Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
ở trường Tiểu học Số 2 Hòa Châu
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lí do chọn đề tài:
Trong sự nghiệp trồng người của toàn nhân loại nói chung và của dân
tộc Việt Nam nói riêng, mục tiêu cơ bản là đào tạo những con người phát triển
toàn diện về mọi mặt: đức, trí, thể, mĩ. Phải nói rằng bậc Tiểu học là bậc học
nền tảng trong việc phát triển và hoàn thiện nhân cách con người. Vậy nên
người giáo viên chủ nhiệm ở các lớp Tiểu học có vị trí vô cùng quan trọng
trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu về sự phát triển nhân
cách và các kỹ năng sống cơ bản. Tôi thiết nghĩ việc học của các em Tiểu học
hiện nay không chỉ là việc dạy các em tri thức mà còn đòi hỏi phải giáo dục
các em về những chuẩn mực hành vi đạo đức, tác phong, kỹ năng sống cơ bản
khi ở lớp cũng như ở nhà hay trong cả sự giao tiếp hằng ngày của các em trong
cuộc sống. Để những vấn đề đó đi đến thành công thì đòi hỏi người GVCN
cần phải chịu khó đi sớm về trưa, gần gũi, thân mật, sát cánh với các em hằng
giờ, hằng ngày kể cả những lúc học tập, vui chơi, giải trí hay cả việc học ở nhà
cũng cần đến GVCN. Mặt khác người GVCN cũng cần phải tập luyện ngay từ
ban đầu vào đầu mỗi năm học. Nếu việc tập luyện được thực hiện tốt ngay từ
khi các em mới bước vào ngưỡng cửa Tiểu học thì chắc chắn rằng công tác
giáo dục ở các lớp sau sẽ đạt hiệu quả cao hơn. Nhưng ngược lại giáo viên
không quan tâm, không toàn tâm toàn ý thì nề nếp, tác phong học tập của các
em sẽ gây nhiều khó khăn trong việc giảng dạy của giáo viên và việc học tập
của học sinh sau này. Bởi lẽ việc giáo dục đạo đức và hình thành nhân cách
học sinh có tác động mạnh mẽ đến chất lượng học văn hóa. Hai mặt này có
quan hệ hỗ trợ tác động lẫn nhau, nhất là với điều kiện hiện nay những tiêu
cực của xã hội len lõi vào trường học nên việc quan tâm, quán xuyến của
GVCN là cần thiết trong quá trình nâng cao chất lượng học tập của học sinh.
Giáo viên: Đinh Thị Kim Liên Trang 1
Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
ở trường Tiểu học Số 2 Hòa Châu

Để thực hiện tốt đề tài này bản thân đã sử dụng khá nhiều phương pháp
trong quá trình hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm:
- Phương pháp điều tra- thăm dò để phát hiện vấn đề, thu thập, nắm bắt
thông tin một cách cụ thể và chính xác.
- Phương pháp nêu gương: Như chúng ta đã biết với học sinh Tiểu học
thì thầy cô luôn là mẫu người mà các em luôn tin tưởng, luôn lấy làm mục tiêu
phấn đấu. Lúc nào các em cũng lấy thầy cô làm thần tượng cho bản thân.
Chính vì thế nên GVCN phải là một người có cả đức lẫn tài để làm tấm gương
cho học sinh noi theo.
- Phương pháp động viên, khen thưởng: Có thể nói động viên, khen
thưởng là một phương pháp khá phổ biến, được bản thân mỗi giáo viên sử
dụng và luôn đạt hiệu quả cao. Bởi ở lứa tuổi Tiểu học các em rất thích được
khen. Vậy nên GVCN cần phải thường xuyên khen, khuyến khích các em
bằng tình thương yêu, bằng sự chia sẻ. Điều đó sẽ khuyến khích các em trong
học tập và cũng là động lực để các em phấn đấu vươn lên.
- Phương pháp nghiên cứu: Bản thân luôn nghiên cứu, tìm tòi nhằm tìm
hiểu tâm lý lứa tuổi, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và tay nghề để
tạo ra sự hứng thú cho các em trong mọi hoạt động.
- Phương pháp luyện tập theo mẫu: Đây là phương pháp đặc trưng trong
dạy học ở Tiểu học, góp phần rất quan trọng trong việc nâng cao kiến thức, kỹ
năng cho học sinh.
- Ngoài những phương pháp trên bản thân còn luôn tạo những mối thân
thiện trong sự liên hệ chặt chẽ với gia đình, nhà trường và xã hội. Bên cạnh
còn phải khéo léo trong việc lập kế hoạch và xây dựng kế hoạch, theo dõi việc
thực hiện các kế hoạch đã đề ra, kiểm tra và khen thưởng, động viên kịp thời.
Giáo viên: Đinh Thị Kim Liên Trang 3
Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
ở trường Tiểu học Số 2 Hòa Châu
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận và thực tiễn:

