SKKN: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 5 HỌC TỐT PHÂN
MÔN CHÍNH TẢ PHẦN NGHE ĐỌC
PHẦN 1 – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Phân môn chính tả trong nhà trường tiểu học giúp học sinh tiểu học hình
thành năng lực và thói quen viết đúng chính tả. Nói rộng hơn là năng lực và thói
quen viết chuẩn Tiếng Việt. Vì vậy, phân môn chính tả có vị trí quan trọng trong
nội dung chương trình môn Tiếng Việt phổ thông, nhất là tiểu học.
Giống như các phân môn khác trong môn Tiếng Việt, tính chất của phân
môn chính tả là tính thực hành. Bởi lẻ chỉ có thể rèn luyện các kĩ xảo chính tả
cho học sinh thông qua việc thực hành luyện tập, trong phân môn này các quy
tắc chính tả, các đơn vị kiến thức mang tính chất lí thuyết không được bố trí
trong tiết dạy riêng mà dạy lồng trong hệ thống bài tập chính tả.
Mặc dù được học tập chính tả dười hình thức thực hành là chủ yếu, nhưng
những năm qua, chúng ta thấy chất lượng học tập phân môn chính tả vẫn còn
thấp. Các bài văn, bài kiểm tra đều có nhiều lỗi chính tả viết sai chính tả dẫn đến
lệch nghĩa giáo viên đọc, chấm bài quá vất vả mới hiểu được học sinh muốn viết
điều gì. Đây là một thực trạng đặt ra cho giáo viên dạy Tiểu học, các cấp quản lý
cần nổ lực tìm kiếm những giải pháp thiết thực nhằm nâng dần chất lượng học
chính tả, rèn kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh.
Trong những năm gần đây, trong quá trình giảng dạy học sinh lớp 5. Tôi đã
tìm tòi một số biện pháp cần thiết để nhằm giúp học sinh lớp tôi rèn kỹ năng
nghe viết đúng chính tả phần “nghe đọc”.
Trong năm 20 20 tôi đã phấn đấu thi giáo viên giỏi cấp cơ sở và chọn
đề tài” Những biện pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt môn chính tả phần nghe
đọc”
Như đã nêu trên đề tài “Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 học tốt phân
môn chính tả phần nghe đọc” sẽ góp phần giúp học sinh lớp 5 nói riêng và học
sinh tiểu học nói chung, bước đầu hình thành kỹ năng viết đúng chính tả trong
1
giờ học chính tả và trong quá trình học tập, sử dụng chữ viết Tiếng Việt trong

còn 38, 1% học sinh chính tả trung bình, yếu.
- Năm học 20 20 chỉ có 50% học sinh khá - giỏi phân môn chính tả,
còn 50% học sinh học chính tả trung bình yếu.
Nguyên nhân của tình hình nêu trên là do:
- Về phía giáo viên đứng lớp.
Trong giảng dạy giáo viên chưa thể hiện hết sự tận tụy trong nghề nghệp.
Gíao viên chỉ cần dạy đủ chương trình chứ không tận tình chỉ dẫn
- Về phía học sinh
+ Một phần do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương, phát âm còn sai
những từ có phụ âm đầu dễ lẫn như: r / g, ch/ tr, v/d/g …
+ Đa số học sinh chưa hiểu ích lợi của việc viết đúng chính tả, học sinh
chưa có phương pháp học tập, một số học sinh còn lười học tập.
- Về phía phụ huynh học sinh:
+ Trong lớp trên dưới 90% cha mẹ học sinh đều làm nghề nông, không có
thời gian kèm cặp con cái học và chiếm một phần lớn phụ huynh học sinh không
3
quan tâm đến việc học tập của con cái, gia đình chưa xác định đúng vai trò của
việc học, gia đình cho con mình đi học miễn sao cho con em biết đọc và viết
được là đủ rồi
Từ thực trạng vừa nêu trên tôi nhận thấy cần phải có những giải pháp cụ thể
phù hợp với lớp nhằm giúp học sinh lớp 5 của tôi học tốt phân môn chính tả
(nghe đọc)
III. Mô tả nội dung
Để học sinh viết tốt hơn phần chính tả nghe đọc, tôi lần lượt áp dụng các
biện pháp sau:
1/ Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1.1 Chuẩn bị của giáo viên
Trước khi dạy một bài chính tả mới. Tôi cần nắm vững kiến thức thuộc nội
dung bài dạy và có phương pháp dạy phù hợp để cung cấp kiến thức cho học
sinh nhằm giúp học sinh dễ ghi nhớ mà viết đúng chính tả.

