Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 1 - Năm học: 2014 - 2015

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP CÓ HIỆU QUẢ
TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÍ VÀ GIÁO
DỤC HỌC SINH LỚP CHỦ NHIỆM
Ở TRƢỜNG THPT

A. MỞ ĐẦU:
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Thực trạng của vấn đề đòi hỏi phải có giải pháp mới:
Trong hệ thống tổ chức của các trường phổ thông, đơn vị cơ bản được thành lập để tổ
chức giảng dạy và giáo dục học sinh là lớp học. Để quản lí lớp học, nhà trường phân công
một trong những giáo viên đang giảng dạy làm công tác chủ nhiệm lớp. Giáo viên chủ
nhiệm (GVCN) được Hiệu trưởng lựa chọn từ những giáo viên có kinh nghiệm giáo dục,
có uy tín với học sinh, được Hội đồng giáo dục nhà trường nhất trí phân công chủ nhiệm
lớp học để thực hiện mục tiêu giáo dục. Như vậy khi nói đến GVCN là đề cập đến vị trí,
vai trò, chức năng của người làm công tác chủ nhiệm lớp, còn nói đến công tác chủ nhiệm
lớp là đề cập đến những nhiệm vụ, nội dung công việc mà người GVCN phải làm, cần làm
và nên làm.
Đối với giáo dục phổ thông, người giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò quan trọng trong
việc giáo dục học sinh. Ngoài việc trực tiếp giảng dạy ở lớp chủ nhiệm, GVCN trước hết
phải là nhà giáo dục, là người tổ chức các hoạt động giáo dục, quan tâm tới từng học sinh,
chăm lo đến việc rèn luyện đạo đức, hành vi, những biến động về tư tưởng, nhu cầu,
nguyện vọng của các em. Giáo viên chủ nhiệm lớp bằng chính nhân cách của mình, là tấm
gương tác động tích cực đến việc hình thành các phẩm chất đạo đức, nhân cách của học
sinh. Mặt khác, GVCN còn là cầu nối giữa tập thể học sinh với các tổ chức xã hội trong và
ngoài nhà trường, là người tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục, Có thể nói vai trò xã
hội của người giáo viên chủ nhiệm trở nên lớn hơn nhiều so với chức năng của giáo viên

II.PHƢƠNG PHÁP TIẾN HÀNH:
1. Cơ sở lí luận và thực tiễn:
Trong những năm gần đây, sự phát triển kinh tế - xã hội đã mang lại không ít những
thuận lợi cho công tác chủ nhiệm trong nhà trường. Sự quan tâm đầu tư của Đảng, nhà
nước cùng với sự hỗ trợ tích cực từ phía xã hội. Cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục của
nhà trường ngày một khang trang, đầy đủ, đảm bảo cho việc dạy và học. Mô hình ít con,
kinh tế ngày càng được cải thiện đã tạo thuận lợi cho các em được quan tâm và chăm sóc
tốt hơn. Bên cạnh đó, sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, đặc biệt là công
nghệ thông tin đã hỗ trợ cho giáo viên và phụ huynh trong việc liên lạc, trao đổi, nắm bắt
nhanh những thông tin cần thiết trong phối hợp giáo dục; đồng thời hỗ trợ tích cực cho
hoạt động dạy của giáo viên trong những giờ lên lớp, trong những hoạt động tập thể khiến
Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 3 - Năm học: 2014 - 2015
học sinh thấy hứng thú hơn. Sự phối kết hợp giữa các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà
trường ngày càng trở nên chặt chẽ.
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi kể trên, công tác chủ nhiệm lớp còn gặp không ít
những khó khăn, thách thức. Trong thời đại khoa học công nghệ và kinh tế thị trường hiện
nay, ngoài những tiện ích to lớn mà nó mang đến cho nhân loại thì kèm theo đó là hàng
loạt các tác động tiêu cực đến đối tượng học sinh: xu hướng đua đòi chưng diện theo trang
phục, mái tóc của các ca sĩ, diễn viên trong phim ảnh không lành mạnh và đặc biệt là game
online. Chính những vấn đề này ảnh hưởng không ít đến việc học tập, việc hình thành nhân
cách, đạo đức của học sinh và gây ra rất nhiều khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm trong
công tác giáo dục đạo đức, quản lí học sinh.
Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều công nghệ kinh doanh chỉ chú ý đến lợi nhuận. Hầu
hết các điểm truy cập Internet đều trang bị những trò chơi bạo lực thu hút học sinh. Vì thế,
hiện tượng trốn tiết, giấu tiền học phí,…để chơi game là điều không thể tránh khỏi. Không
những thế, hậu quả do những tác động của những trò chơi nguy hiểm này dẫn đến các hành
vi bạo lực học đường khôn lường.
Mặt khác, nhiều gia đình do quá bận rộn với công việc làm ăn nên thời gian dành cho

