Phòng GD huyện vũ th
Trờng thcs
việt hùng
Cộng hoà x hội chủ nghĩa Việt Namã
Độc lập Tự do Hạnh phúc
=======o0o========
Sáng kiến
Sử dụng đồ dùng dạy học với bộ môn
Vật lý 7 phần quanghọc
Ngời viết: quản Văn ánh
Môn: Vật lý
Tổ khoa học tự nhiên
Trờng THCS Việt Hùng
Huyện vũ th tỉnh thái bình
Năm học: 2010 - 2011


Sử dụng đồ dùng dạy học với bộ môn Vật
lý 7 phần quang học
A-Đặt vấn đề:
Để thực hiện chủ trơng
((
Đổi mới phơng pháp dạy học
))
mà ngành giáo dục-Đào
tạo đề ra thì vấn đề sử dụng đồ dùng dạy học là vấn đề đang đợc các nhà trờng quan
tâm đặc biệt với bộ môn vật lý - một môn khoa học thực nghiệm thì đồ dùng dạy học
có vai trò rất lớn. Đó là phơng tiện để hình thành các khái niệm khoa học, để phát
triển óc quan sát, trí tởng tợng, t duy của học sinh. Nếu sử dụng đồ dùng phù hợp sẽ
phát huy tính tích cực của học sinh, học sinh sẽ chủ động tìm tòi, phát hiện và giải
quyết các mục tiêu của bài học. Mặt khác còn tác động đến tình cảm đem niềm vui

những đồ dùng nào để có kế hoạch chuẩn bị từ đầu năm học. Sau đó mới tiến hành
chuẩn bị cho từng tiết học. Để lựa chọn đồ dùng phù hợp GV phải nghiên cứu kỹ nội
dung bài dạy xem cần phải chuẩn bị những loại đồ dùng gì, cho đơn vị kiến thức
nào. Phần này nếu không nghiên cứu kỹ sẽ dẫn đến việc sử dụng tràn lan mà không
phát huy hết tác dụng của đồ dùng. Trong quá trình chuẩn bị không phải chỉ có GV
mà học sinh cũng phải tham gia chuẩn bị vì trong tiết học HS sẽ phải hoạt động với
đồ dùng đó, đợc tham gia chuẩn bị HS đợc làm quen với đồ dùng phần nào hình
dung đợc nội dung kiến thực có liên quan đến bài hoặc kích thích sự tò mò tìm tòi
của HS để bài học thêm phần hấp dẫn.
Đồ dùng phục vụ bộ môn gồm các loại sau:
-Đồ dùng có sẵn của bộ môn.
-Đồ dùng có tính chất liên môn.
-Đồ dùng tự làm.
-Đồ dùng là phơng tiện hiện đại bổ trợ (máy tính, máy chiếu đa năng
và các phần mềm ứng dụng dạy học môn vật lý).
a. Chuẩn bị đồ dùng có sẵn.
Việc chuẩn bị đồ dùng có sẵn đối với bộ môn vật lý 7 phần Quang học nhìn
chung phù hợp với SGK và thiết kế bài dạy, giáo viên và học sinh mất ít thời gian
chuẩn bị, học sinh làm quen với đồ dùng nhanh hơn. Tuy nhiên việc sử dụng đồ
dùng phần này có phức tạp hơn: số thí nghiệm trong một tiết học nhiều, có một số
hiện tợng vật lý, và những hỏng hóc mà mắt thờng không thể nhìn thấy đợc vì vậy
giáo viên cần chuẩn bị một cách cẩn thận, tỉ mỉ và chu đáo hơn. Một số vấn đề cần l-
u ý trong việc chuẩn bị đồ dùng dạy học phần quang học:
-Đủ về số lợng trong mỗi thí nghiệm cho mỗi nhóm và giáo viên.
-Kiểm tra chất lợng đồ dùng trớc khi lên lớp: Giáo viên cần tiến hành trớc các
thí nghiệm tránh tình trạng thiết bị không hoạt động đợc trên lớp vì những lí do: Các
thiết bị ẩm mốc nh: Gơng phẳng, gơng cầu lồi, gơng cầu lõm; nguồn điện trong
các đèn chiếu bị hỏng hay tiếp xúc không tốt do để lâu ngày, các dây dẫn bị đứt
ngậm hoặc các đầu tiếp xúc bị han gỉ, bóng đèn bị cháy, lỏng đui, đôi khi cũng cần
chú ý tới yếu tố ngoại cảnh nh ảnh hởng của ánh sáng ngoài trời hay ánh đèn điện

- Hình tam giác bằng bìa cứng hay nhựa cứng dùng trong bài5
- Gơng chiếu hậu của xe máy hay ôtô - dùng trong bài7
d. Đồ dùng là ph ơng tiện hiện đại bổ trợ
Trong quá trình thực hiện Đổi mới phơng pháp dạy học, đi kèm với việc sử
dụng tốt các thiết bị dạy học thông thờng thì việc sử dụng các phơng tiện hiện đại bổ
trợ (máy tính, máy chiếu đa năng, các phần mềm ứng dụng dạy học) là hết sức cần
thiết. Khi sử dụng đồ dùng loại này giáo viên cần chuẩn bị từ sớm để xây dựng bài
dạy, thiết kế những mô hình, thí nghiệm ảo mang tính chất hớng dẫn tợng trng, lồng
ghép các phần mềm dạy học, các t liệu trong bài dạy của mình một cách khoa học.
2,
Sử dụng đồ dùng
:
Việc chuẩn bị đồ dùng dù rất chu đáo song nếu sử dụng không linh hoạt sẽ
không phát huy hết tác dụng của đồ dùng. Để việc sử dụng đồ dùng mang lại hiệu
quả cao, giáo viên phải nằm vững những đặc tính của đồ dùng cách sử dụng
các bớc tiến hành thí nghiệm cũng nh phổ biến cho học sinh.
a/ Sử dụng đồ dùng có sẵn.
Việc sử dụng đồ dùng có sẵn, giáo viên chỉ cần nghiên cứu kỹ đặc tính sử
dụng của các đồ dùng, tiến hành làm thử các thí nghiệm trong khi chuẩn bị. Sau đây
tôi xin giới thiệu cách sử dụng một số thí nghiệm khó:
-Thí nghiệm: Nghiên cứu đờng truyền của ánh sáng.
Khó khăn: dụng cụ thí nghiệm nhỏ, nhẹ, không đợc cố
định trên giá nên khi tiến hành hay bị sai lệch hiện trạng ban
đầu.
Cách khắc phục: đặt các thiết bị trên tấm nhựa phẳng,
có thể dùng dây nịt để cố định chân đế các tấm nhựa có đục
lỗ sao cho chúng có thể dịch chuyển trên mặt tấm nhựa.
-Thí nghiệm: Tạo bóng nửa tối.
Khó khăn: vùng bóng nửa tối không rõ hay kích thớc
bé. Nguyên nhân là do nguồn sáng cha đủ mạnh, chịu ảnh h-

truyền đi theo đờng thẳng
Các đồ dùng liên môn cho các bài học trên đợc mợn từ đồ dùng của các môn
vật lý 9. Các thí nghiệm trên hầu hết là dễ tiến hành, lắp ráp nên tôi không giới thiệu
cách tiến hành.
c. Sử dụng đồ dùng tự làm
Những dụng cụ bị hỏng giáo viên có thể phục chế hoặc làm mới để sử dụng.
Trong phần quang học nh: