Website: Email : Tel (: 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm qua, Việt Nam đã và đang tham gia tích cực vào
thương mại quốc tế. Nước ta là thành viên chính thức của ASEAN, APEC,
ASEM, đặc biệt là Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào tháng 1/2007.
Những cột mốc đó đánh dấu quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng của nền kinh
tế nước ta vào thương mại thế giới. Tự do hoá thương mại là một xu thế tất yếu
của thương mại quốc tế. Nó đem lại lợi ích cho tất cả các quốc gia tham gia. Tự
do hoá thương mại đã làm trao đổi hàng hoá tăng lên nhanh chóng và đi cùng
với nó là sự gia tăng của các vụ tranh chấp thương mại, trong đó có các vụ kiện
bán phá gía hàng hoá. Theo định nghĩa của WTO “Một sản phẩm bị coi là bán
phá giá nếu như giá xuất khẩu của sản phẩm được một nước này sang một nước
khác thấp hơn mức gía có thể so sánh được của sản phẩm tương tự được tiêu
dùng tại nước xuất khẩu. Từ năm 1995 đến 2001, trên thế giới đã có 2132 cuộc
điều tra về bán phá gía được tiến hành vào 1066 lần thuế chống bán phá giá đã
được áp dụng. Cũng trong 10 năm qua, chúng ta đã là bị đơn của 24 vụ kiện
chống bán phá giá, trong đó nổi bật là các vụ kiện chống bán phá giá dệt may,
giày mũ da, tôm, cá da trơn...
Bán phá giá là một thực tế thường gặp và không thể tránh khỏi trong thương mại
quốc tế, dù nó gây ra thiệt hại cho các ngành sản xuất và bị phạt theo thông lệ
quốc tế. Là một nước đang phát triển, hơn nữa lại là một nước chuyển đổi nền
kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường, chúng ta cần nhận
thức đầy đủ và toàn diện về vấn đề này.
Làm thế nào để tránh và giảm thiểu thiệt hại của các vụ kiện chống bán
phá giá đối với ngành da giầy Việt Nam khi xuất khẩu ra nước ngoài là yêu cầu
bức thiết đặt ra không chỉ cho ngành da giày Việt Nam. Vì vậy, tôi đã chọn đề
tài: “ Sự can thiệp của EU đối với mặt hàng giày mũ da nhập khẩu từ Việt
Nam”.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Đề án nhằm hệ thống vụ kiện của Uỷ ban châu Âu đối với ngành giày da

khiến cho mức lương công nhân ở đây cao hơn so với các nước có lợi thế về
nhân công hơn như Trung Quốc, Việt Nam. Nếu như 1 công nhân giày ở Trung
Quốc hay Việt Nam có mức lương không đến 100 USD/tháng thì một công nhân
ở Pháp hay ở Ý lại có thể đòi ít nhất mỗi tháng 2000 USD. Nhưng năng suất thì
không có gì chênh lệch, thậm chí công nhân Trung Quốc hay Việt Nam còn làm
ra nhiều sản phẩm hơn trong cùng một thời gian. Yếu tố này đẩy giá thành sản
phẩm lên cao gấp nhiều lần so với giày dép cùng loại sản xuất ở nơi khác. Hiển
nhiên thấy rõ sự yếu kém về khả năng cạnh tranh của giày châu Âu.
1.1.2. Ngành da giầy Việt Nam
Ngành công nghiệp da giày Việt Nam đã phát triển rất nhanh và được
xem là một trong những ngành công nghiệp chính đưa nền kinh tế Việt Nam
phát triển. Da giày là một trong 3 ngành đem lại kim ngạch xuất khẩu lớn nhất
hiện nay sau dầu thô và dệt may, chiếm trên 10% tổng kim ngạch xuất khẩu. Với
khoảng 240 doanh nghiệp đang hoạt động, ngành da giày đang là một ngành
xuất khẩu mũi nhọn, thu hút khoảng 500.000 lao động.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Trước khi mở cửa nền kinh tế vào những năm 1990, ngành da giày Việt Nam
chủ yếu may mũi giày để xuất sang Liên bang Xô Viết nhưng chất lượng không
cao và chủng loại ít. Khi đó ngành da giày Việt Nam phải đối mặt với cuộc
khủng hoảng gay gắt do không có nhà nhập khẩu. Nhờ chính sách cải cách của
chính phủ Việt Nam, nhiều liên doanh với các đối tác nước ngoài được thành lập
và ngành da giày bắt đầu tìm được chỗ đứng trên thị trường quốc tế. Trong giai
đoạn từ 1992 – 1997, số lượng giày dép xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường
EU tăng hơn 8 lần, trong khi đó về giá trị tăng gấp gần 33 lần. Điều này phản
ánh sự cái thiện về chất lượng sản phẩm nhằm tăng tỷ trọng các sản phẩm có giá
trị cao trong cơ cấu xuất khẩu nhằm tăng giá trị các hợp đồng với khách hàng
EU.
