SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHẾ BIẾN BỮA CHÍNH CHIỀU CHO LỨA
TUỔI NHÀ TRẺ TẠI TRƯỜNG MẦM NON A THỊ TRẤN VĂN
ĐIỂN”
TaiLieu.VN Page 1
ĐẶT VẤN ĐỀ
Đối với trẻ mầm non nói chung, cơ thể trẻ đang tăng trưởng và phát triển đòi hỏi lượng
dinh dưỡng nhiều, vì vậy lượng dinh dưỡng cần cung cấp cho trẻ phải đầy đủ nhằm giúp
trẻ phát triển một cách toàn diện. Trẻ có một cơ thể khỏe mạnh thì mới tiếp thu được
những tri thức, lĩnh hội được những vốn sống mà cô giáo, xã hội tác động, giáo dục
truyền dạy cho trẻ. Đối với trẻ nhà trẻ nói riêng, việc cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho các
cháu càng được các trường quan tâm chăm sóc. Ở lứa tuổi này bữa ǎn hàng ngày của bé
rất quan trọng để giúp bé phát triển tốt cả về thể lực, trí tuệ và làm đà tốt cho sự tǎng
trưởng của những thời kỳ tiếp theo.
Cuộc sống ngày nay với nhiều lo toan, tất bật khiến các bậc cha mẹ không có đủ thời gian
để chăm lo bữa ăn cho con. Vì thế, những món ăn thường trở nên đơn điệu, dẫn đến việc
trẻ chán ăn, biếng ăn… hoặc trẻ ăn uống vô độ, dẫn đến béo phì và thiếu vận động. Đây
chính là hệ quả của việc ăn uống không điều độ cùng với chế độ dinh dưỡng không hợp
lý, từ đó dẫn đến những nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh đáng tiếc sau này. Trường
mầm non là một môi trường rất tốt cho trẻ em nhất là lứa tuổi nhà trẻ, lứa tuổi trẻ vẫn
quen với sự chăm sóc của cha mẹ và gia đình, khi vào trường trẻ sẽ học những bài học
đầu tiên, trẻ sẽ có sự thay đổi về sinh hoạt hằng ngày, về nhu cầu ăn uống, nhu cầu dinh
dưỡng.
Là cha mẹ, ai cũng mong muốn con cái mình khỏe mạnh, thông minh, phát triển toàn
diện. Ai cũng muốn dành những điều tốt đẹp nhất cho con cái, để mong bồi dưỡng được
một thế hệ sau khỏe mạnh và thông minh hơn. Tuy nhiên không phải vì thế mà chúng ta
bồi bổ cho trẻ một cách thái quá. Cân nặng và chiều cao là những tiêu chí phát triển thể
chất dễ quan sát nhất, nhưng chưa đánh giá hết sự phát triển về trí tuệ của trẻ. Một chế độ
dinh dưỡng quá dư thừa hay không hợp lý đều có thể ảnh hưởng xấu đến sự trưởng thành
của trẻ. Lứa tuổi 2 tuổi là độ tuổi phù hợp để trẻ đi học ở trường mầm non, ở độ tuổi này

chất dinh dưỡng nhất. Ngoài những bữa ăn chính sáng, bữa ăn chính chiều được chú
trọng, nhà trường đã tính toán để trẻ ăn 2 bữa cơm mỗi ngày đó là việc rất có lợi cho sức
khỏe của các cháu.
II/ CƠ SỞ THỰC TIỄN
1. Đặc điểm tình hình:
Trường mầm non A thị trấn Văn Điển thuộc khu chợ thị trấn Văn Điển, trường có 2 điểm
với tổng diện tích 3 870m2. Điểm 1 diện tích 1 780,4m2, Điểm 2 diện tích 2 090m2. Với
tổng số 620 trẻ ăn bán trú tại trường, với thực đơn phong phú lứa tuổi nhà trẻ được ăn 2
bữa chính, 1 bữa phụ/ ngày. Giờ ăn được chia đều sáng 8h30 uống sữa, trưa 10h ăn bữa
chính sáng, chiều 14h ăn bữa chính chiều, bữa phụ uống sữa 15h45’ đảm bảo bổ sung
thêm lượng dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể trẻ.
