Trườn
g đại học kinh tế quốc dân
***
LÊ THANH PHƯƠNG
Nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho
vay tại chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Hải Phòng
Chuyên ngành: Tài chính, lưu thông tiền tệ và tín dụng
Luận văn thạc sỹ kinh tế
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS Nguyễn Thị Thu Thảo
Hà nội, năm 2008
Mục lục
Danh mục các bảng biểu
Danh mục các biểu đồ
Tóm tắt luận văn
Lời nói đầu.........................................................................................................1
Chương 1: tổng quan về thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay của
ngân hàng thương mại...............................................................................................3
1.1 Thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay.....................................3
1.1.1 Khái niệm thẩm định tài chính dự án ........................................................3
1.1.2 Quy trình thẩm định tài chính dự án ..........................................................4
1.1.3 Nội dung thẩm định tài chính dự án...........................................................6
1.1.3.1 Thẩm định tổng mức vốn đầu tư và nguồn tài trợ...................................6
1.1.3.2 Thẩm định các bảng dự trù tài chính ......................................................9
1.1.3.3 Thẩm định dòng tiền dự án......................................................................10
1.1.3.4 Thẩm định lãi suất chiết khấu dòng tiền .................................................14
1.1.3.5 Thẩm định chỉ tiêu hiệu quả tài chính dự án...........................................15
1.1.3.6 Thẩm định rủi ro tài chính dự án.............................................................18
1.2 Chất lượng thẩm định tài chính dự án cho vay..............................................22
1.2.1 Khái niệm chất lượng thẩm định tài chính dự án ......................................22
1.2.2 Các tiêu chí phản ánh chất lượng thẩm định tài chính dự án ....................23
3.2.6 Trang bị đầy đủ máy tính, thiết bị phục vụ công tác thẩm định.................72
3.2.7 Hoàn thiện phương pháp phân tích, đánh giá tài chính dự án ...................73
3.3 Kiến nghị.......................................................................................................76
3.3.1 Kiến nghị với ngân hàng cấp trên, ban ngành thành phố...........................76
3.3.2 Kiến nghị với khách hàng...........................................................................77
Kết luận .............................................................................................................79
Phụ lục
Tài liệu tham khảo
Mục lục các bảng biểu
Bảng 2.1. Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh ngân hàng Ngoại thương
Hải Phòng............................................................................................................32
Bảng 2.2. Dự kiến nhu cầu vốn lưu động...........................................................41
Bảng 2.3. Tổng hợp kết quả tính toán hiệu quả tài chính...................................43
Bảng 2.4. Báo cáo kết quả hoạt động cho vay tại chi nhánh ngân hàng Ngoại
thương Hải Phòng................................................................................................47
Bảng 3.1. Một số chỉ tiêu hoạt động giai đoạn 2008 - 2010...............................64
Mục lục các biểu đồ
Biểu đồ 1.1. Quy trình thẩm định tài chính dự án ..............................................5
Biểu đồ 2.1. Thu nhập từ hoạt động kinh doanh ................................................32
Biểu đồ 2.2. Huy động vốn của chi nhánh..........................................................33
Biểu đồ 2.3. Sơ đồ tổ chức thẩm định tại chi nhánh...........................................34
Biểu đồ 2.4. Giá thép năm 2006 - 2007..............................................................42
Biểu đồ 2.5. Tăng trưởng dư nợ..........................................................................48
Biểu đồ 2.6. Tỷ lệ nợ quá hạn
Hải Phòng là thành phố Cảng, thành phố công nghiệp, cực tăng trưởng
quan trọng của miền Bắc, do vậy nhu cầu vốn đầu tư rất lớn. Những năm qua,
chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Hải Phòng đã cho vay nhiều dự án lớn có ý
nghĩa quan trọng tới phát triển kinh tế Hải Phòng. Tuy nhiên, thực tế công tác
thẩm định tài chính dự án tại chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Hải Phòng còn
nhiều hạn chế.
định đầu tiên, cho phép xác định quy mô của dự án xin vay vốn.
