GIÁO ÁN TIẾT HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN
Ngày soạn: 10/2014
Ngày thực hiện: tháng 11/2014

Chủ đề
CÔNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG
QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG (1075 - 1077)
I.Mục tiêu bài học
Sau khi học xong chủ đề này, học sinh
1. Kiến thức
- Trình bày được diễn biến, kết quả cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Tống trong giai đoạn thứ hai (1076 - 1077) và tường thuật được diễn biến đó
trên lược đồ.
- Trình bày được ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Tống 1075 – 1077.
- Giải thích được tính “độc đáo, sáng tạo” trong đường lối đánh giặc của Lý
Thường Kiệt.
- Phân tích được công lao của Lý Thường Kiệt đối với lịch sử dân tộc.
2. Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng sử dụng lược đồ để tường thuật diễn biến của một cuộc
kháng chiến.
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, tống hợp những dữ liệu lịch sử.
- Rèn luyện kỹ năng tích hợp kiến thức liên môn khi học lịch sử.
3. Thái độ:
Giáo dục tinh thần yêu nước, sự biết ơn đối với các anh hùng dân tộc và ý
thức bảo vệ độc lập dân tộc cho học sinh. HS có ý thức học tập và biết vận dụng
kế thừa những truyền thống quý báu của dân tộc.
II. Chuẩn bị
1. Giáo viên
- Giáo án, tư liệu tham khảo.
- Phiếu học tập

Lý Thường Kiệt lại chọn sông Như Nguyệt để
xây dựng phòng tuyến chặn giặc. HS ghi nhớ
những nét chính về cuộc tấn công xâm lược
nước ta của nhà Tống.
- GV trình đặt câu hỏi: Sau khi rút quân về
nước, Lý Thường Kiệt đã làm gì để chuẩn bị
kháng chiến ?
+ Học sinh: Suy nghĩ, trả lời câu hỏi.
+ GV nhận xét, chốt ý và ghi bảng.
( Lý Thường Kiệt cho quân bố phòng ở
những nơi hiểm yếu; đạo quân chủ lực do Lý
Thường Kiệt chỉ huy đóng trên phòng tuyến
Như Nguyệt)
- H: Vậy những nơi nào là những nơi hiểm
yếu? Tại sao Lý Thường Kiệt lại chọn sông
Như Nguyệt để xây dựng phòng tuyến chặn
giặc?
GV sử dụng lược đồ của khu di tích và yêu
cầu HS phân tích trên lược đồ.
+ HS suy nghĩ, trả lời
+ GV nhận xét, bổ sung
Những nơi hiểm yếu là những nơi mà quân
giặc có thể từ phương Bắc tràn xuống xâm
lược nước ta. Quan sát trên lược đồ và trên cơ
sở phân tích địa hình, ta thấy quân Tống có
thể tràn vào nước ta qua hai đường. Đường bộ
- Chuẩn bị của nhà Lý:
+ Lý Thường Kiệt cho quân
bố phòng ở những nơi hiểm
yếu

trong quá trình đấu tranh bảo vệ độc lập của
Tổ quốc. Đây là bài học quân sự quý báu
trong kho tàng quân sự Việt Nam, đã được kế
thừa và phát huy trong những giai đoạn sau.
Ngày nay, chúng ta cũng cần phải vận dụng
những bài học ấy trong công cuộc xây dựng
và bảo vệ Tổ Quốc
- GV hỏi: Sau khi thất bại ở Ung Châu, nhà
Tống đã làm gì? Dựa vào lược đồ, em hãy
tường thuật lại diễn biến quá trình quân Tống
vào xâm lược Đại Việt?
+ HS tường thuật diễn biến trên lược đồ
+ GV nhận xét, bổ sung, chốt ý và ghi bảng
(Nếu HS làm chưa tốt, GV tường thuật lại
trên lược đồ)
- GV chốt và chuyển ý: Quân Tống khi bị
chặn lại ở phòng tuyến Như Nguyệt làm gì?
Diễn biến tiếp theo của cuộc kháng chiến như
nào?
*Hoạt động 2: (18 phút) Tìm hiểu cuộc chiến
đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt.
Mục tiêu: HS ghi nhớ và tường thuật trên
lược đồ những nét chính về diễn biến cuộc
chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt. HS
trình bày được ý nghĩa lịch sử và nguyên
nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống
Tống.
-GV hỏi: Khi bị chặn lại ở phòng tuyến Như
Nguyệt, quân Tống đã làm gì?
+ HS suy nghĩ, trả lời.