TaiLieu.VN Page 3
Trường có 13 lớp học, trong đó điểm 1 có 6 lớp học, điểm 2 có 7 lớp học. Trường có 1
lớp NT với tổng số 45 cháu/lớp
Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên: 61 người trong đó:
+ Cô nuôi: 12 cô (100 % đạt chuẩn)
+ Kế toán: 1 (trình độ đại học)
2. Thuận lợi
Mức ăn 20 000/ngày ( kể cả chất đốt )
Hai điểm trường cách nhau 50m có một bếp ăn
Bếp ăn mới được sửa chữa cải tạo lại, bếp một chiều, thoáng mát đầy đủ đò dùng dụng cụ
chế biến bằng Inox, đảm bảo VSATTP.
Ban giám hiệu luôn quan tâm, động viên, giúp đỡ tạo điều kiện cho chúng tôi hoàn thành
tốt công việc được giao.
Cô nuôi có nhiều kinh nghiệm trong việc chế biến món ăn cho trẻ và có 11/11 cô nuôi có
bằng kỹ thuật nấu ăn 3/7 và trung cấp nấu ăn.
2.3 Khó khăn
Trẻ mới đi học còn chưa quen với môi trường mới.
Giá cả thị trường không ổn định
Môi trường ô nhiễm ảnh hưởng đến nhiều loại thực phẩm.

Chính vì vậy khi xây dựng thực đơn tôi đã chú ý đến thực đơn phải đảm bảo đầy đủ các
yếu tố sau:
+ Phải có tâm huyết, lòng nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, như người mẹ hiền thứ 2 của trẻ
+ Thực phẩm phải đảm bảo chất lượng sử dụng thực phẩm sạch, được cung cấp từ những
địa chỉ tin cậy và vệ sinh ATTP
+ Nắm vững vai trò và giá trị dinh dưỡng của từng loại thực phẩm.
+ Lựa chọn thực phẩm phong phú theo mùa và các loại thực phẩm mà trẻ ưa thích.
Nhưng cần lưu ý đến 10 cặp thực phẩm xung khắc.
+ Cải tiến các món ăn ngon, chế biến vệ sinh phối hợp nhiều loại thực phẩm và thay đổi
các món ăn thường xuyên. Món ăn hấp dẫn, trẻ ăn ngon miệng, hết khẩu phần ăn, tăng
cường chế biến món ăn không mua thức ăn sẵn.
+ Thực hiên tốt khâu giao nhận thực phẩm có kiểm tra chất lượng đảm bảo vệ sinh
ATTP.
+ Hàng ngày lên định lượng thực phẩm sống – Chín kịp thời để nhà bếp chia đúng, đủ,
chính xác với từng trẻ.
+ Phối kết hợp giữa thực tế với sách vở thì mới thu được kết quả tốt.
TaiLieu.VN Page 6
+ Không ngừng tìm tòi học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp sáng tạo trong công việc
một cách khoa học.
+ Ăn thức ăn giàu đạm, tăng cường bổ xung dinh dưỡng: Thịt, cá, trứng, sữa, đậu tương
(đậu phụ, sữa đậu nành), hoa quả tươi.
+ Các món ăn phải đảm bảo năng lượng và các chất dinh dưỡng theo độ tuổi, đảm bảo
cân đối chất P : L : G – 14 – 16 : 24 – 26 : 60 – 62 , lượng calo đạt từ 700 trở lên.
+ Năng lượng giữa các bữa có tỉ lệ thích hợp
Bữa chính sáng 50%
Bữa chính chiều 35 %
Bữa phụ 15 %
+ Các món ăn có tên gọi, hình thức và màu sắc gây hấp dẫn đối với trẻ.
+ Điều chỉnh lượng tiền ăn không để thừa hoặc thiếu quá nhiều so với mức quy định
2. Lựa chọn thực phẩm tươi ngon, đảm bảo chất lượng

thì chìm xuống và nằm ngay dưới lòng chậu.
Dùng cảm giác: Cầm trứng lên xem nặng, nhẹ ra sao và lắc thử nếu nhẹ lắc có tiếng động
là trứng tốt.
+Cá: Cơ cứng, để trên bàn tay không thõng xuống, nhãn cầu lõm, trong suốt miệng ngậm
cứng, vảy tươi óng ánh, dính chặt, thịt cá rắn chắc có độ đàn hồi, dính chặt vào xương
sống
+Cua: Con sống, càng khoẻ, béo, vỏ xanh, bụng trắng, mai chắc, thịt tươi.
+Giá đỗ: Màu sắc bình thường, thân giá cong, không quá to mập, không co mùi lạ, chỉ có
mùi đặc trưng của giá đỗ.
+Rau muống ( Rau cải ngon): Lá rau có màu xanh, sạch, sáng, cuống tươi, không có mùi
lạ.
