Vai trò của phụ nữ đối với phát triển kinh tế tỉnh
Thái Nguyên trong thời kì công nghiệp hóa,
hiện đại hóa Nguyễn Hải Hậu Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Luận văn Thạc sĩ ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học; Mã số: 60 22 03 08
Người hướng dẫn: PGS. TS. Nguyễn Đức Bách
Năm bảo vệ: 2014 Keywords. Chủ nghĩa xã hội khoa học; Lao động nữ; Phát triển kinh tế; Kinh tế học lao
động
Content
1. Tính cấp thiết của đề tài
Phụ nữ có vai trò quan trọng trong đông đảo những người lao động của xã hội. Phụ nữ
luôn thể hiện vai trò của mình trong các lĩnh vực đời sống xã hội, họ không chỉ sản xuất ra của
cải vật chất mà còn là lực lượng xã hội sáng tạo nhiều sản phẩm tinh thần và góp phần rất lớn tái
sản xuất ra con người để duy trì và phát triển xã hội. Đối với phụ nữ, dường như vai trò, chức
phận của họ xưa nay vẫn vậy. Trong gia đình, phụ nữ như là “nội tướng” - sinh con, nuôi dạy
con, tổ chức cuộc sống, “giữ lửa” gia đình… Đối với xã hội, khi đất nước bị xâm lăng, người
phụ nữ tiễn chồng con ra trận, ở lại hậu phương sản xuất nuôi quân. Và đến lượt mình, cũng lại
xông pha, cũng là đội quân tóc dài - “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”. Nhân dân ta rất biết ơn
các bà mẹ cả hai miền Nam, Bắc đã sinh đẻ và nuôi dạy những thế hệ anh hùng của nước ta.
Bước vào thời kỳ đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, phụ nữ Việt Nam
càng phải vượt qua biết bao thách thức to lớn để đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại. Phụ nữ
tham gia hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội, nhiều người được giao đảm nhiệm các vị trí
“Vai trò của phụ nữ đối với phát triển kinh tế tỉnh Thái Nguyên trong thời kỳ công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước” làm đề tài cho luận văn thạc sỹ Triết học, chuyên ngành Chủ nghĩa
xã hội khoa học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Địa vị của người phụ nữ trong các chế độ xã hội cũ, nhất là trong chủ nghĩa tư bản và con
đường giải phóng phụ nữ được các nhà kinh điển chủ Mác – Lênin tập trung nghiên cứu trong
các tác phẩm: “Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước”, “Gia đình thần
thánh”v.v Tìm hiểu về địa vị của người phụ nữ trong xã hội tư bản chủ nghĩa, C.Mác và
Ăngghen đã rất khách quan khi cho rằng: sự phát triển của công nghiệp tư bản chủ nghĩa tạo ra
những điều kiện cho phụ nữ có thể tham gia vào các công việc sản xuất xã hội, song chỉ đối với phụ
nữ vô sản mà thôi. Mặc dù vậy, đó cũng là một xu hướng tiến bộ, bởi vì đó chính là tác nhân quan
trọng góp phần từng bước làm thay đổi nhận thức của xã hội về vị trí và vai trò của phụ nữ.
Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhà nước ta ngay từ những ngày đầu cách mạng
đã quan tâm đến vấn đề này, coi việc nâng cao vị trí, vai trò của phụ nữ trong gia đình và trong
xã hội là nhiệm vụ của sự nghiệp giải phóng phụ nữ. Điều đó được thể hiện trong bài viết: “Ba
cuộc cách mạng với vấn đề giải phóng phụ nữ” (1996), “Bác Hồ với sự nghiệp giải phóng phụ
nữ”. Người viết “Phụ nữ chiếm một nửa tổng số dân, để xây dựng chủ nghĩa xã hội phải thật sự
giải phóng phụ nữ và tôn trọng quyền lợi của phụ nữ. Hiến pháp và pháp luật của nước ta đã quy
định rõ điều đó”.
Vấn đề phụ nữ và vai trò vị trí của họ được rất nhiều nhà khoa học quan tâm và nghiên
cứu. Có nhiều công trình và bài viết, các cuộc hội thảo nghiên cứu về vai trò của phụ nữ đối với
gia đình, với quê hương và đất nước đã đạt được một số kết quả nhất định.
Có thể khái quát các kết quả nghiên cứu theo các vấn đề sau:
Một là, những công trình nghiên cứu về gia đình và vai trò của người phụ nữ dưới góc độ
kinh tế:
“Vai trò của phụ nữ trong sản xuất nông nghiệp ở đồng bằng sông Cửu Long” (2002) và
“Phụ nữ Việt Nam trong chuyển đổi kinh tế”(2005)của Thái Ngọc Dư;
“Kinh tế hộ gia đình trong bước chuyển sang cơ chế thị trường ở nông thôn nước ta hiện
nay” (2001), Luận án tiến sĩ chuyên ngành kinh tế chính trị của Nguyễn Văn Ngừng;
“Thực trạng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò lao động nữ dân tộc thiểu số
của tỉnh Thái Nguyên trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước:
“Thái Nguyên - thế và lực mới trong thế kỷ XXI (2007), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia,
của Chu Viết Luân (chủ biên);
“Phát huy vai trò của công nhân Thái Nguyên trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước” (2009) của Hoàng Thị Ngân;
“Xây dựng đội ngũ công nhân tỉnh Thái nguyên đáp ứng mạnh công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước” (2012) của Liên đoàn Lao động tỉnh Thái Nguyên.