• Thẩm định các bảng dự trù tài chính : Để tính toán các dòng tiền của dự án
người ta phải dựa trên cơ sở các bảng dự trù tài chính cho các năm cả đời
dự án.
• Thẩm định dòng tiền dự án : Trên cơ sở thẩm định các bảng dự trù tài
chính cho dự án, cán bộ tín dụng sẽ sử dụng các bảng dự trù này với
những thông tin cần thiết thu thập được tiến hành xác định dòng tiền qua
các năm hoạt động của cả đời dự án.
• Thẩm định lãi suất chiết khấu dòng tiền : Lãi suất chiết khấu là tỷ lệ sinh
lời cần thiết mà nhà đầu tư yêu cầu đối với một dự án, là cơ sở để chiết
khấu các dòng tiền trong việc xác định giá trị hiện tại ròng của dự án.
• Thẩm định các chỉ tiêu hiệu quả tài chính : thông qua các chỉ tiêu này để
đánh giá tính hiệu quả của dự án.
• Thẩm định rủi ro dự án : rủi ro là sự kiện xảy ra gây bất lợi cho dự án
Chất lượng thẩm định tài chính dự án là khả năng đáp ứng các mục tiêu
thẩm định tài chính dự án của ngân hàng và thỏa mãn nhu cầu của khách hàng
với thời gian và chi phí hợp lý.
Để đo lường chất lượng thẩm định tài chính dự án, sử dụng các chỉ tiêu như:
thời gian thẩm định, chi phí thẩm định, các chỉ tiêu đo lường chất lượng tín dụng
( như tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ nợ quá hạn, tăng trưởng tín dụng …). Đánh giá của
khách hàng về ngân hàng cũng là một tiêu chí quan trọng về chất lượng thẩm
định.
Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thẩm định tài chính dự án:
• Nhân tố thông tin: thông tin là yếu tố đầu vào của quá trình phân tích.
Thông tin đầy đủ, chính xác quyết định chất lượng thẩm định tài chính.
• Nhân tố con người: bao gồm trình độ chuyên môn và tư cách đạo đức của
cán bộ thẩm định
• Nhân tố về cơ chế chính sách: cơ chế chính sách có tác dụng kìm hãm hay
thúc đẩy hoạt động thẩm định.
• Nhân tố về phương pháp đánh giá và phân tích: cơ sở khoa học của thẩm
Bảng: Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh ngân hàng Ngoại
thương Hải Phòng giai đoạn 2001 - 2007
Chỉ tiêu ĐVT 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
Thu nhập
Tỷ VNĐ
85 52 66 80 118 168 232
Chi phí
Tỷ VNĐ
68 41 51 53 113 144 155
Huy động vốn
Tỷ VNĐ
1289 1376 1481 1418 1587 1961 2083
Dư nợ
Tỷ VNĐ
297 420 729 1163 1507 1793 2919
- Nợ quá hạn
Tỷ VNĐ
11 7,6 7,2 14 0 27 1,98
Thanh toán quốc tế
Tỷ VNĐ
69 118 167 564 397 616 1747
Số lượng thẻ ATM
Chiếc
83 253 987 3033 14068 32508 57889
( Nguồn: Chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Hải Phòng)
Biểu đồ: Thu nhập của Chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Hải Phòng
Error! Objects cannot be created from editing field codes. ( Nguồn: chí nhánh ngân
hàng Ngoại thương Hải Phòng)
Biểu đồ: Huy động vốn của Chi nhánh ngân hàng Ngoại thương
Hải Phòng
mạnh, quan hệ tốt với các ngân hàng.
Các nội dung thẩm định tài chính dự án được tiến hành từ việc xác định tổng
mức vốn đầu tư và nguồn tài trợ đến xác định bảng dự trù tài chính, dòng tiền dự
án và tính toán các chỉ tiêu hiệu quả tài chính dự án. Việc phân tích rủi ro bằng
phương pháp độ nhạy, xem xét sự biến động của các yếu tố ở mức 10% đến
20%.
Kết quả thẩm định tài chính dự án tại chi nhánh ngân hàng Ngoại thương
Hải Phòng được đánh giá ở một số nội dung:
- Thẩm định tài chính dự án là công cụ hữu hiệu giúp ngân hàng xác định và
chọn lọc những dự án tốt để tài trợ.