+ Su hào: Củ dọc nhỏ, thưa lá, mỏng vỏ, nặng tay, không bị sâu.
+ Cà rốt: Chọn củ non, mập, đỏ sậm, rễ nhỏ.
+ Cà chua: Chọn loại cà quả to, mọng ,đỏ hồng, chắc tay, không bị dập nát.
TaiLieu.VN Page 8
+ Nấm xoè: Chọn nấm trắng, không thâm, cánh nấm to, không nát.
+ Bí đỏ: Chọn quả có vỏ cứng, già, màu vàng nâu.
Cô nuôi lựa chọn thực phẩm
TaiLieu.VN Page 9
- Trong thực tế bản thân tôi đã tham gia chọn thực phẩm và đã kiểm tra chất lượng thực
phẩm, thực phẩm ngày càng tươi ngon hơn, trứng gà nhìn bên ngoài trông rất ngon nhưng
khi đập ra vẫn có quả bị hỏng. Do đó tôi đã chọn trứng bằng cách cho trứng vào nước quả
nào nổi lên thì quả đó là trứng hỏng. Đối với cam, tôi chọn những quả có vỏ nhẵn, bóng,
nắn quả không rắn, và các thực phẩm khác cũng đã được lựa chọn kỹ nên rất đảm bảo
chất lượng. Vì vậy với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề tôi đã rút được một số lưu ý
khi chọn các loại thực phẩm không còn tươi:
+ Thịt Lợn: màng ngoài nước nhiều, mỡ màu tối, độ rắn giảm sút mùi vị ôi, khi ấn ngón
tay để lại vết lõm sau đên trở về bình thường.
+ Thịt Bò: màu sẫm, mỡ vàng đậm, xương cũng có màu vàng, độ đàn hồi kém, thịt nhão,
mùi hôi, bề mặt nhớt

* Cơm tẻ -Trứng gà, thịt lợn đảo bông - Canh bí đỏ hầm thịt – Sinh tố dưa hấu.
- Cơm tẻ :
+ Nguyên liệu: Gạo Bắc Hương
+ Cách làm: Vo gạo đổ vào xoong, đặt vào nồi cơm điện đổ nước vào gạo xong đậy nắp
nồi lại, ấn nút nấu (cook). Khi nào cơm cạn nhẩy nút (warm) là cơm chín để khoảng 20’
là cơm chín hẳn. Chia cơm cho trẻ theo định xuất.
+ Trạng thái: Cơm dẻo, chín đều, mềm, hạt cơm săn.
- Trứng gà, thịt lợn đảo bông:
+ Nguyên liệu: Trứng gà, thịt lợn, hành lá, hành khô
+ Sơ chế: Thịt nạc vai, thịt sấn mông rửa sạch thái mỏng rồi xay nhỏ.
Hành khô bóc vỏ sau đó đem rửa sạch rồi băm nhỏ.
Hành hoa cắt gốc rửa sạch, thái nhỏ.
Trứng gà rửa sạch bỏ vỏ đánh tan.
+ Cách làm: Phi thơm hành khô, cho thịt lợn đã xay nhỏ vào đảo đều cho thịt săn lại, tơi
đều. Sau đó cho trứng gà đã đánh tan vào đảo đều cho bông, cho nước mắm vào nêm vừa
miệng rồi cho hành hoa vào.Chia theo định xuất.
TaiLieu.VN Page 11
+ Trạng thái: màu vàng đặc trưng của trứng, vị vừa ăn mùi thơm.
- Canh bí đỏ hầm thịt:
+ Nguyên liệu: Bí đỏ, thịt lợn, hành khô, hành hoa
+ Sơ chế: Thịt nạc vai, thịt sấn mông rửa sạch thái mỏng rồi xay nhỏ.
Hành khô bóc vỏ sau đó đem rửa sạch rồi băm nhỏ.
Hành hoa cắt gốc rửa sạch, thái nhỏ.
Bí đỏ bỏ vỏ, rửa sạch, thái hạt lựu
+ Cách làm: Phi thơm hành khô, cho thịt vào xào đảo đều cho nước vừa ăn đun thịt chín
mềm cho bí đỏ vào đun chín nêm gia vị vừa ăn, cho hành khô tắt bếp.
+ Trạng thái: màu sắc đặc trưng của bí, vị ngọt thanh.
- Sinh tố dưa hấu:
+ Nguyên liệu: Dưa hấu, đường xuất khẩu loại 1, nước tinh khiết.
+ Cách làm: Dưa hấu bỏ vỏ, bỏ hạt cắt nhỏ cho vào máy xay sinh tố cùng đường và nước.

