ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

LÊ QUANG TUẤN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP
NƢỚC NGOÀI CỦA TRUNG QUỐC Ở VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

qu nêu trong luc s d bo v mt hc
v hoc công b ti công trình nghiên cu khoa h.
ng mi s  cho vic thc hin lu
c cc ch rõ ngun gc.

LỜI CẢM ƠN

 hoàn thành luc s qun lý kinh t ca mình, ngoài s n lc c
gng ca bc s  nhit tình ca nhiu cá nhân và tp
th  em bn bè.
Nhân dp này, tôi xin bày t lòng bic ti s , ch bo tn
tình ca các thy, cô giáo ng i hc Kinh ti hc Quc gia Hà Nc
bit là s quan tâm, ch dn tn tình ca TS. Lƣu Quốc Đạt là Thy c tip
ng dn tôi trong sut quá trình thc hin lu
Tôi xin bày t lòng bin các thy cô Khoa Kinh t Chính tr, Khoa

Những đóng góp mới của luận văn: Lu
lun và thc tin thit thc, là tài liu giúc v 
trc ti qun lý mt cách hiu qu c tip ca Trung
Quc ti Vit Nam.
Lunh: Quá trình thu hút, qun lý và s du
c tip ca Trung Quc trong thc nhng kt qu .
nh chính sách m ca và hi nhp kinh t quc t cng và
c là phù hng yêu cu phát trin. Tuy nhiên, trong quá trình qun
c ti trc tip ca Trung Quc nói
riêng còn gp không ít nhn ch. T thc ti
nh
- H thng hóa và làm rõ lý lun chung v chính sách quc tip
c ngoài
- m mnh, mc vc ca công tác qu
trc tip ca Trung Quc ti Vit Nam
- Xây dng và khuyn ngh mt s chính sách
ch yu.
-  xut các gi góp phn y mnh và qun lý có hiu qu 
trc tip ca Trung Quc ti Vit Nam.

MỤC LỤC

DANH MC T VIT TT i
DANH MC CÁC BI ii
M U 1
 LÝ LUN, THC TIN, VÀ TNG QUAN NGHIÊN
CU V QUC TIC NGOÀI 10
1.1.  lý lun v quc tic ngoài 10
1.1.1. Các khái nim v c tic ngoài 10
1.1.2. Phân loc ngoài 11

3.1. Tc tic ngoài ti Vit Nam 32
3.1.1. Mt s kt qu c 32
3.1.2. Mt s hn ch 37
3.2. Thc trng qun lý hoc tic ngoài ti Vit Nam 41
3.2.1 Mt s ng mc tn ti trong công tác quc ngoài 43
 thc tin cc tip ca Trung Quc  Vit Nam 44
ng hi nhp quc t c tic ngoài 44
3.3.2. Trung Quc hin chic «  » 44
ng lc ngoài ca Trung Quc 45
m cc ngoài 45
3.4. Thc trng qun lý c tip ca Trung Quc  Vit Nam 45
3.4.1. S cn thit phi qun lý hoc tic ngoài ca Trung
Quc  Vit Nam 46
3.4.2 Qun lý hoc tip t Trung Quc ti Vit Nam 47
3.5. Các hình thc qun lý hoc tip ca Trung Quc  Vit Nam 51
3.5.1. Qun lý c 51
3.5.2. Qun lý c 52

3.5.3. Mt s bt cp ca quc tip Trung Quc ti Vit Nam
hin nay 53
c tip ca Trung Quc ti Vit Nam 56
3.6.1. T phía Trung Quc 56
3.6.2. V phía Vit Nam 56
m ca FDI Trung Quc ti Vit Nam 57
3.6.4.  




