BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
LÊ VĂN LƯU
GIẢI PHÁP CHỐNG THẤT THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI TỈNH HƯNG YÊN
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
MÃ SỐ : 60.34.01.02
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
GS.TS. PHẠM THỊ MỸ DUNG
HÀ NỘI - 2014
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page i
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, nghiên cứu mặc dù gặp nhiều khó khăn, song tôi đã
nhận được sự hỗ trợ, giúp đỡ nhiệt tình của các thày, cô giáo, lãnh đạo cơ quan, bạn
bè, đồng nghiệp, các đơn vị liên quan và gia đình đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi
hoàn thành luận văn này.
Lời đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới cô giáo
Giáo Sư.Tiến sĩ,Phạm Thị Mỹ Dung,Khoa Kế toán và Quản trị kinh doanh, Học
Viện Nông nghiệp Việt Nam đã nhiệt tình hướng dẫn đầy trách nhiệm, chỉ bảo,
tham gia ý kiến quý báu, giúp đỡ, động viên tôi khắc phục, vượt qua khó khăn trong
quá trình nghiên cứu để tôi hoàn chỉnh bản luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thày, cô giáo Khoa Kế toán và Quản trị kinh
doanh, Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã cung cấp cho tôi những thông tin, kiến
thức, truyền đạt những kinh nghiệm trong quá trình tôi học lớp cao học để tôi ứng
dụng vào nội dung của bản luận văn.
Tôi xin cảm ơn lãnh đạo cùng toàn thể cán bộ, công chức, viên chức BHXH
tỉnh Hưng Yên, lãnh đạo cùng toàn thể cán bộ BHXH huyện phù cừ đã tạo mọi điều
kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu; trân trọng cảm ơn
tới các cơ quan, đơn vị đã cộng tác giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập thông tin, dữ
liệu, nghiên cứu luận văn.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng
nghiệp đã luôn động viên, cổ vũ và tạo điều kiện thuận lợi nhất để tôi yên tâm học
tập và nghiên cứu.
Hà Nội, ngày tháng năm 2014
Tác giả Lê văn lưu
2.1.1 Bảo hiểm xã hội 4
2.1.2 Quỹ BHXH 8
2.1.3 Phân biệt BHXH với Bảo hiểm thương mại 11
2.2 Thất thu BHXH 13
2.2.1 Thu Bảo hiểm xã hội 13
2.2.2 Thất thu BHXH 16
2.3 Kinh nghiệm về chống thất thu BHXH và bài học kinh nghiệm 22
2.3.1 Kinh nghiệm của nước ngoài về chống thất thu BHXH 22
2.3.2 Bài học kinh nghiệm 26
2.3.3 Kinh nghiệm chống thất thu bảo hiểm xã hội ở một số tỉnh
trong nước 28
3 ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 33
3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 33
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page iv
3.1.1 Một số đặc điểm của tỉnh Hưng Yên 33
4.3.1 Công tác thông tin tuyên truyền 58
4.3.2 Cơ chế, chính sách 59
4.3.3 Công tác cải cách hành chính 61
4.3.4 Chế tài xử phạt vi phạm 61
4.3.5 Vai trò của hệ thống chính trị 62
4.3.6 Công tác kiểm tra, thanh tra 62
4.3.7 Ý thức trách nhiệm và thái độ phục vụ của nhân viên ngành
BHXH 63
4.3.8 Yếu tố khác 63
4.4 Những mặt đạt được và hạn chế 65
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page v
4.4.1 Những mặt đạt được 65
4.4.2 Những mặt còn hạn chế 66
4.5 Giải pháp chống thất thu BHXH tại BHXH tỉnh Hưng yên 68
4.5.1 Mục tiêu chống thất thu BHXH đến năm 2020 68
NSNN : Ngân sách Nhà nước
BH : Bảo hiểm
CN- TTCN : Công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp
TM-DV : Thương mại- dịch vụ
VĐT : Vốn đầu tư
DN : Doanh nghiệp
HTX : Hợp tác xã
LBQ : Lương bình quân