thói hư, tật xấu. Hơn nữa, các em vẫn chưa đủ khả năng để từ chối, hay khả
năng tự bảo vệ mình. Vì vậy các em cần được giáo dục và rèn luyện nhiều kỹ
năng sống để tự tin trong học tập cũng như trong cuộc sống.
Bên cạnh đó, còn nhiều vấn đề lớn nữa như: một số em còn chịu ảnh
hưởng lớn từ gia đình, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, cha mẹ chưa thực sự
quan tâm, hay quan tâm chưa đúng mức. Bao nhiêu tình huống cần phải quan
tâm và cần xử lý. Những vấn đề đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học
tập của học sinh.
Lượng kiến thức quá nặng với các em. Hằng ngày, các em phải nhồi
nhét lượng kiến thức quá tải như thế cũng khiến các em trở nên mệt mỏi với
việc học. Bởi lứa tuổi này các em hiếu động, thích hoạt động vui chơi, giải trí
hơn hoạt động học. Nên GVCN cần phải hết sức khéo léo để tạo sự hứng thú,
tích cực cho các em trong học tập.
Việc xử lý tình huống sư phạm của đa số giáo viên còn chưa khéo léo,
vẫn còn lúng túng, bối rối tạo sự căng thẳng đối với học sinh nên gây ảnh
hưởng không nhỏ đến việc giáo dục của giáo viên cũng như nhà trường.
Qua 5 năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi nhận thấy rõ lớp học nào
cũng có 3 đối tượng học sinh:
- Đối tượng học sinh ngoan ngoãn, chăm học, lễ phép thường tập trung
trong những gia đình khá giả, bố mẹ luôn quan tâm coi trọng việc học của con
em mình.
- Đối tượng học sinh yếu, ít hoạt động, không hoàn thành nhiệm vụ học
tập.
Giáo viên: Đinh Thị Kim Liên Trang 5
Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
ở trường Tiểu học Số 2 Hòa Châu
- Đối tượng học sinh học được nhưng chưa ngoan, không trật tự trong
giờ học, ít chú ý bài thì lại nằm trong những gia đình có quan tâm nhưng chưa
đúng lúc hoặc nhắc nhở chưa kịp thời.
- Ngoài ra còn có một đối tượng nữa đó là học sinh khuyết tật học hòa

đầy tâm huyết, theo dõi, kiểm tra, uốn nắn kịp thời để tìm ra nguyên nhân của
từng em từ đó có hướng giải quyết, giáo dục, rèn luyện giúp đỡ kịp thời. Tuy
nhiên, giáo viên cũng phải không ngừng nâng cao trình độ, thích ứng với các
hoạt động của học sinh mà rút ra những biện pháp hay và hữu hiệu. Chính vì
lẽ đó tôi đã đưa ra một số giải pháp sau:
III. Giải pháp:
1. Làm tốt công tác phổ cập đúng độ tuổi:
Tôi thiết nghĩ đối với học sinh mới bước vào ngưỡng của Tiểu học phải
có cùng độ tuổi. Nếu học sinh học lớp đầu cấp mà tuổi ít, chưa đến tuổi quy
định thì học sinh rất khó khăn trong giao tiếp, trong việc tiếp thu kiến thức
cũng như việc quản lý lớp học dẫn đến chất lượng học tập sẽ không cao.
2. Nắm thông tin và tìm hiểu học sinh:
Một GVCN lớp muốn hoàn thành tốt công việc của mình, muốn đề ra
biện pháp giáo dục phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học
sinh, phải được đầy đủ các thông tin cần thiết của từng học sinh. Vì vậy ngay
từ đầu năm học tôi sử dụng công tác điều tra phiếu. Tôi phát cho mỗi em một
phiếu điều tra và yêu cầu các em điền đầy đủ thông tin trong phiếu như: Họ và
tên, Gia đình có bao nhiêu thành viên? Hoàn cảnh gia đình thế nào? Kết quả
học tập năm trước ra sao? Môn học yêu thích là môn nào? Ở nhà có góc học
tập không? Sở thích gồm những gì? Địa chỉ , số điện thoại cha( mẹ). Qua cách
điều tra này tôi sẽ dễ dàng nắm thông tin học sinh một cách rõ ràng rồi sau đó
Giáo viên: Đinh Thị Kim Liên Trang 7
Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
ở trường Tiểu học Số 2 Hòa Châu
sẽ ghi lại đầy đủ thông tin từng em vào Sổ chủ nhiệm. Chính điều đó đã giúp
tôi hiểu và biết thêm một phần nào về học sinh của mình, và chắc chắn rằng
điều đó đã mang lại cho tôi rất nhiều lợi ích trong công tác giảng dạy cũng như
công tác chủ nhiệm lớp.
3. Ổn định nề nếp
Ngay từ đầu năm khi nhận lớp, điều đầu tiên tôi quan tâm chú ý nhất là