TaiLieu.VN Page 14
+ Sơ chế: Cá trắm làm sạch luộc chín, gỡ lấy thịt.
Thịt lợn rửa sạch xay nhỏ.
Cà chua rửa sạch thái hạt lựu.
Hành khô bóc vỏ sau đó đem rửa sạch rồi băm nhỏ.
Hành hoa cắt gốc rửa sạch, thái nhỏ.
+ Cách làm: Phi thơm hành khô cho thịt và cá vào xào chín. Cà chua sau khi đã trưng cho
vào xoong cá và thịt đun sốt chín mềm, nêm gia vị vừa ăn cho hành hoa vào. Chia theo
định xuất.
+ Trạng thái: Màu sắc đặc trưng của nguyên liệu, vị vừa ăn, mùi thơm, sốt sánh.
- Canh rau muống nấu thịt
+ Nguyên liệu: rau muống, thịt lợn, cà chua.
+ Sơ chế: Rau muống nhặt ngọn bỏ cuống, sau đó đem rửa sạch, thái nhỏ.
Thịt lợn rửa sạch xay nhỏ.
Cà chua rửa sạch thái hạt lựu.
+ Cách làm: Rau muống sau khi đã rửa sạch, thái nhỏ. Thịt lợn rửa sạch xay nhỏ, Cà chua
rửa sạch thái hạt lựu. Cho dầu vào xào thịt lợn sau đó cho nước đủ dung đun sôi cho thịt
chin cho rau muống vào đun chin rau muống cho cà chua đã trưng vào. Chia theo định
xuất.
+ Trạng thái: Vị ngọt, canh trong, rau không bị vàng.
- Nước quýt:
+ Nguyên liệu: Quýt, đường xuất khẩu loại 1, nước tinh khiết.
+Bổ đôi quả quýt dùng cối vắt để vắtquýt chỉ lấy nước quýt bỏ hạt quýt Đổ quýt ra ấm
cho đường và nước tinh khiết vào khuấy đều. Chia theo định xuất.
+ Trạng thái: màu sắc của cam thơm mùi cam.
* Cơm tẻ + Thịt bò xào khoai tây, cà rốt + Canh thịt nấu me + Sinh tố chanh leo
TaiLieu.VN Page 15
- Thịt bò xào khoai tây, cà rốt
+ Nguyên liệu: Thịt bò, khoai tây, cà rốt, hành khô, hành hoa.
+ Sơ chế: Thịt bò rửa sạch, thái miếng rồi đem xay nhỏ.

+ Nguyên liệu: Thịt lợn, cà chua, hành khô, hành hoa, đường
+ Sơ chế: Thịt lợn rửa sạch xay nhỏ.
Cà chua rửa sạch thái hạt lựu.
Hành khô bóc vỏ sau đó đem rửa sạch rồi băm nhỏ.
Hành hoa cắt gốc rửa sạch, thái nhỏ.
+ Cách làm: Phi thơm hành khô cho thịt xào chín. Cà chua sau khi đã trưng cho vào
xoong thịt đun sốt chín mềm, nêm đường, gia vị vừa ăn cho hành hoa vào. Chia theo định
xuất.
+ Trạng thái: Màu sắc đặc trưng của nguyên liệu, vị vừa ăn, mùi thơm, sốt sánh.
- Canh thịt giá đỗ
+ Nguyên liệu: Thịt lợn, cà chua, giá đỗ
+ Sơ chế: Giá đỗ rửa sạch băm nhỏ
Thịt lợn rửa sạch xay nhỏ.
Cà chua rửa sạch thái hạt lựu.
+ Cách làm. Thịt lợn rửa sạch xay nhỏ, Cà chua rửa sạch thái hạt lựu. Cho dầu vào xào
thịt lợn sau đó cho nước đủ dùng đun sôi cho thịt chín cho giá đỗ vào đun chín cho cà
chua đã trưng vào. Chia theo định xuất.
+ Trạng thái: Vị ngọt, canh trong,
- sinh tố xoài:
+ Nguyên liệu: Xoài, đường xuất khẩu loại 1, nước tinh khiết.
+ Cách làm: Xoài bỏ vỏ, bỏ hạt cắt nhỏ cho vào máy xay sinh tố cùng đường và nước.
Xay nhỏ xoài chia theo định xuât
TaiLieu.VN Page 18
+ Trạng thái: Màu đặc trưng của xoài, vị ngọt vừa ăn.
