Đề tài: Lợi ích của việc học nhạc trong trường trung học cơ sở
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP
KHOA NGHỆ THUẬT

TỪ VĂN ĐƯỢC
LỢI ÍCH CỦA VIỆC HỌC NHẠC Ở TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ
Ngành đào tạo: Sư Phạm Âm Nhạc
Trình độ đào tạo: Cao Đẳng
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Giảng viên hướng dẫn:
LÊ THỊ KIM CHI
ĐỒNG THÁP, NĂM 2012
SVTH: TỪ VĂN ĐƯỢC
GVHD: LÊ THỊ KIM CHI
Đề tài: Lợi ích của việc học nhạc trong trường trung học cơ sở
MỤC LỤC
Lời tri ân
PHẦN I: MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài
II. Mục đích nghiên cứu
III. Giới hạn đề tài
IV. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
V. Giả thuyết
VI. Nhiệm vụ nghiên cứu
VII. Các phương pháp nghiên cứu
PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN
I. Đặc điểm phát triển sinh lí và sinh lí học sinh ở trường THCS
II. Lợi ích của việc học âm nhạc trong trường THCS

trường phổ thông từ những năm 90 của thế kỷ trước, tuy nhiên mới chỉ tập trung
ở một số trung tâm lớn như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh,…. Gần 10 năm
trở lại đây, môn Âm nhạc đã được phổ cập trong toàn quốc, đã có vị trí như các
môn học khác của chương trình giáo dục bậc Tiểu học và Trung học cơ sở.
Trong thời kỳ hiện nay, nhân loại đang đi vào nền văn minh trí tuệ với sự phát
triển như vũ bão của Khoa học công nghệ, xu thế của thời đại được thể hiện rõ
nét của một xã hội có nền kinh tế tri thức, một xã hội học tập. Những thành tựu
tiến bộ của khoa học công nghệ đã làm thay đổi đáng kể hình thức và nội dung
mọi mặt của đời sống xã hội: chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục,… trên phạm
vi toàn thế giới.
Cùng với sự phát triển tiến bộ của nhân loại về mọi mặt trong mọi lĩnh vực của
đời sống xã hội thì ngành giáo dục Việt Nam nói chung và đặc biệt là bộ môn
Âm nhạc nói riêng cũng cần phải tìm cho mình một hướng đi mới phù hợp với
xu thế phát triển của thời đại.
Nắm bắt được tình hình trên, tôi đã đi sâu tìm tòi, nghiên cứu về đề tài “LỢI
ÍCH CỦA VIỆC HỌC ÂM NHẠC TRONG TRƯỜNG THCS”, bởi một khi
chúng ta hiểu được hết những ích lợi mà âm nhạc mang lại cho các em học sinh
ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường thì lúc đó ta mới có định hướng cụ thể,
rõ ràng rồi từ đó tìm ra biện pháp, hướng đi mới phù hợp, đúng đắn cho ngành
âm nhạc nước nhà ngày càng phát triển phổ biến bắt kịp với xu thế phát triển
chung của nhân loại.
Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, tôi xin chân thành cảm ơn và tận
đáy lòng xin gửi những lời tri ân tốt đẹp nhất đến cô LÊ THỊ KIM CHI- Giảng
viên khoa Nghệ thuật, phụ trách bộ môn Âm nhạc của Trường Đại Học Đồng
Tháp đã hướng dẫn và chỉ bảo tận tình để tôi có thể hoàn thành đề tài này. Trong
khuôn khổ thời gian có hạn, tôi đã cố gắng hết khả năng để nghiên cứu và thực
hiện đề tài nhưng chắc chắn không thể tránh khỏi sự thiếu sót, em rất mong nhận
được những lời góp ý chân thành từ cô để đề tài của em được hoàn thành hơn.
Em xin chân thành cảm ơn và chúc cô luôn dồi dào sức khỏe!
SVTH: TỪ VĂN ĐƯỢC

