Tiểu luận: Công tác tiếp dân
lời nói đầu
Khiếu nại, tố cáo là một hiện tợng xã hội, đợc nảy sinh và tồn tại khách
quan cùng với sự xuất hiện và phát triển của Nhà nớc.
Trong quá trình hoạt động thực tiễn, trong mối quan hệ giữa công dân
với cơ quan Nhà nớc, tổ chức xã hội; giữa công dân với công dân, khi phát
hiện có quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật gây thiệt hại
hoặc đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích Nhà nớc, quyền, lợi ích hợp pháp của tập
thể, cá nhân, thì công dân có quyền khiếu nại hoặc tố cáo với cơ quan Nhà n-
ớc, với ngời có thẩm quyền để đợc xem xét, giải quyết.
Thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo của mình công dân có thể gửi đơn th
khiếu nại, tố cáo đến cơ quan Nhà nớc, ngời có thẩm quyền hoặc trực tiếp đến
nơi tiếp dân của cơ quan Nhà nớc để thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo và yêu cầu
giải quyết.
Để giúp cho bạn đọc tham khảo thêm về mục đích ý nghĩa, nội dung và
các giải pháp về công tác tiếp công dân, tôi xin mạnh dạn đề cập đến một số
vấn đề thông qua tiểu luận Nội dung, thực trạng và giải pháp tiếp công dân .
Tuy nhiên, do điều kiện về thời gian học tập, thời gian nghiên cứu cha
đợc nhiều, nguồn tài liệu và thực tiễn công tác còn hạn chế nên trong quá trình
soạn thảo tiểu luận chắc không tránh khỏi những tồn tại, khiếm khuyết nhất
định. Tôi rất mong nhận đợc sự góp ý chân thành của bạn đọc, để từng bớc sửa
chữa, bổ xung cho tiểu luận đợc đầy đủ, có chất lợng hơn.
1
Tiểu luận: Công tác tiếp dân
I. Quan niệm về tiếp công dân.
Trong lịch sử loài ngời; ở mỗi chế độ đều có mỗi quan niệm về việc tiếp
công dân khác nhau. Riêng trong lịch sử dựng nớc và giữ nớc của dân tộc ta,
dới chế độ xã hội chủ nghĩa Đảng và Nhà nớc luôn luôn có quan niệm đúng
đắn về việc tiếp công dân. Xem việc tiếp công dân là bớc đầu giải quyết khiếu
nại; tố cáo của công dân trong hoạt động quản lý Nhà nớc và bảo vệ lợi ích
của Nhà nớc, quyền, lợi ích hợp pháp của tập thể, của nhân dân. Quan niệm

kịp thời chấn chỉnh, bổ sung, sửa đổi hoặc huỷ bỏ các nội dung không còn phù
hợp. Đồng thời Đảng và Nhà nớc nắm đợc tình hình thực hiện chính sách,
pháp luật của Nhà nớc ở các địa phơng, nắm đợc phẩm chất, năng lực của cán
bộ, công chức. Qua đó để nâng cao, hoàn thiện công tác lãnh đạo, chỉ đạo,
điều hành, quản lý trong tổ chức Đảng và cơ quan Nhà nớc.
3. Quan niệm tiếp công dân là bớc đầu giải quyết khiếu nại, tố cáo
của công dân .
Tiếp công dân là một khâu rất quan trọng đầu tiên trong quá trình giải
quyết khiếu nại, tố cáo, góp phần nâng cao chất lợng, hiệu quả của công tác
giải quyết khiếu nại, tố cáo. Vì công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo ở các cấp,
các ngành luôn luôn dựa vào dân để nhân dân cung cấp những thông tin cần
thiết phục vụ cho việc giải quyết phù hợp với thực tiễn hoạt động của địa ph-
ơng, đơn vị.
Thực tiễn cho thấy, nếu tổ chức tốt công tác tiếp dân; tiếp dân có hiệu
quả thì hạn chế rất nhiều đến việc công dân khiếu nại tố cáo tiếp theo. Nếu
trong tiếp dân các cơ quan Nhà nớc, tổ chức xã hội, ngời có thẩm quyền
không quan tâm giải quyết thoả đáng các khiếu nại tố cáo, thỉnh cầu của dân,
thì dân vẫn khiếu kiện tiếp và khiếu kiện vợt cấp.
Tóm lại, công tác tiếp dân của các ngành, các cấp là một việc làm vô
cùng quan trọng, có một ý nghĩa vô cùng sâu sắc. Nó vừa thể hiện rõ quan
điểm Lấy dân làm gốc của Đảng và Nhà nớc ta, vừa giúp cho cơ quan Nhà
nớc giải quyết có hiệu quả các khiếu nại, tố cáo của công dân, đồng thời giúp
3
Tiểu luận: Công tác tiếp dân
cho Nhà nớc nắm đợc tình hình thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nớc ở
các địa phơng từ đó hoạch định một cách chính xác chiến lợc phát triển kinh
tế xã hội, an ninh quốc phòng của đất nớc. Tạo dựng cho nhân dân thực
hiện quyền dân chủ thực sự, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân trong mọi
lĩnh vực.
Với mục đích, ý nghĩa sâu sắc nh vậy, nên Đảng và Nhà nớc ta rất coi