không phải bao giờ cũng tìm được tiếng nói chung.
Để khắc phục những khó khăn trên trong công tác chủ nhiệm không phải là điều dễ
dàng và đơn giản. Tuy nhiên, tôi xin được đưa ra một số giải pháp để các đồng nghiệp
cùng chia sẻ.
2. Các giải pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp
2.1. Các giải pháp tiến hành:
Để thực hiện tốt công tác tổ chức lớp, ngoài việc thực hiện đầy đủ, có chất lượng cao
chức năng, nhiệm vụ của công tác chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm còn phải có “Nghệ
thuật giáo dục”, nhất là trong cách ứng xử với học sinh.
Xuất phát từ nhu cầu bức thiết như đã trình bày ở phần lí do chọn đề tài. Bên cạnh đó
là sự động viên, hỗ trợ tích cực của đồng nghiệp, của tổ chuyên môn, Ban giám hiệu nhà
trường, tôi đã mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài này.
Cơ sở cụ thể nhất là qua nhiều năm giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm, tôi đã đúc
kết được kinh nghiệm về đề tài này. Như vậy, trên cơ sở lí thuyết soi đường, thực tế kiểm
chứng, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm.
Cụ thể các giải pháp và biện pháp được tiến hành là:
- Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm từ đầu năm học
- Tìm hiểu và nắm vững đối tượng giáo dục
- Giáo dục học sinh tính tự giác, thực hiện nội quy của trường của lớp
- Duy trì và phát huy tính tự quản của học sinh
- Cụ thể hóa các phong trào thi đua của Đoàn Thanh Niên và của trường
- Giáo dục học sinh bằng sức mạnh tâm lí
- Chú trọng đến hiệu quả của tiết sinh hoạt lớp
- Phối hợp với các lực lượng giáo dục khác
- Chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
2.2. Thời gian tạo ra giải pháp:
Thời gian tiến hành nghiên cứu đề tài từ năm 2011 đến nay.
Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 5 - Năm học: 2014 - 2015

Nhà giáo dục Nga K.D Usinski từng nói: “Muốn giáo dục con người về mọi mặt thì
phải hiểu con người về mọi mặt”. Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp cũng như công tác
quản lí và giáo dục học sinh, giáo viên chủ nhiệm phải nắm vững tâm - sinh lí, nhu cầu,
nguyện vọng, ước mong, khả năng trình độ của học sinh, nắm vững hoàn cảnh sống, những
Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 6 - Năm học: 2014 - 2015
tác động của gia đình, mối quan hệ xã hội, bạn bè của học sinh. Tôi đã cố gắng tìm hiểu
học sinh thông qua nhiều biện pháp. Cụ thể như sau:
- Tìm hiểu học sinh qua các tài liệu liên quan: Xem học bạ, sơ yếu lí lịch, bản tự nhận
xét của học sinh, nhận xét của GVCN cấp THCS hoặc của GVCN cũ. Đây là tài liệu đáng
tin cậy ban đầu giúp tôi nhận biết và phân loại học sinh.
- Tìm hiểu học sinh thông qua quan sát trực tiếp: Quan sát trực tiếp học sinh hằng ngày
trong các hoạt động trên lớp, ngoài lớp để biết hành vi thái độ học sinh. Đây là tài liệu
sống, qua đó tôi cố gắng tìm ra những nét cá tính nhất của từng em. Tôi quan sát lớp chủ
nhiệm cả trong giờ ra chơi xem em nào nghịch thái quá, em nào từ tốn, hiền lành, có khi
trên đường vào dạy lớp khác tôi cũng ngang qua lớp chủ nhiệm. Nếu thấy những sai phạm
của học sinh thì phải nhắc nhở ngay.
- Có thể tiến hành những thử nghiệm tìm hiểu học sinh. Đây là cách làm giúp cho
người giáo viên chủ nhiệm có thể thu được thông tin về một hay nhiều vấn đề cần làm sáng
tỏ. Những thử nghiệm này là những bài tập tình huống đã được xây dựng về một vấn đề
nào đó để học sinh có dịp bộc lộ mình. Chẳng hạn có thể đưa ra tình huống: Thầy đang rất
cần một số em chiều nay tham gia trang trí lại lớp học cho đẹp mắt hơn; hoặc cho học sinh
trả lời nhanh vào phiếu in sẵn một số câu hỏi về vấn đề định tìm hiểu (ví dụ: tìm hiểu về
thái độ của học sinh đối với cha mẹ và anh chị em trong gia đình bằng những câu hỏi đơn
giản), Những thử nghiệm nhỏ này có thể áp dụng linh hoạt sao cho phù hợp với học sinh
ở từng vùng dân cư. Kết quả thử nghiệm sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm lớp có thể nắm bắt
được thêm những thông tin mới, bổ sung cho những nhận định của mình về học sinh.
c. Giáo dục học sinh tính tự giác, thực hiện nội quy của trường của lớp:
Công việc này ban đầu khá vất vả, GVCN có thể phải thường xuyên đến lớp vào đầu