"mỗi ngày đến trường là một niềm vui". Xây dựng được lớp học thân thiện,
học sinh tích cực thì sẽ hạn chế được tỉ lệ học sinh lưu ban, học sinh bỏ học, sẽ
nâng cao được chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh đặc biệt là giáo dục
đạo đức, nhân cách và kỹ năng sống cho học sinh. Công việc này được tiến
hành qua các bước sau:
a) Trang trí lớp học xanh- sạch- đẹp bằng cách trồng cây xanh trong lớp,
trong trường (có thể trồng dây trầu, cây trường sinh rồi treo trên vách), trường
lớp phải luôn sạch sẽ, ngăn nắp và được trang trí đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ và
tính giáo dục cao. Trang trí lớp học bằng việc đính lên tường 5 nhiệm vụ mà
học sinh cần phải làm để các em dễ nhận biết, ghi nhớ và thực hiện dễ dàng.
Hằng tháng đề ra nội quy lớp học bằng những điều nên và không nên làm
trưng bày bên cạnh những sản phẩm khéo tay kỹ thuật để các em có thể nhìn
thấy và nắm rõ. Đó cũng là những yêu cầu cơ bản của một lớp học thân thiện,
học sinh tích cực mà học sinh phải thực hiện đầy đủ.
b)Xây dựng mối quan hệ thầy- trò và bạn bè trong lớp: Có thể thấy rằng
trước đây quan hệ thầy, trò là một mối quan hệ có một khoảng cách khá xa.
Ngày nay, quan hệ thầy, trò đã được cải thiện khá nhiều: Thầy thiết kế- trò thi
công, Thầy hướng dẫn- học sinh thực hành theo mẫu. Thầy trò có mối quan hệ
qua lại: Thầy có thể học hỏi ở trò Chính vì những vấn đề đó mà mối quan hệ
Giáo viên: Đinh Thị Kim Liên Trang 9
Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
ở trường Tiểu học Số 2 Hòa Châu
thầy trò ngày một gần gũi, thân thiện điều đó sẽ giúp học sinh tự tin hơn, mạnh
dạn hơn và việc nắm bắt thông tin từ các em, từ phía gia đình và thực tế xã hội
sẽ dễ dàng hơn.
Để xây dựng mối quan hệ tốt với bạn bè bản thân luôn tạo ra các hoạt
động, các vấn đề đòi hỏi có sự hợp tác của nhiều học sinh như tổ chức thảo
luận nhóm trong các tiết học, sau đó lấy kết quả của nhóm làm kết quả cho tất
cả các thành viên trong nhóm, hoặc có thể dùng họp thư điều em muốn nói để
học sinh có thể ghi lại những thắc mắc của bản thân vào đó. Bên cạnh còn tổ

