HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1. Tên chủ đề dạy học:
“ Vẻ đẹp của em bé liên lạc trong cuộc kháng chiến chống Pháp
qua bài thơ Lượm của Tố Hữu ”
2. Môn học chính của chủ đề: Ngữ văn.
3. Các môn được tích hợp: Lịch sử, Địa lý, Sinh học, Mỹ thuật, HĐNGLL.
1
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội
- Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Long Biên
- Trường THCS Việt Hưng
- Địa chỉ: Tổ 4 phường Việt Hưng, Quận Long Biên, Hà Nội
Điện thoại: 0438272193. Email:
- Thông tin về giáo viên:
Họ và tên: Lê Kim Tuyến
Giáo viên môn Ngữ văn.
Ngày sinh: 24/10/1975
Điện thoại: 0904717575. Email:
2
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I. TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC
Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn
Chủ đề :
“ Vẻ đẹp của em bé liên lạc trong cuộc kháng chiến chống Pháp
qua bài thơ Lượm của Tố Hữu ”
II. MỤC TIÊU DẠY HỌC
1. Kiến thức: Học xong chủ đề này:
+ Học sinh nắm được vài nét cơ bản về bối cảnh lịch sử nước ta giai đoạn
kháng chiến chống Pháp từ 1946 đến 1954.
+ Cảm nhận được vẻ đẹp hồn nhiên, vui tươi, trong sáng của hình ảnh chú
bé liên lạc Lượm, ý nghĩa cao cả trong sự hi sinh của nhân vật.

+ Biết vận dụng các kiến thức liên môn vào môn học để giải quyết vấn đề.
+ Liên hệ bản thân về trách nhiệm của thế hệ trẻ Việt Nam trong giai đoạn
hiện nay.
III. ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC
- Học sinh lớp: 6A1
- Sĩ số : 35
- Đặc điểm:
+ Học sinh ngoan, yêu thích bộ môn Ngữ văn.
+ Học sinh đã được tìm hiểu về thơ ca sáng tác trong giai đoạn kháng
chiến chống Pháp qua bài thơ “ Đêm nay Bác không ngủ” ở tiết học trước.
IV. Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC
- Thông qua bài học, học sinh nắm được một cách sơ lược về hoàn cảnh
lịch sử của đất nước ta trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp.
- Bên cạnh đó, các em cũng thấy được vẻ đẹp của những em bé liên lạc yêu
kháng chiến, yêu nước trong cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.
4
- Sau tiết học, các em sẽ nhớ lại kiến thức của nhiều môn học có liên quan
trong bài như: Kiến thức về địa lí, lịch sử, sinh học, mỹ thuật, hoạt động ngoài
giờ lên lớp…qua đó giúp các em củng cố và hoàn thiện vốn kiến thức THCS của
mình.
- Học sinh thấy được sự hỗ trợ lẫn nhau của các kiến thức trong chương
trình giáo dục THCS, các em sẽ có ý thức học tập nghiêm túc đối với tất cả các
bộ môn.
V. THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU
- Đồ dùng thiết bị dạy học:
Chuẩn bị chung:
- Máy chiếu
- Bảng phụ
- Tài liệu tham khảo:
+ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến

+ Bài 32: Các loại quả
- Hình ảnh quả bồ quân.
- Sưu tầm thơ Tố Hữu có hình
ảnh “bồ quân”
- Đọc SGK Mỹ thuật 7, 8
+ Bài 15, 16: Đề tài tự chọn ( Lớp 7)
+ Bài 11: Trang trí bìa sách (Lớp 8)
- Đề tài: Hình ảnh chú bé liên lạc
Lượm trong cảm nhận của HS
sau khi học bài thơ
- Biểu diễn hát, múa theo bài thơ đã
được phổ nhạc
- Trang phục Vệ quốc quân thời
chống Pháp
- Nền nhạc bài thơ Lượm
VI. HÌNH THỨC TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Hình thức tổ chức :
+ Dạy học theo chuyên đề
+ Tích hợp trong các tiết học chính khóa
+ Thời gian thực hiện: Có thể kéo dài 3 tiết
- Phương pháp dạy học: Vận dụng linh hoạt kết hợp các phương pháp và
hình thức tổ chức dạy học
+ Dạy học theo phương pháp nêu vấn đề và giải quyết vấn đề
+ Ứng dụng CNTT và phương tiện dạy học
+ Phương pháp đồ dùng trực quan
+ Phương pháp dạy học hợp tác nhóm
6
+ Phương pháp củng cố, luyện tập
+ Phương pháp kiểm tra, đánh giá
VII. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp ( 1946-1950)
Học sinh tìm hiểu lại tình hình đất nước ta giai đoạn này: toàn quốc bước
vào cuộc kháng chiến chống Pháp rất ác liệt.
+ Học sinh thấy được vẻ đẹp của những em bé liên lạc phục vụ kháng
chiến được phản ánh trong thơ ca giai đoạn này.
Kết luận:

II. Đọc - Tìm hiểu chi tiết ( Tiết 2 )
* Chuẩn bị của học sinh ( ở nhà )
- Học sinh nhận nội dung thảo luận:
+ Nhóm 3: Tìm hiểu về hoàn cảnh gặp gỡ của nhà thơ với chú bé Lượm.
+ Nhóm 4: Tìm hiểu câu chuyện về chuyến liên lạc cuối cùng và sự hy sinh
của Lượm.
* Trình bày kết quả
8
1. Tác giả:
- Tố Hữu là nhà thơ cách mạng, người mở đầu cho thơ ca cách mạng Việt
Nam hiện đại.
- Thơ Tố Hữu là thơ tự sự, tâm tình, với giọng điệu ngọt ngào, thầm kín.
- Với Tố Hữu, đường cách mạng và đường thơ luôn song hành.
2. Tác phẩm:
a. Hoàn cảnh sáng tác: năm 1949 khi cuộc kháng chiến chống Pháp đang
diễn ra ác liệt.
b. Thể thơ: 4 tiếng
c. Bố cục: 3 phần
d. Phương thức biểu đạt: tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm.
+ Từng nhóm 3, 4 trình bày nội dung tìm hiểu của mình lần lượt về nội
dung và nghệ thuật của bài thơ.
+ Các nhóm khác nhận xét
+ Giáo viên đánh giá phần chuẩn bị và trình bày của các nhóm

Lượm là biểu tượng đẹp
của thế hệ trẻ
Tác giả thể hiện sự đau
xót, nghẹn ngào, không
muốn tin rằng Lượm đã hi
sinh.
III. Tổng kết ( tiết 3 )
+ Học sinh trình bày những nét cơ bản về đặc sắc nghệ thuật và nội dung
của bài thơ Lượm.
+ Các học sinh khác nhận xét phần trình bày của bạn.
9
+ Giáo viên chốt kiến thức
* Lưu ý: Học sinh đọc ghi nhớ SGK.
Kết luận :
C. Hoạt động thực hành
IV. Luyện tập
Đề bài: Viết một đoạn văn hoặc bài văn ngắn miêu tả chuyến đi liên lạc
cuối cùng và sự hi sinh của Lượm.
* Hoạt động học tập:
- Đọc đề bài, phân tích đề, lập dàn ý.
- Lắng nghe thông tin bổ sung từ giáo viên
- Viết bài hoàn chỉnh.
* Giáo viên nhận xét, chữa bài viết của học sinh để củng cố lại kiến thức và rèn
kĩ năng cảm thụ cho học sinh, phân tích thêm để học sinh có được những tình
cảm thẩm mĩ đối với tác phẩm đã học.
- Liên hệ bản thân: Trách nhiệm của thế hệ trẻ Việt Nam đối với đất nước trong
thời đại hiện nay.
* Lưu ý: Giáo viên lồng ghép, giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, biết ơn các
thế hệ đã hi sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, trân trọng các thành quả mà
chúng ta đang được hưởng đồng thời có ý thức trách nhiệm của công dân đối với