thời giúp cho các cơ quan t pháp nắm bắt kịp thời những thông tin để phục vụ
cho công tác hoạt động t pháp của mình.
c. Tiếp công dân của cơ quan hành pháp.
Cơ quan hành pháp là cơ quan chấp hành, làm nhiệm vụ quản lý, điều
hành hoạt động của Nhà nớc và xã hội. Bao gồm Chính phủ, các Bộ, UBND
các cấp làm nhiệm vụ điều hành công việc của Nhà nớc.
Các cơ quan này tiếp dân nhằm tiếp nhận các khiếu nại, tố cáo, kiến
nghị, phản ánh của công dân diễn ra hàng ngày thuộc lĩnh vực hành chính Nhà
nớc. Thông qua tiếp dân để kịp thời phát hiện những mâu thuẫn, thu thập
những thông tin cần thiết, giúp cho việc tháo gỡ các vớng mắc trong quản lý,
giải quyết kịp thời những yêu cầu trong hoạt động của cơ quan Nhà nớc các
cấp, các ngành. Đồng thời giải quyết kịp thời các kiến nghị, phản ánh, khiếu
nại, tố cáo của công dân thuộc thẩm quyền quản lý.
d. Tiếp công dân của các đoàn thể tổ chức xã hội.
Các cơ quan này bao gồm: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội liên hiệp
phụ nữ Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Liên đoàn lao
động Việt Nam.
Các cơ quan đoàn thể tổ chức xã hội tiếp công dân nhằm mục đích giải
quyết mối quan hệ giữa các thành viên trong đoàn thể, tổ chức đó, hoặc t vấn
cho các cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.
2. Tiếp công dân theo tính chất, nội dung vụ việc.
5
Tiểu luận: Công tác tiếp dân
Các cơ quan Nhà nớc có trách nhiệm tiếp công dân, dù có tổ chức bằng
hình thức nào đi nữa cũng phải căn cứ vào tính chất, nội dung của sự việc để
tiếp. Cụ thể:
- Tiếp công dân đến thỉnh cầu: Tức là công dân đến để đề đạt tâm t,
nguyện vọng của cá nhân mình với cơ quan Nhà nớc.
- Tiếp công dân đến khiếu nại: Là công dân đến cơ quan Nhà nớc có
thẩm quyền khiếu nại hành vi hành chính, quyết định hành chính của cơ quan

quyết thuộc thẩm quyền và nói rõ thời hạn giải quyết, cơ quan giải quyết, ngời
cần liên hệ để biết kết quả đối với những vụ việc cha có cơ sở trả lời mà cần
phải xem xét, thẩm tra, xác minh. Đồng thời tổ chức, quản lý nơi tiếp công
dân của cơ quan, tổ chức mình.
2. Quyền và nghĩa vụ của công dân tại nơi tiếp công dân.
Khi đến thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo tại nơi tiếp dân của cơ quan Nhà n-
ớc, công dân có những quyền và nghĩa vụ cơ bản sau:
- Xuất trình giấy tờ tuỳ thân, tuân thủ nội quy nơi tiếp dân, thực hiện sự
hớng dẫn của ngời tiếp công dân.
- Trình bày trung thực sự việc, cung cấp tài liệu liên quan đến nội dung
khiếu nại, tố cáo, ký xác nhận nội dung đã trình bày.
- Đợc hớng dẫn, giải thích về việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo.
- Cử đại diện để trình bày với ngời tiếp công dân trong trờng hợp có
nhiều ngời khiếu nại, tố cáo về cùng một nội dung, một yêu cầu.
- Đợc khiếu nại, tố cáo về những hành vi sai trái, cản trở, gây phiền hà,
sách nhiễu của ngời tiếp công dân.
IV. Thực trạng công tác tiếp dân ở tỉnh Quảng Bình.
1. Tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân.
7
Tiểu luận: Công tác tiếp dân
Thực tiễn trong những năm qua, tình hình khiếu nại, tố cáo của công
dân ở tỉnh Quảng Bình tơng đối ổn định. Lợng đơn th khiếu nại, tố cáo và số l-
ợt công dân đến cơ quan Nhà nớc thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo có chiều hớng
giảm.
Những vụ việc phức tạp, kéo dài đã đợc giải quyết ổn định. Tình trạng
công dân lập thành đoàn kéo đến nơi tiếp dân của cơ quan Nhà nớc để khiếu
nại, tố cáo có tính chất bức xúc, căng thẳng cha xảy ra.
Nội dung khiếu nại, tố cáo của công dân tập trung vào các lĩnh vực nh:
khiếu nại về đất đai, khiếu nại về chính sách xã hội, khiếu nại về đền bù thiệt
hại do giải phóng mặt bằng . Tố cáo hành vi tham nhũng, làm trái nguyên tắc