thành) rất cần có một lớp trưởng, bí thư chi đoàn (thủ lĩnh) biết hi sinh, có uy tín, biết quan
tâm đến người khác, gương mẫu, biết cảm hoá các bạn , không nhất thiết phải là học sinh
học giỏi nhất lớp. Nhưng sang giai đoạn 2 và 3 (khi tập thể đã phát triển) rất cần có “thủ
lĩnh” năng động, sáng tạo, luôn tìm tòi nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt
động mọi mặt để cuốn hút các bạn. Giáo viên chủ nhiệm nên lấy hoạt động chiều sâu của
nội dung học tập, hoạt động ngoại khoá, văn hoá xã hội làm phương tiện giáo dục tập thể,
rèn luyện năng lực tự quản, thái độ, tình cảm và hành vi của học sinh. Để phát huy vai trò
cố vấn, GVCN cần có năng lực dự báo chính xác khả năng của học sinh trong lớp, biết
khêu gợi tiềm năng sáng tạo của các em trong việc đề xuất các nội dung hoạt động, xây
dựng kế hoạch hoạt động toàn diện phù hợp với nhiệm vụ và điều kiện của mỗi tuần, mỗi
tháng, mỗi học kì của từng năm học. Giáo viên chủ nhiệm chỉ là người giúp học sinh tự tổ
chức các hoạt động đã được kế hoạch hoá. Điều đó không có nghĩa là GVCN khoán trắng,
đứng ngoài hoạt động của tập thể lớp học mà nên cùng hoạt động, điều chỉnh hoạt động,
kịp thời giúp các em tháo gỡ những khó khăn trong quá trình hoạt động.
Ngoài ra cần tạo hứng thú trong công việc, tạo sự đoàn kết nhất trí cao trong ban cán
sự lớp để làm sao các em cũng phải biết làm việc “hết mình”, biết phấn đấu vì tập thể và
biết tự giác, chủ động điều hành lớp ngay cả khi không có giáo viên chủ nhiệm. Sử dụng
phiếu giao việc cũng là một hình thức tạo cho học sinh phát huy tính tự giác, tự quản, tinh
thần trách nhiệm trong công việc. Trên cơ sở được giao việc học sinh phải tự lập kế hoạch
và giáo viên chủ nhiệm hẹn thời gian để duyệt. Nhìn chung được giao việc và nhất là được
thầy cô tin tưởng, phát huy tính dân chủ và tự quản các em rất phấn khởi và tất nhiên phải
rút kinh nghiệm, khen chê kịp thời (trong một năm học, ban cán sự ít nhất được động viên,
khen thưởng hai lần vào dịp sơ kết học kỳ I và tổng kết năm học). Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 8 - Năm học: 2014 - 2015

