/>TƯ LIỆU GIÁO DỤC HỌC.

BÁO CÁO NỘI DUNG TỰ HỌC TỰ BỒI DƯỠNG
PHẦN KIẾN THỨC TỰ CHỌN
MODUNLE 14
XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC
THEO HƯỚNG TÍCH CỰC
Ở CẤP TRUNG HỌC SƠ SỞ.
NĂM 2015
/> />LỜI NÓI ĐẦU
Giáo viên là một trong những nhân tổ quan trọng
quyết định chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân
lực cho đất nước. Do vậy, Đảng, Nhà nước ta đặc biệt
quan lâm đến công tác xây dựng và phát triển đội ngũ
giáo viên. Một trong những nội dung được chú trong
trong công tác này là bồi dưỡng thường xuyên (BDTX)
chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên.
BDTX chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên là một
trong những mô hình nhằm phát triển nghề nghiệp lìên
tục cho giáo viên và được xem là mô hình có ưu thế
giúp số đông giáo viên được tiếp cận với các chương
trình phát triển nghề nghiệp.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng chương trinh
BDTX giáo viên và quy chế BDTX giáo viên theo tĩnh
/> />thần đổi mới nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của
công tác BDTX giáo viên trong thời gian tới. Theo đó,
các nội dung BDTX chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo
viên đã đựợc xác định, cụ thể là:
+ Bồi dương đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ năm
học theo cấp học (nội dung bồi dưỡng 1);
+ Bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ phát

THEO HƯỚNG TÍCH CỰC
Ở CẤP TRUNG HỌC SƠ SỞ.
I/ MỤC TIÊU CHUNG:
Giúp GV.THCS nắm được các yêu cầu của 1 kế
hoạch dạy học theo hướng tích hợp;
Làm rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp của một
KH dạy theo hướng tích hợp.
II/ MỤC TIÊU CỤ THỂ:
Về kiến thức:
/> />Nâng cao hiểu biết về kế hoạch dạy học theo hướng
tích hợp;
Xác định các yêu cầu của một KH dạy học theo
hướng tích hợp phù hợp với nội dung môn học. Làm rõ mục tìêu, nội dung,
PP của kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp.
Về kỹ năng:
Rèn luyện kĩ năng lựa chọn phuơng pháp dạy học
phù hợp với việc dạy học tích hợp, kĩ năng lập KH dạy
học theo hướng tích hợp các nội dung giáo dục theo các
môn học.
Về thái độ:
Tích cực với xây dựng KH dạy học theo hướng tích hợp
nhằm nâng cao chất lượng dạy học từng bộ môn ở trường Trung học cơ sở.
III/ NỘI DUNG:
A- NỘI DUNG 1: DẠY HỌC TÍCH HỢP
1/ Những vấn đề chung về dạy học tích cực: (1 tiết)
1.1/ Khái niệm:
/> /> Tích hợp trong tiếng Anh là integrated, nghĩa là
"tập hợp, tích cóp, nhóm gọn một hoặc nhiều các phần
tử riêng lẻ vào cùng một diện tích".
Theo từ điển tiếng Việt, Tích hợp là sự tập hợp hay

đã có;
Tích hợp đa môn: một chủ đề có thể xem xét trong
nhiều môn học khác nhau;
Tích hợp liên môn: phối hợp sự đóng góp của
nhiều môn học để nghiên cứu và giải quyết một tình
huống;
Tích hợp xuyên môn: tìm cách phát triển ở học sinh
những kỹ năng xuyên môn có tính chất chung và áp
dụng được ở mọi nơi.
1.4/ Các dạng tích hợp (nội môn, đa môn, liên môn).
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ LIÊN MÔN:
Khái niệm:
• Loại 1: Chủ đề được đề cập trong nhiều môn học;
/> />• Loại 2: Chủ đề trong thực tiễn liên quan tới kiến
thức, kỹ năng của nhiều môn học;
• Loại 3: Chủ đề trong một môn học kết hợp với các
môn học khác theo nghĩa công cụ (kết hợp với Tin
học, Ngoại ngữ, Nghệ thuật, Ngôn ngữ )
PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH CHỦ ĐỀ:
Trên bình diện CHƯƠNG TRÌNH
• Rà soát chương trình các môn học có liên quan;
• Xác định các chủ đề trùng nhau;
• Liệt kê danh sách các chủ đề;
• Chia sẻ, thảo luận và thống nhất các chủ đề trong
phạm vi chương trình.
Trên bình diện MÔN HỌC
• Xuất phát từ một nội dung;
• Kết nối nội dung với các sự vật, hiện tượng thực
tiễn;
/> />• Phân tích sự vật, hiện tượng thực tiễn;