Hiện ngành giày da Việt Nam đứng thứ tư trong số 8 nước xuất khẩu lớn
nhất thế giới, chỉ sau Trung Quốc, Hồng Kông và Italia, thế nhưng 90 % sản

Thời gian qua, ngành da giầy Việt Nam có sự chuyển hướng trong đầu tư,
đặc biệt là các hình thức đầu tư, trong đó có gần 70% năng lực sản xuất là của
cacs doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, là các khách hàng chuyên đặt hàng
gia công trứơc đây nay đã trực tiếp đầu tư các nhà máy sản xuất tại Việt Nam.
Một số doanh nghiệp tiềm năng đã đầu tư hoàn chỉnh hệ thống tự động hoá thiết
kế, các dây chuyền sản xuất thử nghiệm phục vụ công tác ra mẫu chào hàng đáp
ứng kịp thời yêu cầu của khách hàng, các nhà nhập khẩu. Điển hình như Cty CP
giày An Lạc, Cty CP giày Thái Bình và các Cty 100% vốn nước ngoài ( Tea
Kwang Vina, Shyang Hung Cheng, Pou Yuen, Pou Chen, Biti’s HCM, Biti’s
Đồng Nai, giày Thượng Đình…)
1.1.2.1. Ngành da giày Việt Nam được hưởng các lợi thế từ bên ngoài:
• Việt Nam được EU dành cho quy chế ưu đãi GSP (ưu đãi theo hệ thống
thuế quan phổ cập khi nhập khẩu vào EU), sản phẩm nhập khẩu từ Việt
nam bán tại các nước EU có mức giá cạnh tranh (do thuế nhập khẩu thấp
hơn các nước trong khu vực). Lợi thế này các đối tác hợp tác với Việt
Nam đang hưởng lợi nhiều hơn chính các doanh nghiệp Việt Nam.
• Thị trường EU là một thị trường có quy mô rộng, có nhu cầu tiêu dùng
lớn, ổn định và ngày càng gia tăng cùng với sự gia tăng giá trị của đồng
EURO.
• Chất lượng sản phẩm giày dép được sản xuất tại Việt Nam phù hợp và
đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng trong các nước EU.
• Các nước EU mở rộng tạo thêm nhiều cơ hội để các doanh nghiệp Da -
Giày Việt Nam xuất khẩu sang EU (với chính sách đồng nhất của EU
được thực thi từ tháng 5/2004).
• Các lợi thế khác từ mối quan hệ giữa Việt Nam và EU, giữa các doanh
nghiệp với các nhà nhập khẩu EU (quan hệ trực tiếp và thông qua đối tác
thứ 3).
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
1.1.2.2. Các lợi thế bên trong của ngành da giầy Việt Nam:

dụng biện pháp chống bán phá giá nào. Như vậy, xét trên khía cạnh lịch sử,
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nhóm hàng giày dép của Việt Nam đã có tiền lệ bị kiện chống bán phá giá nhiều
lần.
Ngày 30/5/2005, Liên minh sản xuất giày da châu Âu đại diện cho các
nhà sản xuất chiếm hơn 40% tổng sản lượng giày có mũ da đã nộp đơn kiện các
doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc bán phá giá giày mũ da vào thị trường
EU.
Ngày 7/7/2005, Uỷ ban châu Âu (EC) đã quyết định mở cuộc điều tra bán
phá giá đối với 33 mã giày mũ da và với 60 doanh nghiệp Việt Nam là bị đơn.