e. Cụ thể hoá các đợt thi đua do Đoàn thanh niên phát động cũng là một biện

nhiệm.
Ngoài ra, để tạo không khí cởi mở trong tập thể lớp và cũng là để giúp cho mình hiểu
học sinh hơn, tôi thường động viên các em ghi nhật ký lớp hằng ngày. Thi thoảng tôi lại
cho học sinh viết cảm nhận về lớp mình. Có những điều thường ngày có khi khó nói ra
được, nhưng khi viết cảm nhận hoặc ghi nhật kí lớp các em lại có dịp để giãi bày. Qua
Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 9 - Năm học: 2014 - 2015
những bài cảm nhận và những trang nhật ký lớp, thầy trò, bạn bè hiểu nhiều về nhau hơn
và đương nhiên tập thể lớp ngày càng thêm gắn bó.
g. Phối hợp với các lực lượng giáo dục khác:
Phối hợp với Ban giám hiệu nhà trường: Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa Hiệu
trưởng với học sinh, truyền đạt chủ trương chính sách của ngành, nội quy của nhà trường
đến học sinh không phải bằng mệnh lệnh mà bằng sự thuyết phục cảm hoá, gương mẫu của
bản thân mình. Bên cạnh đó GVCN phát hiện kịp thời các hành vi xấu của học sinh, đề
nghị nhà trường xét kỷ luật nghiêm khắc nhằm ngăn chặn hành vi xấu khác có thể xảy ra
tiếp.
Phối hợp với giáo viên bộ môn: Biết lắng nghe những nhận xét của giáo viên bộ môn
thậm chí là những phê phán cá nhân, tập thể lớp mình sau đó chọn lọc, phân tích thông tin
để phối hợp tác động giáo dục cùng chiều, khắc phục khó khăn, vướng mắc của học sinh
trong quá trình học tập, đề đạt nguyện vọng của học sinh với giáo viên bộ môn để nâng cao
chất lượng giáo dục.
Phối hợp với ban nề nếp: thường xuyên theo dõi sổ trực của ban nề nếp để biết được
tình hình thực hiện nội qui của lớp chủ nhiệm để có biện pháp giáo dục kịp thời.
Phối hợp với cha mẹ học sinh: Giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ học sinh phải thống
nhất được phương hướng phấn đấu của lớp đặt trong kế hoạch chung của nhà trường, đặc
biệt là thống nhất được các biện pháp quản lí, giáo dục học sinh khi đến trường cũng như ở
nhà. Đây là điều kiện đầu tiên để giáo viên chủ nhiệm có được sự ủng hộ của phụ huynh
trong công tác chủ nhiệm lớp. Đặc biệt với những học sinh vi phạm nội quy của trường,
lớp, tuỳ theo mức độ vi phạm GVCN thông báo với phụ huynh bằng văn bản (giấy thông

riêng được hình thành thông qua việc tiếp thu tri thức hằng ngày trong cuộc sống như kĩ
năng làm việc hợp tác, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thích nghi, kĩ năng xử lí tình huống, kĩ
năng giữ gìn bảo vệ môi trường… Những kĩ năng này không chỉ đòi hỏi cho một giai đoạn
nào đó mà nó cần thiết cho cả đời người đặc biệt là chuỗi ngày đi học. Khẩu hiệu “Mỗi
ngày đến trường là một ngày vui” xuất hiện ở các trường cũng vì lẽ đó. Kĩ năng sống được
biểu hiện đa dạng tuỳ từng người, từng sự việc và từng hoàn cảnh cụ thể. Nhưng dù trong
trường hợp nào, đối với ai thì kĩ năng sống nhất thiết phải vươn tới chân lý tốt đẹp: nhân ái,
vị tha, bản lĩnh tự tin, khiêm tốn, văn minh lịch sự, dám nghĩ dám làm, hoà đồng và tôn
trọng người khác. Thực tiễn ngày nay cho thấy đôi khi kiến thức uyên bác, học vị cao lại
không làm nên sự thành đạt của con người bằng chính kĩ năng sống của họ. Cuộc sống
ngày càng phát triển, đất nước đang hội nhập với thế giới, cơ hội có được vị trí trong xã hội
và khẳng định bản thân của người lao động đang rộng mở, nhưng số lượng người thất
nghiệp vẫn không ngừng gia tăng. Một trong những nguyên nhân quan trọng là do họ chưa
được trang bị những kĩ năng sống cơ bản của một người lao động. Chính vì vậy, kĩ năng
sống cần được mỗi người chúng ta rèn luyện ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Trong bốn trụ cột của giáo dục được Unesco nêu ra là “học để biết, học để làm việc, học để
làm người (để tồn tại), học để cùng chung sống” đã có ba nội dung hàm chứa các yêu cầu
kĩ năng sống. Điều này càng khẳng định hơn nữa tầm quan trọng và cần thiết của nhà
trường trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh. Đành rằng hình thành kĩ năng sống
phải qua cả trường học và trường đời nhưng trường học vẫn giữ vị trí nền móng vì hầu hết
mọi người đều được đi học và nội dung học ở trường phổ thông gồm nhiều lĩnh vực tự
nhiên, xã hội, văn hóa, thể dục thẩm mỹ,… cùng nhiều bài học về lối sống tốt đẹp của
những bậc tiền nhân mà học sinh cần học tập noi theo.
Có thể tiến hành giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp chủ nhiệm bằng các hình thức
như:
Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 11 - Năm học: 2014 - 2015
+ Tổ chức các hoạt động tập thể, ngoại khoá để các em được tham gia vào hoạt động
thực tiễn của cuộc sống, tạo cơ hội bộc lộ chân thật những suy nghĩ, tình cảm, hành vi

