Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
Phụ lục III
Phụ lục III
HỒ SƠ DỰ THI
HỒ SƠ DỰ THI
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1. Tên chủ đề dạy học:
“TIẾT 33 BÀI 29. AN TOÀN KHI SỬ DỤNG ĐIỆN”
2. Môn học chính của chủ đề: MônVật lí 7
3. Các môn được tích hợp:
* Môn Vật lí: Vật lí 7; Vật lí 9; Vật lí 6
* Môn Công nghệ 8
* Môn Sinh học 8
* Môn Nghề điện dân dụng (GDHN)
* Môn Mỹ thuật 6
* Môn Âm nhạc 9
* Giáo dục bảo vệ môi trường
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 1
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
Phụ lục I
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hà Nội
- Phòng Giáo dục và Đào tạo Thanh Oai
- Trường : THCS Tam Hưng
- Địa chỉ: Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội
- Điện thoại: 0433876510 ; Email: [email protected]
- Thông tin về giáo viên:
1. Họ và tên:
1. Họ và tên:
Vương Lệ Hoa
- Môn: Nghề điên dân dụng ( GDHN)
+ Chương I. An toàn điện
- Môn: Mỹ thuật 6 + Bài 5. Cách vẽ tranh đề tài
- Môn: Âm nhạc 9 + Tiết 15. Bài hát do học sinh tự chọn.
- Giáo dục bảo vệ môi trường.
II. Mục tiêu dạy học
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 3
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
1. Kiến thức:
* Môn Vật lí:
- Vật lí 7: Bài 22. “Tác dụng nhiệt và tác dụng phát sáng của dòng điện”
+ HS ôn lại dòng điện đi qua vật dẫn thông thường đều làm cho vật dẫn nóng
lên.
+ HS hiểu được khi hiện tượng đoản mạch xảy ra cường độ dòng điện rất lớn.
Do tác dụng nhiệt có thể gây bỏng, cháy, nổ
- Vật lí 6: Bài 25 “ Sự nóng chảy và sự đông đặc”
+ HS hiểu được hiện tượng nóng lên của dây dẫn điện đến nhiệt độ trên 327
0
C
thì dây chì bị nóng chảy và đứt
+ HS ôn lại nhiệt độ nóng chảy của chì (327
0
C) và của một số chất.
- Vật lí 7: Bài 23. “Tác dụng từ , tác dụng hóa học và tác dụng sinh lí của dòng
điện”
+ HS hiểu được các biểu hiện sinh lí của dòng điện khi đi qua cơ thể người.
- Vật lí 7: Bài 24. “Cường độ dòng điện” ; bài 26 “ Hiệu điện thế giữa hai đầu
dụng cụ điện”.
+ HS hiểu được ý nghĩa của các số liệu kĩ thuật ghi trên đồ dùng điện.
- Vật lí 9: Bài 19 “ Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện năng”
dụng cụ bảo vệ an toàn điện, biết cách sơ cứu người bị tai nạn điện.
* Giáo dục bảo vệ môi trường:
- Quá trình đóng, ngắt mạch điện, sự tiếp xúc không tốt luôn kèm theo các tia
lửa điện, làm nhiễu sóng điện từ; gây cháy; nổ Vì vậy cần tuân thủ các quy tăc
an toàn khi sử dụng điện
2. Kỹ năng:
- Giải thích được cơ sở vật lí của các quy tắc an toàn khi sử dụng điện.
- Rèn kỹ năng làm thí nghiệm và quan sát hiện tượng và rút ra nhận xét.
- Kỹ năng thu thập thông tin SGK và qua các kênh thông tin (như đài, ti vi,
internet ) về an toàn điện và những vấn đề liên quan.
- Kỹ năng liên kết các kiến thức liên môn để hiểu sâu, hiểu rộng, hiểu kỹ về an
toàn điện
- Rèn kỹ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết một số tình huống
thường gặp trong cuộc sống hàng ngày.
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 5
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
3. Thái độ:
- Có ý thức nghiêm túc trong học tập, và trong làm việc nhóm
- Luôn có ý thức sử dụng điện an toàn trong sản xuất và đời sống. Ý thức bảo vệ
môi trường.
- Có ý thức tuyên truyền, nhắc nhở người thân, và mọi người xung quanh: biết
sử dụng an toàn điện.
III. Đối tượng dạy học của bài học
- Học sinh Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội
- Số lượng: 116 học sinh
- Số lớp: 3 lớp ( 7A; 7B; 7C)
- Khối lớp: Khối 7
IV. Ý nghĩa của bài học
1. Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn dạy học
- Qua việc dạy học của dự án thì học sinh đã có tư duy, vận dụng được kiến thức
- Biết sử dụng đúng loại cầu chì để tránh tác hại của hiện tượng đoản mạch.
- Biết và thực hiện một số quy tắc ban đầu để đảm bảo an toàn khi sử dụng điện.
2. Kỹ năng:
- Giải thích được cơ sở vật lí của các quy tắc an toàn khi sử dụng điện.
- Sử dụng được một số dụng cụ và thiết bị bảo vệ an toàn điện.
- Kỹ năng vẽ sơ đồ mạch điện. Làm được thí nghiệm Hình 29.1 (SGK),
- Kỹ năng quan sát tranh, thí nghiệm, thu thập thông tin để giải quyết vấn đề
3. Thái độ:
- Có ý thức nghiêm túc trong học tập, và trong làm việc nhóm
- Luôn có ý thức sử dụng điện an toàn trong sản xuất và đời sống. Ý thức bảo vệ
môi trường.