Đặc biệt là giáo dục thẩm mỹ trong nhà trường phổ thong là một trong bốn
mặt giáo dục quan trọng nhất: Đức – Trí – Thể - Mĩ. Cái đẹp trong nghệ thuật âm
nhạc xuất phát từ tác phẩm, từ nghệ thuật trình diễn tạo nên những hình tượng
âm nhạc có tác dụng truyền cảm mạnh mẽ làm rung động long người, hướng con
người đến Chân – Thiện – Mĩ…
SVTH: TỪ VĂN ĐƯỢC
GVHD: LÊ THỊ KIM CHI
Đề tài: Lợi ích của việc học nhạc trong trường trung học cơ sở
 Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi sự hứng
thú cao.
 Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích
cực chủ động sáng tạo của học sinh. Có như vậy các em mới có điều kiện khắc
phục khó khăn tiếp nhận kiến thức mới.
 Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh THCS là lứa tuổi nhạy cảm hiếu
động ham thích ca hát. Nếu giáo viên gây được hứng thú trong bà dạy sẽ tạo cho
học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiêp thu bài học một cách có hiệu quả.
 Từ thực tiễn giảng dạy cũng như thực tiễn của học sinh nông thôn ít có
điều kiện để tiếp nhận tri thức về âm nhạc, nếu giáo viên tạo được hứng thú
trong giảng dạy và học tập sẽ giúp cho học sinh say mê học tập.
Từ những lý do nói trên, bản thân tôi nhận thấy lợi ích của việc học nhạc ở
trường THCS là một trong những giải pháp hết sức quan trọng trong việc nâng
cao chất lượng trong việc dạy và học. Vì vậy nó là động lực giúp tôi đi sâu
nghiên cứu đúc rút kinh nghiệm này.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Giúp học sinh bước đầu hiểu rõ thêm về việc học âm nhạc mang lại những
lợi ích như thế nào cho học sinh.
Định hướng học sinh hiểu rằng song song với việc học các môn học khác thì
môn âm nhạc cũng có tác động tích cực vào đời sống tinh thần của các em.
Thông qua việc hiểu rõ hơn về lợi ích của việc dạy âm nhạc trong trường
THCS, từ đó xây dựng các phương pháp để việc dạy âm nhạc càng có hiểu quả.

1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Đọc và tìm hiểu các tài liệu nghiên
cứu về việc giảng dạy âm nhạc trong trường THCS.
2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Điều tra, khảo sát lấy ý kiến của giáo viên và học sinh.
- Phân tích, đánh giá những nội dung thu thập được.
- Thống kê, tổng kết kết quả và đưa ra hướng xử lý, giải quyết.
SVTH: TỪ VĂN ĐƯỢC
GVHD: LÊ THỊ KIM CHI
Đề tài: Lợi ích của việc học nhạc trong trường trung học cơ sở
PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN
I. ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN SINH LÝ VÀ TÂM LÝ HỌC SINH Ở
TRƯỜNG THCS.
1. Đặc điểm phát triển sinh lý:
1.1 Sự phát triển cơ thể của thiếu niên diễn ra mạnh mẽ nhưng không cân đối.
Sự hoạt động tổng hợp của các tuyến nội tiết quan trọng nhất (tuyến yên, tuyến
giáp trạng, tuyến thượng thận) tạo ra nhiều thay đổi trong cơ thể trẻ, trong đó sự
nhảy vọt về chiều cao và sự phát dục.
Chiều cao của các em tăng lên một cách đột ngột, hằng năm có thể tăng từ 5 - 6
cm. Trọng lượng cơ thể hằng năm tăng từ 2,4 - 6 kg, tăng vòng ngực là những
yếu tố đặc biệt trong sự phát triển thể chất của trẻ.
Ở giai đoạn dưới 14 tuổi vẫn còn có các đốt sụn hoàn toàn giữa các đốt xương
sống, nên cột sống dễ bị cong vẹo khi đứng ngồi không đúng tư thế.
Sự tăng khối lượng các bắp thịt và lực của cơ bắp diễn ra mạnh nhất vào cuối
thời kì dậy thì khiến các em khỏe ra rõ rệt. Tuy nhiên, sự phát triển cơ của các
em trai khác biệt nhất định báo hiệu sự hình thành ở các em những nét khác biệt
về cơ thể : con trai cao lên, vai rộng ra, con gái tròn trặn dần, xương chậu rộng
ra. Sự phát triển cơ thể diễn ra không cân đối làm cho các em lúng túng, vụng
về, “lóng ngóng”.
Xương chân và tay chóng dài nhưng cơ phát triển chậm hơn và lồng ngực phát

