I. ĐẶT VẤN ĐỀ.
Pháp luật là nhân tố quan trọng để điều chỉnh các quan hệ xã hội, là phương
tiện để nhà nước quản lý các mặt quan trọng của đời sống xã hội và thực hiện các
chức năng của mình. Pháp luật có vai trò vô cùng quan trọng đối với nhà nước bởi
nó là cơ sở pháp lý để bộ máy nhà nước tổ chức và hoạt động.Để đánh giá một cách
chính xác vai trò của pháp luật thì cần phải xem xét nó ở giác độ cụ thể, nghĩa là
phải gắn nó với việc thực hiện các chức năng của nhà nước và nhu cầu điều chỉnh
pháp luật của xã hội. Sau đây tôi xin phân tích để làm nổi bật vai trò của pháp luật
đối với nhà nước ở Việt Nam hiện nay.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
1. Định nghĩa.
Pháp luật là hệ thống quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do nhà nước ban
hành hoặc thừa nhận nhằm điều chỉnh các mối quan hệ xã hội theo mục tiêu, định
hướng cụ thể.
Nhà nước là bộ máy quyền lực đặc biệt, được tổ chức chặt chẽ để thực thi chủ
quyền quốc gia, tổ chức và quản lý xã hội bằng pháp luật, phục vụ lợi ích giai cấp,
lợi ích xã hội và thực thi các cam kết quốc tế.
2. Vai trò của pháp luật đối với nhà nước.
Nhà nước Việt Nam là nhà nước xã hội chủ nghĩa, pháp luật xã hội chủ nghĩa là
công cụ chuyên chính giai cấp, là phương tiện để bảo vệ lợi ích cho giai cấp công
nhân và nhân dân lao động, thực hiện những mục đích mà nhà nước và nhân dân đề
ra; mặt khác pháp luật là công cụ để điều chỉnh các quan hệ xã hội mang tính quy
phạm và tính bắt buộc chung để tổ chức quản lý các mặt khác nhau của đời sỗng xã
hội vì sự tồn tại và phát triển của mỗi con người và của cả xã hội;ngoài ra pháp luật
còn là công cụ để bảo vệ công lý và công bằng xã hội.Vai trò của pháp luật là hết
sức quan trọng,cụ thể vai trò của pháp luật đối với nhà nước ở Việt nam hiện nay
được thể hiện như sau:
2.1. Pháp luật là công cụ để nhà nước quản lý hiệu quả các lĩnh vực khác nhau
của đời sống xã hội.
Pháp luật được sử dụng để phối hợp, quy tụ những hoạt động của các cá
nhân riêng rẽ trong xã hội nhằm đạt được những mục đích mong muốn, duy trì đời

ban hành ra song khi có hiệu lực pháp lý thì pháp luật lại có giá trị ràng buộc đối
với nhà nước; trình tự thành lập, cơ cấu tổ chức của các cơ quan nhà nước phải theo
đúng quy định của pháp luật, các cơ quan nhà nước và nhân viên nhà nước chỉ
được hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, chỉ được hoạt động trong khuôn khổ
pháp luật cho phép. . Pháp luật là khuôn mẫu, chuẩn mực để hướng dẫn cách sử xự
cho mọi người trong xã hội, vì thế, pháp luật giúp cho mọi chủ thể trong xã hội đều
có thể tìm được cách xử sự phù hợp với ý chí, mong muốn của nhà nước, giúp nhà
2
nước quản lý xã hội, thiết lập và giữ gìn trật tự xã hội.Đồng thời pháp luật giúp nhà
nước tổ chức và quản lý các lĩnh vực khác của đòi sống như văn hóa, giáo dục,
khoa học, kỹ thuật, y tế,... thông qua việc thể chế hóa các chính sách, kế hoạch của
nhà nước trong các lĩnh vực đó; qua việc quy định các phương tiện, biện pháp,
nhân lực, vật lực... để bảo đảm thực hiện các chính sách kế hoạch đó.
2.4. Pháp luật là công cụ để bảo vệ lợi ích của nhà nước, của xã hội, tính mạng,
tài sản, danh dự, nhân phẩm của các cá nhân, tài sản, danh dự, uy tín của các tổ
chức.
