MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Khái niệm
2. Nội dung và ý nghĩa của nguyên tắc
3. Cơ sở pháp lý
II. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ NGUYÊN TẮC HAI CẤP
XÉT XỬ
1.Cấp xét xử sơ thẩm (Cấp thứ 1)
2. Cấp xét xử phúc thẩm (Cấp thứ 2)
III. THỰC TIỄN ÁP DỤNG
IV. KIẾN NGHỊ
1
BÀI LÀM
I. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA NGUYÊN TẮC HAI CẤP XÉT
XỬ
1. Khái niệm:
2. Nội dung của nguyên tắc
-
Thứ nhất, các bản án, quyết định giải quyết việc dân sự, quyết định đình chỉ hay tạm
đình chỉ giải quyết vụ án dân sự của tòa án sơ thẩm khi ban hành sẽ chưa có hiệu lực
pháp luật ngay mà được trù liệu một thời hạn nhất định cho các đương sự kháng cáo,
viện kiểm sát kháng nghị. Hết thời hạn đó mà các chủ thể không kháng cáo, kháng
nghị thì bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật, còn nếu bản án, quyết định bị kháng
cáo, kháng nghị thì sẽ phải được xét xử lại theo thủ tục phúc thẩm.
Thứ hai, bản án, quyết định của tòa án cấp phúc thẩm không thể bị kháng cáo, kháng
nghị mà có hiệu lực pháp luật ngay. Nhằm bảo đảm cho tính nhanh chóng của tố tụng
cũng như tránh tình trạng lạm dụng quyền yêu cầu xét lại của đương sự để kéo dài vụ
án, pháp luật quy định chỉ cho phép đương sự kháng cáo, viện kiểm sát kháng nghị
một lần mà thôi.
Thứ ba, nội dung (phạm vi) phúc thẩm là chỉ xét lại những nội dung do đương sự
kháng cáo và bị giới hạn bởi phạm vi mà bản án sơ thẩm đã giải quyết. Nói cách khác,

tục tố tụng
- Nghị quyết Hội nghị Trung Ương lần thứ 8 khóa VII của Đảng(tháng 1/ 1995)
- Nghị quyết 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư
pháp đến năm 2020 đã đề ra
- Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2003 Điều 11
- Và một số văn bản khác theo quy định của pháp luật
II. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ NGUYÊN TẮC HAI CẤP
XÉT XỬ
1.Cấp xét xử sơ thẩm (Cấp thứ 1)
3
Cấp sơ thẩm tiến hành trình tự, thủ tục giải quyết vụ án lần thứ nhất. Tất cả các
vụ án nếu đưa ra xét xử thì đều phải tiến hành qua cấp sơ thẩm. Đây là cấp xét xử
không thể thiếu và có ý nghĩa cực kỳ quan trọng trong quá trình giải quyết vụ án. Lý
luận và thực tiễn đều cho thấy, nếu cấp sơ thẩm xét xử chính xác, nghiêm túc thì bản
án sẽ ít bị kháng cáo hoặc kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, từ đó vụ án sẽ không bị
kéo dài. Hoặc giả sử, nếu bản án bị kháng cáo hoặc kháng nghị để xét xử lại theo thủ
tục phúc thẩm thì cũng không mất nhiều công sức, thời gian và tiền của của Nhà nước
cũng như của những người tham gia tố tụng.
Tuy nhiên, các quy định về xét xử cấp sơ thẩm đã làm xuất hiện tình trạng một số
người tiến hành tố tụng cho rằng “cứ xét xử, sai đã có cấp phúc thẩm xét xử lại”, từ đó
thiếu cương quyết, dứt khoát, ỷ lại và lệ thuộc vào cấp phúc thẩm. Còn những người
tham gia tố tụng lại coi “cấp sơ thẩm muốn xét xử thế nào cũng được, nếu đạt được ý
nguyện thì thôi, nếu không đạt được ý nguyện thì kháng cáo, cấp phúc thẩm xét xử
mới có hiệu lực pháp luật thi hành ngay”. Mặt khác, pháp luật dùng khái niệm “sơ” đã
làm cho nhiều người hiểu đơn giản rằng, “sơ” là “sơ khai”, “sơ sài”, “sơ qua”, “sơ
sơ”, nên giảm lòng tin vào quyết định của cấp sơ thẩm, làm mất đi ý nghĩa quan trọng,
cần thiết và bắt buộc của cấp sơ thẩm. Vì vậy, theo chúng tôi, không nên gọi là “cấp
sơ thẩm” mà nên gọi là “cấp thứ nhất”.
Mặt khác, trong tất cả các văn bản pháp luật tố tụng của nước ta từ trước đến nay
không có văn bản nào quy định về thẩm quyền của hội đồng xét xử sơ thẩm, mà chỉ

đương sự; không chấp nhận yêu cầu của đương sự.
1.2. Cấp phúc thẩm (cấp thứ hai)
Cấp phúc thẩm tiến hành trình tự, thủ tục giải quyết vụ án lần thứ hai. Không phải tất
cả các vụ án đã xét xử sơ thẩm đều phải tiến hành qua cấp phúc thẩm, chỉ những vụ án
đã xét xử sơ thẩm mà bản án, quyết định chưa có hiệu lực pháp luật bị kháng cáo,
kháng nghị để xét xử lại theo thủ tục phúc thẩm thì mới phải tiến hành qua cấp phúc
thẩm. Pháp luật quy định có cấp phúc thẩm là xuất phát từ việc tôn trọng và bảo vệ
các quyền, lợi ích hợp pháp của những người tham gia tố tụng. Mặt khác, xuất phát từ
việc các phán quyết của Tòa án trước khi có hiệu lực pháp luật phải được xem xét một
cách thận trọng.
5