Cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam
Độc lập Tự do Hạnh phúcĐề tài sáng kiến kinh nghiệm
I- sơ yếu lý lịch
- Họ và tên: Bùi phi an châu
- Ngày tháng năm sinh: 16/ 01/1981
- Năm vào ngành: 2000
- Chức vụ : Giáo viên.
- Đơn vị công tác: Tổ Khoa Học Tự Nhiên
- Trình độ chuyên môn: Đại học.
- Hệ đào tạo: Từ xa
- Ngoại ngữ: Bằng B tiếng Anh.
- Khen thởng: Giáo viên giỏi cấp trờng.
II-Nội dung của đề tài
Tên đề tài:
hớng dẫn học sinh giảI toán
Phần giảI phơng trình chứa dấu
giá trị tuyệt đối
A Lý do chọn đề tài
Một trong những mục tiêu cơ bản của nhà trờng là đào tạo và xây
dựng thế hệ học sinh trở thành những con ngời mới phát triển toàn
1
diện ,có đầy đủ phẩm chất đạo đức ,năng lực trí tuệ để đáp ứng với yêu
cầu thực tế hiện nay.
Muốn giải quyết thành công nhiệm vụ này chúng ta phải hớng cho
các em học sinh phơng pháp học tập hiệu quả không chỉ riêng môn toán
mà ở tất cả các môn học khác.
Toán học là một môn khoa học tự nhiên,nó đòi hỏi t duy rất tích cực
Từ thực tế giảng dạy, tôi luôn suy nghĩ từng bớc để hoàn thiện phơng
pháp của mình,nên bản thân đã có một thời gian dài nghiên cứu đề tài
này. Mặt khác theo suy nghĩ của riêng tôi,mỗi ngời chỉ cần tập chung
suy nghĩ thấu đáo một vấn đề và nhiều ngời góp lại chắc chắn hiệu quả
giáo dục qua từng năm sẽ đợc nâng lên rõ rệt.Tôi đã nghiên cứu và sử
dụng nhiều sách tham khảo để phục vụ cho đề tài của mình.Đề tài này
vừa có thễ dùng để bồi dỡng học sinh vừa có thể dạy vào các tiết học tự
chọn.
b-quá trình thực hiện đề tài
Xuất phát từ thực tế là các em ngại khó khi giải toán,tôi thấy cần
phải tạo ra cho các em có niềm yêu thích say mê học tập, luôn tự đặt ra
những câu hỏi và tự mình tìm ra câu trả lời .Khi gặp các bài toán khó,
phải có nghị lực , tập trung t tởng, tin vào khả năng của mình trong qua
trình học tập.Để giúp học sinh bớt khó và cảm thấy dễ dàng hơn trong
việc Giải phơng trình chứa dấu giá trị tuyệt đối tôi cần phân ra các
dạng bài tâp khác nhau. Mỗi một dạng bài tâp đều ở các dạng tổng quát
sau đó là hớng giải các dạng bài tập trên.Tiếp đó các em đợc thực hành
bằng các bài tập cụ thể .Sau khi các em đã thành thạo tôi sẽ phát triển
thêm cho các em các bài tập khó hơn.
I, ĐƯờng lối chung để giải phƯơng trình chứa dấu giá trị
tuyệt đối.
Để giải phơng trình chứa dấu giá trị tuyêt đối các em phải biết sử dụng
các tính chất của giá trị tuyệt đối, hoặc tìm điều kiện của ẩn để bỏ dấu
giá trị tuyệt đối rồi giải phơng trình tìm đợc. Kiểm tra nghiệm theo điều
kiện của ẩn rồi rút ra kết luận về nghiệm của phơng trình đã cho.Muốn
vây các em phải nắm vững về định nghĩa về giá trị tuyệt đối của một biểu
thức.
