S GIAO DUẽC &ẹAỉO TAẽO HI DNG
oOo
ti :
p dng phng phỏp dy hc theo gúc
vo phõn mụn a lớ trong dng bi thnh ph
nhm phõn húa i tng cho HS lp 4
Ngi thc hin : L ng Th Huyờn
Chc v : Giỏo viờn
Sinh hot t chuyờn mụn : T khi 4 1
tháng 11 – 2010
PHÒNG GIÁO DỤC &ĐÀO TẠO HUYỆN THANH HÀ
TRƯỜNG TIỂU HỌC VIỆT HỒNG
oOo
Đề tài :
Một số giải pháp nhằm nâng cao chất
lượng dạy học phân mơn Tập làm văn lớp 4
và lớp 5 ở trường Tiểu học
Người thực hiện : L ng Th Hunươ ị
Chức vụ : Giáo viên
Sinh hoạt tổ chun mơn : Tổ khối 4 tháng 11 – 2010
2
3
DANH MỤC
CỤM TỪ VIẾT TẮT
Để việc nghiên cứu đề tài được thuận lợi, tránh viết dài những từ, cụm từ dùng
5
Đó là vấn đề quản lý hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy
phân môn Tập làm văn lớp 4 và lớp 5 ở trường Tiểu học .
2.2. Đối tượng nghiên cứu
Trong đề tài này chúng tôi nhằm nâng cao chất dạy học phân môn Tập làm văn lớp
4 và lớp 5 ở các trường tiểu học
III.PHẠM VI NGHIÊN CỨU .
- Do điều kiện và thời gian nên phạm vi nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm chỉ
gói gọn ở đối tượng GV và HS lớp 4 và lớp 5 trường Tiểu học trong năm học 2010 –
2011
IV .ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Việc áp dụng Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Tập
làm văn lớp 4 và lớp 5 ở trường Tiểu học. Qua đó giúp giáo viên nâng cao chất
lượng dạy học phân môn Tập làm văn lớp 4 và lớp 5 ở trường Tiểu học
B .PHẦN NỘI DUNG
1. CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
Phân môn Tập làm văn ở Tiểu học là môn học có vai trò quan trọng trong các
môn học Tiểu học. Môn học này rèn cho học sinh cả 4 kĩ năng nghe, nói, viết và đọc,
môn học tích hợp nhiều môn học khác, môn học đòi hỏi học sinh phải vận dụng tất
cả các giác quan trong học và làm văn. phân môn Tập làm văn ở Tiểu học trang bị
cho học sinh kiến thức về các thể loại văn như: Kể chuyện, Viết thư, Miêu tả, Đơn
từ, Làm báo cáo thống kê, Trao đổi ý kiến, Thuyết trình, tranh luận,….Qua môn học
này giúp các em mở rộng vốn từ, nhìn nhận thế giới xung quanh một đúng đắn hơn,
phát triển tư duy, tâm hồn, cảm xúc trong sáng cho các em, hình thành nhân cách
cho học sinh, từ đó các em thấy yêu cuộc sống, yêu quê hương đất nước và tự ý thức
được cần mang sức lực, trí tuệ của mình góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu
đẹp hơn.
6
Phân môn Tập làm văn ở Tiểu học được dạy cho học sinh bắt đầu từ lớp 2, sau
khi các em học song lớp 1(biết đọc, biết viết). Nội dung, kiến thức về phân môn Tập
điện tử trong công tác giảng dạy để nâng cao hiệu quả giảng dạy.
Việc nâng cao chất lượng dạy học các môn học nói riêng, đặc biệt là phân
môn Tập làm văn ở Tiểu học là yêu cầu cần thiết của bậc Tiểu học trong giai đoạn
hiện nay.
2. THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TẬP LÀM
VĂN LỚP 4 VÀ LỚP 5 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
Nhiều năm nay, chất lượng giảng dạy môn Tập làm văn lớp 4 và lớp 5 ở các
trường Tiểu học trong huyện đã dần nâng cao. Bởi lãnh đạo phòng GD&ĐT, cán bộ
quản lý các trường Tiểu học trên địa bàn huyện đã đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo
tốt công tác đổi mới phương pháp dạy học của đội ngũ giáo viên đó là phát huy tính
tich cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập, làm bài, đi sâu vào
chỉ đạo nhiệm vụ trọng tâm: Nâng cao chất lượng dạy của giáo viên, chất lượng học
của học sinh.
Bên cạnh những ưu điểm trên còn một bộ phận không nhỏ giáo viên được đào
tạo bằng nhiều nguồn khác nhau, từ nhiều trường khác nhau. Chất lượng chuyên
môn không đồng đều dẫn đến chất lượng dạy học có phần giảm sút trong đó có phân
môn Tập làm văn.