tính giáo dục và thẩm mỹ, những lời hay ý đẹp như “Bảo vệ môi trường là bảo vệ chính
cuộc sống của chúng ta”, “Mỗi lần giao tiếp là mỗi lần bạn thể hiện mình”, “Bạn có thể
vấp ngã, điều quan trọng là bạn phải đứng lên”
Cách rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh phải từ dễ đến khó. Chẳng hạn khi học sinh
mới vào lớp 10, trong mục cùng góp ý trong giờ sinh hoạt, tôi yêu cầu học sinh “Em hãy
nói vài ý kiến của mình về những vi phạm của các bạn trong tuần vừa qua”. Ban đầu, các
em còn nói năng lí nhí, mắt không dám nhìn thẳng, gương mặt căng thẳng. Nhưng sau vài
Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 12 - Năm học: 2014 - 2015
lần, các em không còn những cái nhìn ái ngại, trở nên dạn dĩ hơn, cảm thấy tự tin và câu
nói chắc gọn, cộng thêm một môi trường giáo dục thân thiện hoà đồng, cho phép các em
tiến đến gần và hoà nhập với nhau, sau đó là những điều khác như đóng góp ý kiến cho tập
thể, ý tưởng độc đáo cho các hoạt động của lớp phong phú hơn, hiệu quả hơn và đặc biệt
kỹ năng làm việc nhóm, các em được trang bị lý thuyết cụ thể, rồi thực hành để hiểu. Với
kỹ năng làm việc nhóm, các em được tập làm việc để biết cách hợp tác và chấp nhận lẫn
nhau trong mọi hoàn cảnh. Mục đích quan trọng nhất là giúp các em tự tin hơn, tự lập hơn
trong cuộc sống, đây là điều rất cần thiết trong cuộc sống của các em sau này.
Sau đây tôi xin lấy ví dụ về công tác chuẩn bị và tổ chức một tiết sinh hoạt chủ
nhiệm để qua đó quản lí và giáo dục học sinh có hiệu quả hơn.
Tiết sinh hoạt chủ nhiệm đóng vai trò rất lớn và hết sức quan trọng đối với công tác
quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm của GVCN
Qua một tuần hoạt động của lớp kết quả thi đua thực hiện nội qui, nề nề và học tập
của lớp được đánh giá qua tiết sinh hoạt chủ nhiệm.
Việc tổ chức một tiết sinh hoạt chủ nhiệm tốt sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm nắm bắt đầy
đủ tình hình hoạt động của lớp qua một tuần và có cách thức xử lý, giáo dục ý thức rèn
luyện và học tập phù hợp cũng như triển khai kế hoạch cho hoạt động của lớp tuần tới.
I. CÔNG TÁC CHUẨN BỊ CHO MỘT TIẾT SINH HOẠT CHỦ NHIỆM.
1. Xây dựng biểu điểm thi đua của lớp ( thực hiện vào đầu năm học )
- Giáo viên chủ nhiệm cần xây dựng cho lớp mình một biểu điểm thi đua riêng của lớp.

Không tham gia sinh hoạt Đoàn – Hội.

-5đ/ lần

3.
Vô lễ với giáo viên

- 30đ/ lần
Hạ hạnh
kiểm

II. CHUYÊN CẦN
10 Điểm 4.
Vắng học không phép ( kể cả ngoại khóa )

- 5 đ/ lần

5.
Vắng học có phép ( kể cả ngoại khóa ), trừ
trường hợp nhập viện.

- 1đ/ lần

6.
Đi học trễ

-5 đ/ lần


11.
Cưỡi xe, đá bóng trong sân trường, để xe không
đúng nơi qui định.

- 5 đ/ lần

12.
Mang điện thoại di động đến trường.( tạm giữ
điện thoại )

-20đ/ lần
Mời PH

IV. HỌC TẬP
10 Điểm 13.
Không thuộc bài, không làm bài, soạn bài ở nhà,
không chuẩn bị bài.

-5 đ / lần

Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 14 - Năm học: 2014 - 2015
14.
Không ghi bài học mới, làm việc riêng trong giờ
học, không nghiêm túc, không có sách vở và

Mang giầy dép không đúng qui định, không cái
quai hậu.

- 5đ/ lần

19.
Để tóc không đúng qui định, nhuộm tóc, chải tóc
không đúng qui định và sơn móng tay, móc chân
hoặc trang điểm.

