1
1. TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT VÀI HÌNH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
THEO PHƯƠNG PHÁP ĐỔI MỚI DẠY HỌC MÔN TOÁN
Ở LỚP 5A TRƯỜNG TIỂU HỌC
2. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong nhiều năm giảng dạy ở bậc Tiểu học, tôi nhận thấy rằng chất lượng
học tập của học sinh lớp 5 học giảm sút ở các bộ môn, đặc biệt là bộ môn Toán.
Do cơ cấu chương trình sách giáo khoa, nội dung có tính khái quát, tính hệ thống
cao hơn, phương pháp học tập của học sinh chưa tốt, gia đình quan tâm chưa
đúng mức, cách truyền thụ của giáo viên nặng nề thuyết trình, giảng giải.
Hiện nay, trong quá trình thực hiện đổi mới phương pháp dạy học. Một số
trường đã quan tâm nhiều đến việc cải tiến phương pháp dạy học và học cho phù
hợp nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh theo đúng chuẩn kiến thức
kĩ năng các môn học ở Tiểu học.
Theo văn kiện Đại hội IX của Đảng đã nêu: “ Phát triển giáo dục – Đào
tạo được coi là một trong những động lực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn nhân lực con người- yếu tố cơ bản
để phát triển xã hội, tăng cường kinh tế nhanh và bền vững”. Do đó phải nâng
cao chất lượng thực sự học sinh lên lớp 100%.
Muốn có được chất lượng thực sự, tôi đã nghiên cứu, áp dụng đổi mới
phương pháp dạy học theo hướng “ Tổ chức các hoạt động dạy học trên lớp
thông qua môn Toán, nhằm phát hiện kiểu dạy: Lấy học sinh làm nhân vật trung
tâm:, đó là vấn đề cần thiết cho việc dạy Toán ở lớp Năm ở bậc Tiểu học hiện
nay.
3. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
- Theo văn kiện Đại hội IX của Đảng đã nêu ở trên.
- Căn cứ theo Chuẩn Tiểu học đối với học sinh lớp 5
- Căn cứ vào nhiệm vụ năm học 2010-2011 của nhà trường và nhiệm vụ của
giáo viên ( QĐ số 51/2997/QĐ – BGD-ĐT).
- Căn cứ vào chỉ tiêu thi đua của ngành của trường.
cáo theo sự hiểu biết của nhóm hoặc cá nhân. Xuyên suốt trong quá trình đó,
giáo viên xây dựng một hệ thống câu hỏi mang tính gợi mở, nêu vấn đề gần sát
với nội dung bài. Nhờ cách dạy như vậy tôi đã nắm được trình độ, khả năng của
từng học sinh, từ đó có điều kiện giúp đỡ học sinh phát triển năng lực tư duy
- Mọi học sinh đều hoạt động một cách tích cực, huy động nội lực, trí lực để
trả lời các câu hỏi mà giáo viên gợi ý hoặc hướng dẫn. Qua đó các em tự bộc lộ
khả năng của bản thân, xử lí các thông tin và giải pháp cho từng bài cụ thể.
- Cách học như vậy tạo cho học sinh thói quen làm việc tự giác, chủ động,
không rập khuôn, biết tự đánh giá kết quả học tập của mình. Từ đó các em có
tinh thần, thái độ động cơ đúng đắn trong học tập, gây được hứng thú, say mê
học tập một cách sáng tạo, vui vẻ.
2/ Một số hình thức hoạt động học tập theo đổi mới phương pháp dạy học
môn Toán 5 ở lớp 5A trường Tiểu học tôi:
2.1. Học cá nhân:
- Hoạt động chủ yếu: học sinh hoạt động theo hướng dẫn của giáo viên ( có
thể hướng dẫn bằng lời khi bắt đầu hoạt động hoặc hướng dẫn dưới dạng câu hỏi,
3
hoặc phiếu học toán ). Nói chung học sinh tự học với tài liệu, với đồ dùng học
toán để chiếm lĩnh kiến thức mới, luyện tập thực hành theo khả năng của cá
nhân, tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập.