- Thời gian thẩm định các dự án cho vay ngày càng được rút ngắn theo
hướng vừa đảm bảo tính chính xác, vừa nhanh chóng trả lời khách hàng về
việc tài trợ của ngân hàng
- Qui trình thẩm định thường xuyên đổi mới theo hướng đơn giản hóa cho
khách hàng song vẫn đảm bảo tính chặt chẽ và khoa học
- Tăng trưởng dư nợ của chi nhánh ngân hàng ở tốc độ khá cao. Đi liền với
tăng trưởng dư nợ và việc kiểm soát và đảm bảo mức độ an toàn cho các
khoản vay, nợ quá hạn có xu hướng giảm qua các năm.
Biểu đồ: Tăng trưởng dư nợ tại chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Hải
Phòng
( Nguồn: chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Việt Nam)
Bảng: Tỷ lệ nợ quá hạn chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Hải Phòng
Bên cạnh những thành tựu trong công tác thẩm định tài chính các dự án cho
vay thì hoạt động này cũng còn bộc lộ nhiều hạn chế cần khắc phục:
- Nhiều tờ trình thẩm định còn nặng tính hình thức, chưa đi sâu đánh giá dự
án một cách khách quan toàn diện
- Nội dung thẩm định chưa đầy đủ, chưa kết hợp được các phương pháp và
chỉ tiêu phân tích phù hợp với đặc điểm của từng dự án cụ thể
- Tính độc lập của cán bộ thẩm định trong việc đưa ra quyết định tài trợ hay
không tài trợ cho dự án còn kém
tiềm năng.
- Xác định những ngành, lĩnh vực kinh tế mà thành phố có tiềm năng để xây
dựng chiến lược cho vay.
- Kiểm soát chất lượng cho vay ngay từ khâu thẩm định cho đến khâu rải
ngân và thu hồi vốn sau cho vay.
Bảng: Một số chỉ tiêu hoạt động giai đoạn 2008 - 2010
STT Chỉ tiêu Tốc độ
1 Tăng trưởng huy động vốn 20%
2 Tăng trưởng dư nợ 30%
3 Tăng trưởng thanh toán quốc tế 20%
4 Tăng trưởng thẻ ATM 50%
5 Tỷ lệ nợ quá hạn <1%
Trong cơ cấu tổng tài sản của các ngân hàng thương mại hiện nay tỷ trọng
các khoản vay chiếm bình quân 70%, với ngân hàng Ngoại thương Việt Nam tỷ
trọng này khoảng 45% - 50%, và có xu hướng tăng lên. Vì vậy, chất lượng các
khoản vay có ý nghĩa quyết định tới chất lượng tài sản và cơ cấu tài sản của các
ngân hàng. Chất lượng khoản vay được quyết định từ nhiều khâu trong quy trình
kiểm soát và quản lý, đầu tiên từ khâu thẩm định dự án và đánh giá khách hàng,
quản lý rải ngân và quản lý sau cho vay cho đến khi thu hồi vốn. Kiểm soát chất
lượng khoản vay tín dụng phải xuyên suốt quá trình vay vốn của khách hàng
trong đó thẩm định dự án là khâu đầu tiên và đóng vai trò hết sức quan trọng.
Tỷ lệ lạm phát ở Việt Nam những năm gần đây đều ở mức hai con số. Một
trong số các nguyên nhân gây ra lạm phát là tăng trưởng tín dụng nóng, trong đó
có tín dụng trung dài hạn. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam yêu cầu các tổ chức
tín dụng, ngân hàng thương mại giảm mức cho vay. Vấn đề đặt ra là trong điều
kiện mức cho vay giảm sút song phảI đảm bảo sự phát triển lành mạnh của hệ
thống ngân hàng thì yêu cầu đạt ra là phảI tăng cường chất lượng thẩm định dự
án trong đó có thẩm định tài chính dự án nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả
các khoản cho vay.
