Sáng kiến kinh nghiệm
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngôn ngữ là một phương tiện giao tiếp quan trọng nhất của con người.
Hoạt động giao tiếp được thể hiện dưới hai hình thức: giao tiếp bằng lời nói và
giao tiếp bằng chữ viết.
Chính tả là những chuẩn mực của ngôn ngữ viết, được thừa nhận trong
ngôn ngữ toàn dân. Mục đích của nó làm phương tiện thuận lợi cho việc giao
tiếp bằng chữ viết bảo đảm cho người viết và người đọc đều hiểu thống nhất
những điều đã viết. Chính tả trước hết là sự quy định có tính chất xã hội, một sự
quy định có tính chất bắt buộc gần như tuyệt đối, nó không cho phép vận dụng
quy tắc một cách linh hoạt có tính chất sáng tạo cá nhân.
Một ngôn ngữ văn hoá không thể không có chính tả thống nhất. Chính tả
thống nhất là một trong những biểu hiện của trình độ văn hoá phát triển của một
dân tộc.
Phân môn chính tả trong nhà trường, giúp học sinh hình thành năng lực và
thói quen viết đúng chính tả, nói rộng hơn là năng lực và thói quen viết đúng
tiếng Việt.
Việc dạy Chính tả ở trường tiểu học bên cạnh những thành công còn nhiều
hạn chê: Nhận thức của một số giáo viên tiểu học về công tác bồi dưỡng, rèn
luyện cho học sinh viết đúng chính tả còn hạn chế, chưa đúng, chưa đủ , chưa
thường xuyên về vị trí, vai trò của công tác này trong nhà trường. Đó là nguyên
nhân thực tiễn dẫn đến kết quả công tác rèn luyện chữ viết cho học sinh chưa
được quan tâm đúng mức. chính vì vậy số học sinh hiện nay nói chung và học
sinh trường tiểu học Quý Lộc 2 nói riêng mắc lỗi chính tả rất nhiều. Điều này
không chỉ ảnh hưởng tới kết quả học tập của các em ở môn Tiếng Việt nói chung
và các môn học khác mà còn ảnh hưởng đến việc giao tiếp bằng văn bản trong
đời sống sau này của các em.
Quách Thị Thuý * Trường Tiểu học Quý Lộc 2
1
Sáng kiến kinh nghiệm
Trong thực tế, nếu người nói “phát âm không chuẩn” thì người nghe

chế, năng lực nắm luật chính tả chưa sâu nên rất lúng túng trong việc giảng dạy
chính tả. Mặt khác do điều kiện gia đình các em làm nông nghiệp, lại có đông
con đi học, bố mẹ suốt ngày bận rộn với công việc đồng áng, không có thời gian
dạy dỗ con cái. Phần nữa là ý thức học tập của các em còn hạn chế, không đồng
Quách Thị Thuý * Trường Tiểu học Quý Lộc 2
3
Sáng kiến kinh nghiệm
bộ, việc hiểu và sử dụng vốn từ còn hạn chế … Do đó, một yêu cầu bức xúc là
giáo viên phải thực sự quan tâm tới từng đối tượng học sinh. Có biện pháp cụ
thể, sát thực trong việc luyện cho học sinh viết đúng để “Nâng cao chất lượng
giờ chính tả”.
Sau nhiều năm giảng dạy tại trường tiểu học Quý Lộc 2 tôi nhận thấy học
sinh ở đây khi viết thường mắc các lỗi sau đây:
1. Lỗi về phụ âm đầu:
Học sinh viết lẫn lộn một số chữ cái ghi âm đầu sau đây:
- g/gh: cái gế - gi nhớ…
- c/k: céo co…
- ng/gnh: nge nhạc - ngỉ ngơi – nghành ngề…
- ch/tr: Cây che - chiến chanh – con tró – mái chanh…
- s/x: cây xả - xa mạc – sa sôi…
2. Lỗi về dấu thanh:
Trong Tiếng Việt có sáu thanh (ngang, huyền, sắc, hỏi, ngã, nặng). Nhiều
học sinh không phân biệt được hai thanh hỏi, ngã. Mà số lượng tiếng thanh này
rất phổ biến và nhiều mà ta thấy trên thực tế cả những người trình độ văn hóa
cao đôi lúc cũng viết sai.
VD: tập vẻ; mải mải; hướng dẩn học sinh giử gìn sách vở sạch, đẹp…
4. Lỗi âm chính (nguyên âm đôi):
Do phát âm thế nào thì viết thế ấy
-uôi/ui: cây chuối/cây chúi, muối/múi…
- ươi/ ưi: bưởi/bửi, tươi cười/ tưi cười. hai mưi…

