Lời Nói Đầu
Quá trình đổi mới và hoà nhập của Việt Nam đã đạt đợc những thành
công điều này đã làm cho đất nớc có những chuyển biến đáng kể, nhất là sự
chuyển biến của nền kinh tế. Sự chuyển biến này đã làm cho các quan hệ
kinh tế trở nên sống động đa dạngvà phức tạp hơn - Bản chất của các quan
hệ kinh tế hoạt động với mục tiêu là lợi nhuận, do vậy đối với các doanh
nghiệp thì cạnh tranh và lợi nhuận là hai nhân tố có mối quan hệ chặt chẽ
với nhau. Doanh nghiệp nào cạnh tranh càng nhiều thì có nhiều cơ hội thu
đợc nhiều lợi nhuận hơn và ngợc lại Doanh nghiệp nào cạnh tranh ít thì sẽ ít
cơ hội hơn dẫn đến ít thu đợc lợi nhuận hơn.
Thực trạng cho thấy trong nớc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhất là
cạnh tranh giữa các doanh nghiệp với nhau( giữa các doanh nghiệp trong n-
ớc với nhau , các doanh nghiệp trong nớc với các doanh nghiệp nớc
ngoài).Yêu cầu đặt ra là để hoà giải tranh chấp này thì cơ quan, tổ chức nào
có thẩm quyền đứng ra hoà giải? Đối với nớc ta hiện nay thì phơng thức
giảI quyết tranh chấp chủ yếu là giải quyết theo con đờng toà án kinh tế
giảI quyết bằng con đờng này sẽ làm cho các doanh nghiệp sẽ mất đI uy tín,
bí mật kinh doanh của họ,cho nên họ không muốn sử dụng phơng thức này
mặc dù họ vẫn biết lợi ích của mình vẫn đang bị xâm phạm dẫn đến sân
chơI này không đợc áp dụng rộng rãi. Để đáp ứng nhu cầu này thì Trung
tâm trọng tàI quốc tế Việt Nam đã đợc thành lập bên cạnh phòng thơng mại
và công nghiệp Việt Nam có thẩm quyền giảI quyết các tranh chấp kinh tế
nếu có sự thoả thuận của nguyên đơn và bị đơn. Trên thế giới phơng thức
giảI quyết tranh chấp này đợc áp dụng rất rộng rãI nhng ngợc laị ở Việt
Nam thì phơng thức giảI quyết tranh chấp này vẫn còn có những hạn chế
nhất định do luật pháp của chúng ta cha cho trung tâm trọng tàI quốc tế
Việt Nam những biện pháp có những biện pháp cỡng chế khác.

1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề tài môn

2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề tài môn
học. Ngô Bàng Long
Trong các loại tranh chấp hiện nay thì tranh chấp kinh doanh là một
trong những loại tranh chấp mang những nét đặc thù gần tựa với hoạt đọng
sản xuất kinh doanh nếu tranh chấp kinh doanh là sự bất đồng, mâu thuẫn
về quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể, là yếu tố khách quan trên thơng tr-
ờng thì việc xác định, giải quyết những tranh cháp đó là việc làm không thể
thiếu đợc, nhằm bảo về quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia.
Đó là những cách thức, phơng thức để áp dụng giải quyết theo cácquy tắc
chung, phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của mọi khu vực, của mỗi quốc
gia.
Khi tranh chấp phát sinh các bên đều có thể tiến hành lựa chọn cho
mình một phơng thức, một phơng pháp giải quyết phù hợp. Tuy luạt pháp
của các nớc có những quy định riêng khác nhau về vấn đề này, song tựu
chung lại hiện nay có 3 hình thức giải quyết tranh chấp kinh doanh cơ bản
đó là:
+ Giải quyết thông qua thơng lợng hoà giải giữa các bên.
+Giải quyết thông qua con đờng toà án.
+giải quyết bằng phơng pháp trọng tài.
Mỗi một hình thức giải quyết có những nét đặc thù riêng biệt,thể hiện rõ
bản chất của nó. Tuy nhiên trong điều kiện kinh tế thị trờng phát triển hiện
nay, xu hớng giải quyết bằng trọng tài ngày càng đợc các nhà kinh doanh
áp dụng.
3.Sự ra đời của trọng tài kinh tế ở Việt nam.
Trọng tài kinh tế xuất hiện và phát triển cùng với sự phát triển của
chế độ hợp đồng kinh tế. Năm 1960, sau khi cuộc khôI phục kinh tế hoàn
thành thắng lợi, đã cảI tạo cơ bản xong nền kinh tế , thủ tớng chính phủ đã
ban hành NĐ số 04/TTg ngày 4/1/1960 ban hành kèm theo điều lệ tạm thời