bài thơ (cả phiên âm và dịch nghĩa – Đã
được học trong chương trình Ngữ văn 7 – Bài
5). Nêu hiểu biết của em về hoàn cảnh ra đời
và ý nghĩa của bài thơ?
+ HS suy nghĩ, trả lời.
+ GV nhận xét, bổ sung.
(Bài thơ hiện nay chưa xác định được chính
xác tác giả nhưng có nhiều ý kiến cho rằng đó
là tác phẩm của Lý Thường Kiệt. Bài thơ viết
theo thể thất ngôn tứ tuyệt, 4 câu, 28 chữ
nhưng đã khẳng định một chân lý hùng hồn:
nước Nam là một quốc gia lãnh thổ riêng,
cương giới rạch ròi, quyền tự chủ của dân tộc
là thiêng liêng bất khả xâm phạm. Bài thơ thể
hiện khí phách hào hùng về ý chí gang thép
của dân tộc, cảnh cáo nghiêm khắc kẻ ngoại
- Quân Tống nhiều lần tấn
công vào phòng tuyến Như
Nguyệt nhưng thất bại nên rất
chán nản mệt mỏi.
-Đêm đêm Lý Thường Kiệt
cho người vào hai ngôi đền
Trương Hống – Trương Hát
ngân vang bài thơ Nam Quốc
Sơn Hà.
xâm, đồng thời cổ vũ nhân dân ta hăng hái
chiến đấu, tin tưởng vào thắng lợi hoàn toàn.
Đi vào lịch sử, bài thơ được coi như bản
Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc ta
sau hơn 1000 năm Bắc thuộc. Theo sách Việt

to, lâm vào tình thế khó khăn.
bang giao hòa hiếu giữa hai nước sau chiến
tranh, không làm tổn thương danh dự nước
lớn, bảo đảm một nền hòa bình lâu dài. Đó
chính là tính cách nhân đạo, thể hiện lòng yêu
thương con người và sự khoan dung của dân
tộc ta. Đây cũng là bài học quân sự tiêu biểu
đóng góp vào kho tàng nghệ thuật quân sự
độc đáo của nhân dân ta. Bài học đó được vận
dụng trong các giai đoạn sau của lịch sử dân
tộc. Ví dụ: việc tổ chức Hội thề Đông Quan
trong khởi nghĩa Lam Sơn; Hiệp định Giơ –
ne – vơ trong kháng chiến chống Pháp; Hiệp
định Pa – ri trong kháng chiến chống Mỹ
(Tích hợp môn Giáo dục công dân10)
? Nêu những nét độc đáo, sáng tạo trong
cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt?
+ Tổ chức cuộc tiến công trước để tự vệ sang
đất Tống (độc đáo, có một không hai trong
lịch sử)
+ Xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt kết hợp
sức mạnh của tự nhiên với sức mạnh của con
người để đánh giặc bảo vệ Tổ quốc. (sáng
tạo)
+ Đánh giặc trên mặt trận tư tưởng tác phẩm
Nam quốc sơn hà. (sáng tạo)
+ Kết thúc chiến tranh bằng biện pháp “giảng
hòa”
(sáng tạo).
=> Đó là những chiến lược quân sự rất sáng

kháng chiến chống quân xâm lược Tống là
gì?
+ HS suy nghĩ, trả lời.
+ GV nhận xét, chốt ý ( Nền độc lập tự chủ
của dân tộc được giữ vững)
B. HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
Học sinh được chia thành 4 nhóm/ lớp thực
hiện yêu cầu trong phiếu học tập, sau thời
- Ý nghĩa lịch sử: Nền độc lập
tự chủ của dân tộc được giữ
vững.
gian 30 phút, các nhóm báo cáo kết quả làm
việc. Giáo viên hỗ trợ và đánh giá, nhận xét
6.Củng cố:
-GV khái quát nội dung toàn bài: Hoàn cảnh, diễn biến, kết quả, ý nghĩa lịch sử
và nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Tống (1075 - 1077)
-Đánh giá hoạt động của các nhóm, trao phần thưởng
7. Hướng dẫn học bài: (2 phút)
- Bài tập về nhà: Vẽ lại lược đồ trận chiến tại phòng tuyến Như Nguyệt
- HS về nhà học bài, tường thuật lại diễn biến toàn bộ cuộc kháng chiến qua hai
giai đoạn.
- Chuẩn bị bài mới
8. Học sinh lên xe về trường, kết thúc chuyến học tập, tham quan