2. Đặc điểm phát triển tâm lý:
Đối với tuổi thiếu niên, có một số các rối loạn tâm lý mang tính chất đặc trưng.
Nếu như có rối loạn phát triển tâm lý từ trước, thì đến tuổi thiếu niên, chúng
cũng sẽ có những biến đổi nhất định.Tuổi thiếu niên ở trong khoảng từ 11- 14
tuổi (2 năm). Đây là thời gian xảy ra rất nhiều các biến đổi ở các mức độ khác
nhau trong cơ thể trẻ, sự hình thành nhân cách được hoàn thiện. Ở góc độ nội
tiết, sự họat hóa của tuyến yên, của các tuyến sinh dục, của tuyến thượng thận
được tăng cường, dẫn đến sự tăng trưởng mạnh về chiều cao, trọng lượng cơ
thể, các dấu hiệu sinh dục phụ xuất hiện. Tuy nhiên, người lớn (cha mẹ, thầy,
cô giáo, người nuôi dưỡng trẻ) phải ý thức rằng, những phát triển trong cơ thể
trẻ lúc này diễn ra chưa đồng bộ và với diện mạo “to cao” bên ngoài như vậy,
các em vẫn chưa là người lớn thực thụ về tất cả các chức năng trong cơ thể. Về
trí tuệ, ở giai đoạn lứa tuổi này, tiếp tục diễn ra sự phát triển của trí nhớ, đặc
SVTH: TỪ VĂN ĐƯỢC
GVHD: LÊ THỊ KIM CHI
Đề tài: Lợi ích của việc học nhạc trong trường trung học cơ sở
biệt trí nhớ ý nghĩa, chú ý có chủ định, và vận động, tư duy lôgic và trừu tượng
cũng phát triển mạnh. Trẻ- thiếu niên hoàn toàn có khả năng tiếp thu các khái
niệm Toán học, Vật lý học và Triết học trừu tượng.
Mặt khác, sự thay đổi trong lĩnh vực động cơ của nhân cách cũng diễn ra cùng
với động cơ học tập, nhu cầu trong giao tiếp bạn bè, việc lĩnh hội các chuẩn
mực và giá trị môi trường của thiếu niên cũng bắt đầu diễn ra. Trong quan hệ
với cha mẹ, xuất hiện các dấu hiệu từ phản ứng, muốn thoát khỏi sự áp đặt
quan điểm của người lớn về các vấn đề khác nhau đến việc bỏ trốn khỏi nhà.
Liên quan tới việc hình thành tính tích cực nhân cách trong giai đoạn này là
việc đẩy nhanh tính chất mạnh mẽ trong hình thành các đặc điểm nhân cách ở
trẻ. Chính sự đẩy nhanh tốc độ cả về cơ thể lẫn nhân cách là bước chuyển từ
trạng thái trẻ em sang người lớn. Sự phụ thuộc vào cha mẹ và người lớn dần
phải được thay thế định hướng cho trẻ hướng tới tương lai của chính bản thân
nó. Sự chuyển dịch này đưa ra yêu cầu khá cao không chỉ đối với hệ thần kinh

chuẩn và lâu dài, nếu không được chỉnh trị hoặc uốn nắn sẽ dẫn đến các bệnh
thái nhân cách (và lúc đó đòi hỏi phải có sự tham gia, can thiệp của các nhà tâm
thần học).
II. LỢI ÍCH CỦA VIỆC HỌC NHẠC TRONG TRƯỜNG THCS.
1. Giáo dục thẩm mỹ:
Âm nhạc có chức năng thẩm mỹ, học nhạc không chỉ giúp các em giảm stress
mà qua đó các em có cái nhìn tươi đẹp hơn về cuộc sống, thông qua các ca từ,
làn điệu âm nhạc để dạy các em biết rằng cuộc sống xung quanh mình còn có
biết bao điều mới mẻ, dạy các em về tình yêu quê hương đất nước, tình yêu con
người, yêu đồng loại hay thậm chí là yêu tất cả những gì bình dị nhất xung quanh
mình như: yêu con đường mà mình vẫn ngày ngày cắp sách đến trường, yêu từng
cuốn sách, quyển vở thân quen, yêu lắm cái bàn, cái ghế,cái bảng đen mà mình
vẫn thường thấy mỗi khi đến lớp,.... Từ đó giúp hình thành trong tâm trí các em
những nhân cách, phẩm chất tốt đẹp để dần dần hướng đến vẻ đẹp hoàn thiện của
chân- thiện- mỹ với những giá trị truyền thống của dân tộc, hình thành nhân cách
chủ động, linh hoạt, trân trọng cái tốt, cái đẹp trong cuộc sống hàng ngày.
Định hướng học sinh cảm thụ cái đẹp, qua đó xây dựng lối sống hướng thiện.
nâng cao hơn năng lực cảm thụ xã hội, hình thành cách sống cân bằng, hài hòa,
thúc đẩy niềm say mê, lao động sáng tạo, là công cụ hiệu quả nâng cao đời
sống tinh thần ngày càng phong phú.
Âm nhạc vang lên, đem lại giá trị ý nghĩa trong mối liên hệ giữa lời ca và
mối quan hệ xã hội, hình ảnh trong âm nhạc luôn hiện lên vẻ đẹp hướng đến
chân- thiện- mỹ đầy xúc cảm. Đó chính là giá trị mà âm nhạc có được, giống
như ống kính vạn hoa kích thích khả năng tưởng tượng đầy ước mơ và hoài
bão.
SVTH: TỪ VĂN ĐƯỢC
GVHD: LÊ THỊ KIM CHI
Đề tài: Lợi ích của việc học nhạc trong trường trung học cơ sở
Ví dụ 1: Bài hát “Khúc hát chim sơn ca”, Nhạc và lời: Đỗ Hoài An là bài hát trữ
tình viết cho lứa tuổi thiếu nhi, nhằm giáo dục cho các em tình yêu quê

