Website: Email : Tel (: 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Trong nền kinh tế thị trường tiền luơng bị chi phối bởi quy luật cung cầu thị
trường lao động việc tìm kiếm biện pháp để đảm bảo mức tiền lương thoả đáng cho
người lao động là mối quan tâm từ lâu của chính phủ và các tổ chức quốc tế về lao
động
Một mức tiền lương hợp lý có vai trò quan trọng tạo động lực làm việc nâng cao
năng suất lao động phát triển sản xuất thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
Mặt khác mức tiền luơng hợp lí phải đảm bảo cho con người chủ thể của lao
động sống đầy đủ về vật chất và tinh thần , duy trì chất lượng nguồn lao động
Tiền lương tối thiểu được lấy làm cơ sở để tính mức tiền lương cho các loại lao
động khác , tiền lương tối thiểu do nhà nước quy địnhvà có vai trò quan trọng trọng
đến đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực . Việt Nam từ năm 1993 đến nay đã thực
hiện 7 lần cải cách tiền lưong tối thiểu và tiếp tục đổi mới tiền lương tối thiểu đến
năm 2010 đạt mục tiêu thống nhất mức lưong tối thiểu chung . Trong quá trình cải
cách tiền lương tối thiểu sẽ có sự tác động qua lại giữa các yếu tố của thị trường lao
động và mức lương tối thiểu .Vì vậy mục tiêu nghiên cứu đề tài này là “ tiền lương
tối thiểu tác động đén cung cầu lao động Việt Nam ’’.Trong quá trình nghiên cứu
được sự hướng dẫn của thầy cô giáo và tham khảo các tài liệu sách báo tạp chí , bài
viết đã đưa ra cơ sở lí luận về tiền lương tối thiểu trong nền kinh tế thị trường cũng
như ảnh hưởng của tiền lương tối thiểu trong nền kinh tế thị trường đến giá cả , thất
nghiệp,tiền lưong và tăng trưởng kinh tế . Mặt khác bài viết còn nêu lên thực trạng
tiền lương Việt Nam từ đó đưa ra phương hướng cải cách tiền lương tối thiểu trong
trong những năm tiếp theo
Đề tài: Tiền lương tối thiểu và tác động của nó đến cung cầu thị trường lao
động
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Chương 1: Cơ sở lý luận về tiền lương tối thiểu trong nền
kinh tế thị trường
1. Tổng quan về thị trường lao động

động,vì vậy các doanh nghiệp thành lập và hình thành sang kiến kinh doanh khi mà
thị trường lao động hoạt động hiệu quả công bằng .Một thị trường lao động hoạt
động hiệu quả và công bằng khi nó đạt được các mục tiêu việc làm đầy đủ cho luợng
người lao động trong độ tuổi lao động có khả năng lao động , việc làm có năng suất
tức người sử dụng lao động có những biện pháp sử dụng sức lao động hợp lí khuyến
khích người lao động không ngừng tăng năng suất lao động cao ,và việc làm nhân
văn tức là người lao động khi tham gia thị trường lao động được nhà nước ,luật pháp
bảo vệ quyền lợi thong qua bộ luật về lao động , chính sách lao động ,chính sách tiền
lương,tiền lương tối thiểu , hợp đồng lao động …Để làm tốt mục tiêu trên thì thị
trường lao động cần thực hiện tốt các chức năng sau đây
Thị trường lao động đảm bảo phân bổ nguồn lực có hiệu quả bảo đảm mọi
người tìm được việc nhanh chóng phù hợp với kiến thức kĩ năng kinh nghiệm năng
lực của từng người .
Thị trường lao động đảm bảo phân phối thu nhập công bằng gắn tiền lương với
kết quả công việc và hiệu quả kinh doanh , người lao động được trả đúng với gía trị
mình cống hiến tức tốc độ tăng năng suất lao động phải lớn hơn tốc độ tăng tiền
lương hợp lý
Thị trường lao động là nơi phân tán rủi ro nhà nước có hệ thống chính sách bảo
vệ người thất nghiệp hạn chế tối thiểu việc mất thu nhập ,tạo điều kiện cho người thất
nghiệp có thể tim việc làm nhanh chóng
Thực hiện được ba chức năng trên sẽ trực tiếp tăng tổng sản phẩm xã hội tăng
thu nhập của cá nhân người lao động thoả mãn nhu cầu xã hội thưc hiện ổn định xã
hội gắn với tăng trưỏng kinh tế
1.3. Các yếu tố của thị trường lao động và sự hình thành giá cả sức lao động
1.3.1. Cung lao động
Cung lao động là lượng lao động mà người làm thuê có thể chấp nhận được ở
mỗi mức giá nhất định .Khi xem xét trên phạm vi nền kinh tế cung lao động chịu tác
động của nhiều yếu tố như : quy mô dân số , tỷ lệ tham gia lực lượng lao động .