DNNN : Doanh nghiệp Nhà nước Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page vii
DANH MỤC BẢNG STT Tên bảng Trang
2.1 So Sánh BHXH và BH thương mại 12
2.2 Mức đóng góp BHXH của Thái Lan 25
3.1 Một số chỉ tiêu của các đơn vị trực thuộc tỉnh 34
3.2 Trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ 37
4.1 Kết quả thu BHXH từ năm 2010 đến 2013 (DN ngoài quốc doanh) 40
4.2 So sánh doanh nghiệp đăng ký kinh doanh và doanh nghiệp tham
Sơ đồ 4.1 Sơ đồ mô hình tổng quan về phân cấp quản lý thu BHXH 70
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 1
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
An sinh xã hội có vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển bền
vững của mỗi quốc gia. Do đó chế độ an sinh xã hội đều có liên quan đến quyền lợi
và sự phát triển của con người, bởi con người chính là mục tiêu “hạt nhân” của phát
triển bền vững. Ngày nay, an sinh xã hội được coi là công cụ để xây dựng một xã
hội phát triển, công bằng, văn minh. Nó cũng thể hiện quyền của con người, có thể
đảm bảo sự đoàn kết, thống nhất và tương trợ cộng đồng đối với những rủi ro trong
cuộc sống. Giải quyết tốt vấn đề an sinh xã hội sẽ gúp phần nâng cao năng suất lao
động, thúc đẩy nền kinh tế của đất nước phát triển.
Ở Việt Nam, bảo hiểm xã hội đã phát huy vai trò trụ cột trong hệ thống an
sinh xã hội. Những năm qua, chính sách bảo hiểm xã hội đã tác động tích cực tới
việc phát triển kinh tế, ổn định tình hình chính trị, xã hội gúp phần thực hiện
mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh”.
Bảo hiểm xã hội không phải đơn thuần chỉ là số tiền mà người lao động và
chủ sử dụng lao động đóng góp vào quỹ bảo hiểm xã hội để giải quyết chế độ,
chính sách cho người tham gia bảo hiểm xã hội. Thông qua những chế độ, chính
sách bảo hiểm xã hội cũng cho thấy có sự chia sẻ giữa những người lao động
trong xã hội, tạo thu nhập ổn định cho người lao động khi hết tuổi lao động Từ
đó, giúp người lao động yên tâm làm việc, bên cạnh đó giúp chủ sử dụng lao
động có nguồn nhân lực ổn định, thực hiện hoạch định chiến lược sản xuất, kinh
doanh, nhằm tăng doanh thu, tạo ra nhiều của cải, vật chất cho xã hội
Tuy nhiên, hiện nay ở Việt Nam nói chung, địa bàn tỉnh Hưng Yên nói riêng,
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về thu, thất thu BHXH,
và chống thất thu BHXH.
- Nghiên cứu thực trạng thất thu BHXH tại BHXH tỉnh Hưng yên trong những năm
gần đây.
- Đề xuất giải pháp chống thất thu BHXH trong giai đoạn tới nhằm giúp
người lao động được hưởng các chế độ BHXH đầy đủ hơn, tốt hơn, góp phần tăng
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 3
nguồn thu BHXH và phát triển kinh tế, ổn định tình hình an ninh chính trị và thực
hiện tốt công tác an sinh xã hội tại địa phương.
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài tập trung chủ yếu vào các nội
dung sau:
- Thực trạng thất thu BHXH tại BHXH tỉnh Hưng Yên.
- Giải pháp chống thất thu BHXH tại BHXH tỉnh Hưng Yên.
1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về nội dung
+ Các vấn đề lý luận và thực tiễn về thu BHXH và thất thu BHXH.
+ Thực trạng thất thu BHXH tại Bảo hiểm xã hội tỉnh Hưng Yên.
+ Các giải pháp chống thất thu BHXH tại BHXH tỉnh Hưng Yên.
Do điều kiện về thời gian và nguồn lực, đề tài chỉ tập trung nghiên
cứu về BHXH bắt buộc; không nghiên cứu về BHYT, BHXH tự nguyện, BH
thất nghiệp.
- Phạm vi về không gian
Đề tài được nghiên cứu trong phạm vi quản lý của cơ quan BHXH tỉnh Hưng
Yên.
- Phạm vi về thời gian
- Người lao động phải có trách nhiệm đóng góp để bảo đảm quyền lợi cho
chính họ.
Như vậy, có thể hiểu rằng bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù
đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm
đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 5
hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH do Nhà nước đứng ra tổ chức thực hiện,
thông qua việc hình thành và sử dụng quỹ tài chính do sự đóng góp của các bên
tham gia và có sự tài trợ, bảo hộ của Nhà nước; nhằm góp phần bảo đảm ổn định
đời sống cho người lao động và gia đình họ; qua đó góp phần thực hiện tốt công tác
an sinh xã hội, phát triển đất nước
Từ mối quan hệ về BHXH, cho ta thấy nếu xem xét một cách toàn diện thì
BHXH hàm chứa và phản ánh những đặc điểm cơ bản sau:
Thứ nhất, bảo hiểm xã hội là hoạt động dịch vụ công, mang tính xã hội cao,
lấy hiệu quả xã hội làm mục tiêu hoạt động. Hoạt động BHXH là quá trình tổ chức,
triển khai thực hiện các chế độ, chính sách BHXH của tổ chức quản lý BHXH đối
với người lao động tham gia và hưởng các chế độ BHXH.
Thứ hai, bảo hiểm xã hội là một loại hàng hoá tư nhân mang tính bắt buộc do
Nhà nước cung cấp, nên việc tham gia BHXH về nguyên tắc là bắt buộc đối với mọi
người lao động, do Nhà nước quản lý và cung cấp dịch vụ (có một số nước trên thế
giới do khu vực tư nhân quản lý và cung cấp dịch vụ). Hiện nay, ở nước ta việc
tham gia BHXH bắt buộc do Nhà nước quản lý và cung cấp.
Thứ ba, cơ chế hoạt động của BHXH theo cơ chế ba bên: Cơ quan Bảo hiểm
Xã hội - Người sử dụng lao động - Người lao động, cộng thêm cơ chế quản lý của
Nhà nước. BHXH bắt buộc do Nhà nước đứng ra thực hiện do vậy thực sự chưa có
thị trường BHXH ở Việt Nam. Xét thực chất thị trường BHXH ở Việt Nam thể hiện
độc quyền, đó là: Cung BHXH do Nhà nước độc quyền cung, cầu thì bắt buộc cầu
và mức hưởng BHXH còn thấp nên dẫn đến chất lượng dịch vụ còn kém.
lý và cung cấp; hoạt động trên nguyên tắc lấy số đông bù số ít, chia sẻ rủi ro; quỹ
BHXH độc lập với ngân sách Nhà nước và được quản lý tập trung, thống nhất.
2.1.1.2. Vai trò của Bảo hiểm xã hội
+ Đối với Nhà nước
- Góp phần đảm bảo an sinh xã hội
Kể từ khi nền kinh tế chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa đã mang lại gương mặt tươi sáng cho sự phát triển toàn diện của đất
nước. Cùng với sự phát triển kinh tế là sự lớn mạnh không ngừng của hệ thống an
sinh xã hội, đặc biệt là chính sách BHXH đã phát huy vai trò trụ cột trong hệ thống
an sinh xã hội, góp phần tích cực vào việc ổn định xã hội, thực hiện mục tiêu “dân
giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
Hệ thống an sinh xã hội là một hệ thống tổng hợp gồm nhiều chế độ, chính
sách mà trong đó mỗi chế độ, chính sách đều có vai trò, chức năng và phạm vi hoạt
động riêng, mang tính kết hợp nhằm tạo ra một mạng lưới an sinh xã hội rộng khắp,
bao gồm toàn bộ dân cư của một quốc gia. Hệ thống này có mục tiêu bảo vệ mọi
thành viên trước những rủi ro và giữ gìn cuộc sống của họ với những biện pháp
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 7
thích hợp hay những quyền lợi hợp lý trước những biến động bất thường xảy ra hay
trong những hoàn cảnh và điều kiện đặc biệt. Tuy nhiên, trong hệ thống an sinh xã
hội thì hệ thống Bảo hiểm Xã hội giữ vai trò trụ cột, bền vững nhất. Phát triển bảo
hiểm xã hội sẽ là tiền đề và điều kiện để thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội,
góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Góp phần vào việc phân phối lại thu nhập quốc dân
Bảo hiểm xã hội là một công cụ đắc lực của Nhà nước, góp phần vào việc
phân phối lại thu nhập quốc dân một cách công bằng, hợp lý giữa các tầng lớp dân
cư, đồng thời giảm chi cho ngân sách nhà nước, bảo đảm an sinh xã hội bền vững.