Những công trình trên đã bước đầu đưa bạn đọc làm quen với vùng đất và con người Thái
Nguyên, thấy được bức tranh toàn cảnh trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, cũng
như các huyện, thị, thành phố, các doanh nghiệp điển hình, những gương mặt mới, những nhân
tố mới trong sản xuất kinh doanh và trong các lĩnh vực khác, từ đó hình dung rõ hơn về những
bước đi sắp tới của Thái Nguyên trong tương lai.
Khi triển khai đề tài vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế ở Thái Nguyên trong thời
kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tác giả chắc chắn cần đến những nghiên cứu khoa học đã nêu
như là những tài liệu tham khảo đáng quý góp phần làm sáng tỏ các vấn đề đã đặt ra.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
3.1. Mục đích của luận vặn
Làm rõ vai trò của phụ nữ Thái Nguyên đối với phát triển kinh tế của tỉnh Thái Nguyên,
trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ đối với phát
triển kinh tế tỉnh Thái Nguyên trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
3.2. Nhiệm vụ của luận văn
Làm rõ một số “quan niệm công cụ của luận văn” về “Phụ nữ và vai trò của phụ nữ trong
sự phát triển xã hội”; về “Phát triển kinh tế trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá”.
Khảo sát và đánh giá thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế ở Thái Nguyên
giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của người phụ nữ trong phát triển kinh tế ở Thái
Nguyên giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1. Cơ sở lý luận của luận văn
Chủ nghĩa Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chính sách của Đảng và pháp
References
1. Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa VII, Chỉ thị số 37 – CT/TW, ngày 16/6/1994 về một số
vấn đề công tác cán bộ phụ nữ trong tình hình mới
2. Bộ Chính trị (24/7/2007), Nghị quyết số 11-NQ/TW về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
3. Nguyễn Trọng Chuẩn (chủ biên) (2000), Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam, lý luận
và thực tiễn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
4. Công ty cổ phần thông tin kinh tế đối ngoại, Thái Nguyên thế và lực mới trong thế kỷ XXI,
Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
5. Cổng thông tin điện tử Thái Nguyên(2012), Các khu công nghiệp Thái Nguyên: Hứa hẹn
những triển vọng mới
6. Cổng thông tin điện tử Thái Nguyên (2011), Giới thiệu chung về Thái Nguyên
7. Cổng thông tin điện tử tỉnh Thái Nguyên (2011), Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Nguyên khoá
XII, kỳ họp thứ nhất bầu các chức danh của HĐND, UBND tỉnh
8. Cổng thông tin điện tử tỉnh Thái Nguyên (2011), Kết quả thực hiện một số chỉ tiêu phát triển
kinh tế - xã hội giai đoạn 2006 - 2010 tỉnh Thái Nguyên
9. Cổng thông tin điện tử tỉnh Thái Nguyên (2011), Phiên họp thứ 05 UBND tỉnh đánh giá
nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2011, bàn thực hiện nhiệm vụ năm 2012
10. Đảng Cộng sản Việt Nam (1986), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Nhà xuất
bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
11. Đảng Cộng sản Việt Nam, (1993), Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 12/7/1993 của Bộ Chính
trị về đổi mới và tăng cường công tác vận động phụ nữ trong tình hình mới
12. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nhà xuất
bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
13. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nhà xuất
bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
14. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nhà xuất
bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
34. Liên đoàn Lao động tỉnh Thái Nguyên (2012), Báo cáo của Ban Chấp hành Liên đoàn Lao
động tỉnh Thái Nguyên khóa XIII tại đại hội XIV Công đoàn tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ 2013
- 2018
35. Liên đoàn Lao động tỉnh Thái Nguyên (2012), Báo cáo của Ban Chấp hành Liên đoàn Lao
động tỉnh Thái Nguyên khóa XIV tại Đại hội Công đoàn tỉnh Thái Nguyên
36. Luật Bình đẳng giới năm 2007
37. C. Mác – Ăngghen (1993), Toàn tập, tập 2, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
38. C. Mác – Ăngghen (1993), Toàn tập, tập 18, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
39. C. Mác – Ăngghen (1993), Toàn tập, tập 21, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội
40. Đỗ Mười (chủ biên) (1997), Về công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nhà xuất bản
Chính trị Quốc gia, Hà Nội
41. Tạp chí Quốc phòng toàn dân (2012), Phấn đấu xây dựng Thái Nguyên phát triển về kinh tế
- xã hội, vững mạnh về quốc phòng - an ninh
42. Hoàng Bá Thịnh (2010), Chính sách đối với phụ nữ nông thôn thời kỳ Công nghiệp hóa, Tạp
chí Cộng sản (816 )
43. Hoàng Bá Thịnh (2010), Chính sách đối với phụ nữ nông thôn trong quá trình đô thị hóa, công
nghiệp hóa, Tạp chí nghiên cứu gia đình và giới (1)
44. Hoàng Bá Thịnh (2005), Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trên thềm thế kỷ XXI, Nhà xuất
bản Thế giới, Hà Nội
45. Hoàng Bá Thịnh (1999), Những trở ngại của phụ nữ nông thôn khi bước vào công nghiệp hóa
nông nghiệp nông thôn, Tạp chí Nghiên cứu lý luận (3)
46. Hoàng Bá Thịnh (1999), Phát huy tiềm năng của phụ nữ trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa
nông nghiệp nông thôn, Tạp chí Nghiên cứu lý luận (8)
47. Hoàng Bá Thịnh (2005), Mấy vấn đề lao động nữ trong tác phẩm Tư Bản của C. Mác, Tạp
chí Khoa học về phụ nữ (6)
48. Hoàng Bá Thịnh (2002), Vai trò của người phụ nữ nông thôn trong công nghiệp hóa nông
nghiệp nông thôn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội
49. Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm (2003), Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nhà
xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội