“Cộng đồng ASEAN (ASCC) - một cộng đồng trong đó lấy con người làm trung tâm -
luôn hướng tới phục vụ, nâng cao chất lượng cuộc sống và sự phát triển của con người.
Tăng cường phúc lợi và bảo trợ xã hội, bảo đảm công bằng xã hội và các quyền cơ bản của
con người, bảo đảm tính bền vững và thân thiện với môi trường”. Với phương châm ấy,
ASCC đã đề ra mục tiêu chiến lược và các biện pháp thực hiện nhằm phát triển con người.
Và nội dung bài viết sẽ “Phân tích các nội dung pháp lý và thực tiễn về phát triển con
người trong Cộng đồng văn hóa – xã hội ASEAN”.
“Cộng đồng văn hóa – xã hội ASEAN là liên kết văn hóa – xã hội của ASEAN trên cơ sở
một hệ thống các thể chế và thiết chế pháp lý, nhằm xây dựng ASEAN trở thành một xã hội
chia sẻ, đùm bọc và đoàn kết trong một bản sắc chung, nơi mà cuộc sống, mức sống và
phúc lợi của người dân được nâng cao”. Tại Hội nghị cấp cao ASEAN 9 (10/2003) tổ
chức ở Bali, các nhà lãnh đạo ASEAN đã thông qua “Tuyên bố về sự hòa hợp ASEAN II”
(Tuyên bố Bali II) quyết định thành lập ASCC – một trong ba trụ cột của AC lấy con
người làm trung tâm và có trách nhiệm xã hội nhằm xây dựng tình đoàn kết và thống nhất
bền lâu giữa các quốc gia và dân tộc ASEAN, có sự liên hệ chặt chẽ với hai cộng đồng còn
lại trong định hướng phát triển bền vững của ASEAN, tạo nên một ASEAN thịnh vượng.
Với nội dung về phát triển con người, mục tiêu chiến lược mà ASEAN đề ra là “sẽ nâng
cao đời sống của các dân tộc trong khu vực thông qua việc cung cấp cho họ những cách
tiếp cận công bằng các cơ hội để phát triển con người bằng cách thúc đẩy và đầu tư vào
giáo dục và học tập lâu dài, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng năng lực, khuyến khích
đổi mới và khả năng kinh doanh, thúc đẩy sử dụng tiếng Anh, công nghệ thông tin truyền
thông và khoa học công nghệ ứng dụng trong những hoạt động phát triển kinh tế - xã hội”.
Từ đó, ASCC đã đưa ra những nội dung pháp lý về phát triển con người trong ASCC,
cụ thể là:
Thứ nhất, về thúc đẩy và ưu tiên phát triển giáo dục: bảo đảm lồng ghép các ưu tiên giáo
dục vào chương trình nghị sự phát triển của ASEAN và xây dựng một xã hội dựa trên tri
thức; đạt phổ cập giáo dục tiểu học trong toàn ASEAN vào năm 2015 với những mục tiêu
như xóa mù chữ, đảm bảo phổ cập giáo dục tiểu học cho mọi người dân trong khu vực
cũng như đảm bảo vấn đề bình đẳng giới trong giáo dục thông qua tuyên truyền vận động;
cải thiện chất lượng và khả năng thích ứng của giáo dục bao gồm cả việc giáo dục đào tạo
các kỹ năng nghề trong khu vực ASEAN; thúc đẩy phát triển và chăm sóc trẻ thơ; và nâng

Tiểu ban Giáo dục ASEAN (ASCOE) – được cơ cấu trong Ủy ban phát triển xã hội của
ASEAN, phụ trách các hoạt động hợp tác về giáo dục đào tạo. Hai là, các dự án về xây
dựng cộng đồng đối với các cấp tiểu học và trung học cơ sở đã được khởi xướng trong
những năm qua, hướng tới sự phổ cập giáo dục tiểu học và phát triển một khung chương
trình giảng dạy chung trong ASEAN để các giáo viên tham khảo; nhiều diễn đàn cấp đại
học như Diễn đàn giáo dục AUN, Diễn đàn văn hóa thanh niên ASEAN,…Điều đáng ghi
nhận là việc các nhà lãnh đạo ASEAN đã thông qua “Tuyên bố Cha – Am Hua Hin về
Tăng cường Hợp tác trong giáo dục tiến tới một Cộng đồng ASEAN quan tâm và chia sẻ”.
Ba là, quá trình hoạt động hợp tác S&T trong ASEAN được tiến hành ở nhiều cấp khác
nhau, khá phong phú và có ý nghĩa to lớn đối với việc phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy
chuyển giao công nghệ tiên tiến vào khu vực. Bốn là, các hoạt động khác như Tuần lễ
Khoa học công nghệ ASEAN, Hội nghị lương thực – thực phẩm ASEAN, với sự tham gia
của các nhà quản lý, các cán bộ S&T cũng như đông đảo quần chúng. Năm là, ASEAN đã
thiết lập Mạng lưới về An toàn và Vệ sinh lao động ASEAN tạo ra sự trao đổi thông tin
rộng rãi giữa các nước thành viên ASEAN cũng như việc hài hòa các hướng dẫn và các
tiêu chuẩn lao động trong khu vực. Sáu là, ASEAN tăng cường hợp tác các bên Đối thoại
của mình cũng như với các tổ chức quốc tế khác trên thế giới như Tổ chức lao động quốc
tế và các tổ chức xã hội dân sự quốc tế…
Tóm lại, phát triển con người là một trong những mục tiêu chiến lược, có vị trí quan trọng
trong việc thúc đẩy sự phát triển của ASCC nói riêng và AC nói chung.