Góp phần tăng nguồn vốn cho phát triển đất nước
Quỹ BHXH càng phát triển lớn mạnh thì phần quỹ BHXH nhàn rỗi được đầu
+ Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về quỹ BHXH. Có thể nêu một định
nghĩa như sau: Quỹ BHXH là tập hợp nhứng đóng góp bằng tiền cảu các bên tham
gia BHXH và các nguồn thu nhập hợp pháp khác, hình thành một quỹ tiền tệ tập
trung, được sủ dụng và chi trả cho những người được BHXH và gia đình họ khi họ
bị giảm hoặc mất thu nhập do bị giảm hoặc mất khả năng lao động hoặc bị mất việc
làm, hoặc bị chết. Nhu vậy, quỹ BHXH là một quỹ tiêu dùng, đồng thời cũng là một
quỹ dự phòng, nó vừa mang tính kinh tế, vừa mang tính xã hội rất cao và là điều
kiện hay cơ sở vật chất quan trọngnhất đảm bảo cho toàn bộ hệ thống BHXH tồn tại
và phát triển.
Để thực hiện chế độ chính sách bảo hiểm xã hội và quản lý quỹ bảo hiểm xã hội
theo luật định, xoá bỏ tính hành chính trong hoạt động bảo hiểm xã hội, ngày
16/02/1995 Chính phủ ra Nghị định số 16/CP về việc thành lập Bảo hiểm xã hội Việt
Nam căn cứ Luật tổ chức Chính phủ Ngày 30 tháng 9 năm 1992 và điều 150 Bộ luật
Lao động, xét theo đề nghị của Bộ trưởng, Trưởng ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam được thành lập trên cơ sở thống nhất các tổ chức Bảo
hiểm xã hội hiện nay ở Trung ương và địa phương thuộc hệ thống lao động - Thương
binh và Xã hội và Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam để giúp Chính phủ chỉ đạo
công tác quản lý quỹ Bảo hiểm xã hội và thực hiện các chế độ, chính sách Bảo hiểm
xã hội theo pháp luật của Nhà nước. Bảo hiểm xã hội Việt Nam có tư cách pháp
nhân, hạch toán độc lập và được Nhà nước bảo hộ, có con dấu riêng, có tài khoản, có
trụ sở đặt tại thành phố Hà Nội. Quỹ Bảo hiểm xã hội được quản lý thống nhất theo
chế độ tài chính của Nhà nước.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 9
+ Quỹ bảo hiểm xã hội được hình thành trên cơ sở sự đóng góp của người sử
dụng lao động và người lao động là chính, Nhà nước hỗ trợ cho nguồn Quỹ bảo hiểm
xã hội là thứ yếu khi cần thiết. Mức đóng góp hàng tháng được quy định bắt buộc
thuộc trách nhiệm của cả người lao động và người sử dụng lao động. Với quy định về
mức đóng góp rõ ràng đã làm cho người lao động và người sử dụng lao động thấy
quy định cụ thể để buộc các chủ thể tham gia phải thi hành nghĩa vụ đóng BHXH
theo quy định.
