Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Để thu hút ngày càng nhiều vốn ĐTTT nớc ngoài (FDI), các nớc muốn tiếp
nhận vốn đều phải tìm cách tạo môi trờng đầu t thuận lợi. Kinh nghiệm cho thấy ở
các nớc đang phát triển đã chỉ ra mô hình KCX-KCN tập trung đã đáp ứng đợc
môi trờng đầu t trong thời gian tơng đối ngắn và đã thu hút đợc một lợng FDI khá
lớn tạo đà tăng trởng kinh tế.
Việt Nam đang trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc do đó
sự ra đời của KCX-KCN là tất yếu quan trọng trong sự phát triển kinh tế và thực
tế đã đạt đợc một số thành quả nhất định. Đi đầu trong quá trình xây dựng và thu
hút đầu t vào KCX-KCN là thủ đô Hà Nội. Xuất phát từ những vấn đề trên, trong
bài viết nhỏ của mình với đề tài: "Một số vấn đề về thu hút FDI vào KCX-KCN
tại Hà Nội"
Tôi muốn đa ra một cái nhìn tổng quát về thực trạng đầu t FDI vào KCX-
KCN tại Hà Nội trong thời gian qua cùng những giải pháp cơ bản nhằm thu hút có
hiệu quả hơn nữa nguồn vốn quan trọng này trong thời gian tới. Bài viết gồm ba
phần:
Phần I: Một số vấn đề về FDI, KCX-KCN
Phần II: Thực trạng thu hút FDI vào KCX-KCN tại Hà Nội
Phần III: Những giải pháp và phơng hớng nhằm thu hút hiệu quả FDI vào
KCX-KCN tại Hà Nội trong thời gian tới.
Vì thời gian có hạn và khả năng còn hạn chế nên chắc chắn bài viết không
tránh khỏi những sai sót. Rất mong nhận đợc sự góp ý của các thầy cô và bạn đọc.
Nhân đây em xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Thanh Hà đã tận tình giúp đỡ để
bài viết đợc thành công.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phần I- Một số vấn đề về FDI, KHU CHế XUấT
KHU CôNG NGHIệP
1- Khái niệm đầu t trực tiếp nớc ngoài (FDI) và các hình thức FDI
Trong tiến trình hội nhập nền kinh tế thế giới và xu hớng toàn cầu hoá, mối

(UNIDO), khu chế xuất là một khu tơng đối nhỏ phân cánh về địa lí trong một
quốc gia, nhằm mục tiêu thu hút đầu t vào các nghành công nghiệp hớng về xuất
khẩu bằng cách cung cấp cho các nghành công nghiệp này những điều kiện về
đầu t và mậu dịch thuận lợi, đặc biệt so với phần lãnh thổ của nớc chủ nhà. Trong
đó đặc biệt là khu chế xuất cho phép nhập khẩu hàng hoá dùng cho sản xuất để
xuất khẩu miễn thuế trên cơ sở kho quá cảnh.
Theo nghị định 36CP ban hành về quy chế khu công nghiệp, khu chế xuất thì
khu chế xuất là khu công nghiệp tập chung các doanh nghiệp chế xuất, chuyên
sản xuất hàng xuất khẩu thực hiện các dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và
hoạt động xuất khẩu có danh giới địa lí xác định không có dân c sinh sống do
Chính phủ hoặc thủ tớng Chính phủ quyết định thành lập.
2.2. Đặc điểm
Là một địa bàn sản xuất công nghiệp không có đân c sinh sống, sản phẩm sản
xuất là để xuất khẩu.
2.3. Vai trò của khu chế xuất
Theo định nghĩa trên thì khu chế xuất đã có lịch sử phát triển nhiều thập kỷ
song việc thành lập các khu chế xuất với ý nghĩa là một công cụ thu hút FDI và
khuyến khích sản xuất xuất khẩu đã trở thành một quan diểm chính sách phát triển
công nghiệp, đợc áp dụng khá rộng rãi tại hàng loạt các nớc đang phát triển .
Riêng ở ASEAN, ngoài mục đích thành lập các khu chế xuất nh một công cụ đòn
bẩy kinh tế thì trớc hết đây là một hình ảnh của tự do và không quan liêu để thu
hút các nhà đầu t vì qua đó thể hiện những chính sách và luật lệ phù hợp với
thông lệ quốc tế theo nguyên tắc chính sách một cửa trong khi cha thể vận dụng
trên phạm vi toàn quốc. Đối với FDI, những chính sách về khu chế xuất sẽ gắn
liền với quyền lợi và nghĩa vụ của ngời đầu t trong khuôn khổ một hợp đồng giảm
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
thiểu thủ tục hành chính cùng với một hệ thống hữu hiệu cho vận chuyển hàng hoá
ra vào khu vực .
3. Khu công nghiệp