Trong quá trình học cá nhân, từng học sinh có thể hỏi ý kiến riêng với giáo
viên, giáo viên đến từng em theo dõi hướng dẫn kiểm tra một số học sinh, trả lời
hoặc trao đổi yêu cầu của học sinh…
* Điều kiện học sinh phải học tập:
+ Kinh nghiệm: Học cá nhân giáo viên phải soạn riêng bài tập theo từng đối
tượng học sinh trong lớp ( Giỏi, khá, trung bình, yếu), có như vậy học sinh mới
hoàn thành vừa với khả năng của mình để có điều kiện phát triển.
+ Năng suất học tập của tất cả các đối tượng học sinh đạt rất cao. Hầu như tiết
học nào cũng giải quyết xong các bài thực hành, luyện tập ngay trong lớp học.
Ngoài ra còn có thể làm thêm một số bài nâng cao.
các em làm luân phiên nhóm để các em tự quản lí hoạt động của nhóm.
- Lợi ích của hoạt động nhóm:
+ Một trong những yếu tố cơ bản của dạy học lấy học sinh làm trung tâm đó
là hoạt động nhóm. Hoạt động nhớm giúp các em có thể tích cực tham gia ý kiến
và có cơ hội theo dõi với các bạn khác để cùng học, khám phá và phát triển tư
duy, tự tin trong học tập và học tập có hứng thú.
+ Không chỉ trang bị cho học sinh kiến thức một cách khoa học, nhớ lâu,
nhớ kĩ mà còn giúp các em sau này dễ dàng thích ứng với đời sống xã hội.
2.3. Học theo lớp:
- Hoạt động chủ yếu: Nghe giáo viên hướng dẫn học cá nhân, học theo
nhóm, trao đổi đánh giá kết quả học cá nhân, học theo nhóm, theo lớp.
- Điều kiện: Học sinh đã chuẩn bị ( từng cá nhân hoặc từng nhóm) để hoạt
động ở lớp theo hướng dẫn của giáo viên.
- Kinh nghiệm: Không nên kéo dài thời gian học theo lớp. Nên phối hợp
đúng mức giữa học cá nhân, học theo nhóm và học theo lớp.
Dưới đây là một số ví dụ minh họa cho sự phối hợp giữa các hình thức tổ
chức hoạt động học tập nêu trên:
2.4. Ví dụ 1: 15,9 + 8,75 = ? ( Ví dụ 2/ 49 sgk)
- Học sinh làm phiếu bài tập – Giáo viên nêu kết quả để học sinh nhận xét (
Học theo lớp)
a. Có 26 em đặt tính và tính đúng kết quả:
15,9
8,75
24,65
b. Có 2 em đặt tính sai
15,9
8,75
103,4
Sau khi học sinh nhận xét cách làm a đúng.
Giáo viên nêu vấn đề: Muốn cộng hai số thập phân ta làm thế nào? Rồi yêu
+ Điều kiện: Muốn các trò chơi có hiệu quả, tôi luôn chuẩn bị nội dung trò
chơi theo tiết học một cách sáng tạo và phát huy trí tuệ.
+ Kinh nghiệm:
Trò chơi học tập nên tổ chức ở thời điểm thích hợp của tiết toán.
+ Có trò chơi phục vụ việc bước đầu làm quen với một khái niệm, quy tắc
mới.
+ Có trò chơi phục vụ ôn tập, củng cố kiến thức đã học.
+ Có trò chơi phục vụ hoạt động sáng tạo trong học nhóm
- Nên tận dụng khả năng phát triển tư duy, trí thông minh, không nên quan
niệm cứ tổ chức trò chơi là phải ồn ào.
+ Hoạt động trò chơi cần chú ý đến việc phối hợp việc học cá nhân, học
theo nhóm, học theo lớp.
Ví dụ: Các trò chơi như: Thi tính nhẩm, tính nhanh, thi tiếp sức, đổ xúc
xắc…
Dưới đây là một ví dụ về trò chơi học toán 5:
+ Trò chới: “ Tìm số viên gạch của cả đống gach bằng cách thông minh,
nhanh trí”
+ Mục đích: Rèn cho học sinh quy luật tính nhanh.