- 5đ/ lần VI. BẢNG TÊN – HUY HIỆU
10 Điểm 20.
Đeo bảng tên – đeo huy hiệu không đúng qui
định.

- 5đ/ lần

21.
Không đeo huy hiệu, không đeo bảng tên

- 5đ/ lần VII. VỆ SINH
26.
Không sinh hoạt 15 phút đầu giờ, sinh hoạt
không nghiêm túc.

- 5 đ/ lần

27.
Ra ngoài lớp trong 5 phút chuyển tiết không có lí
do chính đáng.

- 5 đ/ lần IX. LAO ĐỘNG VÀ HOẠT ĐỘNG PHONG
TRÀO
10 Điểm 28.
Không tham gia lao động

- 10đ/ lần
Đi lao
động bù.
29.
Không mang dụng cụ lao động, lao động không
nghiêm túc.


lại
34.
Làm hư hỏng bàn ghế, làm bể cửa kính, phá
hỏng dụng cụ học tập và thiết bị điện.

- 15đ/ lần
Bồi
thường
TC

100 Điểm
Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 16 - Năm học: 2014 - 2015

2. Cách đánh giá xếp loại hạnh kiểm:
a. Cách xếp loại hạnh kiểm hàng tuần:
- Mỗi học sinh có tổng số điểm là 100 điểm, học sinh vi phạm lỗi nào thì theo biểu điểm
thi đua của lớp để trừ điểm. Sau khi tính các điểm cộng và điểm trừ của mỗi học sinh số
điểm còn lại là căn cứ để xếp loại tuần theo các mức Tốt, Khá,TB, Yếu
* Xếp loại Tốt : Học sinh có tổng số điểm còn lại từ 80 điểm trở lên
* Xếp loaị Khá : Học sinh có tổng số điểm còn lại từ 65 -> 79 điểm
* Xếp loại Trung bình : Học sinh có tổng số điểm còn lại từ 50-> 64 điểm
* Xếp loại Yếu: Học sinh có tổng số điểm còn lại dưới 49 điểm.
Ví dụ : XẾP LOẠI HẠNH KIỂM TUẦN
STT
HỌ VÀ TÊN

45
55
TRUNG
BÌNH
Như vậy từ những lỗi vi phạm của học sinh và điểm cộng của từng học sinh trong tổ số
điểm còn lại đối chiếu với mức xếp loại thi đua để xếp loại thi đua hàng tuần cho học sinh.
- Sau khi Lớp trưởng điều hành các tổ xếp loại hạnh kiểm tuần của các tổ và xét thi đua
giữa các tổ trong tuần, lớp trưởng mời GVCN lên nhận xét, đánh giá hoạt động của lớp
tuần qua.
- GVCN căn cứ trên kết quả xếp hạnh kiểm tuần của mỗi học sinh cũng những lỗi vi
phạm của học sinh, kết quả thi đua của lớp trong tuần để nhận xét, đánh giá và xử lý học
sinh vi phạm trong tuần tuy theo mức độ vi phạm của học sinh. Cần động viên kịp thời
những học sinh có sự tiến bộ, vươn lên trong rèn luyện và học tập cũng như trong mọi
hoạt động của lớp.
Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 17 - Năm học: 2014 - 2015
- Sau khi nhận xét, đánh giá, xử lý học sinh vi phạm, GVCN triển khai kế hoạch tuần tới
của trường, của Đoàn TN cho học sinh và biện pháp để thực hiện kế hoạch trong tuần sau.
- Nếu thời gian của tiết sinh hoạt còn, GVCN có thể tổ chức sinh hoạt văn nghệ hoặc kể
cho học sinh những câu chuyện hay…. GVCN cũng có thể có cách tìm ra các hình thức
khác như tổ chức một trò chơi cho cả lớp.
b. Cách xếp loại hạnh kiểm hàng tháng:
- Căn cứ kết quả xếp loại hạnh kiểm của học sinh qua các tuần của tháng để GVCN xếp
loại hạnh kiểm học sinh của tháng đó.
- Khi xếp loại hạnh kiểm học sinh theo tháng, cần đánh giá theo sự tiến bộ của học sinh
qua các tuần để xếp loại. Cần động viên, khuyến khích các em học sinh có sự cố gắng, tiến
bộ để các em có sự vươn lên, đồng thời cũng để các học sinh khác trong lớp cố gắng hơn.
Xếp loại hạnh kiểm tháng không phải là lấy tổng số điểm còn lại của các tuần đem chia
trung bình và lấy số điểm trung bình đó để xếp loại tháng đó vì như vây sẽ không thấy