2 7,4 6 22,3 13 48 6 22,3
III. MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 4 HỌC TỐT PHÂN
MÔN CHÍNH TẢ.
1. Rèn phát âm đúng tiếng phổ thông:
Sử dụng biện pháp luyện theo mẫu để rèn cho học sinh phát âm đúng
chuẩn theo tiếng phổ thông. Rèn luyện phát âm đúng chính tả, giáo viên phải là
người phát âm rõ tiếng, đúng chuẩn, đồng thời chú ý luyện phát âm cho học sinh
để phân biệt các thanh, các âm đầu, âm cuối. việc rèn phát âm giáo viên phải chú
trọng đến đối tượng học sinh trong lớp mình để rèn luyện, và việc rèn luyện này
phải thực hiện tốt trong phân môn tập đọc và phải được rèn luyện thường xuyên,
liên tục, lâu dài trong tất cả các tiết học, môn học.
Thực tế có thể có những học sinh chỉ phát âm đúng khi đọc bài còn khi nói
vẫn nói sai theo tiếng địa phương. Có những em rất khó khăn trong việc phát âm
cho đúng. Vì hàng ngày thời gian các em giao tiếp ở nhà nhiều hơn là ở trường
nhưng chúng ta cũng đừng nên nản chí. Mà phải kiên trì rèn luyện trong các
hoàn cảnh có thể có khi giao tiếp với các em. Trường hợp các em phát âm đúng
khi đọc bài còn khi nói vẫn nói sai theo tiếng địa phương và khi không phát âm
đúng thì các em cũng có biểu tượng về từ ngữ được rèn trong đầu để khi viết các
em không bị viết sai.
Quách Thị Thuý * Trường Tiểu học Quý Lộc 2
5
Sáng kiến kinh nghiệm
2. Hướng dẫn phân biệt chính tả bằng phân tích, so sánh:
Song song với việc phát âm, giáo viên cần áp dụng biện pháp phân tích
cấu tạo của tiếng, so sánh với những tiếng dễ lẫn, phát hiện và chỉ ra những điểm
khác nhau để học sinh lưu ý và ghi nhớ khi thực hiện viết chính tả.
Ví dụ:
- ch/tr: Cây che/cây tre - chiến chanh/chiến tranh – con tró/con chó – mái chanh/
mái tranh…
- s/x: cây xả/cây sả - xa mạc/sa mạc – sa sôi/xa xôi…

+ Phân biệt “củng” và “cũng”:
Củng = củng cố
Cũng = cũng làm, cũng được.
Đặc biệt với những từ nhiều tiếng, từ nhiều nghĩa giáo viên phải đặt từ đó
trong văn cảnh cụ thể để gợi lại nghĩa từ hoặc giúp học sinh giải nghĩa từ.
4. Giúp học sinh ghi nhớ một số mẹo luật chính tả:
Một số hiện tượng chính tả mang tính quy luật đối với hàng loạt từ có thể
giúp HS khắc phục lỗi chính tả một cách hữu hiệu, đó là ngay từ lớp 1. Các em
đã được làm quen với các luật chính tả đơn giản như: các âm đầu k, gh, ngh chỉ
đứng cạnh các âm e,ê,i.
Luật viết chính tả đúng về dấu hỏi – ngã trong các từ láy, thường được nhớ
qua 2 yếu tố ở cùng một hệ trầm (huyền – ngã – nặng) hoặc bổng (hỏi – sắc –
Quách Thị Thuý * Trường Tiểu học Quý Lộc 2
7
Sáng kiến kinh nghiệm
ngang). Để nhớ được 2 nhóm này, giáo viên có thể dạy cho học sinh thuộc
nguyên tắc: ngang – sắc = hỏi/huyền – nặng = ngã. Nghĩa là đa số các từ láy âm
đầu, nếu yếu tố đứng trước mang thanh huyền, nặng, ngã thì yếu tố đứng sau sẽ
mang thanh ngã, nếu yếu tố đứng trước mang thanh ngang, sắc, hỏi thì yếu tố
đứng sau sẽ mang thanh hỏi (hoặc ngược lại). Cũng có thể dạy cho các nhớ quy
luật nhớ câu thơ có vần điệu:
Chị HUYỀN mang NẶNG NGÃ đau
Anh KHÔNG SẮC thuốc HỎI đâu mà lành.
(không- là thanh ngang)
Ví dụ:
- Ngang + hỏi: Nhỏ nhoi, trẻ trung, vui vẻ…
- Sắc + hỏi: Mát mẻ, mát mẻ, sắc sảo, vắng vẻ…
- Hỏi + hỏi: lẩm cẩm, lỉnh kỉnh,thỏ thẻ, hổn hển, rủ rỉ…
- Huyền + ngã: Mỡ màng, lững lờ, vồn vã
- Nặng + ngã: Đẹp đẽ, mạnh mẽ, vật vã…