6
+ Hoạt động chơi: giáo viên phát cho mỗi học sinh một tờ giấy in sẵn ( xem
hình dưới) và hướng dẫn học sinh làm bài
H
3
H
4
H
1
H
2
Ai được số điểm từ 30-45 điểm thì được cả lớp tặng danh hiệu “ Học sinh
thông minh” và vỗ tay hoan nghênh.
3/ Vấn đề học tập của học sinh:
Tôi luôn tổ chức lớp học thành một môi trường học tập vui vẻ, tích cực,
trong đó mọi học sinh đều hoạt động một cách chủ động tránh gây căng thẳng
làm mất tính tự tin của học sinh để đạt được kết quả cao nhất.
3.1. Học sinh phải:
- Chủ động ôn tập, chuẩn bị kiến thức kĩ năng cần cho việc học bài mới.
- Chủ động đọc kĩ bài, làm bài tập trong giờ học để nắm được kiến thức và
kĩ năng.
- Chủ động kiểm tra lại bài làm của mình để tìm ra những sai sót thực hiện
việc chữa bài.
3.2. Giáo viên phải:
Tôi luôn căn cứ vào khả năng thực tế của học sinh trong lớp để giảng dạy,
dành thời gian cho nội dung trọng tâm và rèn luyện các kĩ năng thực hành, do đó
hiệu quả được nâng cao.
Ví dụ: Với những bài toán có lời văn, chủ yếu rèn kĩ năng về “ phương
pháp” giải toán, cách đặt vấn đề, tìm hiểu vấn đề, giải quyết vấn đề, nêu kĩ năng
diễn đạt.
Ngoài các bài tập thực hành sách giáo khoa, tôi còn ra thêm các dạng bài có
câu hỏi lựa chọn để vừa kiểm tra tri thức, kĩ năng cơ bản, vừa đánh giá trình độ
suy nghĩ của các em.
Ví dụ loại bài có câu hỏi lựa chọn nhằm kiểm tra tri thức kĩ năng cơ bản:
a. Đặt tính đúng ghi ( Đ), sai ghi (S) vào ô trống
8
65,34 21,04 6,34 0,95
15,3 0,673 0,12 0,9
b. Tính đúng ghi (Đ), tính sai ghi (S) vào ô trống
- 2 kg 50 g < 2500 g
Các năm TS Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
2008-2009 29
2009-2010 27
2010-2011 28
Kết quả các lần kiểm tra năm học 2010-2011
Các lần
kiểm tra
TS Giỏi Khá Trung bình Yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
KTCLĐN 28 8 28,6 9 32,1 10 35,7 1 3,6
KTĐKL1 28 12 44,5 11 40,7 4 14,8
KTĐKL2 28 20 71,4 5 17,9 3 10,7
KTĐKL3 28 24 85,7 2 7,1 2 7,1
7. KẾT LUẬN:
Qua một năm áp dụng đề tài trên, tôi nhận thấy trong quá trình dạy và học
ai cũng biết nội dung và chương trình học cơ bản là như nhau, song hiệu quả của
việc dạy và học đạt ở mức độ nào hoàn toàn phụ thuộc vào phương pháp dạy học
của người thây. Đúng như vậy, đề tài này phù hợp với thực tiễn của lớp giúp học
sinh có ý thức học tập, phát triển được khả năng độc lập suy nghĩ, vui vẻ hứng
thú học tập.
8. ĐỀ NGHỊ:
Đối với giáo viên lớp 4, 5 áp dụng vào các lớp để thực hành phát hiện
những nhược điểm nhằm bổ sung sửa chữa kinh nghiệm này hoàn chỉnh hơn.
Đối với nhà trường: thường xuyên kiểm tra giúp đỡ tôi có cơ hội khắc phục
nhược điểm khi áp dụng đề tài này.
10
9 -TÀI LIỆU THAM KHẢO
1, Chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học ( Nhà xuất bản giáo dục)
2, Sách giáo khoa Toán 5
8
9
9
10
11