tự tin, hợp tình hợp lí, đầy tâm huyết, luôn sát cánh bên cạnh và thường xuyên
nhắc nhở, động viên em hay có thể đưa em vào ban cán sự quản lý lớp. Điều
đó sẽ giúp em nghiêm túc hơn, bởi em nghiêm túc mới nói được bạn mình, tuy
nhiên với những em như vậy thì GVCN luôn bên cạnh để theo dõi từng bước
đi của em.
Ví dụ: Cho em giữ lớp, ghi tên các bạn nói chuyện ở bảng rồi sau đó
báo cáo với giáo viên.
e) Đối với những học sinh yếu, học sinh cá biệt, học chậm thì như thế
nào? ta cần phải làm gì? Đây là nỗi băn khoăn lớn ở mỗi GVCN nói chung.
Nhưng với trách nhiệm và lòng yêu thương học sinh của mình bản thân tôi đã
đi vào đời sống riêng tư của từng em, tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình, phương
tiện, đồ dùng học tập để tạo điều kiện giúp đỡ, kèm em sau những giờ học
rảnh hay xin tiết bộ môn tiết tự học để tăng cường phụ đạo. Ngoài ra tôi còn
phân chia đôi bạn học tốt, giúp đỡ nhau trong học tập.
Ví dụ: Em" A" yếu ngồi gần em"B" giỏi để em"B" có điều kiện giúp đỡ
em "A" như ông cha ta đã thường nói: " Học thầy không tày học bạn" là vậy.
Giáo viên: Đinh Thị Kim Liên Trang 11
Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
ở trường Tiểu học Số 2 Hòa Châu
f) Đối với những em khuyết tật học hòa nhập thì tùy vào đặc điểm
khuyết tật mỗi em mà có những cách khác nhau để giúp đỡ các em. Tôi sẽ tìm
hiểu tâm tư, nguyện vọng, sở thích của mỗi em mà quan tâm kịp thời, luôn tổ
chức nhiều hoạt động tập thể để em được tham gia vào trò chơi như bao bạn
khác. Luôn tạo cho các em nhiều niềm vui với bạn bè cùng lớp để từ đó các
em sẽ cảm nhận được tình cảm của những người xung quanh dành cho mình.
Và rồi em sẽ cảm thấy mình không bị bạn bè xa lánh thì lúc đó các em có phần
phấn chấn và tiến bộ, tự tin hơn trong học tập cũng như trong sinh hoạt. Đó là
việc làm cần thiết đối với GVCN lớp. Và chính GVCN lớp là người bạn thân
yêu nhất của em, là người mẹ thứ hai em muốn đặt niềm tin và cũng là chỗ
dựa vững chắc mà các em tin tưởng.

chữ giữ vở, giúp đỡ gia đình thương binh liệt sĩ, thi đua lập thành tích chào
mừng các ngày lễ lớn.
7 . Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà và công tác phối hợp chặt chẽ
giữa gia đình, nhà trường
Song song với việc học ở lớp, việc học tập ở nhà cũng là một vấn đề cực
kỳ quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học. GVCN phải hướng
dẫn như thế nào để các em học có hiệu quả, các em phải biết tự học, tự sửa
soạn chuẩn bị đồ dùng, học và chuẩn bị bài ở nhà trước khi đến lớp. Muốn làm
tốt công tác đó thì GVCN cần yêu cầu các em tự lập cho mình một thời gian
biểu cụ thể, phải phối hợp chặt chẽ với gia đình trong việc theo dõi và rèn
luyện việc học tập ở nhà của con em. Đồng thời phải thường xuyên kiểm tra,
trao đổi kịp thời với phụ huynh những thông tin cần thiết. Có như thế việc học
của các em cũng như việc dạy của giáo viên mới đạt hiệu quả vững chắc.
Giáo viên: Đinh Thị Kim Liên Trang 13
Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
ở trường Tiểu học Số 2 Hòa Châu
8. Kỹ năng tổ chức các cuộc họp
Mỗi năm học GVCN lớp phải là người trực tiếp tổ chức điều hành 3
cuộc họp phụ huynh học sinh lớp. Chính vì vậy GVCN lớp phải nắm được nội
dung, tính chất và tầm quan trọng của từng cuộc họp mà có thể soạn thảo nội
dung triển khai phù hợp.
- Cuộc họp phụ huynh đầu năm: Đây là cuộc họp vô cùng quan trọng, là
dịp phụ huynh được gặp giáo viên chủ nhiệm mới. Các bậc phụ huynh được
nghe giáo viên chủ nhiệm triển khai kế hoạch, nhiệm vụ của trường, của lớp.
Đây cũng là cơ hội thuận lợi nhất để giáo viên trao đổi, chia sẻ tâm tư, nguyện
vọng, cũng như việc vận động, động viên các bậc phụ huynh quan tâm đến
việc học của con em.
- Cuộc họp phụ huynh cuối kỳ I: Lúc này là cơ hội để phụ huynh lắng
nghe kết quả học tập và rèn luyện của con em qua nửa năm học. Em nào đạt
kết quả như ý muốn thì phụ huynh vui vẻ, phấn khởi còn nếu không thì sẽ