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368

Trên thị trường lao động cầu lao động là lượng lao động mà người sử có thể
thuê ở mỗi mức giá chấp nhận được . Trong nền kinh tế quốc dân cầu lao động phụ
thuộc : trình độ phát triển kinh tế xã hội , vốn đầu tư , chính sách của nhà nước .Cầu
lao động xét ở góc độ doanh nghiệp , hay trên thị trường thì phụ thuộc vào mức tiền
công ,mức tiền công càng cao thì lượng đầu tư mua sức lao động không đổi lao động
có thể thu hút càng ít .Ngoài ra còn để đảm bảo cầu lao động thực tế của doanh
nghiệp chủ doanh nghiệp có thể tăng vốn đầu tư mua sức lao động .Như vậy cầu lao
động trên thị trường phụ thuộc vào gía cả hàng hóa sức lao động và vốn đầu tư mua
sắm hàng hoá sức lao động .
Khi tiền công giảm từ t2 xuống T1 lao động tăng lên l1 với đường cầu d1 và l2
với đường d2 và l2>l1 thể hiện khi kinh tế xã hội ngày càng phát triển đường cầu lao
động ngày càng giảm nhu cầu lượng lao động giảm , giá cả sức lao động ngày càng
tăng lên .
Trong trừơng hợp giá cả sức lao động tăng mạnh mẽ để giảm bớt chi phí đầu tư
hàng hóa sức lao động giảm cầu lao động , các chủ doanh nghiệp có thể dùng các
biện pháp thay thế như tăng vốn đầu tư trang bị đổi mới công nghệ , đổi mới máy
móc thiết bị tăng năng suất lao động
1.3.3. Giá cả sức lao động
Cũng như bất kỳ hàng hoá khác hàng hoá sức lao động cung rất đa dạng với
chất lượng khác nhau . Chất lượng hàng hoá sức lao động biểu hiện ở trình độ
chuyên môn kỹ thuật của người lao động . Do đó mức cung cầu của các loại hàng hoá
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
sức lao động rất khác nhau nên giá cả sức lao động của hàng hoá khác nhau là khác
nhau .
Gía cả hàng hóa là biểu hiện bằng tiền của gía trị hàng hoá sức lao động . Gía trị
hàng hoá sức lao động là do tư liệu sinh hoạt mà sức lao động cần có để sản xuất ,
duy trì phát triển , quyết định .Số tiền chi trả cho những tư liệu sinh hoạt ấy tạo thành
giá cả hàng hoá hàng hoá sức lao động . Gía cả sức lao động được biểu hiện tiền
công của người làm thuê

Trình độ doanh nghiệp , sự phát triển doanh nghiệp mạnh mức tiền công lớn
sẽ th hẹp sự khác biệt về tiền công giữa các loại hình doanh nghiệp .Mặt khác phương
thức phân chia lợị nhuận trong doanh nghiệp cũng ảnh hưởng đến thu nhập của
người lao động từ đó chi phối tiền lương tiền lương của các doanh nghiệp trong khu
vực khác.
Nguồn thu của ngân sách nhà nước và phương thức sử dụng ngân sách của
chính phủ ảnh hưởng đến quy mô tổng quỹ lương , mức tiền lương tối thiểu , hệ
thống thang lương bảng lương từ đó ảnh hưởng ảnh hưởng đến mức lương của đối
tượng hưởng từ ngân sách nhà nước đến các đối tượng ở khu vực khác
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Các chính sách phúc lợi xã hội tạo nên sự biến chuyển về chất lượng lực lựợng
lao động , cơ cấu lao động,tạo ra sự thay đổi mức lương . Các chính phúc lợi điều
chỉnh mức tiền lương theo hướng tích cực không ngừng nâng cao mức sống của
người lao động .