hương đất nước, hình ảnh bờ tre, ruộng lúa, biển rộng, sông núi,… hiện hữu
với vẻ đẹp gần gũi, thân thuộc. Không chỉ vậy, mối quan hệ gia đình đầy ý
SVTH: TỪ VĂN ĐƯỢC
GVHD: LÊ THỊ KIM CHI
Đề tài: Lợi ích của việc học nhạc trong trường trung học cơ sở
nghĩa và bền chặt khi hát lên những bài hát về tình yêu thương bố mẹ, ông
bà, anh chị em. Sự gắn bó huyết thống, ruột thịt có ảnh hưởng lớn đến các
em, tạo nên sự ổn định, vững vàng tâm lý từ lúc còn thơ đến tuổi trưởng
thành, làm nền tảng cho mối quan hệ, ứng xử xã hội mai sau.
Âm nhạc đóng góp tích cực đào tạo con người toàn diện trong bối cảnh Việt
Nam cần nguồn nhân lực vừa có tài vừa có đạo đức nghề nghiệp, do đó nghệ
thuật là cơ sở tạo nhân cách biểu lộ qua ứng xử trong sinh hoạt. Sự hiểu biết
đa dạng kích thích mạnh mẽ ý thức nên làm điều tốt đẹp cho mọi người,
tránh điều xấu xa có hại đến bản thân, xã hội. Khi tham gia trực tiếp vào hoạt
động âm nhạc, các em sẽ tự điều chỉnh hành vi, tìm đến lẽ phải, chân lý, rút
ra những bài học về lối sống có văn hóa, từ đó phẩm chất cá nhân: tính cách,
năng lực được bộc lộ và sớm hình thành. Có thể thấy, âm nhạc học đường
không chỉ trong giờ học mà còn diễn ra mọi lúc mọi nơi, như hoạt động vui
chơi theo nhóm, trong tập thể với bạn bè cùng lứa, qua đó tính tích cực, sáng
tạo của trẻ em sớm phát triển. Nói tóm lại, để hình thành nhân cách tốt, ngay
từ khi cắp sách tới trường, môi trường giáo dục trong đó giáo dục nghệ thuật
trong đó có âm nhạc đóng vai trò quan trọng sự trưởng thành của trẻ em.
Giáo dục tính nhân văn, vì cộng đồng, hoàn thiện bản thân và trở thành
người có tài năng, đem lại lợi ích cho xã hội.
Giáo dục nhân cách, định hình lối ứng xử theo chuẩn mực đạo lý truyền
thống Việt Nam. Bằng âm nhạc, các em được giáo dục toàn diện trí- đức-
thể- mỹ, sớm phát huy lối tư duy chủ động, tinh thần tự giác.
Trang bị cho học sinh những kiến thức, hiểu biết phổ thông về thế giới
quan, nhân sinh quan thông qua những lời ca tiếng hát, góp phần hình thành
thói quen, hành vi văn minh trong xã hội Việt Nam.