57

2

c ngoài
3
FDI
c tic ngoài
4
GDP
Tng sn phm quc ni
5
KCN
Khu công nghip
6
KCNC
Khu công ngh cao
6
KCX
Khu ch xut
7
NGO
T chc phi chính ph
8
ODA
Vn h tr phát trin chính thc
9
QLNN
Quc
10
UNTACD
Dii và Phát trin Liên Hip quc

2
Biu  3.2
T l a khi doanh nghi
37
3
Biu  3.3
ng GDP và thu hút FDI ti Vit Nam
41
4
Biu  3.4
  qun lý cp phép d    c tip
c ngoài
46
5
Biu  3.5
a Trung Quc ti Vit Nam
nhng 
49
6
Bng biu 3.6
c Trung Quc tip ti Vit
Nam
50
7
Biu  3.7
Các hình thc tip ca Trung Quc ti
Vit Nam
51
8
Biu  4.1

ch cung cc khong 26,6% tng giá tr
1
.
Mc dù có ti 101 quc gia và vùng lãnh th c tip ti
Vit Nam  ch riêng các nhà n t Nht Bn, Hàn Qu  
Loan m 59% s d án và 54% vc tic ngoài ti Vit Nam
2
. 1
Báo cáo u  công nghip Vit Nam 2013 ca UNIDO và B K ho
2
a B K ho
2

Ngoài ra, vin ln ch n t mt s quc gia và vùng lãnh th
ng hn ch nhnh trong phát trin ngành công nghip ph tr, góp
pht Nam tc tham gia chui giá tr sn xut toàn cu, gián tip to
vi
Tinh hình quc t i nhanh chóng, trong khi kinh t
Hoa K c châu Âu vi cuc khng hong n công, nhà
c châu Á phát trit Bn, Hàn Qu i
Vip nhin kinh t ca th ng xut khu chính
là Hoa K, EU u thách thc. Do vy, yêu cu bc thit là ph
di tác hn v mt s i tác có tim
n ti khu vnh rõ nh
n ti trong công tác qun lý nhm rút ra nhng lun c cho viu chnh và
t phát trin quan h n
phát trin mi.

thc hin nhng mc tiêu phát trin kinh t-xã hn phát trin mi,
Vit Nam cn có nhng chính sách qun lý hiu qu  thu hút, s dc
tip ca Trung Quc. Vì vy, “Quản lý hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài của
Trung Quốc ở Việt Nam” c hc viên la ch   tài lu   
chuyên ngành qun lý kinh t.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích
c tip t Trung Quc ti Vitình hình qun
c tic ngoài  xut mt s gii pháp và kin ngh
 góp phn y thu hút, s dng và qun lý có hiu qu c tip t
Trung Quc ti Vit Nam.
2.2. Nhiệm vụ
H thng hoá nhng v lý lun và thc tin v quc tip
c ngoài.
t qu thu hút, s dng và quc tip t Trung Quc
ti Vit Nam.
 xut mt s gi

 n ngh nhm góp phn qun lý hiu
qu hoc tip t Trung Quc ti Vit Nam
3. Câu hỏi nghiên cứu
Bn thân tên lun lý hoc tic ngoài ca Trung
Quc  Ving ni dung chính cn nghiên cu v chính sách
4

c tic ngoài, v pn quc v c tip, v
m trong vic ban hành các chính sách, v hoa Trung Quc
 Vi lu ch chú trng làm rõ các
ni dung sau:
-  lý lun và tình hình c tic ngoài?




.
- Phm vi v không gian:
Nghiên c     Quá trình qu    c tip t Trung
Quc ti Vit Nam.
- Phm vi v thi gian:
c tr n 2000 - 2014; m  
xut gin t nay n 2020.
5. Các công trình nghiên cứu
Cùng phát trin theo nn kinh t Trung Qu
 ng nghiên cu v u.
Các nghiên cu có liên quan trc tin ch  n lý hoc
tic ngoài ca Trung Quc  Vi
Các nghiên cứu ở nước ngoài:
5