Để thực hiện mục tiêu và định hướng phát triển thì chi nhánh ngân hàng
đầu tư mà thành phố kêu gọi và có chính sách ưu đãI với các dự án đầu tư
lớn của thành phố
- Với doanh nghiệp và chủ đầu tư dự án: cần tuân thủ nghiêm túc pháp luật
nhà nước về chế độ và chuẩn mực kế toán, kiểm toán, thống kê đồng thời chủ
động cung cấp thông tin cho ngân hàng làm cơ sở cho việc phân tích tài chính
doanh nghiệp và tài chính dự án đầu tư. Chủ đầu tư cần nâng cao năng lực lập
và phân tích dự án đầu tư. Các dự án được lập và phân tích càng chi tiết thì
tính chính xác của dự án càng cao và giúp cán bộ thẩm định giảm nhiều khâu,
nội dung trong quá trình thẩm định.
Nâng cao chất lượng hoạt động ngân hàng trong đó có hoạt động thẩm định
tài chính dự án là xu hướng tất yếu của hầu hết các ngân hàng trong quá trình
cạnh tranh và hội nhập. Tuy nhiên, nâng cao chất lượng như thế nào và làm sao
tạo ra những lợi thế cạnh tranh riêng có của mình trên con đường phát triển lại
phụ thuộc lớn vào trình độ và tầm nhìn của lãnh đạo mỗi chi nhánh, mỗi ngân
hàng.
Trường đại học kinh tế quốc dân
***
LÊ THANH PHƯƠNG
Nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay
tại chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Hải Phòng
Chuyên ngành: Tài chính, lưu thông tiền tệ và tín dụng
Luận văn thạc sỹ kinh tế
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS Nguyễn Thị Thu Thảo
Hà nội, NaM 2008
Lời nói đầu
I. Lý do chọn đề tài
Tăng trưởng kinh tế nước ta những năm vừa qua khá cao ( từ 7,5% - 8%),
điều đó đòi hỏi một lượng vốn đầu tư lớn từ mọi thành phần kinh tế và thông qua
nhiều kênh huy động khác nhau. Cho vay theo dự án là hình thức cho vay chủ
chứng kết hợp phương pháp nghiên cứu kinh tế hiện đại khác: phương pháp
thống kê, phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp mô hình
toán kinh tế…
V. Kết cấu luận văn
Đề tài “Nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án trong hoạt
động cho vay tại chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Hải Phòng ” gồm có ba
chương:
Chương I: Tổng quan về thẩm định tài chính dự án trong hoạt động
cho vay của Ngân hàng thương mại.
Chương II: Thực trạng chất lượng thẩm định tài chính dự án trong
hoạt động cho vay tại chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Hải Phòng
Chương III: Giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định tài chính dự án
trong hoạt động cho vay tại chi nhánh ngân hàng ngoại thương Hải Phòng
Chương 1: Tổng quan về thẩm định tài chính dự án
trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
1.1 Thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay
1.1.1 Khái niệm thẩm định tài chính dự án
Dự án dù được chuẩn bị, phân tích kỹ lưỡng đến đâu vẫn thể hiện tính chủ
quan của nhà phân tích và lập dự án. Những khiếm khuyết, lệch lạc luôn tồn tại
trong quá trình lập dự án. Để khẳng định một cách chắc chắn tính hợp lý và hiệu
quả của dự án, ngân hàng cần phải xem xét, kiểm tra lại dự án một cách độc lập
với quá trình soạn thảo dự án hay nói cách khác cần thẩm định dự án.
Thẩm định dự án là rà soát, kiểm tra lại một cách khoa học, khách quan và
toàn diện mọi nội dung của dự án và liên quan đến dự án nhằm khẳng định tính
hiệu quả cũng như tính khả thi của dự án trước khi quyết định đầu tư. Trong quá
trình thẩm định dự án, nhiều khi phải tính toán, phân tích lại dự án.
Thẩm định tài chính dự án là rà soát, đánh giá một cách khoa học và toàn
diện mọi khía cạnh tài chính của dự án trên giác độ của nhà đầu tư, doanh
nghiệp, các tổ chức kinh tế khác, các cá nhân.
Thẩm định tài chính dự án đầu tư là một nội dung kinh tế quan trọng trong