KHÁ (70đ)
TRUNG
BÌNH (60đ)
TRUNG
BÌNH (60đ )
TRUNG
BÌNH (65đ)
TRUNG
BÌNH
4
Nguyễn Thị D
TRUNG
BÌNH (55đ)
TRUNG
BÌNH (60đ)
KHÁ (75đ)
KHÁ (78đ)
KHÁ
- Như bảng xếp hạnh kiểm tháng 10 ta thấy học sinh A, B, D, đều có sự tiến bộ, sự cố
gắng trong các tuần sau vì vậy GVCN cần xếp hạnh kiểm tháng theo sự tiến bộ của các em
để động viên kịp thời và để các em cố gắng hơn.
- Học sinh C ngày càng đi xuống, GVCN xếp hạnh kiểm theo chiều hướng đi xuống để
kịp thời nhắc nhở và có biện pháp để giáo dục.
Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 18 - Năm học: 2014 - 2015
- Nếu xếp loại theo cách cộng điểm các tuần và chia trung bình thì học sinh A vẫn xếp
loại YẾU cả tháng mặc dù em đã cố gắng trong các tuần sau ( như vây sẽ bỏ qua sự tiến
bộ, cố gắng theo chiều hướng tích cực của em )
c. Cách xếp loại hạnh kiểm từng học kì:

3
Nguyễn Thị C
KHÁ
TRUNG
BÌNH
TRUNG
BÌNH
TRUNG
BÌNH
TRUNG
BÌNH
TRUNG
BÌNH
4
Nguyễn Thị D
TRUNG
BÌNH
TRUNG
BÌNH
KHÁ
KHÁ
KHÁ
KHÁ

d. Cách xếp loại hạnh kiểm cả năm:
- GVCN căn cứ trên kết quả xếp loại hạnh kiểm của học kì I và học kì II và học lực của
học sinh để xếp loại hạnh kiểm cả năm học. Khi xếp hạnh kiểm cả năm GVCN cũng cần
đánh giá theo sự tiến bộ, cố gắng của học sinh để xếp hạnh kiểm.
Ví dụ : XẾP LOẠI HẠNH KIỄM CẢ NĂM
STT

nhiệm. Đồng thời đây là một biện pháp để nâng cao tính tự quản của cán sự lớp.
II. TỔ CHỨC TIẾT SINH HOẠT CHỦ NHIỆM.
1. Chuẩn bi cho một tiết sinh hoạt chủ nhiệm.
- Giáo viên chủ nhiêm cần hướng dẫn cho ban cán sự lớp và phân công theo dõi chéo giữa
các tổ để tạo sự công bằng trong thi đua. Ban cán sự lớp được phân công theo dõi phải có
sổ ghi chép cụ thể, chi tiết các lỗi vi phạm của các học sinh trong lớp vi phạm để cuối tuần
xếp loại thi đua và để giáo viên chủ nhiệm xử lý, giáo dục học sinh Ví dụ: Tổ 1 theo dõi tổ
2 , Tổ 2 theo dõi tổ 3, Tổ 3 theo dõi tổ 4, tổ 4 theo dõi tổ 1.
- GVCN cần tập cho lớp trưởng khả năng tổ chức lớp và điều hành lớp cũng như theo dõi
thi đua giữa các tổ.
- Trước mỗi tiết sinh hoạt lớp, GVCN cần nắm kết quả xếp loại thi đua tuần của lớp thông
qua ban nề nếp của trường để biết tình hình hoạt động của lớp trong tuần.
- Nếu trong lớp có xảy ra những vi phạm lớn hoặc trường hợp bất thường của học sinh
trong lớp cần nhắc nhở lớp trưởng báo cáo GVCN kịp thời để có biện pháp và hướng xử lý
kịp thời.
- Trước tiết sinh hoạt, GVCN cần bám sát kế hoạch hoạt động tuần sau của nhà trường,
của Đoàn Thanh Niên để triển khai cho học sinh lớp mình đầy đủ, chính xác và kịp thời.
2. Các bƣớc tiến hành:
- Bước 1: GVCN ổn định lớp đầu tiết sinh hoạt, GVCN mời lớp trưởng lên điều hành lớp
sinh hoạt, GVCN chỉ đóng vai trò người ngồi dự.
- Bước 2: Lớp trưởng sẽ lần lượt mời tổ trưởng các tổ báo cáo tình hình tổ mình theo dõi,
nêu cụ thể chi tiết những lỗi vi phạm của các thành viên tổ mình theo dõi và xếp loại thi
đua tuần của từng cá nhân, tổ.
- Bước 3: Các lớp phó báo cáo tình hình về lĩnh vực mình phụ trách của lớp trong tuần.
- Bước 4: Lớp trưởng sẽ bổ sung, nhận xét chung về lớp tuần qua để GVCN biết tình hình
lớp.
- Bước 5: Học sinh tham gia phát biểu ý kiến ( nếu có )
Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 20 - Năm học: 2014 - 2015