   Trung Qu     c các t chc quc t 
OECD, UNIDO, WB, ADB nghiên cn nghiên cu
và nhiu hc gi hc gi trên th gi các công trình nghiên cu, báo cáo v
c ngoài  Trung QuRichard Hoffmann, Tracy
Ku, Zhu Ning Zhu, Kubny, Julia
Richard Hoffmannu ca mình Chinese outward
foreign direct investment   c tip ca Trung Qu  c ngoài)，
nghiên cu và phân tích rõ v nguyên nhân cng lc ngoài ca
Trung Qua cao, tìm kim các
th ng mi, tìm kim hp tác và chuyn giao công ngh
Karl Sauvant, 2013, vi báo cáo nghiên cu Challenges for China's outward
FDI (Thách th     c ngoài ca Trung Qu   u v

liên tc công b khi mà nn kinh t a Trung Quc vn
u các nghiên cu v c tip
ca Trung Quc ti Vit Nam.
Phân tích ca tác gi Nguyn Mi tNhn dic ti Vit
Namt cn nhn dina Trung Quc
t ng tích cng thi x lý có hiu qu các khim
khuyt, nhm la chn ch t s c.
Tác gi t v Bí quyt thu hút FDI ca mt s c Châu Á
và bài hc cho Vip trung phân tích kinh nghim thu hút
và qun lý FDI c t ng
khuyn ngh v chính sách qui vi Vit Nam.
Cu tri dy v kinh t ca Trung Quc và nhng v t ra
cho Vica tác gi Nguyn Kim B phân tích v s
tri dy ca Trung Qu ca Trung Qu 
ng và mt s gii pháp nhy quan h kinh t ca Vit Nam
i vi Trung Qun mn v quan h a hai bên.
Phân tích v quan h kinh ta các tnh Tây Bc Vit
Nam vi tnh Vân Nam (Trung Quc) trong cu hp tác phát trin
gia các tnh tây bc (Vit Nam) và Vân Nam (Trung Quc), tác gi 
7

Tip trung phân tích nhm ca hp tác v mi mt gia
các tnh tây bc và tnh Vân Nam ca Trung Quc. Ngoài ra, mt s khuyn ngh v
các gii pháp nhy ti mnh c ra trong
n phát trin mi.
Hu ht nhng công trình nghiên c    c v FDI Trung
Qua Trung Quc ti Vit Nam là nhng tài liu
rt có giá tr. Các nghiên cu có nhng kt qu tích cc
tình hình và s cn thit khách quan ca Trung Quc nói
chung và vào Vic nhiu khía cnh ca FDI Trung

tr toàn cu. Phát trin các ngành sn xut mi, gn kt các  vc trong kinh t -
xã hi, nht là  ng mi, công ngh cao, công ngh sinh hc; Thúc y
chuyn giao công ngh,  thut, qun lý t các nhà u  c ngoài ti Trung
Quc  có k hoch phát trin thêm các d án ti c th 3.
Hai là, Thc trng quc tip t Trung Quc ti Vit Nam vi
nhng thành tc, tn ti cn khc phc và nguyên nhân ca nó. Vic phân
c bám sát theo ni dung Ch th 1617/CT-TTg ca Th ng Chính
ph ngày 19/9/2011 v ng thc hin và chn chnh công tác qun lý nhà
c v c tic ngoài.
 n cc ti Vit Nam,
t s ng và gin nhm qun lý hong
c tip t Trung Quc ti Vit Nam.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phn m u, kt lun và các ph lc, luc kt cu thành 4

- :  lý lun, thc tin, và tng quan nghiên cu v quu
c tip c ngoài
- 2: t k nghiên cu
- 3: Thc trng qun lý hoc tip t Trung Quc.
9

- 4m và khuyn ngh mt s gii pháp n nhm 
hiu qu quc tip t Trung Quc ti Vit Nam 
10

CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN, VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN
CỨU VỀ QUẢN LÝ ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI

1.1. Cơ sở lý luận về quản lý đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài
1.1.1. Các khái niệm về đầu tư trực tiếp nước ngoài

