LỜI MỞ ĐẦU
Thời gian gần đây, dư luận đang quan tâm chặt chẽ và bức xúc với hàng
loạt những hành vi vi phạm đạo đức kinh doanh, xâm hại môi trường và sức
khỏe con người ở mức độ nghiêm trọng. Những hành vi khiến dư luận xã hội
nhức nhối không thể không kể đến: vụ sữa nhiễm Melamine của doanh nghiệp
sữa Trung Quốc, vụ xả nước thải ra sông Thị Vải của công ty Vedan ở Việt Nam,
… Chính vì thế mà vấn đề về đạo đức kinh doanh nhận được sự quan tâm, chú ý
của dư luận xã hội cùng các cấp chính quyền nhân dân hơn bao giờ hết.
Đạo đức đức kinh doanh là một vấn đề khá mới mẻ nên không phải ai
cũng biết và áp dụng được, mỗi một cá nhân đều có những khái niệm, hiểu biết
riêng về đạo đức kinh doanh. Đây cũng là một vấn đề khá mới mẻ tại Việt Nam.
Mặc dù đạo đức kinh doanh đã được nghiên cứu và phát triển tại Nhật Bản và
các nước phương Tây từ thế kỷ XX nhưng vấn đề này mới thực sự được các
doanh nghiệp Việt Nam chú ý đến và áp dụng trong một vài năm gần đây. Tuy
nhiên vẫn còn nhiều vấn đề xoay quanh đạo đức kinh doanh đã, đang và vẫn sẽ
tiếp tục xảy ra trong nước ta hiện nay.
Chúng em hiện đang là sinh viên trường ĐH Thăng Long, trong quá trình
học môn Đạo đức kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp, đã nghiên cứu, tìm hiểu
và bổ sung thêm nhiều kiến thức bổ ích, có những cách nhìn mới và ý thức hơn
về vai trò của các doanh nghiệp trong vấn đề đạo đức nói chung và đạo đực kinh
doanh nói riêng. Chúng em xin chân thành cảm ơn cô Ao Thu Hoài, trong quá
tình giảng dạy đã giúp chúng em tiếp cận gần hơn với môn học, được hiểu sâu
hơn, phân tích những vấn đề trong môn học một cách khách quan hơn và cung
cấp cho chúng em vô cùng nhiều thông tin lí thú về những vấn đề đạo đức đối
với các doanh nghiệp cũng như đối với xã hội hiện nay. Để mọi người cùng hiểu
sâu và chi tiết hơn về tình trạng hiện nay về vấn đề đạo đức kinh doanh đối với
xã hội, nhóm No.1 chúng em xin được trình bày đề tài: “Đạo đức doanh nghiệp
đối với xã hội”.
1
Bài tiểu luận gồm 3 phần:
1. Những điều căn bản về đạo đức kinh doanh.

3
những thói xấu bị xã hội phê phán. Song cần lưu ý rằng đạo đức, kinh doanh vẫn luôn
phải chịu sự chi phối bởi một hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức xã hội chung.
1.2. Các nguyên tắc chuẩn mực của đạo đức kinh doanh.
Nhiều giả thuyết đã được đưa ra để thiết lập một hệ thống các tiêu chuẩn đạo đức
toàn cầu nói chung. Khi áp dụng cho kinh doanh trong nước hay trong kinh doanh
toàn cầu, các giá trị chung như : trung thực, liêm chính, công bằng, và vô tư … góp
phần tạo nên một hệ thống đạo đức.
Quy tắc, tiêu chuẩn, chuẩn mực đạo đức hoặc các luật lệ được đưa ra để thực hiện
nhằm ngăn chặn các hành vi sai nguyên tắc đạo đức. Ví dụ như: Nếu Luật Lao động
của một quốc gia quy định phụ nữ có quyền ngang với đàn ông trong công việc, sẽ có
thể ngăn chặn sự phân biệt giới tính của những người thuê lao động khi tuyển dụng.
Hành vi đúng với đạo đức, hành vi cá nhân phù hợp với lẽ công bằng, luật pháp và
các tiêu chuẩn khác; hành vi cá nhân phải đúng với thực tiễn, hợp lý và trung thực.
Một người làm kinh doanh luôn phải lưu ý là mọi người đều phải có trách nhiệm với
những hậu quả xuất phát từ hành vi của mình. Nghĩa là, người đó không được phép
làm bất kỳ điều gì có thể khiến hình ảnh của họ bị lung lay.