HỌC LỰC
Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu
Kém
Từ TB trở
lên
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
Sĩ số đầu
0
0.0
9
22.0
23
56.1
8
19.5
1

41.5
13
31.7
0
0.0
41
100.0

* Năm học 2013-2014: Sử dụng giải pháp mới
CHẤT LƢỢNG HAI MẶT GIÁO DỤC

THỐNG KÊ
HAI MẶT
GIÁO DỤC
HỌC LỰC
Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu
Kém
Từ TB trở
lên
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%

SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
18
41.9
19
44.1
6
14.0
0
0.0
43
100.0
* So sánh kết quả hai mặt giáo dục của 2 năm học nói trên, ta thấy khi sử dụng giải pháp
mới học sinh có nhiều tiến bộ trong học tập và rèn luyện đạo đức. Cụ thể:
+ Tỉ lệ học sinh xếp loại hạnh kiểm Tốt tăng 15.1 %, Khá tăng 2.6 %; không có học
sinh xếp loại hạnh kiểm Yếu
+ Tỉ lệ học sinh xếp loại học lực Khá tăng 14.2 %, Trung bình tăng 3.4 %, tỉ lệ học
sinh xếp loại học lực Yếu, Kém giảm 18.6 %.
+ Không có học sinh bỏ học giữa chừng.

Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 22 - Năm học: 2014 - 2015
2.2. Khả năng thay thế giải pháp hiện có:

đứng, thái độ biểu hiện của GVCN đối với mọi hiện tượng xã hội lúc có mặt học sinh hay
không có mặt học sinh đều có ảnh hưởng đến nhân cách học sinh lớp chủ nhiệm.

Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 23 - Năm học: 2014 - 2015
2. Những triển vọng trong việc vận dụng và phát triển giải pháp:
- Nhà giáo dục Nga K.D Usinski từng nói: “Muốn giáo dục con người về mọi mặt thì
phải hiểu con người về mọi mặt”. Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, giáo viên chủ nhiệm
phải nắm vững tâm sinh lí, nhu cầu, nguyện vọng, ước mong, khả năng trình độ của học
sinh, nắm vững hoàn cảnh sống, những tác động của gia đình, mối quan hệ xã hội, bạn bè
của học sinh
- Chúng ta đều biết công tác chủ nhiệm lớp rất quan trọng trong sự nghiệp giáo dục nói
chung và trong trường THPT nói riêng, vì thế nếu không có phương pháp, giải pháp phù
hợp trong công tác chủ nhiệm sẽ tác động xấu đến việc hình thành nhân cách, lối sống của
học sinh, ảnh hưởng đến kết quả rèn luyện về đạo đức và học tập của học sinh. Mặc khác
công tác chủ nhiệm tốt, có hiệu quả không chỉ đạt các tiêu chí trên mà còn góp phần nâng
cao chất lượng giáo dục hai mặt của lớp chủ nhiệm, của trường và sự nghiệp giáo dục của
đất nước.
3. Đề xuất – kiến nghị:
Để thực hiện tốt đề tài này, tôi xin có vài kiến nghị như sau:
- Đối với GVCN:
Để làm tốt công tác chủ nhiệm, GVCN trước hết phải đề ra kế hoạch tự hoàn thiện bản
thân về mọi mặt:
+ Bồi đắp lòng yêu nghề, tận tuỵ với công việc.
+ Không ngừng nâng cao trình độ học vấn, văn hoá chung, trình độ chuyên môn, rèn
luyện đạo đức tác phong.
+ Thường xuyên trao đổi kinh nghiệm lí luận sư phạm, mẫu mực trong giao tiếp xã hội,
đồng nghiệp, thầy trò, thực sự là Tấm gương sáng cho học sinh noi theo.
+ Giáo viên chủ nhiệm phải làm tốt công tác chủ nhiệm mà nhà trường phân công,

Ngƣời viết Nguyễn Văn Phong Một số giải pháp có hiệu quả trong công tác quản lí và giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm ở
Trƣờng THPT
GV: Nguyễn Văn Phong - 25 - Năm học: 2014 - 2015 ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC

……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………….