Muốn bảo vệ lợi cích nhà nước, xã hộ, nhân dân, nhà nước, dựa trên căn cứ
pháp lý và theo những trình tự thủ tục luật định. Ngược lại, nhân dân muốn đấu
tranh bảo vệ quyền lợi của mình cũng phải tuân theo các quy định pháp luật. Dựa
vào pháp luật, nhà nước giải quyết những mâu thuẫn trong xã hội, đồng thời đấu
tranh chống lại những hiện tượng tiêu cực, những hành vi vi phạm pháp luật, đặc
biệt là tội phạm. để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình nhà nước phảo thông
qua các hình thức hoạt động pháp luật và xây dựng pháp luật, tổ chức thực hiện
pháp luật và bảo vệ pháp luật. Như vậy, nhà nước không thể thiếu được pháp luật,
còn pháp luật có vai trò vô cùng to lớn đối với sự tồn tại và phát triển của nhà nước.
Một nhà nước hùng mạnh phảo là một nhà nước có hệ thông pháp luật tương đối
hoàn thiện và phải có sự tổ chức thực hiện pháp luật nghiêm minh.Pháp luật còn
giúp nhà nước có thể đảm bảo công lý , công bằng xã hội. Bằng việc quy định
quyền và nghĩa vụ pháp lý cho các chủ thể tham gia vào các quan hệ xã hội nhất
định,pháp luật đảm bảo cho các chủ thể ngang quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm với

trên là đúng đắn đã thúc đẩy kinh tế phát triển đưa nước ta ra khỏi khủng hoảng
kinh tế.
2.7. Pháp luật là công cụ giúp nhà nước tổ chức, quản lý và điều tiết nền kinh
tế.
Thông qua việc xác định rõ chế độ kinh tế, các thành phần kinh tế, các hình
thưc sở hữu,chính sách tài chính, thuế, tiền tệ, giá cả, đầu tư, thu nhập, cơ chế kinh
tế, các phương pháp quản lý kinh tế..., pháp luật góp phần tích cực vào việc sắp
xếp, cơ cấu các ngành kinh tế, tác động đến sự tăng trưởng và sự ổn định, cân đối
của nền kinh tế. Pháp luật điều chỉnh các hợp đồng kinh tế, quy định trình tự và thủ
tục giải quyết các tranh chấp kinh tế để bảo vệ lợi ích kinh tế chính đáng của các
chủ thể. Nhờ các quy định đó mà nhà nước có thể tổ chức và quản lý được nền kinh
tế, tạo điều kiện cho nền kinh tế tăng trưởng trong sự ổn định, cân đối và điều tiết
nền kinh tế theo chiều hướng mà nó mong muốn.
Vai trò điều tiết và can thiệp của Nhà nước
Sự vận động của tổng cung-tổng cầu trong nền kinh tế thị trường, vai trò điều
tiết vĩ mô của Nhà nước nhằm vào 4 mục tiêu kinh tế: Tăng trưởng GDP; tạo việc
làm mới, giảm thất nghiệp; ổn định giá cả và tăng xuất khẩu ròng. Thông thường để
4
thực hiện 4 mục tiêu kinh tế vĩ mô như nêu ở phần trên, nhà nước thường sử dụng 4
nhóm chính sách hay còn gọi là các nhóm công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô.
Chính sách tài khóa bao gồm các chính sách thuế và chi tiêu của chính phủ.
Nhóm các chính sách tiền tệ được ngân hàng trung ương sử dụng để điều tiết thị
trường tài chính, mà trọng tâm là thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát ổn định giá
cả. Thông thường chính sách tiền tệ có ảnh hưởng mạnh nhất đến điều chỉnh tổng
cầu của nền kinh tế thông qua các công cụ như: lãi suất, tín dụng, các nghiệp vụ của
thị trường mở .v..v..
Chính sách chi tiêu nhằm điều chỉnh mối quan hệ giữa tích lũy và tiêu dùng
và điều tiết tổng cầu của nền kinh tế.
Chính sách ngoại thương nhằm điều chỉnh quan hệ xuất nhập khẩu, bảo đảm mục
tiêu tăng xuất khẩu ròng (xuất trừ nhập khẩu); điều tiết tổng cung và tổng cầu của