Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
1)Tính tất yếu phải nghiên cứu đề tài này:
Hiện nay khu vực hóa và toàn cầu hóa đang là xu hướng chi phối chủ yếu
trong thế giới hiện đại. Mỗi quốc gia đều đặt mục tiêu phải chủ động hội
nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Quá trình đó đòi hỏi các
quốc gia phải có một đầu tàu kinh tế thực sự thúc đẩy nền kinh tế đi lên
mạnh mẽ, đủ sức cạnh tranh với nước ngoài và tìm được chỗ đứng trên thị
trường thê giới vốn rộng mở nhưng vô cùng khắc nghiệt. Những đầu tàu
kinh tế đó chính là các tập đoàn kinh tế. Tại các nước trên thế giới tập đoàn
kinh tế đã có bề dày lịch sử từ hàng trăm năm nay và thực sự đã trở thành
một nhân tố vô cùng quan trọng trong nền kinh tế. Còn ở Việt Nam khái
niệm tập đoàn kinh tế chỉ mới xuất hiện từ những năm cuối của thế kỷ trước.
Chính vì thế những nghiên cứu về tập đoàn kinh tế ở Việt Nam cả về lý luận
và thực tiễn đều có nhiều hạn chế. Vì vậy việc nghiên cứu mô hình tập đoàn
kinh tế trở thành một tất yếu khách quan.
Việt Nam thuộc Châu Á- khu vực trong những năm gần đây được đánh
giá là năng động nhất thế giới. Cả thế giới đã phải hướng sự chú ý của mình
vào Châu Á khi chứng kiến sự phát triển thần kỳ về kinh tế của châu lục
này . “Sân khấu thế giới đang dịch chuyển sang Châu Á” –đó là đánh giá
mới đây nhất của các nhà kinh tế thế giới. Và đóng vai trò quan trọng nhất
trong nền kinh tế Châu Á phải kể đến khu vực Đông Bắc Á với 3 nền kinh tế
Nhật Bản ,Trung Quốc, Hàn Quốc. Có một đặc điểm chung đáng lưu ý nhất
ở các quốc gia này là nhân tố đóng vai trò quan trọng nhất trong nền kinh tế
của họ đó chính là các tập đoàn kinh tế. Ở Nhật Bản nó có tên gọi Zaibatsu,
ở Trung Quốc là Jituan Gongsi và ở Hàn Quốc được gọi là Chaebol. Đây là
3 mô hình tập đoàn kinh tế tiêu biểu nhất ở Châu Á.
Đề án này được nghiên cứu xuất phát từ nhận thức quan trọng của mô
hình tập đoàn kinh tế trong nền kinh tế thế giới hiện đại. Đề án chỉ xin
nghiên cứu một mô hình tập đoàn tiêu biểu và từ đó rút ra những định hướng
cho phát triển mô hình tập đoàn kinh tế ở Việt Nam. Tên đề án:

Hiện nay ở Hàn Quốc có khoảng trên 30 Chaebol lớn nhỏ, nhưng chỉ có
khoảng 5 Chaebol chi phối chủ yếu nền kinh tế Hàn Quốc. Đề án này nghiên
cứu về 3 trong số 5 Chaebol này. Đó là các Chaebol: Samsung, Hyundae,
Daewoo.
Các Chaebol ở Hàn Quốc ra đời từ những năm 50 ở Hàn Quốc nên
phạm vi nghiên cứu sẽ được bắt đầu từ khi các Chaebol được ra đời cho đến
nay.
Bên cạnh đó đề án cũng nghiên cứu về các tập đoàn kinh tế ở Việt Nam
từ giai đoạn hình thành cho đến nay.

Website: Email : Tel : 0918.775.368
4) Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu chủ yếu của đề án là phương pháp thu thập số
liệu, phân tích, tổng hợp …
5) Kết cấu đề án:
Ngoài phần lời mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục thì đề án
gồm 4 chương sau đây:
Chương 1:Tổng quan về mô hình tập đoàn kinh tế nói chung và Chaebol
Chương 2: Thực trạng về tập đoàn kinh tế Chaebol ở Hàn Quốc
Chương 3: Giải pháp khắc phục những nhược điểm trong mô hình
tập đoàn kinh tế Chaebol ở Hàn Quốc.
Chương 4: Tập đoàn kinh tế Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế
quốc tế.

Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chương 1: Tổng quan về tập đoàn kinh tế nói chung và
Chaebol
1.1 Khái niệm tập đoàn kinh tế và một số đặc điểm chung của tập đoàn
kinh tế:
1.1.1 Khái niệm tập đoàn kinh tế(TĐKT):

liên kết các pháp nhân độc lập là công ty mẹ và các công ty con hay các
doanh nghiệp liên kết trong tập đoàn.
- Công ty mẹ và các công ty con phải tự chịu trách nhiệm về việc đầu tư
trong khoản vốn mà mình bỏ ra.
- Công ty mẹ có thể thực hiện cả hai chức năng là sản xuất kinh doanh
và đầu tư tài chính hay kinh doanh vốn đầu tư vào các doanh nghiệp khác.
- Quy mô của tập đoàn tương đối lớn và hoạt động đa dạng, đa nghành.
- Quan hệ giữa công ty mẹ với các công ty con và các doanh nghiệp liên
kết ở các tầng nấc khác nhau phụ thuộc vào mối liên kết của các doanh
nghiệp trong tập đoàn.
1.2 Chaebol ( ):
1.2.1 Khái niệm về Chaebol:
Chaebol được coi là một mô hình tập đoàn đặc trưng của Hàn Quốc
nên nó đã trở thành một danh từ riêng để chỉ mô hình này. Chaebol thông
thường được định nghĩa: đó là tổ hợp công nghiệp một biến thể thuộc sở hữu
của các gia đình ở Hàn Quốc. Mỗi Chaebol gồm khoảng 40-50 công ty tuy
không có liên hệ với nhau về mặt kinh tế, kĩ thuật nhưng lại thuộc sở hữu
của cùng một gia đình. Về kết cấu các Chaebol của Hàn Quốc là các
conglomerate (tập đoàn) gia đình trong đó các thành viên của gia đình đóng
vai trò chủ đạo. Về nguồn gốc truyền thống chúng vẫn là các doanh nghiệp
kiếu gia đình phong kiến di thực lại và phát triển lên dưới chế độ tư bản chủ
nghĩa .Các dòng họ tạo lập ban đầu là những tộc trưởng tạo dựng công ty, do
đó cơ cấu tổ chức của nó mang hình thức tập đoàn đẳng cấp.
1.2.2 Đặc trưng của Chaebol:
Xét về cơ chế quản lý thì mỗi Chaebol lại có phương thức quản lí riêng
nhưng nói chung các Chaebol đều có những đặc trưng chủ yếu sau:
+) Trong cơ cấu của Chaebol, các công ty thành viên hoạt động kinh doanh
chuyên ngành hoặc đa ngành.
+) Khác với tập đoàn công nghiệp của phương Tây, mọi quyết định quan
trọng của Chaebol đều chỉ được quyết định ở cấp cao nhất- tức là chủ tịch và

1979) . Ông đã áp dụng mô hình tương tự như Zaibatsu – được phát triển ở
Nhật trong suốt thời kì Meiji Era.
Khác biệt giữa mô hình Chaebol và mô hình Zaibatsu:
+ Chaebol được điều hành bởi gia đình trong khi Zaibatsu lại được điều
hành bởi những nhóm các nhà quản lý chuyên nghiệp.
+ Ở các Chaebol quyền lực tập trung trong tay chính những người sở
hữu,còn ở Zaibatsu có sự phân quyền và kết hợp chặt chẽ với các cổ đông.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
+ Chaebol thường hình thành những công ty con để sản xuất các sản
phẩm phục vụ xuất khẩu, trong khi các tập đoàn lớn của Nhật lại thường
thuê các nhà đấu thầu bên ngoài.
- Chaebol đã trải qua thời kì phát triển thần kì bắt đầu từ những năm
1960 gắn chặt với mục tiêu đẩy mạnh xuất khẩu của Nam Hàn. Thập niên 50
và đầu 60 sản phẩm xuất khẩu chủ yếu là bông và sợi; thập niên 70 và 80 là
sản phẩm công nghiệp nặng và hóa chất; thập niên 90 là các sản phẩm điện
lạnh và công nghệ cao.
- Thời gian gần đây bên cạnh những Chaebol truyền thống, đã xuất hiện
những tập đoàn mức trung bình ở Hàn Quốc. Ví dụ như Appeal Telecom
được sáng lập bởi Lee Ga Hyoung –một cựu viên chức của Samsung.
Appeal Telecom đang sản xuất và quảng bá sản phẩm điện thoại di động và
sắp tới sẽ mở rộng lĩnh vực hoạt động của nó. Ở Đức những tập đoàn kiểu
tương tự như vậy đã đóng góp lớn cho nền kinh tế nên người ta cho rằng
hoàn toàn có lí do gì để những tập đoàn này giành được vị trí quan trọng
trong nền kinh tế Hàn Quốc.
- Sự hình thành của ba Chaebol lớn nhất Hàn Quốc:
+) Samsung ( nghĩa là 3 ngôi sao): là tập đoàn lớn nhất của Hàn Quốc
,được sáng lập bởi Lee Byung Chul-con trai một địa chủ. Năm 1938 Lee
thành lập công ty tại Daegu lấy tên là Samsung. Trải qua quá trình lâu dài
Samsung từ một công ty vận tải và kinh doanh bất động sản đã mở rộng lĩnh
vực hoạt động của mình :thành lập công ty sản xuất đường tinh luyện