thầy thực sự là lòng yêu nghề, mến trẻ, việc làm phải thường xuyên, kiên trì.
Trong giảng dạy và công tác chủ nhiệm phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc,
có kế hoạch giúp đỡ, động viên, khuyến khích các em tự vươn lên trong học
tập phù hợp với từng đối tượng và hoàn cảnh của mỗi em trong lớp và nắm
được những điểm yếu, điểm mạnh của từng học sinh mà có hướng khắc phục.
- Có kế hoạch phù hợp đối với những em chưa tiến bộ cần quan tâm
nhiều hơn, kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở thường xuyên, kịp thời để các em cố
gắng vươn lên trong học tập cũng như việc xây dựng nề nếp, tác phong, phẩm
chất đạo đức của các em trong lớp học.
Giáo viên: Đinh Thị Kim Liên Trang 15
Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
ở trường Tiểu học Số 2 Hòa Châu
- Biểu dương, động viên kịp thời sự tiến bộ của học sinh là biện pháp
chính nhằm tạo cho học sinh sự hứng thú trong học tập, vươn lên cùng các bạn
trong lớp nhưng cũng hết sức nghiêm khắc đối với những em quậy phá, nghịch
ngợm hay chay lười trong học tập không tự giác, không tự làm trong học tập
nhưng vẫn trên cơ sở tôn trọng các em.
Đó là việc lựa chọn các phương pháp giáo dục trong công tác chủ nhiệm
lớp phù hợp với đối tượng từng học sinh, bổ sung, điều chỉnh kịp thời những
thiếu sót của học sinh, làm cho quá trình thực hiện công tác chủ nhiệm đạt
được mục tiêu theo yêu cầu và tiến tới đánh giá thực chất năng lực học tập của
học sinh, tạo nền tảng cho học sinh tiếp tục học lên các lớp cao hơn.
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận:
Qua hơn 5 năm giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm lớp, mỗi năm số
lượng học sinh giỏi tăng lên đáng kể, học sinh yếu giảm rõ rệt. Về mặt đạo
đức, các em cũng có thái độ hành vi đúng đắn hơn qua từng giai đoạn. Đặc
biệt hơn nữa là kỹ năng sống của các em thành thạo hơn nhiều. Các em lễ
phép hơn, biết tự giác hơn trong học tập. Bản thân các em luôn hăng hái, tích
cực tham gia vào các hoạt động, luôn có tinh thần đoàn kết, giúp đỡ bạn bè

Người thực hiện

Đinh Thị Kim Liên
Giáo viên: Đinh Thị Kim Liên Trang 17
Một số biện pháp trong công tác chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
ở trường Tiểu học Số 2 Hòa Châu
PHỤ LỤC
A. Đặt vấn đề Trang 1
I. Lý do chọn đề tài Trang 1
II. Mục đích viết SKKN Trang 2
III. Phạm vi, đối tượng và kế hoạch thực hiện Trang 2
IV. Phương pháp nghiên cứu Trang 3
B. Giải quyết vấn đề Trang 4
I. Cơ sở lý luận và thực tiễn Trang 4
II. Thực trạng Trang 5
III. Giải pháp Trang 7
1. Làm tốt công tác phổ cập đúng độ tuổi Trang 7
2. Nắm thông tin và tìm hiểu học sinh Trang 7
3. Ổn định nề nếp Trang 8
4. Xây dựng " Lớp học thân thiện, học sinh tích cực" Trang 9
5. Phân loại học sinh Trang 10
6. Xây dựng kế hoạch Trang 12
7. Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà và công tác phối hợp
chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường Trang 13
8. Kỹ năng tổ chức các cuộc họp Trang 14
IV. Kết quả Trang 15
V. Bài học kinh nghiệm Trang 15
C. Kết luận và kiến nghị Trang 16
I. Kết luận Trang 16
II. Kiến nghị Trang 17