viết chữ có vấn đề chính tả nhiều lần.
Ví dụ: Bài chính tả “Xóm tôi”(TV5 )
Lần 1: Em hãy đọc thầm các câu sau đây và tìm tiếng có phụ âm đầu x
Học sinh tìm: xôi, xúp, xanh, xuống
Lần 2: Em hãy lựa chọn từ có phụ âm x đầu tiếng trên đây để điền vào câu
sau:
“Tưới cho tươi mát một vùng lúa …”
Lần 3: Em hãy tạo từ ghép có tiếng “xanh” (xanh xanh, xanh xao)
- Em hãy tạo từ láy có tiếng “xanh” (xanh tươi, xanh ngắt … )
Lần 4: Em hãy đặt câu với mỗi từ xanh, xanh tươi, xanh ngắt
Những thao tác trên tôi đã cho các em thực hiện điền từ, đặt câu, tạo từ đều
được thực hiện bằng mắt và tay, giảm nói và đọc
2.2 Tăng cường thao tác phân tích chữ viết ở hoc sinh
Lỗi chính tả có thể xảy ra ở âm và vần trong tiếng việt. Vì vậy, tôi cho học
sinh phân tích chữ viết để có tác dụng ghi nhớ chữ viết, khắc sâu cách viết đi
5
liền với nghĩa từ mà nó biểu đạt. Việc phân tích chữ viết này là phải để cho học
sinh làm. Khi tiến hành phân tích chữ viết tôi buộc học sinh phải quan sát chữ
viết một cách tường tận buộc học sinh phải viết ra chữ, thao tác nhiều, chữ và
nghĩa sẽ gắn chặt vào trí nhớ, chắc chắn lỗi viết của học sinh sẽ giảm. Tôi đưa
ra một biểu bảng giáo viên làm mẫu một từ, còn lại tôi lần lượt cho học sinh
trung bình yếu làm ti
Với phương pháp này, tôi yêu cầu mỗi học sinh tự tìm từ khó rồi phân tích
theo mẫu cho sẵn. Như vậy mỗi học sinh có thể tự tìm và phân tích được nhiều
từ
Ví dụ: Dạy bài “Những con đường ở Trường Sơn”
Từ hoặc cụm từ Chữ Phụ âm đầu vần Dấu thanh
Trường Sơn Trường
Sơn
Tr

…
…
…
…
…
… … …
…
…
…
…
…
…
…
…
2.3 Tăng cường yêu cầu học sinh tự chữa lỗi chính tả:
Khi chấm bài chính tả, tôi chỉ cho học sinh thấy loại mà thường mắc. Tôi
yêu cầu những em thường mắc lỗi chính tả trả lời câu hỏi
- Trong bài chính tả vừa qua em thường mắc các lỗi nào?
- Những lỗi đó ở bộ phận nào của tiếng?
- Khi học sinh đã có biết được lỗi của mình thường mắc, nếu gặp những
chữ có “vấn đề chính tả” của mình thì các em sẽ thận trọng hơn khi viết chữ.
Trong lúc soát lại bài viết, tôi đưa ra mẫu đúng, yêu cầu học sinh phân tích chữ
6
viết các em sẽ thấy được lỗi của mình và tự chữa. Tôi kiểm tra việc chữa lỗi của
học sinh. Dần dần năng lực tữ kiểm tra và tự chữa lỗi của các em được hình
thành.
3/ Tạo hứng thú học tập cho học sinh
Trong giờ học chính tả, để học sinh hứng thú học tập khi học sinh phát biểu
đúng, làm đúng các bài tập khó, tôi cần động viên, khuyến khích khen thưởng
kịp thời.