Sự trung thực - mỗi câu nói, mỗi hành động của họ đều phải mang tính thực tế
hoặc thể hiện sự thật.
Gắn lợi ích của doanh nghiệp với lợi ích của khách hàng và xã hội, coi trọng hiệu
quả gắn với trách nhiệm xã hội.
1.3. Đối tượng điều chỉnh của đạo đức kinh doanh.
Là chủ thể hoạt động kinh doanh. Theo nghĩa rộng, chủ thể hoạt động kinh
doanh gồm tất cả những ai là chủ thể của các quan hệ và hành vi kinh doanh.
Tầng lớp doanh nhân làm nghề kinh doanh: Đạo đức kinh doanh điều chỉnh hành
vi đạo đức của tất cả các thành viên trong các tổ chức kinh doanh (hộ gia đình, công
ty, doanh nghiệp, tập đoàn) như ban giám đốc, các thành viên hội đồng quản trị, công
4
nhân viên chức. Sự điều chỉnh này chủ yếu thông qua công tác lãnh đạo, quản lý trong
mỗi tổ chức đó. Đạo đức kinh doanh được gọi là đạo đức nghề nghiệp của họ.

đem lại lợi ích cho cả xã hội như:
- Điều chỉnh hành vi của các chủ thể kinh doanh.
- Nâng cao chất lượng của doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp sẽ nhận được sự cam kết vầ tận tâm của nhân viên.
- Góp phần làm tăng chất lượng sản phẩm, nhận được sự hài long từ phía khách
hàng.
- Tạo ra lợi nhuận ổn đinh cho doanh nghiệp trong lâu dài.
- Góp phần trong việc phát triển vững mạnh của nền kinh tế quốc gia.
6
2. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC KINH DOANH TẠI CÁC DOANH
NGHIỆP.
Trong thực tế, con người không ai hoàn hảo, có người tốt kẻ xấu và các doanh
nghiệp cũng vậy, có doanh nghiệp có đạo đức cũng có doanh nghiệp chưa có đạo đức.
Không những thế, doanh nghiệp là một tổ chức gồm nhiều thành viên vì vậy cũng sẽ
có rất nhiều vấn đề nảy sinh và bất cập. Song, chúng ta hãy cùng nhìn lại những mặt
tốt mà các doanh nghiệp một vài bộ phận doanh nghiệp đã ý thức được vai trò của đạo
đức kinh doanh và đóng góp cho phúc lợi xã hội một phần không nhỏ vào việc phát
triển đất nước; cung cấp sản phẩm đảm bảo, vệ sinh, an toàn; khẳng định vị thế; chiếm
được lòng tin của người tiêu dung; Sau đây là một số doanh nghiệp tiêu biểu:
2.1. Một số doanh nghiệp có đạo đức kinh doanh.
2.1.1. Tập đoàn sữa Vinamilk.
Những thành công mà Vinamilk đã đạt được: Vinamilk là một tập đoàn sản
xuất, kinh doanh sữa và các sản phẩm từ sữa hàng đầu Việt Nam, được thành lập
từ năm 1976, tới nay Vinamilk đã chiếm tới 75% thị phần sữa, có sản phẩm xuất
khẩu sang nhiều nươc như Pháp, Canada, Đức và khu vực Trung Đông. Năm 2010,
Vinamilk đạt danh hiệu 1 trong 200 doanh nghiệp tốt nhất châu Á – Thái Bình
Dương do Của tạp chí Forbes Asia bình chọn, với nhiều danh hiệu, giải thưởng
khác. Để đạt được những thành quả trên, Vinamilk đã nỗ lực không ngừng, luôn vì
mục tiêu lâu dài mà có những quyết định, hành vi phù hợp với đạo đức kinh doanh.
Ta có thể nhận thấy qua một số điều sau:

Ra đời vào giữa năm 1996 -Trung Nguyên là 1 nhãn hiệu cà phê non trẻ của Việt
Nam, nhưng đã nhanh chóng tạo dựng được uy tín và trở thành thương hiệu cà phê
quen thuộc nhất đối với người tiêu dùng cả trong và ngoài nước. Chỉ trong vòng 10
năm, từ một hãng cà phê nhỏ bé nằm giữa thủ phủ cà phê Buôn Mê Thuột, Trung
Nguyên đã trỗi dậy thành một tập đoàn hùng mạnh với 6 công ty thành viên.
