có ngày công lao động gia đình nhiều so với các
hộ khác thì hiệu quả kỹ thuật sẽ khác nhau như thế nào. Biến này được đo
lường bằng số ngày công lao động gia đình tham gia vào các khâu sản xuất
(đơn vị tính là ngày công/ha).
- Lao động thuê ngoài: Là số ngày công lao động mà gia đình thuê thêm
ở ngoài để sản xuất. Do trong quá trình sản xuất thì các hộ có diện tích sản
xuất lúa lớn thì không thể nào gieo sạ, chăm sóc, thu hoạch hết tất cả các công
việc được nên phải thuê thêm lao động ở ngoài để tham gia sản xuất nên yếu
11


`

tố này được đưa vào mô hình để xem ngày công lao động thuê có tác động đến
hiệu quả kỹ thuật như thế nào. Biến được đo lường bằng đơn vị ngày công/ha.
- Quy mô đất: Là tổng diện tích đất mà hộ sử dụng để gieo sạ trong vụ
Hè Thu 2014 vừa qua. Vì biến này không ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình
sản xuất nên được xếp vào biến gián tiếp, biến này chỉ có tác động đến mặt
hiệu quả kỹ thuật trong canh tác. Biến này được đưa vào để so sánh sự khác
biệt giữa những hộ có quy mô đất lớn so với các hộ khác thì có sự tác động
như thế nào đến hiệu quả kỹ thuật mà hộ đạt được. Và biến này được đo lường
bằng đơn vị tính là ha.
- Khoảng cách từ nhà đến thửa ruộng lớn nhất: Đây cũng là một trong
những yếu tố có thể tác động đến hiệu quả kỹ thuật của các hộ. Khoảng cách
này được đưa vào vì nó thể hiện được các khó khăn đối với các hộ có khoảng