Nội dung cơ bản của nguồn hình thành quỹ BHXH bao gồm:
Những đóng góp của các bên tham gia đã nêu ở trên là những nguồn cơ bản
hình thành quỹ BHXH, ngoài ra, quỹ BHXH còn có những nguồn thu khác như là
thu từ hoạt động đầu tư, thu từ khoản nộp phạt do chậm nộp BHXH của các cơ quan,
doanh nghiệp, thu từ các hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và các khoản thu khác. Tổng
quỹ BHXH được cơ cấu từ các nguồn thu như sau: Đóng góp của người lao động,
của người sử dụng lao động, đóng góp hặc hỗ trợ từ Nhà nước, thu từ nộp phạt do
chậm nộp BHXH cảu doanh nghiệp, khoản hỗ trợ quốc tế, khoản thu từ lãi đầu tư và
các khoản thu khác.
Mặc dù quỹ được hình thành từ nhiều nguồn, nhưng chỉ có người tham gia
BHXH là được thụ hưởng các nguồn tài chính đó, và cơ quan BHXH được quyền
quản lý, sử dụng quỹ BHXH theo các chế độ, định mức mà nhà nước đã ban hành,
đảm bảo chính xác, trung thực công bằng và hiệu quả.
Quản lý nguồn hình thành quỹ BHXH bao gồm các nội dung sau:
- Một là: Quản lý sự đóng góp của người sử dụng lao động và người tham gia
BHXH.
- Hai là: Quản lý nguồn kinh phí do NSNN hỗ trợ.
- Ba là: Quản lý nguồn lãi đầu tư tăng trưởng vào quỹ BHXH và các nguồn
thu khác.
Quỹ BHXH dùng để chi trả cho người hưởng các chế độ BHXH: Trợ cấp ốm
đau, thai sản, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, chế độ hưu trí, tử tuất, chế
độ nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ cho người lao động. Khoản chi này chiếm tỷ
trọng rất lớn. Ngoài ra quỹ BHXH còn chi phí để duy trì sự hoạt động của bộ máy cơ
quan BHXH.
Theo mục đích của BHXH, quỹ BHXH phải đảm nhận chi những khoản chủ
yếu như: Trả trợ cấp theo các chế độ( Khoản chi này chiếm tỷ trọng lớn nhất), chi
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 11
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 12
tính chất kinh doanh rõ rệt.
Bảo hiểm xã hội hay bảo hiểm kinh doanh nhìn chung đều hướng về một mục
đích là ổn định đời sống con người, những điểm khác nhau của hai loại bảo hiểm này
được biểu hiện thông qua bảng phân tích sau đây:
Bảng 2.1 So Sánh BHXH và BH thương mại
Nội dung Bảo hiểm xã hội Bảo hiểm kinh doanh
Đối tượng
- Con người (Bao gồm người lao động,
công chức, lực lượng vũ trang, là công
dân nước sở tại.
- Con người, tài sản Quan hệ Bảo
hiểm
- Lâu dài và tương đối ổn định, tích dồn
theo thời gian dựa trên quan hệ lao động.
- Có thể dài hay ngắn tuỳ
theo loại bảo hiểm.
Nguồn quỹ hình
thành
Do người lao động và chủ doanh nghiệp
đóng góp.
Phí đóng của người tham
gia.
Tính chất hoạt
động
2.2.1. Thu Bảo hiểm xã hội
2.2.1.1. Mức thu BHXH
Mức thu BHXH được tính trên cơ sở tiền lương, tiền công của người lao động,
đó là tổng mức tiền lương, tiền công(bao gồm các loại phụ cấp có tính chất như
lương) ghi trên Hợp đồng lao động. Đối với các doanh nghiệp thì tiền lương và phụ
cấp nói trên phải thực hiện theo đúng thang bảng lương mà doanh nghiệp đã đăng
ký với cơ quan lao động địa phương.
2.2.1.2. Các yếu tố ảnh hưởng tới tổng thu BHXH
Để có thể đề ra những biện pháp cụ thể để tăng thu BHXH, chống thất thu
BHXH như hiện nay, chúng ta cần làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến tổng thu BHXH.