quc tic ngoài là tng th nhm, cu
trúc to thành mt kiu t chc qung yêu cu mi
t ra cho c ngoài u kin hin nay, là kiu qun lý mt thành
phn trong nn kinh t c xây dng so vi mô hình kinh t n th
có)  tính tiên tin v mi m
Quc v c ngoài là hình thc qun lý c
c  cng c ngoài  Vit Nam theo các qnh, chính
sách và pháp lut ca Vit Nam; phát trin ng và
nhu cu ca nn kinh t;  sn xut ca nn kinh t.
1.1.2. Phân loại đầu tư nước ngoài
+ Phân loi theo bn chn ho
mi; Mua li và sáp nhp (M&A)
+ Phân theo tính cht dòng vn: Vn chng khoán; V
kim th ng
kim hiu qu m ngun lc
1.1. 3. Các lý thuyết chung về quản lý đầu tư trực tiếp nước ngoài
Qun lý là mt chi bt ngun t tính xã hi cng. S
phát trin không ngng sn xut xã hi v  khoa hc và công nghê,
v các quan h phân công và hp tác trên phm vi quc t, s phát trin rt cao ca
nn kinh t th  c quc t      y mnh m xu
ng nâng cao vai trò qun lý vt chc bit.
Nghiên cu v qui vi các hoc tip, lun
 gii hn  khía cnh qung
chu hành do h thc thc hi
có th m :
Quc v c ngoài là hong chu hành
cc Vic ti pháp lut
 thi hành pháp lut v c ngoài nhm khuyn khích và bm cho
12


13

Hong quc v c tic hình thành
và tc hoàn thin gn lin vi mi vai trò kinh t ca nhà
c gn lin vi thc hin ci cách ln v t chc và hot ng ca qun lý nhà
c. Song song vi nhnh ci m nhc ngoài thì
cn thit phng hong qu m bo hiu qu và mc
c tii vi nn kinh t Vii mi và thc hin c
qun lý v c tic thc hin s ng mang tính
quyn lc vào các quan h c tip theo nhng hình th
nh c mc tiêu s nghip công nghip hóa, hit ra.
1.1.4. Vai trò của quản lý nhà nước về đầu tư trực tiếp nước ngoài
Trong c ngoài, quc mang nhiu vai trò khác
nhau, vai trò này va có mi liên h cht ch, vc li do quá
trình hp tác, phân công và chuyên môn hóa cao. Vai trò ca quc v
c ngoài ph thuc vào m tip cn v. 
 phân lon quc v c tip là :
- Vai trò d báo : là hong d các thông tin chính xác và
kt lun khoa hc, nghiên cu và d ng phát
trin cc tip. Tính chng thái cc tip din
ra ht sc phc tp, theo nhiu chu trình. D u kin không th thic
trong vic xây dng và thc hin các d y, d 
vai trò quan trc bit  thc hin tt các vai trò, nhim v khác.
- Vai trò k hoch : Kinh t th i vic loi tr vai
trò ca k hoch hóa mà trái li rt cn thit s u tit ca Nhà
c thông qua công c k hoch. Vic xây d    
ng và nh th c bit to li vi hot
ng quc tim khó d cho các
 hp di vu
m chính thc cc khi qun

tt nhnh ca Lum tranh th mi ngun lc quc t và kt hp
ngun l tc cho sn xut, phát trin kinh t.
15

- Công tác quc phm bo thc hi các mc tiêu ca
c trong công tác hp tác, thu hút ngun vn, công ngh, kinh nghim qun
 phc v công nghip hóa, hii hóa các ngành nghc sn xut.
-  quc nhm bo cho hoc tip
c ngoài tuân th pháp lut-chính sách Vit Nam, gi vc lp, ch quyn,
m bo an ninh, qung thi tôn trng các quyn cc
hin nguyên tng, các bên cùng có li.
1.1.6. Tác động của FDI đến nước nhận đầu tư
ng tích cc
+ B sung ngun vc
+ Chuyn giao công ngh và bí quyt qun lý
+ Tham gia chui giá tr toàn cu
+ Gii quyt vio nhân công
ngun thu cho ngân sách
Nhng tiêu cc
+ Ngun FDI ch yu do các công ty xuyên quc gia chi phi, vì vc
nhi ph thuc vào vn, công ngh, th trng và h thng tiêu th sn
phm ca nhc xut khn.
+ Mc tiêu chính ca bt k u mong mun thu hi vn
c nhiu li nhung xy ra 
các thit b, dây truyn hii vào nhm thu hi vn và li nhun nhanh mà không
n chng và s ng hin có cc s ti. Kt qu là mc dù
n xut, thêm nhic sn xut mn
ng. (ii) Tn dng các thit b công ngh c hu chuyn giao
c tip nh
+ Tình trng chuyn giá thông qua th thuu vào