8
Trong quá trình hoạt động, Trung Nguyên đã đem lại nhiều đóng góp đáng kể cho
xã hội. Sau đây là một số ví dụ:
Trung Nguyên đã tiên phong phát động và có nhiều phát kiến tổ chức các chương
trình ý nghĩa, sức lan tỏa rất lớn và nhận được sự ủng hộ từ cộng đồng cũng như giới
truyền thông ( “Sáng tạo vì thương hiệu Việt” năm 2003, “Xây dựng thương hiệu
nông sản Việt Nam” năm 2003, thành lập Quỹ “Khơi nguồn sáng tạo” hỗ trợ thanh
niên khởi nghiệp năm 2005,…) giúp khơi dậy được niềm đam mê cho các thành viên
tham gia, tăng thêm lòng yêu nước và tự hào dân tộc, tích cực xây dựng một xã hội
lành mạnh, có những hoạt động giúp đỡ cho sinh viên nghèo, từ đó tăng thêm tinh
thần đoàn kết, giúp đỡ được nhiều sinh viên trong còn đường học tập…
Trung Nguyên cũng là doanh nghiệp tiêu biểu trong nhiều năm qua đạt mức
tăng trưởng hơn 50% mỗi năm và sản phẩm vươn ra gần 60 quốc gia trên toàn cầu –
làm ăn có lãi cũng là có trách nhiệm xã hội, chính phủ không phải bù lỗ và thu được
thuế thu nhập doanh nghiệp. Mang lại uy tín và danh tiếng cho VN .
Việc tiếp tục phát triển chuỗi nhà máy chế biến cà phê hiện đại phục vụ nhu cầu
trong nước cũng như xuất khẩu là minh chứng cho sự phát triển mạnh mẽ của Trung
Nguyên. Đây cũng là nỗ lực không ngừng của Trung Nguyên để đưa thương hiệu cà
phê Việt Nam, thương hiệu nông sản Việt Nam chinh phục thế giới. Tạo công ăn việc
làm cho nhiều người lao động địa phương. Tạo vị thế cho thương hiệu Việt Nam nói
chung trên trường quốc tế.
Trung Nguyên có những hoạt động từ thiện diễn ra thường niên: chia sẻ với những
người có hoạt động khó khăn, thiệt thòi trong xã hội. năm 2011, cùng Hội bảo trợ
người tàn tật & trẻ mồ côi thành phố HCM trao tặng trực tiếp gần 2.000 phần quà tết
bao gồm mì gói, nước ngọt, bánh kẹo và tiền mặt lì xì, tổng trị giá trên 500.000.000

trường, căn cứ trên kết quả khảo sát việc xả nước thải của Cty Vedan từ tháng 2/2008
10
đến khi phát hiện hệ thống xả thải trái phép của Cty này ra sông Thị Vải (tháng
9/2008), bình quân mỗi tháng Cty Vedan xả ra sông Thị Vải 105.600 m3 nước thải với
các chỉ số ô nhiễm vượt mức cho phép hàng trăm đến hàng ngàn lần.
Hành động của Vedan đã gây nên hâu quả nghiêm trọng cho xã hội nói chúng
và cho một bộ phận nhân dân xung quanh nói riêng. Cụ thể: bán kính vùng ô nhiễm
trên sông Thị Vải đoạn từ Cty Vedan đổ về hạ lưu khoảng 4,4 km, Viện Tài nguyên
môi trường xác định 80% đến 90% ô nhiễm là do Cty Vedan gây ra, số còn lại là các
tác nhân khác và các khu công nghiệp có doanh nghiệp xả thải ra sông Thị Vải; Diện
tích nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng do ô nhiễm từ sông Thị Vải được xác định, tỉnh
Đồng Nai bị thiệt hại nặng trên 1.700 ha và 56,54 ha bị ảnh hưởng nhẹ; tỉnh Bà Rịa -
Vũng Tàu có 326,28 ha diện tích nuôi trồng bị ảnh hưởng nặng. Còn tại TP HCM, có
xã Thạnh An huyện Cần Giờ bị thiệt hại do nước thải Vedan (đang xác định diện tích).
Khiến cho những hộ gia đình vùng hạ lưu sông Thị Vải gặp khó khăn lớn.
Khi không thể chối cãi được hành vi sai trái của mình, Vedan đã bồi thường
thiệt hại cho nhân dân, tuy nhiên đây mới chỉ là hình thức chống đối, sau một thời
gian Vedan lại tiếp tục hành vi sai trái của mình.