thực tiễn được đề cập trong các môn học đó.
DHTH có các đặc trưng chủ yếu sau: làm cho các
quá trình học tập có ý nghĩa, bằng cách gắn quá trình
học tập với cuộc sống hằng ngày, không làm tách biệt
thế giới nhà trường với thế giới cuộc sống; làm cho quá
trình học tập mang tính mục đích rõ rệt; sử dụng kiến
thúc của nhiều môn học và không chỉ dùng lại ở nội
dung các môn học.
Từ góc độ giáo dục, DHTH phát triển các năng lực,
/> />đặc biệt là trí tưởng tượng khoa học và năng lực duy trì
của HS vì nó luôn tạo ra các tình huống để HS vận dụng
kiến thức trong các tình huống gần với cuộc sống. Nó
cũng làm giảm sự trùng lặp các nội dung dạy học giữa các môn
học, góp phần giảm tải nội dung học tập.
Ưu điểm của dạy học tích hợp:
Mục tiêu: được người học xác định một cách rõ
ràng ngay tại thời điểm học;
Nội dung dạy học: Tránh những kiến thức, kỹ năng
bị trùng lặp; phân biệt được nội dung trọng tâm và nội
dung ít quan trọng; Các kiến thức gắn liền với kinh
nghiệm sống của học sinh;
Phương pháp dạy học: Dạy sử dụng kiến thức trong
tình huống; Thiết lập mối liên hệ giữa các khái niệm đã
học;
/> />Đối với người học: cảm thấy quá trình học tập có ý
nghĩa vì nó giải quyết được một tình huống, một vấn đề
trong thực tiễn cuộc sống từ đó có điều kiện phát triển
kỹ năng chuyên môn.
Tích hợp thế nào cho hiệu quả nhất.
Có nhiều hình thức tích hợp song việc quan trọng

sinh; Phù hợp với điều kiện khách quan của trường học
hiện nay; Đảm bảo để tổ chức cho học sinh học tập tích
cực, giúp học sinh khai thác kiến thức môn, phát hiện
một số kỹ năng, năng lực chung.
+ Các bước xây dựng chủ đề tích hợp:
Bước 1: Phân tích nội dung c/trình của môn để tìm
ra những nội dung chung có liên quan với nhau, bổ
sung, hỗ trợ cho nhau nhưng lại được trình bày riêng
biệt ở mỗi bộ môn.
Bước 2: Lựa chọn nội dung gắn với thực tiễn đời
sống và phù hợp với năng lực của học sinh.
/> />Bước 3: Đề xuất và tiến hành xây dựng một số chủ
đề cụ thể.
Bước 4: Điều chỉnh các chủ đề sau khi thực
nghiệm.
b) Phải sáng tạo và linh hoạt khi lựa chọn PPDH phù
hợp với mỗi chủ đề tích hợp.
Các phương pháp thường được sử dụng đó là PP
dạy học theo dự án, Phương pháp trực quan, Phương
pháp thực địa, Phương pháp dạy học nêu và giải quyết
vấn đề.
(2). Đối với các cấp quản lý, các nhà hoạch định chiến
lược:
- Trước hết cần đào tạo bồi dưỡng đội ngũ chuyên
gia về tích hợp môn học, bồi dưỡng và nâng cao năng
lực cho đội ngũ giáo viên để đáp ứng được yêu cầu học
tập tích hợp.
/> />- Thiết kế lại chương trình đào tạo giáo viên trong
các trường sư phạm từ mục tiêu đến nội dung, PP để
chuẩn bị năng lực cho đội ngũ giáo viên khi thực hiện

