MỤC LỤC
TRANG
LỜI MỞ ĐẦU 1
PHẦN NỘI DUNG 1
I. Khái quát chung về cấp dưỡng 1
1. Khái niệm cấp dưỡng 1
2. Đặc điểm của cấp dưỡng 1
II. Vấn đề cấp dưỡng một lần theo pháp luật hôn nhân và gia đình
hiện hành
2
1. Cơ sở phát sinh, chấm dứt quyền và nghĩa vụ cấp dưỡng một lần 2
2. Vấn đề cấp dưỡng một lần theo pháp luật hôn nhân và gia đình
hiện hành
4
3. Mục đích, ý nghĩa của việc cấp dưỡng một lần 7
4. Ưu, nhược điểm của chế định cấp dưỡng một lần được ghi nhận
trong Luật hôn nhân và gia đình hiện hành
8
III. Phương hướng hoàn thiện pháp luật hôn nhân và gia đình về
vấn đề cấp dưỡng một lần
9
KẾT LUẬN 10
LỜI MỞ ĐẦU
Quan hệ giữa các thành viên trong gia đình hình thành từ quan hệ hôn nhân,
huyết thống hoặc nuôi dưỡng. Xuất phát từ những quan hệ đó, mà giữa các thành
viên trong gia đình có sự gắn bó chặt chẽ, sâu sắc về tình cảm và trách nhiệm đối
với nhau. Chăm sóc, nuôi dưỡng lẫn nhau vừa là quyền vừa là trách nhiệm của các
thành viên trong gia đình. Tuy nhiên trong gia đình không phải lúc nào nghĩa vụ
nuôi dưỡng cũng thực hiện được và để đảm bảo cuộc sống bình thường của người
được nuôi dưỡng thì nghĩa vụ cấp dưỡng được đặt ra. Thông thường, nghĩa vụ cấp
dưỡng được thực hiện theo định kỳ. Trong trường hợp đặc biệt, nếu người có nghĩa

Nghĩa vụ cấp dưỡng phát sinh dựa trên quan hệ huyết thống và quan hệ hôn nhân
xuất phát từ sự đoàn kết, đùm bọc, thương yêu lẫn nhau trong đời sống gia đình giữa
những người thân thuộc gần. Vì vậy nghĩa vụ cấp dưỡng một lần phát sinh giữa cha
mẹ và con, giữa anh chị em với nhau, giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu, giữa
vợ và chồng.
Sự tồn tại của các quan hệ thân thuộc hoặc quan hệ vật chất là điều kiện cần cho
việc xác lập quyền yêu cầu cấp dưỡng. Quyền này chỉ được xác lập một cách hoàn
hảo một khi có các điều kiện đủ liên quan đến tình trạng kinh tế của người yêu cầu
cấp dưỡng và của người có nghĩa vụ cấp dưỡng.
- Tình trạng kinh tế của người yêu cầu cấp dưỡng một lần.
Không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình. Ở góc độ luật
Hôn nhân và Gia đình, không có khả năng lao động được hiểu theo nghĩa: tình trạng
của người đã làm tất cả những gì có thể được trong phạm vi sức lực, trí lực, kĩ năng
của mình mà vẫn không thể có được thu nhập cần thiết cho mình và cho cuộc sống
của gia đình mình.
3
Còn vấn đề tài sản, không nhất thiết yêu cầu người cấp dưỡng phải hoàn toàn
không có tài sản. Người yêu cầu cấp dưỡng một lần có thể có tài sản gốc, nhưng
không sinh lợi hoặc có sinh lợi và đã được khai thác theo khả năng của chủ sở hữu
nhưng không đủ để đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của gia đình mình. Người có yêu
cầu cấp dưỡng cũng có thể có thu nhập thường xuyên hay không thường xuyên do
lao động, thậm chí có hưởng trợ cấp (mất sức, thương tật…) và đã huy động tất cả
các nguồn thu nhập của mình mà vẫn không thoả mãn được các yêu cầu chi tiêu tối
thiểu cho cuộc sống hàng ngày của mình và của gia đình mình.
- Tình trạng của người được yêu cầu cấp dưỡng một lần.
Có khả năng và điều kiện cấp dưỡng : Nghị định số 70 đã dẫn, điều 16 khoản 1
quy định rằng: người có khả năng thực tế để thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng được quy
định tại các điều 51, 52, 53 của luật Hôn nhân và Gia đình là người có thu nhập
thường xuyên nhưng còn tài sản sau khi đã trừ đi chi phí thông thường cần thiết cho
cuộc sống của người đó.

Về phương thức thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng, Điều 54 Luật hôn nhân và gia
đình năm 2000 quy định như sau: “Việc cấp dưỡng có thể được thực hiện định kì
hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm hoặc một lần”. Trước đây, trong Nghị
quyết số 01/NQ – HĐTP ngày 20/11/1988 hướng dẫn áp dụng một số quy định của
Luật hôn nhân và gia đình có quy định: “Nếu người nuôi con và người có nghĩa vụ
đóng góp phí tổn nuôi con có khả năng thì tòa án có thể quyết định giao ngay một
lần số tiền hoặc tài sản đóng góp nuôi con. Mặc dù số tiền đóng góp nuôi con có thể
được giao một lần nhưng nếu sau đó hoàn cảnh thay đổi, người được giao nuôi con
vẫn có quyền yêu cầu án xét lại mức đóng góp phí tổn nuôi con”.
Trong những trường hợp đặc biệt, nếu người có nghĩa vụ cấp dưỡng có khả năng
thực tế và người được cấp dưỡng cũng đồng ý thì xin cấp dưỡng có thể một lần.
Nghị định 70/2001 của Chính phủ có nêu rõ những trường hợp được áp dụng việc
5