BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
1. Tên học phần : Phong tục tập quán và lễ hội Việt Nam
- Mã số học phần : XH217
- Số tín chỉ học phần : 2 tín chỉ
- Số tiết học phần : 30 tiết lý thuyết
2. Đơn vị phụ trách học phần:
- Bộ môn : Lịch sử-Địa lý-Lịch sử
- Khoa/Viện/Trung tâm/Bộ môn: Khoa Khoa học xã hội & nhân văn
3. Điều kiện tiên quyết:
4. Mục tiêu của học phần:
4.1. Kiến thức:
4.1.1. Nắm được kiến thức nền về phong tục tập quán, tín ngưỡng dân gian trong
đời sống tâm linh của người Việt Nam.
4.1.2. Nắm được kiến thức về lễ tết, lễ hội dân gian Việt Nam
4.1.3. Nhận biết được những nét đặc trưng cơ bản của nền văn hóa dân tộc thông
qua các phong tục tập quán, tín ngưỡng dân gian.
4.1.4. Phân biệt được các loại hình lễ hội, nắm được những nét đặc trưng cơ bản
của từng loại hình lễ hội tiêu biểu.
4.2. Kỹ năng:
4.2.1. Rèn luyện kỹ năng thuyết minh, thuyết trình 1 vấn đề học thuật trước đám
đông.
4.2.2. Vận dụng kiến thức môn học để phát triển nghề nghiệp sau này. Kết hợp các
lễ hội theo từng thời gian cụ thể để xây dựng chương trình du lịch đặc sắc,
hấp dẫn.

1.2.

1.2.1.
1.2.2.
1.2.3
1.2.4
1.2.5
1.2.6
1.2.7
1.2.8
1.2.9

Một số phong tục tập quán cổ truyền tiêu biểu
của Việt Nam
Thờ cúng tổ tiên
Tang ma
Cưới hỏi
Tục ăn trầu, nhuộm răng
Tục hút thuốc lào
Xem ngày kén giờ
Việc tế tự
Lệ khánh điếu, lệ kính biếu
Các việc kiêng kị
5 4.1.1; 4.1.3;
4.2.2; 4.3

Chương 2.

2.2.3.5.
2.2.3.6.
2.2.4
2.2.4.1.
2.2.4.2.
Chương 3.

3.1.
Tín ngưỡng phồn thực
Thờ sinh thực khí
Thờ hành vi giao phối
Tín ngưỡng sùng bái tự nhiên
Thờ Tam phủ, tứ phủ
Thờ Tứ pháp
Thờ động vật và thực vật
Tín ngưỡng sùng bái con người
Hồn và vía
Tổ tiên
Tổ nghề
Thành hoàng làng
Vua tổ
Tứ bất tử
Tín ngưỡng sùng bái thần linh
Thổ công
Thần tài
Lễ hội
Khái quát lễ hội Việt Nam
2
4.1.2; 4.2.2 ;
4.3.

3.1.1.
3.1.2.
3.1.3.
3.1.4.
3.2.
3.3.
3.3.1.
3.3.1.1.
3.3.1.2.
3.3.1.3.
3.3.1.4.
3.3.2.
3.3.3.

Khái niệm
Nguồn gốc của lễ hội
Chức năng của lễ hội
Ý nghĩa của lễ hội
Cấu trúc của lễ hội
Các loại hình lễ hội
Lễ tết cổ truyền
Tết Nguyên Đán
Tết Trung Thu
Tết Đoan Ngọ

- Tham dự thi kết thúc học phần.
- Chủ động tổ chức thực hiện giờ tự học.
9. Đánh giá kết quả học tập của sinh viên:
9.1. Cách đánh giá
Sinh viên được đánh giá tích lũy học phần như sau:
TT