mình sẽ dạy, cho từng bài dạy, trong đó dự kiến được
một cách khá chắc chắn tiết học sẽ bắt đầu ra sao, diễn
biến và kết quả thế nào. Công tác chuẩn bị cho việc dạy
học gọi là lập kế hoạch dạy học.
Như vậy, Kế hoạch dạy học là bản chương trình
công tác do GV soạn thảo ra bao gồm toàn bộ công việc
của thầy và trò trong suốt năm học, trong một học kì, đối
với từng chương hoặc một tiết học trên lớp.
Ta có thể chia kế hoạch dạy học của giáo viên
thành hai loại: Kế hoạch năm học và kế hoạch bài học
(còn gọi là giáo án hay bài soạn).
Xây dựng kế hoạch dạy học là một nhiệm vụ quan
trọng cửa người giáo viên, nhất là dạy học tích hợp. Tại
sao lại như vậy?
2/ Cách lập kế hoạch năm học:
/> /> - Kế hoạch giảng dạy cho năm học, một học kì, một
chương, là những nét lớn khái quát có nội dung rất quan
trọng, giúp cho giáo viên xác định phương hướng phấn
đấu nâng cao chất lượng dạy học.
- Trong kế hoạch năm học của giáo viên bộ môn,
sau phần mục tiêu của môn học trong toàn bộ năm học
là từng chương với những dự kiến sau đây của mỗi
chương:
+ Xác định mục tiêu.
+ Dự kiến kế hoạch thời gian để đảm bảo hoàn thành
chương trình một cách đầy đủ và có chất lượng (ghi
rõ ngày bắt đầu và ngày kết thúc).
+ Liệt kê tàì liệu, sách tham khảo, phương tiện dạy
học có sẵn hay cần tự tạo.
+ Đề xuất những vấn đề cần trao đổi và tự bồi dưỡng

trước.
+ Nghiên cứu bản phân phối các bài dạy của Bộ
GDĐT để chủ động về thời gian trong suốt quá trình
/> />dạy.
Câu hỏi thu hoạch: Tại sao phải xây dựng kế
hoạch dạy học tích hợp?
3/ Cấu trúc của kế hoạch bài học: (1 tiết)
Kế hoạch bài học là kế hoạch dạy học một bài nào
đó, là bản dự kiến công việc của thầy và trò trong cả tiết
học theo mục đích và yêu cầu đã định sẵn. Giáo án thể
hiện rõ tinh thần trách nhiệm, trình độ kiến thức và khả
năng sư phạm của thầy giáo, quyết định phần lớn kết
quả của tiết lên lớp. Tất nhiên kết quả của giờ học còn
phụ thuộc vào kĩ năng giảng dạy của thầy và sự lĩnh hội,
phát triển của HS, những quá trình nghiên cứu và chuẩn
bị, tinh thần trách nhiệm của thầy trong việc soạn bài
góp phần khá quyết định vào hiệu quả của bài dạy.
Chính vì thế soạn bài không phải là một bản tóm
tắt chi tiết nội dung của SGK hay là một bản tóm tắt sơ
/> />lược có đầy đủ các mục nội dung, mục đích. Nó phải thể
hiện một cách sinh động mỗi lìên hệ hữu cơ giữa mục
tiêu, nội dung, phương pháp và điều kiện dạy học. Để
xây dựng một bài soạn, người thầy giáo cần phải lĩnh
hội mục tiêu và nội dung dạy học quy định trong
chương trình và được cụ thể hóa trong SGK, nghiên cứu
PPDH dựa vào SGK và SGV, vận dụng vào điều kiện,
hoàn cảnh cụ thể của lớp học. Một bài soạn tốt là một
bài soạn nêu rõ được dự kiến mọi công việc của thầy và
trò ở trên lớp, thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm, nhiệt
tình, sáng tạo của thầy trong việc cải tiến phương pháp,