3. THỰC TRẠNG VIỆC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
MÔN TẬP LÀM VĂN LỚP 4 VÀ LỚP 5 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
8
*Ưu điểm: Hầu hết phân môn Tập làm văn lớp 4 và lớp 5 trong trường Tiểu
học, việc học sinh học tốt phân môn Tập làm văn sẽ giúp các em học tốt các môn
học khác.
Tôi đã nhận thức rõ dạy văn là dạy người, từ đó giúp các em có cái nhìn đúng
đắn về thế giới xung quanh, giúp các em giải quyết nhiệm vụ đặt ra trong thực tiễn
một cách hợp lý, đồng thời xử sự đúng đắn với mọi người xung quanh.
Ban Giám hiệu trong trường đã quan tâm đến mục tiêu môn học, làm cho học
sinh đạt được các mục tiêu về kiến thức, kĩ năng, thái độ với phân môn Tập làm văn
lớp 4 và lớp 5; quan tâm đến quản lý, chỉ đạo hoạt động chuyên môn nhà trường
thực hiện tốt mục tiêu, nội dung, chương trình môn học, việc đổi mới phương pháp
* Nguyên nhân
Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên thì có nhiều, song theo tôi là do một số
nguyên nhân chủ yếu sau :
3.1. Đối với công tác quản lý
Nguyên nhân đầu tiên dẫn đến hạn chế nêu trên do Ban giám hiệu chưa thực
hiện tốt các chức năng trong quy trình quản lý
Việc chỉ đạo các buổi sinh hoạt chuyên môn cấp trường, cấp tổ còn hình thức,
chưa phát huy được tính tự học, chưa tích cực nghiên cứu, học hỏi, chỉ đạo đổi mới
phương pháp và hình thức dạy học của đội ngũ giáo viên.
Chưa xây dựng được một hệ thống giải pháp mang tính toàn diện về công tác chỉ
đạo hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học phân môn Tập làm
văn ở lớp 4 và lớp 5
3.2. Đối với người dạy :
Đa số GV điều tận tâm trong công tác giảng dạy , chăm lo đến việc học tập của
HS nhưng vẫn còn một số hạn chế sau :
10
- Còn một bộ phận giáo viên coi nhẹ tầm quan trọng của phân môn Tập làm văn.
Việc đầu tư nghiên cứu phương pháp dạy học phân môn này chưa được chú trọng.
- Một bộ phận giáo viên trong các trường chưa mạnh dạn đổi mới phương pháp
dạy học, còn sử dụng phương pháp giảng dạy chưa thực sự phù hợp với phân môn
làm cho một số HS nhàm chán không tích cực trong giờ học .
GV chưa thực sự khai thác hết thế mạnh của các phương pháp dạy học tích cực
và những kĩ thuật dạy học mới vào bài dạy trong từng bài học , chưa chú ý đến việc
thể hiện sự kết nối tương tác mang tính cá nhân cao giữa thày và trò, chưa tạo điều
kiện cho HS có thể hợp tác học tập với nhau.
Do điều kiện khách quan nên việc sử dụng đồ dùng dạy học ,đặc biệt là các thiết
bị dạy học hiện đại như: máy chiếu, video, phương pháp trực quan vào tiết học hạn
chế :, ảnh hưởng đến chất lượng tiếp thu bài của HS .
3.3. Đối với học sinh
- Trình độ tiếp thu của HS không đồng đều , một bộ phận không nhỏ HS chưa tự
- Kỹ năng
- Thái độ
Ban giám hiệu tổ chức tốt cho giáo viên học tập các thông tư, văn bản của Bộ
GD&ĐT, Sở GD&ĐT quy định về mục tiêu dạy học môn Tập làm văn lớp 4 và lớp
5. Chỉ đạo tốt các buổi sinh hoạt chuyên môn cấp trường, cấp tổ giúp cho giáo viên
học tập, thảo luận về mục tiêu dạy học phân môn Tập làm văn lớp 4 và lớp 5, tham
khảo nghiên cứu các văn bản, tài liệu liên quan đến mục tiêu dạy học phân môn Tập
12
làm văn lớp 4 và lớp 5 (sách giáo viên, sách thiết kế, tài liệu chuẩn kiến thức kỹ
năng các môn học ở Tiểu học, )
Ban giám hiệu giúp giáo viên nâng cao nhận thức về mục tiêu môn học, đối
chiếu, so sánh thực tiễn về trình độ nhận thức học sinh địa phương trong việc thực
hiện mục tiêu môn học.