2.2 Vai trò của tiền lương
Tiền lương là thước đo giá trị sức lao động ,là gía cả sức lao động . Do vậy
tiền lương được dùng làm căn cứ xác định mức tiền công cho các loại lao động , xác
định đơn gía trả lương , cơ sở điều chỉnh giá cả sức lao động khi giá cả tư liệu sinh
hoạt thay đổi
Tiền lương có vai trò tái sản xuất sức lao động : Trong quá trình lao động , sức
lao động bị tiêu hao tiền lương bù đắp phần hao phí sức lao động tiêu hao đó và mở
rộng tái sản xuất sức lao động .Vì vậy các yếu tố cấu thành tiền lương phải đảm bảo
không ngừng nâng cao vật chất tinh thần cho người lao động và gia đình họ
Tiền lương còn kích thích tạo động lực cho người lao động . Khi người lao
động làm việc hiệu quả cao hơn thì phải được trả công cao hơn .Tiền lương phải
khuyến khích người lao động nâng cao năng suất lao động , phát huy sáng kiến khi
đó người lao động sẽ đạt được mục tiêu của mình là có một mức lương cao đồng
thời mục tiêu chung của doanh nghiệp cũng đạt đến đó là nâng cao năng suất lao
động và thu lợi nhuận .

chức , tham gia hoà giải ,giải quyết tranh chấp về tiền lương .
3. Tiền lương tối thiều và tác động của nó đến cung cầu thị trường lao động
3.1. Khái niệm tiền lương tối thiểu
Theo điều 56: Bộ luật Lao động nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam:
“Mức lương tối thiểu được ổn định theo giá cả sinh hoạt bảo đảm cho người lao
động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường bù đắp sức
lao động giản đơn và một phần tích lũy tái sản xuất mở rộng và được dùng làm căn
cứ để tính mức lương các loại lao động. khác”.
Theo cách hiểu trên thì “Mức lương tối thiều là số lương tiền dùng để trả cho
người lao động làm những công việc giản đơn nhất trong xã hội trong điều kiện làm
việc bình thường chưa qua đào tạo nghề. Đó là số tiền có thể đảm bảo cho người lao
động có thể mua được các tư liệu sinh hoạt tư liệu trên dùng thiết yếu cho tái sản xuất
lao động cá nhân và giành một phần bảo hiểm tuổi già và nuôi con.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Tiền lương tối thiểu phải đảm bảo những yêu cầu:
Đảm bảo đời sống tối thiểu cho người lao động. Mặt khác, tiền lương tối thiểu
phải tính đúng, tính đủ đảm bảo an toàn cho những người làm công ăn lương trong xã
hội. Không phân biệt thành phần kinh tế, khu vực kinh tế tiền lương tối thiểu phải
được xét trong mối quan hệ phù hợp giữa tiền lương tối thiếu, trung bình, tối đa.
Tiền lương tối thiểu phải tác động đến mức tiền công trên thị trường sức lao
động, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tính đầu vào và hoạt động có hiệu quả góp
phần điều hòa sự phân bố lao động, đầu tư hợp lý giữa các vùng, ngành tạo điều kiện
mở rộng môi trường đầu tư và hội nhập quốc tê.
Như vậy, tiền lương tối thiểu phải được nhà nước thông qua hay nói cách khác
nó mang tính chất pháp lý, nó đóng vai trò là công cụ điều tiết của nhà nước trên
phạm vi xã hội, vùng lãnh thổ, ngành và mối quan hệ ràng buộc kinh tế trong khi sử
dụng lao động và tăng cường trách nhiệm các bên trong quản lý sử dụng lao động.
Tiền lương tối thiểu luôn biến đổi phù hợp vói tình hình kinh tế xã hội chính trị
của mỗi quốc gia. Tạo điều kiện mở rộng giao lưu lao động giữa các vùng lãnh thổ

+ Tiền lương tối thiểu được tính tương ứng với nhu cầu tiêu dùng ở mức tối
thiều.
+ Tiền lương tối thiểu được tính tương ứng với giá cả tư liệu sinh hoạt chủ yếu
ở vùng có mức giá trung bình.
3.4. Phương pháp xác định tiền lương tối thiểu:
Mức tiền lương tối thiểu là mức sàn thấp nhất trả cho lao động làm công ăn
lương trong nền kinh tế thị trường. Do vậy, cần tiếp cận theo nhiều phương pháp
khác nhau đó là: nhu cầu, mức sống tối thiểu của người lao động, Mức lương trung
bình trên thị trường, khả năng của nền kinh tế.