nhánh
+ Loại thứ ba: Cơ cấu sở hữu hỗn hợp (mô hình của Samsung Group)

Chủ sở hữu (Công
ty mẹ)
Công ty cổ phần
Các tổ chức trung gian
Chi nhánh hay công ty chi
nhánh
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2.1.2 Về cơ cấu quyền lực:
Cơ cấu quyền lực đã được đề cập ở trên :các Chaebol đều áp dụng mô
hinh “kim tự tháp”( pyramid scheme) thể hiện một nền chuyên chế độc tài.
Tất cả người dân và xã hội đều chấp nhận điều này và coi nó như một tập
quán và truyền thống trong kinh doanh.
2.1.3 Về cơ chế điều hành:
Cơ chế điều hành: trong mỗi Chaebol đều có một cơ quan điều hành
riêng, cho dù tên gọi khác nhau, các cơ quan này đều có chức năng: giúp chủ
tịch tập đoàn phối hợp hoạt động của Công ty chi nhánh, điều hành nhân sự,
tài chính, đầu tư nghiên cứu và triển khai (R&D). Bằng các hoạt động cụ thể,
các cơ quan điều hành góp phần nâng cao tính hiệu quả của tập đoàn nói
chung, các Công ty chi nhánh nói riêng. Do quan hệ đẳng cấp, chủ tịch
Chaebol có vai trò chi phối các thành viên khác của Hội đồng. Nhìn chung,
chủ tịch Chaebol mang tính độc đoán, gia trưởng, đó là đặc thù nổi bật nhất
trong các tổ chức kinh doanh Hàn Quốc.
2.2 Khuynh hướng đa dạng hóa trong các Chaebol Hàn Quốc:
2.2.1 Tính tất yếu phải đa dạng hóa:
- Đa dạng hóa là xu thế chung của các tập đoàn trên thế giới
- Ban đầu các tập đoàn kinh tế mở rộng phạm vi hoạt động theo vùng địa
lí, sau đó hoc gặp phải giới hạn về địa lí  buộc các tập đoàn phải đa dạng

chính phủ và tự bảo vệ mình: giảm tình trạng phụ thuộc vào nguồn tài chính
từ chính phủ và sự tổn thương trước những biến động về chính trị đa dạng
hóa để tăng khả năng tự chủ.
- Đặc điểm của hệ thống quản lí: quyền lực trong các Chaebol tập trunng
trong tay một số người nhưng lại không được pháp luật bảo vệ  đa dạng
hóa để giảm thiểu rủi ro.
- Tính biến động của của môi trường kinh doanh: do tính không ổn định
của thị trường đa dạng hóa để giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng cạnh
tranh.
2.3 Vai trò của các Chaebol trong nền kinh tế Hàn Quốc:
- Từ khi được hình thành cho đến trong suốt những năm 70 Chaebol đã
thực sự trở thành trụ cột kinh tế của Hàn Quốc. Với sự trợ giúp của chính
phủ Chaebol đã sản xuất kinh doanh thương mại và dịch vụ, thu hút chuyển
giao công nghệ… Các Chaebol trong thời kì này đã đóng góp rất lớn cho sự
tăng trưởng và phát triển kinh tế của nền kinh tế với tỷ lệ hàng năm trung