ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CỐNG NGHỆ THÔNG TIN
oOo
ĐỀ TÀI CUỐI KỲ
MÔN: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA KHỌC TRONG TIN HOC
Đề tài: PHƯƠNG PHÁP LUẬN SÁNG TẠO TRONG TIN HOC
Giảng viên: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Học viên: Nguyễn Hoài Vũ
MSHV: CH1201083
1
I. Giới thiệu phương pháp luận sáng tạo khoa học:
* PHƯƠNG PHÁP LUẬN SÁNG TẠO LÀ GÌ ?
- Nói một cách ngắn gọn, "PHƯƠNG PHÁP LUẬN SÁNG TẠO" (Creativity
Methodologies) là bộ môn khoa học có mục đích xây dựng và trang bị cho mọi người hệ
thống các phương pháp, các kỹ năng thực hành tiên tiến về suy nghĩ để giải quyết vấn đề và
ra quyết định một cách sáng tạo, về lâu dài, tiến tới điều khiển được tư duy.
- "PHƯƠNG PHÁP LUẬN SÁNG TẠO" là phần ứng dụng của khoa học rộng lớn hơn, mới
hình thành và phát triển trong thời gian gần đây : KHOA HỌC SÁNG TẠO (Creatology).
- Theo các nhà nghiên cứu sau nông nghiệp, công nghiệp và tin học. Làn sóng ứng với
Creatology (hay còn gọi là thời đại hậu tin học) chính là sự nhấn mạnh vai trò chủ thể tư
duy sáng tạo của loài người trong thế kỷ XXI.
- Mỗi người làm việc, không thể không suy nghĩ và đòi hỏi cải tiến công việc phải là cơ sở
cho mọi suy nghĩ của chúng ta. Nói cách khác, mỗi người chúng ta đều cần suy nghĩ để sáng
tạo. Tư duy sáng tạo là tài nguyên cơ bản nhất của mỗi con người. Chúng ta cần sáng tạo vì
chúng ta cảm thấy rằng, mọi việc cần được thực hiện theo cách đơn giản hơn và tốt hơn. Dù
chúng ta tài giỏi như thế nào, chúng ta vẫn luôn mong muốn tốt hơn nữa.
- Sáng tạo gắn liền với sự thay đổi, đưa ra cái mới (đổi mới), sáng chế, các ý tưởng mới, các
phương án lựa chọn mới. Sự sáng tạo thuộc về năng lực ra quyết định, thuộc về sự kết hợp
độc đáo hoặc liên tưởng, phát ra các ý tưởng đạt được kết quả mới và ích lợi. Mọi người có
thể dùng tính sáng tạo của mình để đặt vấn đề một cách bao quát, phát triển các phương án
lựa chọn, làm phong phú các khả năng và tưởng tượng các hậu quả có thể nảy sinh. Tóm lại,

- Sử dụng các hình vẽ, ký hiệu thích hợp.
• Ví dụ:
-Trong các phần mềm ứng dụng luôn sử dụng phương pháp này để thiết kế giao diện cho dễ
sử dụng đối với người dùng. Các lập trình viên thường thay đổi màu sắc ở những nơi cần
thiết hay ở những nơi quan trọng để người dùng có thể dễ nhìn và dễ sử dụng.
3
-Có thể lấy một phần mềm quen thuộc ví dụ như chương trình Microsoft Word.Trên thanh
taskbar có hiển thị màu sắc khác với các màu bình thường để tạo điểm nhấn cho người
dùng.
2. Nguyên tắc tác động theo chu kỳ:
• Nôi dung :
- Chuyển tác động liên tục thành tác động theo chu kỳ(xung).
- Nếu đã có tác động theo chu kỳ,hãy thay đổi chu kỳ.
- Sử dụng khoảng thời gian giữa các xung để thực hiện tác động khác.
• Ví dụ:
- Các phần mềm trên máy tính đa số đều sử dụng nguyên tắc này.Có thể lấy một số phần
mềm ứng dụng phổ biến như các chương trình virus đều có thể lập trình cho quá trình
update dữ liệu. Hay ngay cả trong window cũng có quá trình update theo chu kỳ.
- Trong lập trình ta cũng thấy sử dụng nguyên tắc theo chu kỳ như các vòng lặp :
for,do while ví dụ như vòng lặp thể hiện lặp theo số lần lặp khi người dùng nhập vào một
số nguyên N.
For(int i=0;i<n;i++)
{

}
4
3. Nguyên tắc sao chép(Copy) :
• Nội dung:
- Thay vì sử dụng những cái không được phép, phức tạp, đắt tiền, không tiện lợi hoặc dễ vỡ,
sử dụng bản sao.