nhờ đó nguồn vốn đợc bảo toàn và đem lại lợi nhuận cần thiết cho chủ đầu t.
Chính quy luật đó đã quy định dòng FDI trên thế giới trong mấy thập kỷ qua phần
lớn đổ về các nớc t bản phát triển do đó gây lên tình trạng thiếu vốn ở các nớc
đang phát triển. Vì vậy, sự cạnh tranh thu hút FDI cho nhu cầu tăng trởng kinh tế
ở các nớc đang phát triển ngày càng thêm gay gắt. Đồng vốn muốn vận động sinh
lời cần phải có một môi trờng đầu t thuận lợi bao gồm môi trờng pháp lý hoàn
thiện và môi trờng kinh doanh thuận lợi. Hai nhân tố trên đợc coi là điều kiện cần
thiết và có ý nghĩa tiên quyết cho việc thu hút khách đến song đó lại là hai lỗ
hổng hay còn gọi là hai điểm yếu mà các nớc đang phát triển đều mắc phải do
nguyên nhân khách quan và chủ quan vì các nớc này cha có một hệ thống luật
pháp hoàn hảo nào, kết cấu hạ tầng và thông tin liên lạc vẫn còn hạn chế do đó
giải pháp khắc phục đợc nhiều nớc lựa chọn là xây dựng các khu chế xuất, khu
công nghiệp tập trung nhằm thu hút FDI trong khi cha tạo đợc môi trờng đầu t
hoàn chỉnh trên phạm vi cả nớc.
b. Kinh nghiệm ở một số nớc Châu á
Nh đã phân tích để FDI đem lại hiệu quả nh mục tiêu đặt ra các nớc tiếp nhận
FDI đều phải đa dạng hoá hình thức hoạt động trong đó khu chế xuất, khu công
nghiệp là loại hình thu hút hiệu quả FDI vào trong nớc phần nào thúc đẩy nhanh
quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc.
ở Trung Quốc các khu chế xuất và đặc khu kinh tế đợc coi là những cửa sổ để
mở ra với thế giới ở Châu á trong mấy thập kỷ đã cho ra đời hàng trăm khu chế
xuất, khu công nghiệp. ở Inđônêxia có 41.121 ha đất để xây dựng khu công
nghiệp, Thái Lan có 55 khu công nghiệp và 11 khu chế xuất...
Tuy nhiên trên thực tế các nhà kinh tế đánh giá việc lập ra các khu chế xuất,
khu công nghiệp ở các nớc khác nhau cũng đã đem lại những kết quả khác nhau.
Mô hình thành công là ở Hàn Quốc, cha thành công là ở Phillipine. Còn ở Thẩm
Quyến Trung Quốc là mô hình đang đợc thử nghiệm và có nhiều thành công. Đây
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
còng ®îc xem lµ nh÷ng kinh nghiÖm quý b¸u ®èi víi ViÖt Nam trong qu¸ tr×nh

Việt Nam cấp giấy phép đầu t 100% vốn nớc ngoài, các doanh nghiệp Đài Loan
đóng góp xây dựng toàn bộ cơ sở hạ tầng . Dự kiến đến 9/2001 sẽ xây dựng xong
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
cơ sở hạ tầng và các nhà máy sẽ đi vào hoạt động. Khu công nghiệp này có 18 nhà
máy/31 lô đất đang đăng ký xây dựng và có 4 doanh nghiệp của Đài Loan đợc cấp
giấy phép và đầu t vì ngành nghề chủ yếu đợc phát triển trong khu công nghiệp
này là công nghiệp nhẹ. Do đó trong những năm tới, khu công nghiệp sẽ thu hút 1
vạn lao động.
Khu công nghiệp Nội Bài do Công ty phát triển Nội Bài làm chủ đầu t (Liên
doanh giữa Công ty RENONG, Malaixia với Công ty xây dựng công nghiệp Hà
Nội) với quy mô xây dựng cho 45 nhà máy trên tổng diện tích 100 ha. Năm 1997
sẽ hoàn thành xong cơ sở hạ tầng giai đoạn 1 (50 ha) và có 5 doanh nghiệp 100%
vốn nớc ngoài vào đầu t (Hiện nay có 4 dự án đang xây dựng và 3 dự án đã đi vào
sản xuất từ 1998) với tổng số vốn là 40,4 triệu USD. Là khu công nghiệp đợc xây
dựng cơ sở hạ tầng sớm nhất Hà Nội nhng lại kém hấp dẫn đối với các nhà đầu t
tuỳ giá cho thuê đất cao, vị trí không thuận lợi do có sự điều chỉnh, quy hoạch xa
trung tâm bến cảng...
Khu công nghiệp Sài Đồng A (Daewoo- Hanel, liên doanh giữa tập đoàn
Daewoo, Hàn Quốc với Công ty điện tử Hà Nội) với tổng diện tích là 407 ha trong
đó đất xây dựng công nghiệp là 197. Đây là một dự án đợc Chính phủ phê duyệt từ
năm 1996 nhng đến nay vẫn cha đợc triển khai thi công xây dựng, nguyên nhân
chủ yếu do phía tập đoàn Daewoo đang gặp khó khăn.
Ngoài các khu công nghiệp trên thành phố còn khu công nghiệp Vĩnh Tuy đã
khởi công xây dựng cơ sở hạ tầng 12,2 ha và các khu công nghiệp nhỏ Phú Thuỵ-
Gia Lâm 14,8 ha, khu công nghiệp Đông Anh cũng đang làm thủ tục giao đất.
Các số liệu tổng quát về các khu công nghiệp trên địa bàn Hà Nội đợc thể
hiện trong bảng sau:
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368