4.1.2. Hướng dẫn giáo viên xác định mục tiêu dạy học phân môn Tập làm
văn lớp 4 và lớp 5
Ban giám hiệu cần tổ chức cho giáo viên xác định được mục tiêu giáo dục Tiểu
học, mục tiêu dạy học phân môn Tập làm văn lớp 4 và lớp 5 ở Tiểu học. Mục tiêu
giáo dục Tiểu học là: “Giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát
triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản
để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở”. Mục tiêu phân môn Tập làm văn lớp 4 và
lớp 5 được quy định cụ thể về từng thể loại văn, từng tiết Tập làm văn trong cuốn
chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn học ở Tiểu học.
Mục tiêu phân môn Tập làm văn lớp 4 và lớp 5 là:
- Trang bị kiến thức và rèn luyện các kĩ năng làm văn cho học sinh
- Góp phần cùng các môn học khác mở rộng vốn sống, rèn luyện tư duy logic,
tư duy trừu tượng; bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc thẩm mĩ, hình thành nhân cách cho
học sinh.
Tổ chức, tuyên truyền, quán triệt giáo viên để họ xác định được mục tiêu môn
học một cách chính xác, đúng đắn.
Tổ chức, yêu cầu giáo viên tự học, tự nghiên cứu văn bản, thông tư, tài liệu
- Giới thiệu các hoạt động: 2 tiết/ năm
- Trao đổi ý kiến: 2 tiết/ năm
- Tóm tắt tin tức: 3 tiết / năm
14
- Điền vào tờ giấy in sẵn: 3 tiết/ năm
* Ngoài những chương trình về văn miêu tả người, đồ vật, cây cối, tả cảnh,
Tập làm văn lớp 5 thêm các thể loại văn sau:
- Báo cáo thống kê: 2 tiết/ năm
- Đơn : 3 tiết / năm
- Thuyết trình, tranh luận: 2 tiết/ năm
- Biên bản: 3 tiết/ năm
- Chương trình hoạt động: 3 tiết / năm
- Chuyển đoạn văn thành kịch: 3 tiết/ năm
Ban giám hiệu cần tổ chức cho giáo viên nghiên cứu nội dung cụ thể của từng
thể loại, từng bài trong sách giáo khoa.
Tổ chức thảo luận trong tổ nhóm, nhà trường để trao đổi về nội dung, chương
trình môn học (đặc biệt điểm mới, điểm khó).
Trong các cuộc sinh hoạt tổ chuyên môn cần đưa các vấn đề mới và khó của nội
dung, chương trình phân môn Tập làm văn lớp 4 và lớp 5 để trao đổi và thống nhất
phương pháp giảng dạy với từng bài cụ thể nhằm đạt hiệu quả tiết dạy cao.
4.2.3. Hướng dẫn giáo viên thực hiện nội dung, chương trình giảng dạy và
kiểm tra việc làm kế hoạch giảng dạy môn Tập làm văn ở lớp 4 và lớp 5
Ban giám hiệu hướng dẫn giáo viên làm kế hoạch giảng dạy cho lớp mình phụ
trách, căn cứ vào tình hình thực tiễn của địa phương, thực tiễn về trình độ nhận thức
của học sinh, căn cứ vào hướng dẫn chuẩn kiến thức kỹ năng các môn học ở Tiểu
học. Đặc biệt giáo viên cần căn cứ vào phân phối chương trình môn học do
BGD&ĐT ban hành (công văn 9832/BGD&ĐT-GDTH ngày 01 tháng 9 năm 2006).
Ban giám hiệu duyệt kế hoạch giảng dạy với từng giáo viên để giáo viên tiến
hành thực hiện theo kế hoạch, xem xét, bổ sung kế hoạch cho giáo viên để kế hoạch
mang tính khả thi cao.
4.3.2. Giúp giáo viên nắm được một số phương pháp dạy học phát huy tính
tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh trong học Tập làm văn
Ban giám hiệu phải giúp giáo viên nắm được các phương pháp dạy học tích
cực, từ đó giáo viên biết cách lựa chọn các phương pháp dạy học phù hợp với từng
bài dạy cụ thể để đạt hiệu quả cao trong công tác giảng dạy.
Một số phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học tích cực sau:
- Dạy học vấn đáp, đàm thoại
- Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
- Dạy học hợp tác nhỏ trong nhóm
- Dạy học tích cực hóa hoạt động của người học
- Dạy tập làm văn theo sơ đồ mạng
-Kĩ thuật dạy học theo góc, dạy học theo dự án, kĩ thuật khăn trải bàn …
4.3.3. Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong việc đổi mới phương
pháp dạy học
Để thực hiện công tốt tác quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học Hiệu
trưởng cần tạo điều kiện để giáo viên nắm vững định hướng đổi mới phương pháp
dạy học, yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, mục đích của đổi mới phương pháp
dạy học.
Tổ chức các hội thảo chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học.
Tổ chức cho giáo viên giảng dạy theo định hướng, yêu cầu đổi mới phương
pháp dạy học.