+ Kiểm tra, củng cố kiến thức sau nội dung bài học.
+ Tập hợp các ý kiến nhận xét, đánh giá kết quả thực hành.
+ Nhận xét đánh giá các nhóm về: Tiến độ thực hiện, tinh thần học tập, khả
năng giao tiếp, năng lực cảm thụ thẩm mĩ, sự sáng tạo, hợp tác trong công việc…
+ Nhận xét đánh giá kết quả học sinh theo nhóm hoặc cá nhân. Khen ngợi,
khuyến khích, đánh giá mức hoàn thành tốt đối với những nhóm, cá nhân có tinh
thần học tập tốt, hăng hái, có ý tưởng sáng tạo.
* Giáo viên lưu ý:
- Đánh giá cần dựa trên năng lực của người học
11
- Cần tạo điều kiện để học sinh tham gia đánh giá kết quả học tập của các
học sinh khác trong nhóm, trong lớp và tự đánh giá bản thân.
- Hoạt động học tập, sáng tạo nghệ thuật nhằm khơi dậy tiềm năng của học
sinh, hướng học sinh bộc lộ sở trường cá nhân. Vì vậy cần thực hiện đánh giá
trên tinh thần động viên, khích lệ là chính.
- Giáo viên theo dõi quá trình tham gia học tập của học sinh để thực hiện
đánh giá các năng lực ( năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực cảm thụ
thẩm mĩ…)
3. Kết quả:
- Học sinh hiểu bài, chất lượng sản phảm nhóm sưu tầm tốt.
- Học sinh vẽ được tranh theo đề tài, thể hiện cảm thụ riêng của các em về
nhân vật văn học.
- Học sinh trình bày được cảm nhận, suy nghĩ của bản thân về nhân vật văn
học, về trách nhiệm của bản thân trong giai đoạn hiện nay.
IX. SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH
1. Nhận thức
Qua bài học, học sinh thấy được vẻ đẹp của những em bé liên lạc nhỏ tuổi
yêu nước, yêu kháng chiến, hi sinh anh dũng để góp phần vào công cuộc kháng
chiến chống Pháp trường kì gian khổ mà nhân vật Lượm là một điển hình.
2. Vận dụng

- Tổ chức cho học sinh sưu tầm tư liệu, vẽ tranh, biểu diễn văn nghệ ngoài
trời.
- Tổ chức thi viết, vẽ tranh theo đề tài: Cảm thụ về nhân vật văn học mà em
yêu thích.
Tài liệu tham khảo
- Thơ Tố Hữu – NXB Giáo dục – 1998.
- Tạp chí Văn học và tuổi trẻ.
- Bình giảng văn học 6 – NXB Giáo dục 2010.
- Một số vấn đề về phương pháp dạy văn THCS – NXB Giáo dục 2011.
18
CHỦ ĐỀ
VẺ ĐẸP CỦA EM BÉ LIÊN LẠC TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP
QUA BÀI THƠ LƯỢM CỦA TỐ HỮU
A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1. Về kiến thức
- Cảm nhận được vẻ đẹp hồn nhiên, vui tươi, trong sáng của hình ảnh Lượm, ý
nghĩa cao cả trong sự hi sinh của nhân vật.
- Nắm được đặc trưng thể thơ bốn chữ, nghệ thuật tả và kể trong bài thơ có
yếu tố tự sự.
2. Về kĩ năng
- Kĩ năng đọc diễn cảm, tìm hiểu đặc điểm của nhân vật trong tác phẩm thơ có
yếu tố tự sự.
3. Tình cảm
- Lòng yêu mến, cảm phục những thiếu niên anh hùng của dân tộc trong cuộc
kháng chiến chống Pháp nói riêng, trong chiến tranh vệ quốc nói chung.
B. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên:
- Bài soạn
- Tư liệu liên quan các môn Lịch sử, Địa lý, Mỹ thuật, Âm nhạc…
- Trang phục: mũ ca lô, quần áo Vệ quốc quân trong kháng chiến chống Pháp.

đồng bào.
HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
- Hãy trình bày những
hiểu biết của em về nhà
thơ Tố Hữu?
- Bài thơ ra đời trong
hoàn cảnh nào?
- Nhóm 1
trình bày
Các nhóm
khác nhận xét
Nhóm 2 trình
bày
I. Đọc và tìm hiểu chung
1. Tác giả: Tố Hữu (1920
– 2002)
- Ông là nhà thơ cách
mạng, người mở đầu cho
thơ ca cách mạng Việt
Nam hiện đại.
- Thơ Tố Hữu là thơ tự sự,
tâm tình, với giọng điệu
ngọt ngào, thầm kín.
- Tác phẩm tiêu biểu: Từ
ấy ( 1937-1946); Việt Bắc
( 1946-1954); Gió lộng
( 1955-1961); Ra trận
( 1962 -1971); Máu và hoa
( 1972-1977); Một tiếng
đờn ( 1979-1992)…