Đồng B hoạt động tơng đối hiệu quả với hình thức huy động nguồn vốn hoàn toàn
trong nớc. Do hạn chế về nguồn vốn nên phơng châm của Công ty là thực hiện xây
dựng theo hình thức Cuốn chiếu vừa xây dựng cơ sở hạ tầng vừa cho thuê để lấy
vốn tái đầu t tiếp. Với phơng châm này, Công ty đã thu đợc kết quả khá khả quan.
Trong khi đó, 4 khu công nghiệp còn lại đều có sự tham gia góp vốn của phía nớc
ngoài nhng kết quả lại có vẻ ít khả quan hơn với nhiều lý do khác nhau. Các khu
công nghiệp: Nội Bài, Daewoo- Hanel và Thăng Long có cơ sở hạ tầng tơng đối
tốt nhng vẫn còn một số vấn đề cha thống nhất với thành phố nh chính sách đền
bù giải phóng mặt bằng, xây dựng cơ sở hạ tầng cho khu định c mới.
9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Còn khu công nghiệp Hà Nội- Đài T với 100% vốn của Đài Loan có tốc độ
triển khai chậm. Khu công nghiệp này đợc cấp giấy phép từ năm 1995 nhng phải
đến 1997 mới giải phóng mặt bằng và dự kiến đến tháng 9/2001 mới hoàn thành
do gặp nhiều khó khăn về thủ tục đầu t và môi trờng đầu t tại Việt Nam.
B. Đánh giá chung về tình hình thu hút FDI vào khu chế xuất, khu công
nghiệp Hà Nội.
1. Lợng vốn đầu t và cơ cấu vốn.
Sau hơn 10 năm thực hiện luật đầu t nớc ngoài đến cuối năm 2000 Hà Nội
đã thu hút đợc 452 dự án FDI với tổng vốn đăng ký là 8579 triệu USD. Thời kỳ
93-96 là thời kỳ đỉnh cao trong thu hút FDI với 5515,4 triệu USD .
Hà Nội đứng thứ hai trong toàn quốc về khối lợng FDI với 360 dự án đầu t
nớc ngoài đang hoạt động với tổng số vốn đăng ký khoảng 7800 triệu USD. Quy
mô bình quân của mỗi dự án FDI ở Hà Nội đạt khoảng 18,4 triệu USD. Đến nay
đã có khoảng 40 quốc gia và vùng lãnh thổ đa vốn vào hoạt động sản xuất kinh
doanh trực tiếp trên địa bàn Hà Nội. Ngày càng xuất hiện nhiều công ty, tập đoàn
lớn, có năng lực mạnh về tài chính và có công nghệ từ các nớc trong khu vực nh :
Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapo.... đầu t vào Hà Nội . trong đó, nhà đầu t lớn nhất
hiện nay ở Hà Nội là Singapo với 27 dự án và tổng vốn đăng ký là 2814,1 triệu
USD đứng thứ hai là Hàn Quốc có 22 dự án với số vốn 744,9 triệu USD thứ 3 là

hết tháng 5 năm 2001 các khu công nghiệp ở Hà Nội đã tiếp nhận thêm 4 dự án
đầu t trực tiếp của nớc ngoài với tổng số vốn đăng ký là 87,64 triệu USD trong
tổng số 34 dự án đầu t vào Hà Nội với số vốn đăng ký 159 triệu USD. Ngoài ra
còn có 2 dự án đầu t trong nớc vào các khu công nghiệp ở Hà Nội, sau đây là bảng
tóm tắt 4 dự án mới đầu t trong năm 2001
11