trả lời cho công dân và báo cáo với UBND tỉnh và các ngành có quyền quản lý
theo quy định của pháp luật.
b. Tình hình tiếp công dân ở các huyện thành phố và một số sở ngành.
Hầu hết ở các huyện, thành phố và một số sở ngành đều có phòng tiếp
dân, bố trí tại trụ sở làm việc của đơn vị. Tại phòng tiếp dân có niêm yết lịch
tiếp dân, nội quy tiếp công dân. Lãnh đạo HĐND huyện, UBND huyện, thủ tr-
ởng các sở ngành tổ chức tiếp dân định kỳ mỗi tháng 2 lần, có sự tham gia của
thanh tra và các phòng ban liên quan. UBND huyện, các sở, ngành, giao cho
thanh tra phối hợp với văn phòng quản lý sổ tiếp công dân, theo dõi và tham
mu cho lãnh đạo xử lý trong công tác tiếp dân, tiếp dân hàng ngày khi có dân
đến khiếu nại, tố cáo.
Trong tiếp dân lãnh đạo và cán bộ tiếp công dân cũng thực hiện đầy đủ
trách nhiệm của mình theo quy định.
2.2. Một số tồn tại, thiếu sót trong tiếp công dân.
Mặc dù các cấp, các ngành ở tỉnh Quảng Bình đã có nhiều cố gắng,
công tác tiếp dân có nhiều chuyển biến tích cực, nhng trong quá trình tổ chức
9
Tiểu luận: Công tác tiếp dân
thực hiện vẫn còn gặp phải một số khó khăn nhất định và còn có những mặt
tồn tại thiếu sót, đó là:
+ Lãnh đạo ở một số huyện và một số sở cha thật quan tâm và coi trọng
công tác tiếp dân, nên trong việc tổ chức, thực hiện tiếp dân còn mang tính
hình thức, đối phó. Cụ thể nh:
- Tuy có bố trí phòng tiếp dân, nhng cha đảm bảo thuận tiện, cơ sở vật
chất thiếu thốn hạn chế đến kết quả tiếp công dân.
- Có lịch tiếp công dân định kỳ của lãnh đạo, nhng thực tế lãnh đạo
không tiếp hoặc có tiếp nhng không đầy đủ.
+ Trình độ, năng lực của cán bộ tiếp công dân ở một số nơi cha đáp ứng
với yêu cầu của công việc.
+ Nhiều vụ việc sau tiếp dân lãnh đạo tỉnh giao trách nhiệm cho các

quyền và nghĩa vụ của công dân và trách nhiệm của cán bộ tiếp công dân, ghi
rõ thời gian tiếp công dân, chức vụ ngời tiếp công dân và có văn bản pháp luật
liên quan đến khiếu nại, tố cáo để cho dân biết, phục vụ cho việc thực hiện
quyền và nghĩa vụ của mình trong tiếp dân và khiếu nại, tố cáo.
4. ở nơi tiếp công dân, cán bộ tiếp công dân phải có trình độ nghiệp vụ
giỏi, phẩm chất đạo đức tốt, có kiến thức về tâm lý xã hội và am hiểu pháp
luật, biết cách ứng xử, giao tiếp với công dân. Thực hiện việc tiếp dân phải bảo
đảm các nguyên tắc nh: Tôn trọng quyền khiếu nại, tố cáo của công dân;
khách quan, công khai, dân chủ; thận trọng; Đồng thời biết tóm tắt, nhận định
sự việc một cách chính xác, xử lý các tình huống linh hoạt.
11
Tiểu luận: Công tác tiếp dân
5. Các cơ quan Nhà nớc tuỳ theo tình hình của đơn vị để tổ chức lực l-
ợng thanh tra nói chung và lực lợng làm công tác tiếp dân nói riêng một cách
hợp lý. Nhằm giúp cho lãnh đạo tiếp dân có hiệu quả cao. Đồng thời phải có
biện pháp trả lời; giải quyết kịp thời các thỉnh cầu, khiếu nại, tố cáo của công
dân mà trong các buổi tiếp dân đã tiếp nhận.
6. Tăng cờng hơn nữa về công tác thanh tra trách nhiệm thủ trởng về
việc tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân ở các cấp, các
ngành. Nhằm giúp cho các cấp, các ngành có trách nhiệm cao hơn, làm tốt
hơn công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và tiếp công dân. Đặc biệt là trong
việc quản lý Nhà nớc về công tác thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo của
công dân.
7. Các cấp, các ngành, các cơ quan chức năng tăng cờng công tác tuyên
truyền, giáo dục ý thức pháp luật, phổ biến đầy đủ kịp thời; rộng rãi các chính
sách, pháp luật của Nhà nớc nói chung và pháp luật về khiếu nại, tố cáo nói
riêng trong nhân dân để cho nhân dân nắm bắt kịp thời và thực hiện tốt các
quyền và nghĩa vụ của mình.
8. Các cấp, các ngành cần thờng xuyên tổ chức sơ kết, tổng kết về công
tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong đó có công tác tiếp dân, để rút kinh