pháp lệnh về trọng tài kinh tế , qui định về tổ chức , phân cấp thẩm quyền ,
thủ tục giải quyết tranh chấp kinh tế .
4. Chức năng và nhiệm vụ của trọng tài kinh tế.
Trọng tài kinh tế có những chức năng và nhiệm vụ sau:
-Giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh tế.
-Kiểm tra , kết luận và xử lý các hợp đồng kinh tế tráI pháp luật.
-Tuyên truyền , hớng dẫn thực hiện pháp luật hợp đồng kinh tế và
trọng tài kinh tế .
-Bồi dỡng nghiệp vụ công tác hợp đồng kinh tế và trọng tài kinh tế .
Chức năng và nhiệm vụ của trọng tài kinh tế đợc thực hiện chủ yếu thông
qua hai hình thức hoạt động chủ yếu đó là hoạt động kiểm tra xử lý và hoạt
động xét xử.

4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề tài môn
học. Ngô Bàng Long
Trọng tài kinh tế là cơ quan quản lý có chức năng quản lý kinh tế , nên
hoạt động của trọng tài kinh tế phần lớn tập trung vào việc kiểm tra hoatj
động kinh tế nhằm giám sát việc tuân thủ pháp luật của các đơn vị kinh tế
trong việc ký kết và thực hiện hợp đồng kinh tế. Còn hoạt động xét xử của
trọng tài kinh tế đối với những hành vi ,vi phạm hợp đồng kinh tế vừa rất
ít , vừa kém hiệu lực thi hành vì thiếu tính cỡng chế.
II.Tổ chức và hoạt động của trọng tài kinh tế .
1.Thẩm quyền của trọng tài kinh tế.
Trọng tài kinh tế có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp sau:
Tranh chấp về hợp đồng kinh tế giữa pháp nhân với pháp nhân , giữa doanh
nhân với doanh nghiệp t nhân, giữa doanh nghiệp t nhân với doanh nghiệp
t nhân và giữa pháp nhân, doanh nghiệp t nhân với cá nhân kinh doanh.
Tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty , giữa các

Trung tâm trọng tàI bị đình chỉ và thu hồi cấp giấy phép hoạt động
trong các trờng hợp sau.
- Hoạt động tráI với quy định của pháp luật về trọng tài kinh tế và
điều lệ trung tâm.
- Cố ý không chấp hành nghiêm chỉnh chế độ báo cáo với cơ quan
nhà nớc có chức năng quản lý công tác trọng tàI .
- Cố ý không chấp hành nghiêm chỉnh các nghĩa vụ do pháp luật
quy định đình chỉ hoạt động và thu hồi giấy phép thành lập trung tâm
trọng tài kinh tế đợc soạn gửi cho bộ t pháp.
4. cơ cấu tổ chức của trung tâm trọng tàI .
Trung tâm trọng tàI gồm có chủ tịch, phó Chủ tịch và th ký trung
tâm trọng tàI.
-Chủ tịch trung tâm trọng tàI có quyền hạn và nhiệm vụ chính sau:
Quản lý , điều hành hoạt động của trung tâm và đại diện cho trung
tâm trong quan hệ với bên ngoàI. Chỉ định trọng tàI viên giảI quyết tranh
chấp khi đợc yêu cầu, quyết định kết nạp, khai trừ trọng tàI viên theo đề
nghị của ít nhất 2/3 số trọng tàI viên của trung tâm. Nhiệm kỳ không quá 3
năm.
-Phó chủ tịch trung tâm trọng tàI giúp chủ tịch trung tâm trọng tàI
thực hiện các công việc theo sự phân công của chủ tịch trọng tài. Nhiệm kỳ
không quá 3 năm và có thể đợc táI cử nếu điều lệ của trung tâm trọng tàI
không có quy định khác.

6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề tài môn
học. Ngô Bàng Long
-Th ký trung tâm trọng tàI do chủ tịch trung tâm chỉ định giúp chủ
tịch và các phó chủ tịch trong việc tiếp nhận đơn, gửi giấy tờ cho các tổ
chức cá nhân có liên quan, thu lệ phí trọng tàI, lu trữ, bảo quản

Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề tài môn
học. Ngô Bàng Long
b. Nhợc điểm:
Tuy nhiên, bên cạnh những u điểm thì phơng pháp trọng tàI còn tồn tại
những nhợc điểm. Những nhợc điểm này tuy không phảI là lớn lắm, nhng
nó cũng làm cho hoạt động trọng tàI gặp không ít khó khăn, vớng mắc:
-Trong hoạt động trọng tàI, cha có biện pháp bảo đảm để thực hiện phán
quyết của trọng tàI. Phán quyết của trọng tàI là kết quả của một sự thoả
thuận của các bên đơng sự đa vụ kiện ra trọng tàI xét xử. Vì vậy, thông th-
ờng nó đợc các bên tự nguyện chấp hành. Nhng trong trờng hợp, nếu phán
quyết không đợc chấp hành thì bên thắng kiện phảI yêu cầu tào án ra quyết
định công nhận áp dụng cỡng chế. Do vậy, công ớc NewYork 1985 về việc
công nhận và cỡng chế chấp hành phán quyết trọng tàI nớc ngoàI đã ra
đời.Theo công ớc này một khi phán quyết trọng tàI của một nớc thành viên
theo công ớc đợc gửi đến toà án của một nớc thành viên khác thì toà án nay
phải công nhận và cỡng chế bên đơng sự liên quan trong vụ việc thực hiện
phán quyết đó. Sở dĩ nh vậy là vì trọng tàI phi chính phủ không có khả năng
cỡng chế các bên đơng sự trong việc thi hành các yêu cầu và quyết định
trọng tàI. Đây là hạn chế lớn nhất của trọng tàI phi chính phủ.
-Thủ tục trọng tàI rất phiền phức. Việc thành lập một hội đồng trọng tàI để
xét xử phảI qua nhiều công đoạn. Mỗi công đoạn là một sự lựa chọn thoả
thuận. Chính vì vậy, quá trình thành lập hội đồng trọng tàI hay dẫn dến chỗ
bế tắc khi không đạt đợc thoả thuận tơng ứng.
-Khả năng kiểm tra các quyết định của trọng tàI rất hạn chế. Bởi vì tổ chức
trọng tàI phi chính phủ không thiết lập một cơ chế để tạo sự kiểm tra, giám
sát các quyết định của trọng tàI nh trong tố tụng t pháp. Tố tụng trọng tàI
chỉ xét xử một lần, phán quyết là chung thẩm. Do vậy, trong một số trờng
hợp có sự không công bằng giữa các bên.
Tóm lại, mặc dù còn tồn tại một số nhợc điểm cha đợc khắc phục nh-

úc- ACICA.
Ngoài ra ở hầu hết các cả nớc, bên cạnh trung tâm trọng tài thờng
trực ( trọng tài quy chế) còn tồn tại trọng tài vụ việc ( trọng tài ad-học)
Trọng tài vụ việc và Trọng tài quy chế là tổ chức Trọng tài phi Chính phủ.
1. Trọng tài vụ việc:
Là tổ chức đợc thành lập chỉ để giải quyết một vụ kiện. Xong vụ kiện
đó thì tổ chức trọng tài phải đợc giải thể vì đã hết mục đích tồn tại . Do đó
trọng tài vụ việc không có cơ quan thờng trực.

9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề tài môn
học. Ngô Bàng Long
Ví dụ: ở Thuỵ Điển tổ chức trọng tài theo vụ việc ( ad-hoc) do các
bên đơng sự thoả thuận lập ra. Khi xảy ra tranh chấp kinh tế, mỗi bên có
quyền đề cử một trọng tài viên. Hai trọng tài viên đó lại có quyền đề xuất
một trọng tài viên thứ ba để thiết lập một nhóm trọng tài gồm ba ngời chịu
trách nhiệm giải quyết tranh chấp kinh tế.
2. Trọng tài quy chế :
Là tổ chức trọng tài hoạt động thờng xuyên, trên cơ sở một quy chế
định sẵn. Nó xét sử hết vụ kiện này đến vụ kiện khác theo quy tắc tố tụng
của nó.
Ví dụ: Trọng tài thơng mại Stonkolm đợc thành lập trên cơ sở quy
chế về trọng tài ban hành năm 1917, và năm 1949 đợc xây dựng thành một
cơ quan độc lập của phòng thơng mại Stockolm đợc tổ chức lại thành một
cơ quan trọng tài đầy đủ điều kiện có thể giải quyết cả tranh chấp kinh tế
mạng tính chất quốc tế.
Để đạt đợc một thoả thuận trọng tài, ngời ta có thể áp dụng một số
loại thủ tục tố tụng trọng tài khác nhau. Trọng tài ad-hoc và trọng tài quy
chế là hai trong số các mô hình tố tụng đó.