Việc xác định mức lương tối thiểu trung trong nền kinh tế thị trường là rất phức
tạp đảm bảo tái sản xuất sức lao động cho người lao động phù hợp với khả năng chi
trả tiền lương của người sử dụng lao động nhằm thúc đẩy thị trường lao động phát
triển. Ở nước ta từ năm 1993 đến nay khi cải cách tiền lương theo yêu cầu kinh tế thị
trường đã sử dụng 4 phương pháp tiếp cận xác định tiền lương tối thiều như sau:
+ Phương pháp 1: Xác định từ mức sống thiết yếu theo nhu cầu thiết yếu của
người lao động có nuôi con (nhu cầu tối thiểu)
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phương pháp này được xác định trên cơ sở hệ thống nhu cầu tối thiểu chi cho
ăn uống và hệ thống nhu cầu xã hội khác của người lao động hòa nhập vào thị trường
lao động. Kết quả của phương pháp này phụ thuộc vào việc xác định rõ hàng hóa
lương thực thực phẩm hệ số nuôi con, tỷ lệ cho ăn uống và chi cho nhu cầu xã hội
khác của gia đình người lao động.
+ Phương pháp 2: xác định từ điều tra mức chi trả tiền lương đối với lao động
giản đơn trên thị trường lao động
Phương pháp này được xác định trên cơ sở thống kê các mức lương thấp nhất
Chính phủ áp dụng cho các đối tượng hưởng lương khác nhau và tính bình quân các
mức lương thấp nhất thực trả trên thị trường lao động. Kết quả của phương pháp này
dựa vào mẫu và các tiêu chí điều tra tiền lương thực trả thấp nhất trên thị trường lao
động.

Mức lương tối thiểu ngành được xác định theo 3 yếu tố: chất lượng điều kiện
lao động theo yêu cầu của ngành, quan hệ cung cầu của ngành, các yếu tố về vị trí vai
trò mức độ hấp dẫn của ngành.
3.5. Điều chỉnh mức lương tối thiểu
3.5.1. Các vấn đề cần xem xét khi điều chỉnh tiền lương tối thiểu
Để đảm bảo giá trị thực tế của tiền lương tối thiểu khi xem xét các yếu tố quyết
định điều chỉnh tiền lương tối thiểu cần chú trọng đến các chỉ tiêu sau:
+ Chỉ số tăng giá cả sinh hoạt của một cửa hàng hóa tính tiền lương tối thiểu
+ Mức độ tăng trưởng của nền kinh tế và thu nhập cá nhân thực tế.
Ngược điều chỉnh lương tối thiểu tác động các vấn đề kinh tế xã hội như: mức
tiền lương trên thị trường, tác động về hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp và lợi
nhuận doanh nghiệp, tác động đến phân phối thu nhập và tác động đến các biến số vĩ
mô của nền kinh tế: như tăng trưởng kinh tế, tổng cầu việc làm và thất nghiệp lạm
phát các vấn đề xã hội.
Chính vì vậy: Phương pháp chủ đạo để tính tiền lương tối thiểu là dựa vào hệ
thống nhu cầu của người lao động và gia đình họ. Tiền lương tối thiểu cần bảo đảm
mức chi phí tối thiểu để người lao động và gia đình họ có thể sinh sống tái sản xuất
sức lao động. Cần khắc phục tình trạng tiền lương tối thiểu luôn thấp hơn so với nhu
cầu tối thiểu của người lao động và gia đình họ.
Mức tiền lương tối thiểu cần điều chỉnh định kỳ dựa vào các yếu tố sau:
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
+ Chỉ số giá sinh hoạt (CPI): Tiền lương tối thiểu cần điều chỉnh theo hệ số tăng
giá sinh hoạt, bảo đảm sức mua thực tế. Theo dự kiến, thời kỳ 2007 – 2016 mức tăng
chỉ số giá sinh hoạt khoảng 7-8% do vậy tiền lương tối thiểu cần tăng 7-8%/năm.
+ Mức tắc GDP: Mức lương tối thiểu cần điều chỉnh theo mức tăng GDP để
đảm bảo sự chia sẻ của người lao động đối với các thành tựu phát triển kinh tế kết
quả hồi qui giữa GDP và tiền lương tối thiểu của 123 nước trong thời kỳ qua cho thấy
GDP tăng 1% tiền lương tối thiểu thực tế tăng 0,913%. Như vậy nếu trong thời kỳ
2007 – 2010 nếu GDP tăng 8% thì tiền lương tối thiểu tăng 7-8%.