Tổ chức rút kinh nghiệm về giảng dạy theo định hướng đổi mới phương pháp
dạy học.
Tạo các điều kiện về thời gian, cơ sở vật chất, trang thiết bị cần thiết để giáo
viên tiến hành đổi mới phương pháp dạy học như: Máy tính, máy chiếu, Camera vật
17
thể… Mua sắm thiết bị dạy học theo yêu cầu của chương trình và kế hoạch trang bị
của nhà trường.
Tổ chức tự làm, sưu tầm thiết bị dạy học.
Tổ chức cho giáo viên tham gia các lớp tập huấn về đổi mới phương pháp dạy
lượng dạy học. Nó là khâu chủ yếu trong hoạt động dạy của giáo viên. Trong giờ học
trên lớp, người thầy có thể tác động tới nhiều học sinh cùng một lúc và học sinh tiếp
thu được tri thức có hệ thống; củng cố, rèn luyện kĩ năng cần thiết cho học sinh. Vì
vậy, trong việc quản lí, nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp là quan trọng nhất,
quyết định đến chất lượng hoạt động dạy của giáo viên. Từ đó, Ban giám hiệu cần
tập trung suy nghĩ để tìm ra các giải pháp quản lý cụ thể để nâng cao chất lượng giờ
dạy Tập làm văn trên lớp của giáo viên.
4.4.2. Quản lý việc học tập môn Tập làm văn lớp 4 và 5 của học sinh
Quản lý việc học tập phân môn Tập làm văn lớp 4 và lớp 5 một cách chặt chẽ,
phù hợp sẽ giúp các em tích cực, tự giác, có hứng thú học tập môn học.
Trước hết cần xây dựng cho học sinh động cơ học tập phân môn Tập làm văn
một cách đúng đắn.
Xây dựng cho học sinh ý thức, phương pháp tự học.
Giáo viên cần hướng dẫn học sinh tự học, bồi dưỡng cho các em niềm say mê
học tập, hướng dẫn cho các em phương pháp tự học phân môn Tập làm văn.
Xây dựng cho học sinh dạng bài tập, dạng đề Tập làm văn có độ khó tăng dần,
hệ thống đề mở để phát huy tính tích cực, sáng tạo trong làm văn của các em.
Hướng dẫn học sinh học lý thuyết, đọc tài liệu tham khảo, bài văn mẫu có chọn
lọc và sáng tạo.
Tổ chức ngoại khóa, dã ngoại cho học sinh giúp các em có thêm vốn sống,
nguồn cảm xúc khi viết văn.
19
Đẩy mạnh dạy học theo phương pháp tích cực hóa hoạt động học tập của học
sinh. Tăng cường đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính chủ động, sáng
tao tích cực của học sinh.
V . HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN
Qua quá trình chỉ đạo và áp dụng các nhóm giải pháp quản lý hoạt động
chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học phân môn Tập làm văn lớp 4 và lớp
5 trong năm học 2010-2011 ở trường Tiểu học của tôi đã đạt được hiệu quả cụ thể
tính đến giữa học kì II như sau :
Từ đó, áp dụng có hiệu quả các giải pháp này vào quá trình quản lý trường học,
quản lý hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học nói chung và chất
lượng dạy học phân môn Tập làm văn ở các trường Tiểu học nói riêng.
II . Kiến nghị
*. Đối với Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT
Cần tăng cường đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy của giáo
viên, chất lượng học của học sinh, có kế hoạch thành lập các ngân hàng đề, hệ thông
đề bài mở, để phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, nhằm hạn chế
tình trạng dạy đọc – chép trong phân môn Tập làm văn.
*. Đối với các trường tiểu học
Ban giám hiệu cần xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết, nhất trí trong trường
học, thực hiện tốt quy chế dân chủ, xây dựng kế hoạch chỉ đạo nhiệm vụ năm học
đảm bảo tính khả thi và hiệu quả cao.
21
Cán bộ quản lý trong nhà trường phải đi đầu trong việc trau dồi phẩm chất đạo
đức nhà giáo, nâng cao nghiệp vụ quản lý trường học, nghiệp vụ chuyên môn, đổi
mới phương pháp quản lý, phương pháp kiểm tra, đánh giá giáo viên, học sinh.
Tạo ra được phong trào tích cực chủ động, sáng tạo trong học tập của học
sinh, phong trào tự học, tự bồi dưỡng, tích cực, đổi mới phương pháp giảng dạy,
giáo dục của giáo viên.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
22
MỤC LỤC
Phụ bìa ………………………………………………………… trang 1
Danh mục các cụm từ viết tắt ………………………………… trang 2
A . PHẦN MỞ ĐẦU
23
I . Bối cảnh của đề tài ………………………………………. trang 3
II . Lí do chọ đề tài ………………………………………. trang 3