R: đọc cong lưỡi lên
D: đọc bình thường
Gi: đọc xì hơi ra
Bên cạnh việc thống nhất cách đọc với học sinh tôi còn kết hợp cho học
sinh thực hành với bài tập rèn luyện kĩ năng viết chính tả để học sinh lĩnh hội
ngay và ghi nhớ. Khi học sinh điền xong, tôi yêu cầu học sinh phát âm đúng như
hướng thống nhất.
Ví dụ: Dạy bài “Xóm tôi”
Điền vào chỗ trống s hoặc x
- Mương … óm tôi bắt cong … ườn núi
Phai làng anh đào lủi ven rừng
Đôi dòng nước chảy tong bừng
Tưới cho tươi mát một vùng lúa … anh
- Xóm trên làng dưới ta cùng
Mương phai đào … ửa cho dòng nước … uôi
Ví dụ 2: Dạy bài” Dưới đáy biển”
- Điền r/ d/gi vào chỗ trống.
- Lửa cháy … ừng … ực
- Dạo này công việc … ồn … ập quá
- Dừng có … ại … ột nghe theo những lời đồn nhãm
Ví dụ 3: Dạy bài “Buổi sáng ở Thành Phố Hồ Chí Minh”
Điền vào chỗ trống ch/ tr
Trên … ời có đám mây xanh
8
Ở giữa mây … ắng, xung quanh mây vàng
- Cơn đằng đông vừa … ông vừa … ạy
Côn đằng nam vừa làm vừa … ơi
Với phương pháp dạy chính tả này, học sinh lĩnh hội chính xác, phát âm
đúng và nhớ lâu
4.2 Học sinh viết đúng chính tả qua các môn học khác

các em nhớ ngay ra chữ viết, không còn lúng túng phân vân khi viết chính tả.
6/ Kết hợp với phụ huynh học sinh và các lực lượng khác
Ngay từ đầu năm học, khi nhận lớp, tôi cần tìm hiểu chất lượng học chính
tả của từng em để tôi định hướng giúp đỡ, uốn nắn cho những em viết yếu theo
yêu cầu riêng. Tôi đến thăm từng gia đình học sinh, đặc biệt traođổi với phụ
huynh các em học yếu chính ta (M.P, T.H. H.T, T.C, … ), nêu nguyên nhân các
em học yếu môn này, để trao đổi tìm hướng giúp em học tốt hơn
Còn đối với các em lười học tập, tôi luôn kiểm tra, uốn nắn hàng ngày,
thường xuyên phụ đạo đúng theo lịch quy định một tuần 2 buổi, củng cố lại kiến
thức, luật chính tả để giúp các em học tốt hơn. Ngoài ra tôi còn kết hợp Ban
giám hiệu và tổng phụ trách để nhắc nhở những em lười học nhằm giúp các em
học tốt hơn
IV. Kết quả nghiên cứu
Với các biện pháp đã đặt ra mà tôi nêu trên, tôi đã áp dụng trong suốt năm
học, thường xuyên theo dõi chuyển biến của học sinh. Qua từng tháng, tôi nhận
thấy học sinh của mình đã có nhiều tiến bộ trong học tập môn chính tả nói chung
và chính tả nghe đọc nói riêng. Các em viết ít sai lỗi hơn, về lỗi phụ âm đầu, lỗi
về vần được giảm dần. Việc luyện đọc, viết ở nhà giúp các em viết đúng bài viết
khi học trên lớp. Việc giải các bài tập, vận dụng các mẹo luật chính tả, đọc sách
báo nhiều lần giúp các em viết các bài kiểm tra luôn ít sai chính tả. Kết quả
thống kê ở cuối HKI năm 20 20 tôi nhận thấy chất lượng lớp tôi đã có sự
chuyển biến
Đầu năm
20 20
Số HS
Giỏi Khá TB
Yếu
10
SL TL SL TL SL TL SL TL
20 4 20% 5 25% 5 25 6 30%

Thời gian tới, tôi hy vọng rằng nếu là người giáo viên dạy lớp phải biết
vận dụng các giải pháp một cách sáng tạo, hợp lý và đồng thời phải được sự
quan tâm của phụ huynh học sinh, sự hỗ trợ của nhà trường thì kết quả sẽ tốt
hơn.
II. Kiến nghị
…
… … … … , ngày … tháng … năm 20 …
12
Người viết
13