Với những hành vi không lành mạnh, chỉ biết tới lợi ích của riêng mình, khi bị
phát giác, Vedan đã phải trả giá cho những hành động của mình, việc chịu bồi thường
thiệt hại cho nhân dân chỉ là một mất mát nhỏ, mà sự mất mát to lớn hơn chính là mất
đi lòng tin của người tiêu dùng. Dẫn đến giảm sút doanh thu trong tương lai, giảm vị
thế của doanh nghiệp trên thị trường Việt Nam.
2.2.2. Vệ sinh an toàn thực phẩm.
Ngày nay, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm luôn là vấn đề nhận được sự quan tâm
chú ý của nhiều người, đặc biệt là tại các thành phố lớn. Với nhu cầu thực phẩm lớn
tại các thành phố lớn mà nhiều nhà kinh doanh trong lĩnh vực này chỉ biết tới lợi ích
của bản thân, còn sức khỏe của người tiêu dùng thì không hề quan tâm tới. Với hàng
loạt các hành động gây hại cho sức khỏe của người tiêu dùng như: thịt gà chứa thuốc
11

pháp hay.
Với bất cứ khu vực, tỉnh thành, quận hay thậm chí nhỏ hơn là phường và tổ dân phố,
đều nắm được danh sách các công ty, doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn mình quản lý
kể cả những hộ kinh doanh gia đình. Nhờ vào danh sách quản lý đó, chúng ta có thể phân
loại công ty đó kinh doanh theo hình thức gì? Lĩnh vực kinh doanh là gì? Soi xét dựa trên
những tiêu chí có sẵn có thể biết doanh nghiệp đó đang vi phạm điều gì và có những ảnh
hưởng gì đến xã hội. Ảnh hưởng tích cực thì phát huy, tiêu cực thì nên tìm biện pháp xử
lý.
Ví dụ cụ thể hơn, với một cửa hàng bán phở. Theo dõi và kiểm tra thì thấy bánh phở
của họ đã ngâm phoocmon để bánh mịn hơn, trắng hơn, trông ngon mắt hơn và dai hơn
nhưng lại cực kì độc hại với sức khỏe con người. Ngày hôm nay ta có thể kiểm tra và
phạt hành chính, vài ba hôm sau “trò cũ” lại tiếp tục. Cấm vẫn cấm, làm vẫn làm. Có
đoàn kiểm tra thì sạch sẽ, gọn gang đúng tiêu chuẩn, nhưng khi quay mặt đi thì đâu lại
vào đó. Vòng luẩn quẩn không thể thoát được. Vậy nên theo chúng em nghĩ, phải giải
quyết một cách triệt để. Khi cửa hàng bán phở mở ra, họ có khách hàng, và khách hàng là
điều giúp cửa hàng tồn tại và phát triển. Nếu không có khách hàng thì chắc chắn họ sẽ
không thể buôn bán, càng không thể làm những việc vô đạo đức với chính khách hàng
của mình. Nhưng muốn khách hàng không tới cửa hàng phở đó, một mặt ta cần công khai
những doanh nghiệp vi phạm đạo đức kinh doanh một cách rộng rãi ( đặc biệt là những
doanh nghiệp tái phạm lần 2 trở đi), mặt khác ta phải có những sản phẩm gần gũi thay
thế. Xây dựng mô hình nhà ăn sạch sẽ, dưới sự theo dõi sát sao của cơ quan quản lý vệ
sinh an toàn thực phẩm. Trên địa bàn Hà Nội, việc họp chợ tự do khá phổ biến, nhiều địa
phương đã đầu tư xây dựng cho địa phương mình nhưng khu chợ cao tầng, phân loại dịch
vụ và phân chia theo tầng. Xây dựng khu ăn uống hợp vệ sinh trên đó hoàn toàn hợp lý.
13
Dưới sự theo dõi, kiểm soát chặt chẽ của các cơ quan chức năng, đưa ra những tiêu chuẩn
vệ sinh cụ thể thì chắc chắn khu ẩm thực đó sẽ thu hút hơn rất nhiều so với cửa hàng phở
kia. Người dân đến ăn sáng, tiện thể đi chợ, mua sắm rất tiện lợi.
Và chúng em tin chắc khi có những cửa hàng hợp vệ sinh thay thế thì những quán phở
ngâm phoocmon để có thể tồn tại được thì hoặc là phải thay đổi phương pháp kinh doanh