- Lời kể trong bài thơ là
của ai?
* Định hướng: Người
kể chuyện là tác giả
- Theo trình tự lời kể ấy
có thể chia bài thơ
thành mấy phần?
- Lưu ý các chú thích
khó.
Định hướng HS tích
hợp môn Sinh học, Mỹ
thuật, Địa lý
- Gọi HS đọc 5 khổ thơ
đầu
- Hai chú cháu gặp
nhau trong hoàn cảnh
như thế nào?
Định hướng HS tích
hợp môn Lịch sử
- Theo dõi 5 khổ thơ
đầu và cho biết hình
ảnh Lượm được miêu tả
ở những phương diện
nào?
- Tìm những chi tiết
miêu tả Lượm trên các
phương diện: trang
Đọc diễn cảm
Đọc diễn cảm
Nhóm 3 trình

gian cuộc kháng chiến
bùng nổ ở Huế
b. Hình ảnh chú bé Lượm
- Trang phục: cái xắc xinh
xinh, ca lô đội lệch -> một
chiến sĩ nhỏ
- Dáng điệu: loắt choắt,
thoăn thoắt, nghênh
nghênh
-> nhỏ bé, nhanh nhẹn, tinh
Năng lực
giao tiếp
Tiếng
Việt
Năng lực
giải quyết
vấn đề
Năng lực
sáng tạo
Năng lực
giao tiếp
Tiếng
Việt
Năng lực
cảm thụ
thẩm mĩ
21
phục, dáng điệu, cử chỉ,
lời nói.
Qua đó, Lượm hiện lên

như con chim chích, cười
híp
Mí -> hồn nhiên, hoạt bát
- Lời nói: vui lắm chú à,
thích hơn ở nhà, thôi chào
đồng chí -> tự nhiên, chân
thật, yêu thích công việc
liên lạc.
* Nghệ thuật:
- Sử dụng các từ láy gợi
hình: loắt choắt, xinh xinh,
thoăn thoắt, nghênh
nghênh -> gợi hình ảnh
Lượm một cách cụ thể,
sinh động, rõ nét.
- Hình ảnh so sánh: Như
con chim chích/Nhảy trên
đường vàng -> làm nổi bật
hình ảnh đẹp đẽ của Lượm:
nhỏ bé, nhanh nhẹn trong
công việc có ích cho kháng
chiến.
-> Lượm là một em bé
liên lạc hồn nhiên, vui
tươi, say mê tham gia
công tác kháng chiến.
-> Tác giả thể hiện tình
cảm yêu mến dành cho
Lượm.
Năng lực

“ Bỗng lòe chớp đỏ/…
Hồn bay giữa đồng”
- Từ những lời thơ ấy,
em cảm nhận như thế
nào về sự hi sinh của
Lượm?
- Vì sao em lại có sự
cảm nhận như vậy?
Nhận xét
Bình, chốt
vèo, Đường quê vắng vẻ ->
Sự ác liệt, nguy hiểm của
chiến tranh.
- Hành động, thái độ: Vụt
qua mặt trận, Sợ chi hiểm
nghèo? -> Nhanh, dứt
khoát, không sợ sợ hãi.
* Nghệ thuật: Tính từ gợi
hình, động từ mạnh.
-> Lượm là chú bé liên
lạc dũng cảm, gan dạ.
b. Sự hi sinh của Lượm
-> Cao cả, đáng khâm
phục.
Chuyển
- Câu hỏi thảo luận
nhóm:
Khi kể về sự hi sinh của
Lượm, nhà thơ đã sử
dụng những câu thơ có

cảm thụ
Chuyển
- Đọc 3 khổ thơ cuối
- Lượm đã hi sinh
HS đọc
diễn cảm
3. Hình ảnh Lượm vẫn
sống mãi
23
nhưng tại sao trong
phần 3 của văn bản tác
giả lại bắt đầu bằng câu
hỏi: Lượm ơi, còn
không?
GV: Đây là loại câu hỏi
tu từ trong văn chương
dùng để bộc lộ tình
cảm, cảm xúc
- Ý nghĩa cách gọi
Lượm ơi
- Theo em, việc lặp lại
những khổ thơ mở đầu
trong phần cuối văn bản
có ý nghĩa gì?
Nhận xét
Bình chốt
Liên hệ ( video clip)
Tich hợp môn Lịch sử
Trả lời cá
nhân

- Nhiều từ láy có giá trị gợi
hình, giàu âm điệu
- Kết hợp tự sự với miêu tả
và biểu cảm
Năng lực
giao tiếp
Tiếng
Việt
HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
- Hãy viết một đoạn
văn hoặc bài văn ngắn
miêu tả chuyến đi liên
HS phân tích
đề, lập dàn ý

Viết đoạn văn, bài văn
hoàn chỉnh.
Năng lực
cảm thụ,
giao tiếp
24
lạc cuối cùng và sự hi
sinh của Lượm
- GV chữa bài, nhận xét
bài làm của HS
Tiếng
Việt
HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG
Tích hợp môn
Mỹ thuật