Điểm thành phần Quy định Trọng số Mục tiêu
1 Điểm chuyên cần Số tiết tham dự học/tổng số tiết 5% 4.3
2 Điểm bài tập nhóm - Báo cáo
- Được nhóm xác nhận có tham
gia
15% 4.2.1; 4.2.3;
4.3.
3 Điểm kiểm tra giữa
kỳ
- Thi viết (45 phút) 10% 4.1.1 đến
4.1.3;
4 Điểm thi kết thúc
học phần
- Thi trắc nghiệm + tự luận (60
phút)
- Tham dự đủ 80% tiết lý thuyết
- Bắt buộc dự thi
70% 4.1; 4.2; 4.3
9.2. Cách tính điểm
- Điểm đánh giá thành phần và điểm thi kết thúc học phần được chấm theo thang điểm
10 (từ 0 đến 10), làm tròn đến một chữ số thập phân.
- Điểm học phần là tổng điểm của tất cả các điểm đánh giá thành phần của học phần
nhân với trọng số tương ứng. Điểm học phần theo thang điểm 10 làm tròn đến một

Thời đại.

11. Hướng dẫn sinh viên tự học:
Tuần Nội dung
Lý
thuyết
(tiết)
Thực
hành

(tiết)

Nhiệm vụ của sinh viên
1 Chương 1: Phong tục
tập quán
1.1. Khái quát về
phong tục tâp
quán Việt Nam
1.1.1. Khái niệm
1.1.2. Đặc điểm
1.2. Một số phong
tục tập quán cổ
truyền tiêu biểu
2 0 -Nghiên cứu trước:
Tài liệu [1] thiên thứ nhất, tài liệu
[2] phần Mở đầu, phần thứ nhì, tài
liệu [4].

của Việt Nam
1.2.1. Thờ cúng tổ tiên

2.1.2. Đặc điểm
2.1.3. Phân loại
2.2. Các loại tín
ngưỡng Việt Nam
2.2.1. Tín ngưỡng phồn
thực
2.2.1.1. Thờ sinh thực
khí
2 0 Ôn lại nội dung bài trước
Nghiên cứu trước tài liệu [12]
chương IV, tài liệu [13] bài 6.

5
2.2.1.2 Thờ hành vi
giao phối
2.2.2. Tín ngưỡng sùng
bái tự nhiên
2.2.2.1. Thờ Tam phủ,
Tứ phủ
2 0 Ôn lại nội dung bài trước
Nghiên cứu trước tài liệu [6] phần
Mê tín dị đoan, tài liệu [12] chương
IV, tài liệu [13] bài 6
6
2.2.2.2. Thờ Tứ pháp
2.2.2.3. Thờ động vật
và thực vật
2.2.3. Tín ngưỡng sùng
bái con người
2.2.3.1. Hồn và vía

3.1.1. Khái niệm
3.1.2. Nguồn gốc của lễ
hội
3.1.3. Chức năng của lễ
hội
3.1.4. Ý nghĩa của lễ
hội
2 0 Ôn lại nội dung bài trước
Nghiên cứu trước tài liệu [7] phần I,
tài liệu [13] bài 6
10
3.2. Cấu trúc của lễ hội
3.3. Các loại hình lễ
hội
3.3.1. Lễ tết cổ truyền
3.3.1.1. Tết nguyên đán
- Báo cáo nhóm
2 0 Ôn lại nội dung bài trước
Nghiên cứu trước tài liệu[7] phần I,
II, tài liệu [13] bài 6, tài liệu [14]
phần Những lễ hội tổ chức vào mùa
xuân, tài liệu [1] Thiên thứ nhất, tài
liệu [4]
11
3.3.1.1. Tết Nguyên
Đán
3.3.1.2. Tết Trung Thu
- Báo cáo nhóm
2 0 Ôn lại nội dung bài trước
Nghiên cứu trước tài liệu [7] phần

Cần Thơ, ngày 10 tháng 04 năm 2014
TL. HIỆU TRƯỞNG
TRƯỞNG KHOA/GIÁM ĐỐC VIỆN/
GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM
TRƯỞNG BỘ MÔN