giản….)
5. Vận dụng củng cố bằng các bài tập chính tả:
Giáo viên cần cho học sinh thực hiện các dạng bài tập chính tả khác nhau
để giúp học sinh tập vận dụng các kiến thức đã học, làm quen với việc sử dụng
từ trong văn cảnh thể. Sau mỗi lần làm bài tập, giáo viên giúp học sinh rút ra các
quy tắc chính tả để các em ghi nhớ.
Quách Thị Thuý * Trường Tiểu học Quý Lộc 2
9
Sáng kiến kinh nghiệm
Tóm lại những việc làm trên để giúp cá em viết đúng chính tả thì những
việc làm đó phải thường xuyên, liên tục trong mọi lúc, mọi nơi, mọi tiết dạy.
IV. KIỂM NGHIỆM:
Sau khi nắm bắt được những đối tượng sai chính tả nhiều. Tôi bắt đầu áp
dụng các biện pháp trên một cách thường xuyên trong mỗi tiết dạy Tập đọc,
Luyện từ và câu, Chính tả và trong các trường hợp giao tiếp với học sinh. Cụ thể
như sau:
Ví dụ: Các em đọc yếu thường chính tả viết sai. Trong giờ Tập đọc tôi rèn
luyện cho các em cách phát âm những từ, tiếng các em đọc sai. Sau đó cho các
em luyện đọc nhiều lần và giao bài về nhà. Cụ thể như em Hải, Nam, Trường,
Hà, Đức…đọc yếu, viết chính tả hay sai tôi giao về nhà đọc đoạn tập đọc nào đó
và viết lại đoạn đó. Hôm sau đem lên cô giáo kiểm tra. Và nhờ tổ trưởng kiểm tra
và báo cáo trong 15 phút đầu giờ.
Qua những tiết Luyện từ và câu giúp các em phân biệt nghĩa của từ, phân
tích cấu tạo tiếng nhằm giúp các em hiểu nghĩa của từ để viết chính tả đúng.
Nhất là các em được rèn luyện qua các bài tập ứng dụng.
Ngoài ra những em hay viết sai chính tả còn được rèn luyện trong những
tiết ôn Tiếng Việt.
Sau 7 tháng thử ngiệm tại lớp 4A năm học 2011- 2012 về khả năng viết
đúng chính tả của học sinh, tôi thu được kết quả như sau:
SL

5. Vận dụng củng cố bằng các bài tập chính tả:
Trong thời gian thử nghiệm vấn đề trên tôi đã thu được kết quả rất khả
quan. Đó là tỉ lệ học sinh viết đúng chính tả tăng lên rõ rệt.
Để thực hiện được những biện pháp trên giáo viên cần nắm vững chất
lượng viết đúng của từng học sinh để phân loại cụ thể ngay từ đầu năm học
thông qua khảo sát đầu năm. Có biện pháp bồi dưỡng từng nhóm cụ thể sau khi
phân loại. Thường xuyên đánh giá cho điểm để động viên khích lệ các em nhằm
tạo ra hứng thú học tập cho học sinh.
Phát hiện lỗi chính tả, đưa ra các biện pháp khắc phục kịp thời là rất
cần thiết, không thể thiếu trong quá trình dạy - học. Nhưng không phải chỉ đưa
ra các biện pháp khắc phục là có thể thực hiện một cách có hiệu quả. Sửa
chữa, khắc phục lỗi chính tả là cả một quá trình lâu dài, đòi hỏi người giáo
viên phải kiên trì, bền bỉ. Giáo viên nên hướng dẫn các em thật tỉ mỉ về các
quy tắc chính tả, quy tắc kết hợp từ, quy tắc ghi âm chữ quốc ngữ…Trong quá
trình giảng dạy, giáo viên luôn quan sát, kiểm tra, … từ đó phát hiện ra những
khó khăn, vướng mắc, hoặc những lỗi mà học sinh hay mắc phải để kịp thời
sửa chữa, uốn nắn.
II. ĐỀ XUẤT.
- Trong sinh hoạt chuyên môn bộ phận chuyên môn cũng như tất cả giáo
viên cần nghiên cứu sâu những vấn đề khó, tồn tại trong quá trình giảng dạy đề
tìm ra biện pháp hữu hiệu trao đổi với nhau để cùng học tập. Cần nghiên cứu góp
ý cho những kinh nghiệm mà đồng nghiệp đã đề xuất để vận dụng vào giảng dạy
đạt hiệu quả cao.
Quách Thị Thuý * Trường Tiểu học Quý Lộc 2
12
Sáng kiến kinh nghiệm
- Mỗi giáo viên cần phải không ngừng học hỏi, tự tìm hiểu, nghiên cứu để
nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ. Có nắm chắc kiến thức, giáo viên mới
có thể giúp học sinh học tập một cách có hiệu quả.
- Nhà trường nên tổ chức nhiều hơn nữa các hoạt động ngoài giờ lên lớp