Tổng thu BHXH chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố sau:
Thứ nhất, các chế độ chính sách mà người lao động được thụ hưởng, họ thấy
rằng việc tham gia BHXH là có ích cho họ và gia đình trong hiện tại và tương lai, từ
đó, người lao động tích cực tham gia và đòi quyền lợi của mình. Do đó, cần phải xác
định chính xác lợi ích mà BHXH mang lại cho người lao động, và kích thích người
lao động đấu tranh giành quyền lợi của mình, buộc chủ doanh nghiệp phải thực hiện
trích nộp BHXH.
Thứ hai, đối với các doanh nghiệp, cần xác định rằng hoạt động này là loại
chính sách mà doanh nghiệp tham gia nhằm đảm bảo được tính ổn định nhân sự, sự
ổn định này giúp doanh nghiệp mạnh dạn đề ra chiến lược phát triển kinh doanh,
mạnh dạn ký kết các hợp đồng để tăng doanh thu, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Quán triệt được tư tưởng đó, sẽ làm tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp, do đó, số
doanh nghiệp tham gia BHXH càng nhiều, thì số thu BHXH sẽ càng cao. Có rất
nhiều doanh nghiệp hiện nay né tránh, cố tình trì hoãn tham gia trích nộp BHXH
cho người lao động.
Thứ ba, nếu như tham gia BHXH bằng với thu nhập thực tế của người lao
động trong thời kỳ họ còn làm việc, như vậy, mức thụ hưởng các chế độ sẽ cao,
đảm bảo chi phí cho người lao động trong lúc hoạn nạn, ốm đau, thai sản,
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 14
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 15
Theo quan điểm của tổ chức lao động thế giới (ILO) thì đối tượng tham gia
BHXH phải là những người lao động nằm trong độ tuổi được quy định trong luật
định, đang làm việc, hoạt động trong một lĩnh vực nào đó để tạo ra sản phẩm xã hội
và tạo ra thu nhập cho bản thân. Vì vậy, đối tượng tham gia BHXH sẽ được phân
thành hai dạng:
Đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là những người lao động trong độ tuổi lao
động nằm trong diện phải tham gia theo luật định. Đầu tiên các nước đều thực hiện
BHXH bắt buộc đối với công nhân viên chức Nhà nước, sau đó mới mở rộng dần ra
cho người lao động khu vực ngoài quốc doanh và các thành phần kinh tế khác.
Đối tượng tham gia BHXH tự nguyện là những cá nhân tự nguyện trong độ
tuổi lao động thuộc những thành phần kinh tế khác, những người lao động độc lập,
nông dân, buôn bán nhỏ, thợ thủ công do công việc và nơi làm việc không ổn định
nên không được tham gia loại hình BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện còn là
phương pháp chấp nhận được đối với những người lao động đã từng tham gia loại
hình BHXH bắt buộc nhưng chưa đủ điều kiện hưởng nay muốn đóng góp vào chế
độ dài hạn… người lao động trực tiếp đóng phí BHXH cho cơ quan BHXH. Mục
đích của loại hình này là để bảo vệ những người lao động khó có điều kiện tham gia
vào loại hình bắt buộc, cũng như tạo ra những cơ hội lựa chọn tốt hơn cho người lao
động nói chung.
+ Tỷ lệ thu BHXH Bắt buộc
Về tỷ lệ thu BHXH, không phải ngẫu nhiên các nhà hoạch định, xây dựng các
chính sách BHXH định ra một tỷ lệ bất kỳ mà phải dựa trên các căn cứ pháp luật,
trong đó có các căn cứ chủ yếu sau:
Các chế độ và mức hưởng tối đa cho từng chế độ BHXH đã được Chính phủ
quy định.
- Giá trị thực tế của mức tiền lương tối thiểu ở các thời kỳ khác nhau.
- Số người tham gia BHXH và dự kiến số tăng lên hàng năm.
đầy đủ để chỉ đóng một số tiền đóng BHXH nhỏ hơn số tiền BHXH nhẽ ra phải
đóng tính theo số thu nhập thực tế mà người lao động nhận được. Hình thức trốn
Copyright: Tài liệu đại học ©