Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
I. mục tiêu của tiểu luận
1> B ớc đầu tìm hiểu về nền kinh tế tri thức .
Mấy năm gần đây trên báo chí hay trên các phơng tiện truyền thông
khác ta thờng thấy cụm thuật ngữ nói "kinh tế tri thức ". vậy nó mang một
khái niệm nh thế nào, điều đó cần đợc chúng ta quan tâm. Nhất là đối với
nớc ta , một nớc mà kinh tế nhìn chung đang bị tụt hậu so với thế giới cần
có một chiến lợc đúng để đón đầu thời đại.
Xa kia trong một nền kinh tế nông nghiệp tự cung tự cấp, cha ông ta
cũng đã có câu "nhất nớc nhì phân tam cần tứ giống". Tuy rằng còn là lao
động cơ bắp, phân giống dựa vào tự nhiên, nhng qua nhìn năm tuyển chọn
dựa trên công nghệ thấp, tri thức cũng đã đóng góp ít nhất là 25% năng
suất lúa của thời đó. Ngày nay dới sự ra đời của khoa học, giống lai, hệ
thống tới tiêu chủ động... thì yếu tố tri thức chiếm một tỉ lệ cao hơn nhiều,
có thể quyết định trên 45% năng suất. Đến cách mạng công nhiệp thì hàm
lợng chất xám trong mỗi sản phẩm càng đợc tăng lên. Nh vậy tri thức đã từ
lâu xâm nhập vào mọi nền kinh tế và ngày càng chiếm một tỷ lệ cao trong
mỗi sản phẩm do con ngời tạo ra. Và cho đến nay, một doanh nghiệp bán
sản phẩm của mình thông qua mạng Internet, một nhà kinh doanh theo dõi
diễn biến của thi trờng chứng khoán thông qua điện thọai cầm tay, một
công ty đa quốc gia sử dụng mạng Internet để giao dịch giữa các chi nhánh
- đây là dẫn chứng minh hoạ cho mô hình kinh tế của thời đại chúng ta.
Các chuyên gia đã nêu lên 3 yếu tố cấu thành nó, đó là nguyên liệu,năng l-
ơng và phơng tiện vận tải. Trong đó, thông tin dới dạng số là nguyên liệu
của nền kinh tế mới. Còn năng lợng cần thiết để sử lý, biến đổi và tổ chức
dạng nguyên liệu này không phải là điện mà là đIện tử, đặc biệt là công
nghệ bán dẫn. Cuối cùng phơng tiện vận tải cần thiết để vận chuyển thông
tin các loại, kể cả âm thanh hình ảnh là các mạng lới số mà trung tâm là
Internet đóng vai trò quyết định. Khái niệm nền kinh tế tri thức đã đợc đa
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368

năm ta có thể có trục triệu thanh niên tri thức cao thực sự, gắn với sự tăng
trởng của địa phơng.
Nền kinh tế tri thức muốn đợc phát triển thì phải chủ yếu dựa vào tri
thức. Khác với kinh tế công nghiệp ta phải cần có vốn để xây dựng cơ sở
vật chất, hạ tầng cơ sở điều đó đối với một nớc nghèo nh Việt Nam thì quả
là khó khăn để thực hiện, nền kinh tế tri thức lại không coi trọng điều đó.
Phần lớn các nớc có nền kinh tế công nghiệp phát triển thì cơ sở vật chất
của họ rất khổng lồ, nhà máy công xởng, văn phòng là những toà nhà ,
những cao ốc trọc trời thì giờ đây chuyển xang nền kinh tế tri thức vấn đề
đó trở nên d thừa. ở Việt Nam vốn là nớc có nền kinh tế nông nghiệp nên
giờ đây muốn phát triển kinh tế tri thức thì ta chỉ cần đầu t vào chất xám
đồng thời xây dựng cơ sở vật chất ban đầu sao cho phù hợp nhất với nền
kinh tế tri thức .
Tóm lại "Kinh tế tri thức " với Việt Nam, một nớc cha lún sâu vào
những bế tắc của hiện đại hoá, công nghiệp hoá theo khái niệm cũ thì lại
có phần dễ hơn rất nhiều nớc bởi một lẽ nớc ta có một đội ngũ trẻ rất thông
minh. Chúng ta lại có hàng vạn những nhà khoa học yêu nớc đợc cọ xát
với thực tế ở nớc ngoài, đang đi đầu trong những ngành công nghệ xơng
sống của nền kinh tế. Đó là một cái vốn của nớc ta.
3> ý t ởng phát triển nền kinh tế tri thức Việt Nam.
Ta nhận thấy kinh tế tri thức còn mới mẻ đối với con ngời Việt Nam
nếu cha nói là nó còn hoàn toàn mới mẻ. Ngay cả đối với lớp tri thức cũng
nhiều ngời còn ngỡ ngàng khi nói đến thuật ngữ "kinh tế tri thức " thì vấn
đề phát triển nền kinh tế tri thức là một đề tài khó. Nhng để tiến tới một
nền kinh tế thì cơ hội của Việt Nam cũng rất lớn.
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Vậy muốn phát triển nền kinh tế tri thức thì chúng ta phả làm gì.
Theo em có lẽ chúng ta nên thực hiện các nhiệm vụ nh sau:
- Giáo dục cho toàn dân hiểu đợc thế nào là kinh tế tri thức đồng thời

sâu sắc, mạnh mẽ về cơ cấu, chức năng và phơng thức hoạt động. Đây
không phải là một sự biến đổi thờng mà là một bớc ngoặt lịch sử có ý
nghĩa trọng đại: nền kinh tế chuyển từ kinh tế công nghiệp sang nền kinh
tế tri thức, nền văn minh loài ngời chuyển từ văn minh công nghiệp sang
văn minh trí tuệ. Kinh tế tri thức mang nhiều tên gọi khác nhau tuỳ theo
từng quốc gia, tuỳ theo các nhà kinh tế và các nhà khoa học, nh: kinh tế tri
thức, (knowledge economy), nói lên vai trò quyết định của tri thức và
công nghệ đối với phát triển kinh tế ; kinh tế dựa vào tri thức (knowledge-
based economy) kinh tế dẫn dắt bởi tri thức (knowledge driven economy);
kinh tế số (digital economy) nói lên vai trò quyết định của công nghệ
thông tin trong phát triển kinh tế, kinh tế thông tin (information economy);
kinh tế mạng (net economy); kinh tế học hỏi (learning economy) nói lên
động lực chủ yếu của nền kinh tế là sự học tập suốt đời của mọi ngời. Kinh
tế mới, kinh tế tri thức (là tên gọi thông dụng nhất) là nền kinh tế trong đó
sự sản sinh ra, sử dụng và phổ cập tri thức giữ vai trò quyết định nhất đối
với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải, nâng cao chất lợng cuộc sống. Chi
thức là yếu tố sản xuất, nhng nó khác biệt về cơ bản vời yếu tố vốn và lao
động ở chỗ nếu trao kiến thức cho ngời khác thì giá trị của tri thức đó
không bị mất đi đối với ngời đã trao. Điều này cho thấy nền kinh tế tri thức
rất có thể phát trển theo cấp số mũ nếu nh tri thức của con ngời đợc truyền
bá.
Kinh tế tri thức khác hẳn với mô hình kinh tế chuyền thống. Nó dựa
chủ yếu váo sự ứng dụng và phát minh, phát triển các thành tựu khoa, công
nghệ . Đó là sự kiện tất yếu, không khiến cỡng, xoá boe, vùi dập đợc, nó
không tự đến và cũng chẳng tự ra đi, mà hiển hiện nh một quy luật khách
5