A=b;
B=temp;
}
-Trong ví dụ này chúng ta sử dụng một biến trung gian đó là biến temp;
6. Nguyên tắc linh động:
• Nội dung:
- Cần thay đổi các đặc trưng của đối tượng hay môi trường bên ngoài sao cho chúng tối ưu
trong từng giai đoạn làm việc.
- Phân chia đối tượng thành từng phần có khả năng dịch chuyển đối với nhau.
- Nếu đối tượng nhìn chung bất động,làm nó di động được.
• Ví dụ:
- Dynamic DNS
- Khi bạn có một địa chỉ IP tĩnh ,địa chỉ là ánh xạ tên miền trong các máy chủ DNS.Nhưng
nếu máy chủ của bạn được kết nối thông qua dial-up (Có nghĩa là bạn có một địa chỉ IP
động).Vậy thì bạn làm thế nào để gán tên miền? Đó là vấn đề giải quyết bằng tính năng
động của DNS.
- Trong DNS,các máy chủ (Có địa chỉ IP động )liên lạc với nhà cung cấp. dịch vụ DNS mỗi
lần thay đổi địa chỉ IP của nó.Sau đó được cập nhật ở máy chủ DNS.Và kết quả là máy chủ
có địa chỉ IP động dễ dàng tiếp cận bởi người dùng.
6
7. Nguyên tắc cầu (tròn)hóa:
• Nội dung:
-Chuyển những thành phần thẳng của đối tượng thành cong,mặt phẳng thành mặt cầu,kết
cấu hình hộp các loại thành hình cầu.
-Sử dụng các con lăn ,viên bi,vòng xoắn.
-Chuyển từ chuyển động thẳng sang chuyển động quay,sử dụng lực ly tâm.
• Ví dụ:
-Trong tìm kiếm,chúng ta có thể thay thế tìm kiếm tuyến tính với một tìm kiếm phức tạp
hơn đó là tìm kiếm nhị phân.
-Trong điều khiển máy in,chúng ta có thể thay thế việc kết nối từ PC tới máy in bằng kết nối

-Chia đối tượng thành các phần độc lập.
-Tăng mức độ phân nhỏ đối tượng.
-Làm đối tượng trở nên tháo lắp được.
• Ví dụ:
- Trong khi thiết kế một phần mềm lớn,chúng ta nên chia nhỏ ra thành nhiều module nhỏ để
giảm độ phức tạp và dễ bảo trì khi gặp sự cố.
- Chúng ta có thể lưu trữ dữ liệu trên nhiều ổ đĩa khác nhau để tăng tốc độ truy vấn dữ liệu,
dễ dàng backup dữ liệu khi gặp sự cố.
- Trong lập trình ta cũng có thể chia nhỏ một chức năng lớn ra làm các chức năng nhỏ hơn .
Mỗi chức năng ứng với 1 hàm cụ thể. Do đó chúng ta có thể dễ dàng sửa lỗi ,tìm lỗi ,chương
trình có cái nhìn chi tiết hơn .
11. Nguyên tắc kết hợp:
• Nội dung:
- Kết hợp các đối tượng đồng nhất hoặc các đối tượng dùng cho các hoạt động kế cận
- Kết hợp về mặt thời gian các hoạt động đồng nhất hoặc kế cận.
• Ví dụ:
- Có thể thấy ứng dụng về nguyên tắc kết hợp rõ nét nhất là multi-process trong hệ điều
8
hành hay các multi-thread trong các ứng dụng. Các process hay thread cùng kết hợp với
nhau để thực hiện 1 công viêc nào đó.
- Trong lập trình một công việc lớn được thực hiện từ những công việc công viêc con nhỏ
hơn.Ví dụ như khi chúng ta chia nhỏ các chức năng ra thành các hàm khác nhau.Sau
đó,trong một hàm nào đó chúng ta có thể kết hợp hai chức năng này lại với nhau.
Function a( )
{

}
Function b( )
{


tượng NhanVien được kế thừa từ đối tượng là Nguoi.Ta có thể nói đối tượng Nguoi chứa
trong đối tượng NhanVien .Đối tượng NhanVien chứa tất cả các đặc điểm và chức năng của
Nguoi.
Class Nguoi
{

}
Class NhanVien: Nguoi
{

}
- Trong quản lý thư mục . Một thư mục có thể chứa 1 hoặc nhiều thư mục ,và thư mục con
cũng có thể chứa thư mục con hoặc nhiều file khác nhau
14. Nguyên tắc thực hiện sơ bộ:
• Nội dung:
-Thực hiện trước sự thay đổi, tác động cần có,hoàn toàn hoặc từng phần đối với đối tượng
10
-Cần sắp xếp các đối tượng trước,sao cho chúng có thể hoạt động từ vị trí thuận lợi nhất và
không mất thời gian dịch chuyển.
• Ví dụ:
- Để copy 1 file hay 1 thư mục vào đĩa . Lệnh copy luôn luôn kiểm tra dung lượng ổ đĩa
trước khi chép . Để tránh trường hợp không đủ bộ nhớ. Đây là ứng dụng nguyên tắc thực
hiện sơ bộ.
15. Nguyên tắc phản (bất )đối xứng:
• Nội dung:
-Chuyển đối tượng có hình dạng đối xứng thành không đối xứng –phản đối xứng (nói chung
làm giảm bậc đối xứng của đối tượng)
-Nếu đối tượng phản đối xứng,tăng mức độ phản đối xứng(giảm bậc đối xứng)
• Ví dụ:
- Ứng dụng nguyên tắc này trong phương pháp tìm kiếm nhị phân : tìm kiếm nhị phân đơn