+ Hình thức trọng tài chính thức trọn gói là hình thức mà trong đó
tổ chức trọng tài đảm nhiệm vai trò truyền đạt mọi thông tin, th tín giữa toà
án trọng tài và các bên đơng sự, cũng nh các bên có liên quan tại mọi giai
đoạn của tiến trình tố tụng , bao gồm: việc trao đổi các văn bản trình bày,
các thông báo ấn định phiên họp của Toà để nghe các bên trình bày, hoặc
phiên họp của Toà để thông báo quyết định của Tòa đối với các bên. Hệ
thống này đợc nhiều Toà án áp dụng.
+ Điển hình cho hình thức trọng tài chính thức phần là quy định của
Phòng thơng mại quốc tế ( ICC). Toà án trọng tài của ICC chỉ định Toà án
trọng tài cũng nh địa điểm tiến hành tố tụng trọng tài nếu nh các bên không
đạt đợc sự thoả thuận về các vấn đề này. Toà cũng sẽ ấn định lệ phí trọng
tài cũng nh các phí tổn hành chính khác và quyết định của Toà đợc xem xét
kỹ lỡng, trớc khi công bố cho các bên.
Tuy nhiên, mặt dù văn phòng của ICC đã nhận đợc bản sao, sự chấp
nhận bằng văn bản của các bên đơng sự đối với quyết định của Toà án trọng
tài, phán quyết của trọng tài cũng nh mọi quyết định khác trong suất quá
trình tố tụng trọng tài sẽ tuỳ thuộc vào sự thỏa thuận của các bên trong việc
thực hiện phán quyết đó. Nếu thoả thuận này không đạt đợc thì sẽ phụ
thuộc vào sự chỉ đạo của Toà án trọng tài.
Những phân tích trên cho chúng ta thấy rằng khi thơng lợng một hợp
đồng quan trọng, nhằm lờng trớc các tranh chấp có thể phát sinh trong tơng

11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề tài môn
học. Ngô Bàng Long
lai, ngời ta có thể lựa chọn hình thức lựa chọn hình thức trọng tài chính thức
trừ khi có những lý do chính đáng để không lựa chọn hình thức này. Sở dĩ
nh vậy là vì trọng tài ad-hoc phải bàn luận đến nhiều vấn đề song kết quả
bàn luận ấy chỉ đợc dùng vào một vụ kiện mà thôi. Trong khi đó trọng tài

Đề tài môn
học. Ngô Bàng Long
dung nh đơn yêu cầu của nguyên đơn. Bị đơn có thể gửi kèm theo các tàI
liệu cần thiết khác cho trung tâm trọng tài kinh tế.
2. Lựa chọn trọng tàI viên.
Trong trờng hợp vụ tranh chấp do một hội dòng trọng tàI giảI quyết thì mỗi
bên trọn một trọng tàI viên, hai trọng tàI viên đợc các bên chọn sẽ chọn
trọng tàI viên thứ 3 làm chủ tịch hội đồng trọng tài
Trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày trọng tài viên thứ 2 đã đợc chọn, nếu hai
trọng tài viên đợc các bên chọn không chọn đợc trọng tàI viên thứ 3 thì chủ
tịch trung tâm trọng tài kinh tế chỉ định trọng tài viên thứ 3 làm chủ tịch hội
đồng trọng tàI .
Trong trờng hợp các bên có thoả thuận vụ tranh chấp do một trọng tài viên
giải quyết nhng không thoả thuận đợc việc chọn trọng tài viên nào thì trong
thời hạn 7 ngày, kể từ ngày các bên đợc thông báo về việc chọn trọng tài
viên, chủ tịch trung tâm trọng tài kinh tế chỉ định trọng tài viên để giải
quyết tranh chấp.
Trọng tài viên phảI khớc từ hoặc bị các bên yêu cầu khớc từ nếu có căn cứ
cho thấy trọng tài viên có thể không vô t trong việc giải quyết tranh chấp.
Trong trờng hợp có trọng tài viên không thể tiếp tục tham gia giải quyết
tranh chấp, thì việc chọn, chỉ định trọng tài viên khác thay thế đợc tiến hành
theo hình thức đã đợc nêu trên.
3. GiảI quyết và phán quyết trọng tài.
Trọng tài viên nghiên cứu hồ sơ và tiến hành các công việc cần thiết cho
việc giải quyết tranh chấp. Theo yêu cầu của một hoặc các bên, hoặc theo
sáng kiến của mình, trọng tài viên có thể nghe các bên trình bày ý kiến.
Trọng tài viên cũng có thể tìm hiểu sự việc từ những ngời khác với sự có
mặt của các bên hoặc sau khi đã báo cáo cho các bên biết.
Theo yêu cầu của các bên trọng tài viên có thể trng cầu giám định. Khi cần
thiết trọng tài viên có thể yêu cầu các bên cung cấp các bản giảI thích, các

Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đề tài môn
học. Ngô Bàng Long