A nếu A 0
|A |=
- A nếu A< 0
Nghiệm của phơng trình |A(x) |= B(x) là nghiệm của phơng trình (1)
và (2)
áp dụng :Giải phơng trình: |x+3|= 2x-1
Giải:
x+3 nếu x-3
|x+3|= -(x+3) nếu x<-3
+, x+3 =2x-1 nếu x-3
-x =-4
4
x=4(thỏa mãn điều kiện)
+, -(x+3) =2x-1 với điều kiện x<-3
-3x =2
x=-2/3(không thỏa mãn điều kiện)
Vậy phơng trình có một nghiệm:x=4
Bài tập củng cố: Giải các phơng trình:
1, | -6x+5| = 2x
2, |5x-8|-2+7x=8x-9
3.dạng 3
Phơng trình dạng: |A(x) |= | B(x)|
Cách 1: Bình phơng hai vế của phơng trình để bỏ dấu giá trị tuyệt đối
Cách 2:Giải từng phơng trình:
A(x) =B(x) (1)
A(x)=-B(x) (2)
Nghiệm của các phơng trình (1) và (2) chính là nghiệm của phơng
trình|A(x) |= | B(x)|
Bài tập áp dụng
GiảI các phơng trình sau:
|x+1 |- |2-x|=0
Cách 1: |x+1 |= |2-x|
Bình phơng hai vế của phơng trình ta có
2,5-x0 với mọi x
Suy ra x-1,5=0 và 2,5-x=0
Do đó x=1,5 và x=2,5
Vậy phơng trình vô nghiệm.
Bài tập củng cố:
Giải các phơng trình:
1,2-y+4x-1=0
2,|12x+9|+|y-1|+|z-9|=0
5,dạng 5
Giải phơng trình chứa nhiều dấu giá trị tuyệt đối bằng cách dùng
điều kiện của ẩn để bỏ dấu giá trị tuyệt đối.
Để tránh nhầm lẫn các em có thể dùng trục số để xét dấu giá trị tuyệt
đối.
Đối với các phơng trình phức tạp các em có thể lập bảng để bỏ dấu giá
trị tuyệt đối.
Kiến thức bổ sung.
Các em cần phải biết cách xét dấu của nhị thức bậc nhất:|ax+b|(a#0)
Nếu a>0 ta có
x _ -b/a +
||
|ax+b| - (ax+b) 0 ax+b
Nếu a<0 ta có
x _ -b/a +
6
||
|ax+b| ax+b 0 -( ax+b)
Bài tập áp dụng:
Bài 1:Giải phơng trình:
|x| -| x-2|=2
Giải:
Tùy từng bài tập cụ thể ta cần xét giá trị của biến làm cho biểu thức
âm hay không âm để khử dấu giá trị tuyệt đối.
Ví dụ :Giải phơng trình:
3x+1+3=4(1)
Giải:TH1: 3x+1+3=4
3x+1=1
x =0,x=-2/3
TH2: 3x+1+3=-4
3x+1= -7(phơng trình vô nghiệm)
Vậy S={0,-2/3}
Bài tập củng cố: Giải các phơng trình:
1,x-3=x+1
2, 2x-1+7=2x-9
7, Dạng 7
Phơng trình dạng: A(x)=A(x) hoặc A(x)=-A(x)
Đây là dạng bài tập đòi hỏi các em phải có t duy tốt và sự sáng tạo
trong quá trình làm bài. Nếu A(x) là một đa thức bậc 1 hay bậc hai, có
thể là bậc 3thì hớng giải quyết sẽ khác nhau.Các em cần chú ý nghiệm
của đa thức A(x) trong dấu giá trị tuyệt đối cũng là nghiệm của cả phơng
trình.Nhng các em cần lu ý tới dấu của đa thức A(x) trong giá trị tuyệt
đối để giới hạn nghiệm.
Ví dụ: Giải phơng trình:
x
2
-4=x
2
-4
Giải: x
2
-4=x
2
8G 35 2 5 13 5 10
8E 36 1 7 8 9 11
Sau khi các em đợc học chuyên đề về Giải phơng trình chứa dấu giá
tri tuyệt đối với mức độ đề bài khó hơn trớc kết quả điểm kiểm tra của
các em đợc ghi lại nh sau:
Lớp sĩ số
Điểm9,1
0
Điểm7,
8
Điểm5,
6
Điểm3,
4
Điểm0,1,
2
8G 35 10 8 7 5 5
8E 36 8 12 8 5 3
Tuy nhiên một số kết quả khác mà học sinh tôi đạt đợc .Tôi thiết nghĩ
không thể nói lên bằng con số đó là:
- Phần lớn học sinh đã say mêgiải phơng trình chứa dấu giá trị tuyệt
đối
-Các em đã có phơng pháp và kỹ năng giải dạng toán trên.
-Các em có niềm tin, niềm say mê,hứng thú trong học toán,từ đó nó
tạo cho các em tính tự tin,độc lập ,suy nghĩ.
D-những kiến nghị và đề nghị sau quá trình thực
hiên đề tài
Trên đây là những kinh nghiệm nhỏ của tôi trong quá trình thực hiện
đề tài.Kiến thức toán học rất rộng,đề tài của tôi cha khai thác đầy đủ hết