Bên cạnh đó trường mầm non A thị trấn Văn Điển còn thay đổi thực đơn đa dạng
và phong phú như cháo chim bồ câu, cháo trai cho các cháu nhà trẻ.
* Cháo chim bồ câu, thịt lợn + bánh canxi + sinh tố cam.
- Cháo chim bồ câu, thịt lợn:
+ Nguyên liệu: Chim bồ câu, thịt lợn, cà rốt, gạo Bắc Hương.
+ Sơ chế: Chim bồ câu sau khi làm sạch đe luộc chín gỡ lấy thịt, còn xương đem xay nhỏ

tâm đến các cháu lớp nhà trẻ.
Sự phối hợp giữa cô nuôi và giáo viên trên lớp có ý nghĩa quan trọng trong trường, lớp
mầm non, tạo lên sự hỗ trợ, hợp tác giữa giáo viên và cô nuôi trong quá trình chăm sóc
trẻ, đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển của trẻ giúp trẻ khỏe mạnh phát triển cân đối, hài
hòa.
Ngay từ đầu năm học chúng tôi đã phối hợp trong tổ nuôi xây dựng lịch phân công 11/11
cô: Phân rõ ca trực, thời gian và công việc cụ thể của từng thành viên, mỗi người phụ
trách từng mảng công việc cụ thể như: Cô chính 1 và cô chính 2 chuyên nấu, cô phụ
chuyên vệ sinh, 5 cô phụ cuối tham gia trực tiếp cho trẻ ăn cùng giáo viên, thời gian 10h
30 trực tiếp bê đồ ăn, phụ cho trẻ ăn tại các lớp cụ thể như:(Lịch phân công cô nuôi minh
họa phần phụ lục)
Trong giờ phụ giờ ăn trên lớp nhà trẻ chúng tôi thường xuyên có mặt trên lớp trong giờ
ăn của trẻ để phụ giúp công việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ. Lúc đầu, khi trẻ chưa quen, trẻ
thường hay sợ sệt. Tôi cùng các cô trong tổ nuôi cố gắng tiếp xúc nhiều với trẻ để hiểu
tâm lý của trẻ. Việc này rất cấn thiết và quan trọng. Tôi thường giới thiệu món ăn, các
TaiLieu.VN Page 21
thực phẩm, chất dinh dưỡng cần thiết cho cô và trẻ tại các lớp, xúc cơm cho các cháu nhà
trẻ mới đi học.
Cô nuôi phụ giờ ăn trên lớp nhà trẻ
Để đánh giá chất lượng giờ ăn kịp thời thay đổi cách sơ chế và chế biến hợp khẩu vị với
trẻ chúng tôi tiếp thu ý kiến của giáo viên trên lớp cùng với việc trực tiếp theo dõi giờ ăn
trên lớp. Nhờ có việc theo dõi, đánh giá sau giờ ăn hàng ngày chúng tôi kịp thời rút kinh
nghiệm và thay đổi cách chế biến, tham mưu với ban giám hiệu, kế toán thay đổi thực
đơn phù hợp với khẩu vị của nhà trẻ.
TaiLieu.VN Page 22
Ví dụ: Khi sơ chế món Thịt bò xào khoai tây tôi thấy trẻ rất thích ăn nhưng một số cháu
và giáo viên lại thích có thêm cà rốt vào món ăn cho thêm mầu sắc đẹp, tạo cảm giác hấp
dẫn hơn. Nhờ ý kiến đó chúng tôi bổ xung thêm cà rốt thì thấy trẻ thích ăn hơn và ăn
ngon hơn.
Món: “ hoa quả dưa hấu ” Món: “ sinh tố dưa hấu ”

Qua các buổi kiểm tra, thanh tra, chấm thi cô nuôi giỏi các cấp đều đạt được kết quả tốt.
Trong hội thi cô nuôi giỏi cấp trường năm học 2012 – 2013 tôi tham gia đạt giải A
Nâng tỷ lệ chuyên cần đạt %. Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng ở lớp nhà trẻ là Song tôi nghĩ
rằng bản thân mình phải cố gắng hơn nữa, năng động và tìm tòi nghiên cứu, học hỏi để
đổi mới phương pháp, hình thức, cách chế biến nấu ăn cho trẻ cùng với đồng nghiệp, nhà
trường thực hiện mục tiêu nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ giúp trẻ phát triển hài hoà
TaiLieu.VN Page 24
cân đối phấn đấu không còn trẻ suy dinh dưỡng đó là niềm hạnh phúc của mọi gia đình
và toàn xã hội.
TaiLieu.VN Page 25