- Trong lập trình độ họa lập trình viên nguyên tắc này để làm tròn số khi tính tọa độ của 1
điểm.
18. Nguyên tắc quan hệ phản hồi:
• Nội dung:
-Thiết lập quan hệ phản hồi.
-Nếu đã có quan hệ phản hồi hãy thay đổi (hoàn thiện)nó.
• Ví dụ:
-Để thấy rõ nét nhất nguyên tắc quan hệ phản hồi là quá trình bắt tay 3 bước trong quá trình
giao tiếp trên mạng.Trong quá trình bắt tay luôn có gói tin phản hồi ACK.Gói tin này cho
biết bên kia đã nhận được gói tin .Hình vẽ minh họa:
12
19. Nguyên tắc rẻ thay cho đắt:
• Nội dung:
-Thay các đối tượng đắt tiền bằng bộ các đối tượng rẻ có phẩm chất kém hơn(ví dụ như về
tuổi thọ).
• Ví dụ:
-Trong mô hình mail-Exchange Server gồm các thành phần:Mailbox server role,client acess
server role,Hub transport server role,Edge transport server role,Unifield Mesaging Server
role.
-Trong đó,Hub transport server role có nhiệm vụ vận chuyển mail trong nội bộ,hay từ trong
nội bộ ra ngoài Internet cũng như từ bên ngoài Internet vào trong nội bộ.Vì thế,Hub
transport server role sẽ nhận được rất nhiều mail chuyển đến từ Interner.Và dĩ nhiên Spam
13
mail có rất nhiều.Vì thế dễ dàng bị hacker tấn công và có thể làm hư Hub transport Server
role.Hệ thống mail trong cơ quan sẽ hoàn toàn bị tê liệt.
-Để giải quyết vấn đề này ,chúng ta có thể để Edge transport server role vào vùng
DMZ.Edge Server giống như mail gateway.Sau này,khi các mail từ bên ngoài vào bên trong
nội bộ đều thông qua Edge Server,và sau đó Edge Server sẽ chuyển tới Hub Transport
Server.
-Sau này khi các hacker muốn tấn công vào hệ thống mạng thì đầu tiên hệ thống mạng chỉ bị

- Khi sao chép một tập tin vào một ổ đĩa, ví dụ như ổ đĩa không có đủ dung lượng để chứa
hết các tập tin. Trong trường hợp này sao chép sẽ tiến hành một nữa và sau đó sẽ ngắt quãng
vì không đủ dung lượng.Vì vậy, hầu hết các chương tr.nh sao chép đều kiểm tra dung lượng
ổ đĩa trước khi ghi vào ổ đĩa. Đây chính là ví dụ về nguyên tắc thực hiện sơ bộ.
6. Nguyên tắc dự phong :
- windows backup là một thể hiện của nguyên tắc này. Nhiệm vụ chính của nguyên tắc này
chính là sao lưu dự phòng. Khi có trường hợp lỗi xảy ra chúng ta có thể xử ly một cách
nhanh chóng và không tốn nhiều thời gian.
15
7. Nguyen tắc linh động :
- Thể hiện của nguyên tắc này trong hệ điều hành window là Dynamic DNS.
- Khi bạn có một địa chỉ IP tĩnh ,địa chỉ là ánh xạ tên miền trong các máy chủ DNS. Nhưng
nếu máy chủ của bạn được kết nối thông qua dial-up (Có nghĩa là bạn có một địa chỉ ip
động).Vậy thì bạn làm thế nào để gán tên miền?vĐó là vấn đề giải quyết bằng tính năng
động của DNS.
- Trong DNS, các máy chủ (Có địa chỉ IP động ) liên lạc với nhà cung cấp dịch vụ DNS mỗi
lần thay đổi địa chỉ IP của nó. Sau đó được cập nhật ở máy chủ DNS. Và kết quả là máy chủ
có địa chỉ IP động dễ dàng tiếp cận bởi người dùng.
8. Nguyên tắc tác động theo chu kỳ:
- Trong hệ điều hành, ứng dụng thể hiện nguyên tắc tác động theo chu kỳ là khả năng update
tự động của Window. Về thời gian để thể hiện theo chu kỳ thì người dùng có thể thiết lập.
16
9. Nguyên tắc sao chép:
- Trong quá trình quản lý file của window luôn luôn có tác vụ copy của file hay của thư
mục.
- Hay trong quá trình back up của window ,nó vừa là thể hiện của nguyên tắc dự phòng,
nhưng ta cũng có thể thấy nó cũng tạo ra một bản copy của những dữ liệu hiện tại.
10. Nguyên tắc thay đổi mau sắc:
- Nút start trên thanh taskbar của window hiển thị sáng hơn khi người dùng di chuyển con
chuột vào vùng của nó. Vừa tạo giao diện đẹp mắt,vừa tạo cảm giác dễ sử dụng cho người