Theo nội dung đơn kiện, biên độ phá giá ước tính của giày da Việt Nam là
130%, của Trung Quốc là 400%.
Bắt đầu từ tháng 9/2005, EU tiến hành điều tra tại chỗ sau khi nhận được
đầy đủ thông tin kê khai của doanh nghiệp.
Tháng 12/2005, Hiệp hội các nhà sản xuất giày dép châu Âu (ECFI) cáo
buộc giày mũ da Việt Nam đã bán phá giá vào EU 130%.
Ngày 23/2/2006, Cao uỷ thương mại EU đề nghị mức thúê sơ bộ 16,8%
áp dụng trong 6 tháng kể từ 7/4/2006.
Theo kết luận sơ bộ của Uỷ ban Châu Âu, lượng nhập khẩu giày của Việt
Nam giảm 1% trong khoảng thời gian từ 2004 đến 2005 nhưng đã tăng 99%
trong khoảng thời gian từ 2001 đến 2005. Trong khi đó, giá sản phẩm nhập khẩu
từ hai nước giảm trung bình 30%. Việc bán phá giá làm ngành sản xuất giày da
của EU suy giảm 30% doanh số, 9% thị phần và làm mất 26,000 việc làm trong
ngành.
Để biện minh cho việc áp thuế chống bán phá giá với mặt hàng giày da
của VN và TQ cho quyết định này, EC cho rằng họ không đánh vào lợi thế cạnh
tranh tự nhiên của VN và TQ, mà chỉ nhắm vào những hành động thương mại
không công bằng.
Lý do được EC nêu ra là: "Đã xác minh được bằng chứng rõ ràng cho

của EU
2.1.1. Quy định của WTO về chống bán phá giá hàng hoá
Theo quy định của WTO về kiện chống phá giá một sản phẩm nào đó khi
lượng nhập khẩu sản phẩm bị kiện phá giá từ quốc gia đó vào quốc gia lớn hơn
3% tổng lượng nhập khẩu của sản phẩm tương tự và bị kiện phá giá ở quốc gia,
trừ khi lượng nhập khẩu của sản phẩm bị kiện phá giá từ các nước bị điều tra
nếu tính riêng lẻ có lượng nhập khẩu ít hơn 3% lượng nhập khẩu sản phẩm
tương tự và bị kiện phá giá ở quốc gia nhưng gộp lại chiếm tới hơn 7% lượng
nhập khẩu sản phẩm tương tự và bị kiện phá giá ở quốc gia; hoặc biên phá giá
nhiều hơn 2%, được thể hiện bằng lượng phần trăm của giá xuất khẩu.
2.1.2. Động cơ áp thuế chống bán phá giá giày mũ da xuất khẩu từ Việt Nam
của EU
Động cơ đầu tiên phải nói đến trong việc EU đánh thuế chống bán phá giá
giày mũ da xuất khẩu từ Việt Nam đó là để bảo vệ ngành da giày của khối này.
Từ năm 2001 đến nay, sản xuất giày da trong khối EU đã thu hẹp 30%, và mất
khoảng 40.000 việc làm trong ngành.
Trong cuộc họp ngày 21/2/2006 giữa Cao uỷ Thương mại EU Peter
Mandelson với các nước thành viên EU, ông Mandelson đã khẳng định điều tra
của EC đối với những khiếu nại về việc bán phá giá giày da của Việt Nam. EC
đã tìm ra những bằng chứng hiển nhiên về sự can thiệp của Nhà nước, việc bán
phá giá và tổn hại do việc bán phá giá gây ra. Trong năm 2005, mức tăng xuất
khẩu giày da trong khối này bị giảm 30%. Khoảng 4000 việc làm trong ngành đã
bị mất. Thị trường giày của EU tiêu dùng khoảng 2,5 tỉ đôi, 35% trong đó là
giày mũ da. Trong khi đó, tổng số giày nhập khẩu từ Việt Nam năm 2005 là 265
triệu đôi. Mức tăng của giày da Việt Nam từ năm 2001 đến năm 2005 là 95%.
Giá bán giày da của Việt Nam cũng giảm trong khoảng thời gian này với mức
trung bình là 20%.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Bảng 2.1.Tổng kết của EC đối với da giầy xuất khẩu từ Việt Nam