“Kiểu văn hóa hỗn dung điểm hình của văn hóa Việt Nam. Ưu
thế của nó trong bối cảnh hội nhập và hợp tác quốc tế hiện nay”
I. Lời mở đầu
Nói văn hoá là nói tới toàn bộ những giá trị sáng tạo về tinh thần và vật chất,
thể hiện trình độ sống, dân trí, những quan niệm về đạo lý nhân sinh, thẩm mỹ
của một dân tộc và dấu ấn ở mỗi con người. Văn hoá góp phần trực tiếp tạo nên
bản sắc của dân tộc, tạo nên sự khác biệt giữa dân tộc này với dân tộc khác.
Trong quá trình tồn tại và phát triển, các nền văn hóa có xu hướng giao lưu, tiếp
xúc, điều này lý giải tại sao ở những khu vực giáp ranh giữa các nền văn hóa
lớn thường tồn tại các nền văn hóa hỗn dung. Việt Nam được đánh giá là một
quốc gia có kiểu văn hóa hỗn dung điển hình. Kiểu văn hóa hỗn dung điển hình
này mang lại những ưu thế nhất định cho nước ta trong bối cảnh hội nhập và
hợp tác quốc tế hiện nay. Qua bài tập này em xin phép được tìm hiểu đề tài:
“Kiểu văn hóa hỗn dung điểm hình của văn hóa Việt Nam. Ưu thế của nó trong
bối cảnh hội nhập và hợp tác quốc tế hiện nay” để cso cái nhìn sâu sắc và hoàn
thiện hơn về văn hóa Việt Nam.
II. Nội dung
1. Văn hóa là gì?
Văn hóa là một khái niệm rất rộng, vì vậy hiện nay vẫn chưa có định nghĩa
thống nhất nào về văn hóa. Hiện nay có rất nhiều cách tiếp cận khái niệm văn
hóa (trên 300 định nghĩa). Nhìn chung, có thể phân chia các định nghĩa về văn
hóa thành những loại chính như sau: các định nghĩa miêu tả, các định nghĩa lịch
sử, các định nghĩa chuẩn mực, các định nghĩa tâm lý học, các định nghĩa cấu
trúc, các định nghĩa nguồn gốc…Mỗi cách định nghĩa về văn hóa đều có những
ưu điểm và hạn chế riêng của nó, tuy nhiên nhìn chung trong các cách tiếp cận
trên chưa có định nghĩa nào đầy đủ và thuyết phục được số đông. Gần đây
1
UNESCO cũng đưa ra một định nghĩa chính thức về văn hóa: “Văn hóa phản
ánh và thể hiện một cách tổng quát sống động mọi mặt của cuộc sống (của mỗi
cá nhân và cả cộng đồng) đã diễn ra trong quá khứ, cũng như đang diễn ra trong
hiện tại, qua hàng bao thế kỷ, nó đã cấu thành nên một hệ thống các giá trị,

hình.
b. Nhân học - văn hóa
Văn hóa Việt Nam có tính đa dạng, là kết quả của sự đa dạng tộc người (hiện
có 54 tộc người), trong đó tộc người Kinh đóng vai trò chủ thể. Bởi vậy, văn
hóa Việt Nam tuy đa dạng song vẫn hướng tâm vào văn hóa chủ thể - văn hóa
Việt. Khi xét đến yếu tố nhân học - văn hóa, ta tìm hiểu ở trên hai phương diện
là về mặt chủng và ngôn ngữ của chủng. Thứ nhất là về mặt chủng, dân tộc Việt
(Kinh) là sự hòa huyết của các tộc người sống tại khu vực Đông Nam Á, người
Bách Việt. Đó là một cộng đồng cư dân hung hậu, bao gồm nhiều tộc người
Việt như Điền Việt, Dương Việt, Mân Việt, Đông Việt, Lạc Việt…sinh sống
khắp khu vực phía nam sông Dương Tử cho tới Bắc Bộ ngày nay, hợp thành
những khối cư dân lớn như Môn-Khmer, Việt-Mường, Tây-Thái, Mèo-Dao.
Tiếp đó trong thời kỳ Bắc thuộc, người Việt còn hòa huyết với chủng người
Hán và một số chủng người khác vốn có nguồn gốc nằm sâu trong Trung Hoa
Đại lục. Cộng đồng người Việt Nam không giống như các cộng đồng người
khác trên thế giới, cộng đồng người Việt Nam có sự hòa hợp huyết thống, gắn
bó khăng khít với nhau trong quá trình sinh hoạt cũng như sản xuất. Thứ hai là
về mặt ngôn ngữ của chủng. Lúc đầu ngôn ngữ của người Kinh gồm các thổ
ngữ của người Bách Việt. Do nhu cầu trong quá trình sinh hoạt, sản xuất, các
thổ ngữ này bị biến đổi để trở thành một thứ ngôn ngữ chung cho cả cộng đồng,
đó là ngôn ngữ Việt-Mường. Trong quá trình giao lưu văn hóa với Hán ngữ,
3
ngôn ngữ Việt-Mường đã hấp thụ Hán ngữ để là giàu và phát triển mình. Bên
cạnh đó cuộc giao lưu vơi văn hóa phương Tây-từ thời Pháp thuộc đến nay, đã
đem lại cho tiếng Việt một diện mạo mới.
Như vậy, dân tộc và ngôn ngữ Việt ngày nay là sự hòa hợp, dung hợp từ
nhiều chủng tộc, ngôn ngữ khác nhau. Điều đó là một trong những nguyên nhân
dẫn đến sự xuất hiện kiểu văn hóa hỗn dung của nước ta.
c. Tôn giáo
Kiểu văn hóa hỗn dung thể hiện một phần qua sự đa dạng của các tôn giáo ở

triển và khả năng thực tế của mình, mà đề ra chính sách hội nhập quốc tế một
cách có lợi nhất trong điều kiện toàn cầu hóa hiện nay. Hội nhập với thế giới,
tranh thủ tối đa các cơ hội do toàn cầu hóa hiện nay mang lại là cách tốt nhất để
các dân tộc, các quốc gia cùng tiến bước, cùng phát triển. Hội nhập và hợp tác
quốc tế diễn ra trên tất cả các phương diện của nền kinh tế chính trị xã hội và
văn hóa cũng không đứng ngoài quá trình đó.
Cũng như tất cả các nền văn hóa khác trên thế giới, văn hóa Việt Nam là sự
kết tinh văn hóa truyền thống dân tộc Việt Nam với tinh hoa văn hóa nhân loại.
Trong lịch sử phát triển của mình, văn hóa Việt Nam là một nền văn hóa mở
cửa, tiếp thu và cải biến những yếu tố của các nền văn hóa được đưa từ bên
ngoài vào phù hợp với hoàn cảnh thực tiễn Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh
hội nhập và hợp tác quốc tế như hiện nay thì quá trình giao lưu và tiếp biến văn
hóa của các quốc gia nói chung cũng như Việt Nam nói riêng diễn ra ngày càng
mạnh mẽ hơn. Khoảng cách giữa các quốc gia, các nền văn hóa ngày càng thu
hẹp hơn.
5