- Có ý thức tuyên truyền, nhắc nhở người thân, và mọi người xung quanh: biết
sử dụng an toàn điện.
II. Chuẩn bị
GV:
* Cả lớp:
-Môt số loại cầu chì có ghi số ampe (A), trong đó có loại 1A.
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 7
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
- 1 Ắc quy 6V hoặc 12V ( Có thể dùng máy chỉnh lưu hạ thế)
- 1 bóng đèn 6V hoặc 12V phù hợp
- 1 công tắc, 5 đoạn dây nối có vỏ bọc cách điện, 1 bút thử điện
* Cho mỗi nhóm HS:
- 2 pin (1,5V), 1 mô hình “người điện”, 1 công tắc, 1 bóng đèn pin
- 1 ampe kế, 1 cầu chì loại ghi dưới hoặc bằng 0,5 A
- 5 đoạn dây nối có vỏ bọc cách điện.
* Máy tính, máy chiếu, loa, màn hình, bút chỉ
* Tranh ảnh liên quan
HS: - Đồ dùng học tập, bút dạ, bút chì, sáp màu
- SGK vật lí 7. Vật lí 9, sinh học 8, công nghệ 8,
hôm nay ta sẽ tìm hiểu về
một số quy tắc an bảo đảm
toàn điện.
Hoạt động 2: Tìm hiểu các
tác dụng và giới hạn nguy
hiểm của dòng điện đối với
cơ thể người.
GV: Yêu cầu HS nhớ lại
TN vơi bút thử điện đã học
bài 22 “ Tác dụng nhiệt,
tác dụng phát sáng của
dòng điện”
GV: Cắm bút thử điện vào 1
trong 2 lỗ của ổ lấy điện để
HS quan sát khi nào thì đèn
của bút thử điện sáng?
HS: Nhớ lại kiến thưc
bài 22.
HS: Quan sát và trả lời
Tiết 33 – Bài 29
AN TOÀN KHI
SỬ DỤNG ĐIỆN
I. Dòng điện đi qua
cơ thể người có thể
gây nguy hiểm.
1. Dòng điện có thể
đi qua cơ thể người
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 9
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
thử điện sáng khi đưa
đầu của bút thử điện vào
lỗ mắc với dây “nóng”
của ổ lấy điện và tay cầm
phải tiếp xúc với chốt cài
bằng kim loại của bút thử
điện.
HS: - Không được vì
thanh kim loại và người
là vật dẫn điện. Nếu cầm
như vậy dòng điện sẽ qua
cơ thể và có thể nguy
hiểm đến tính mạng.
- Bút thử điện được
dùng để kiểm tra cách
điện của
đồ dùng điện.
- Chú ý: Cầm đúng cách
- Bút thử điện được
dùng để kiểm tra
cách điện của đồ
dùng điện
-Chú ý: Sử dụng
thiết bị kiểm tra phải
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 10
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
kiểm tra phải đúng kĩ thuật.
Tích hợp: ( Kiến thức
Công nghệ 8 bài 34 “ Thực
hành – Dụng cụ bảo vệ an
nhận xét: Dòng điện có
thể đi qua cơ thể người
khi chạm vào mạch điện
tại bất cứ vị trí nào của
cơ thể.
đúng kĩ thuật.
* Thí nghiệm
(H29.1)
- Nhận xét: Dòng
điện có thể chạy qua
cơ thể người khi
chạm vào mạch điện
tại bất cứ vị trí nào
của cơ thể.
2. Giới hạn nguy
hiểm đối với dòng
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 11
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
7 bài 23 “ Tác dung từ, tác
dụng hóa học, tác dụng
sinh lí của dong điện”)
(?) Em hãy nêu tác dụng
sinh lí của dòng điện ?
GV: Khi dòng điện đi qua
cơ thể không phải trường
hợp nào cũng gây nguy
hiểm. Vậy giới hạn nguy
hiểm đối với dòng điện qua
cơ thể người là bao nhiêu?
- Yêu cầu HS tìm hiểu
+ I > 10mA: cơ co
giật
+I > 25mA:Làm tổn
thương tim
+ I > 70mA (40V)
Làm tim ngừng đập.
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 12
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
hiềm càng tăng khi:
- Da ẩm, bẩn, mất lớp da
ngoài.
- Diện tích tiếp xúc với vật
mang điện tăng,
- Vị trí tiếp xúc: đầu, ngực (
gần não hay gần tim phổi)
- Tiếp xúc với điện áp cao.
- Ở điều kiện bình thường
với lớp da khô, sạch thì
điện áp an toàn là 40V
tương ứng với cường độ
70mA.
GV chiếu slide 12 để HS
biết múc độ nguy hiểm của
dòng điện đối với cơ thể
người:
GV: Không chỉ gây nguy
hiểm cho con người dòng
điện cũng có thể là nguyên
nhân gây cháy, nổ mà ta
thường nghe nói là do chập
tác dụng của dòng điện và
thảo luận nhóm trả lời :
(?) Hãy nêu các tác hại của
hiện tượng đoản mạch
GV: Nhận xét và thống nhất
câu trả lời.
GV: Để bảo vệ các thiết bị
điện, trong mỗi mạch điện
- HS quan sát
-HS: Là hiện tượng khi 2
đầu thiết bị điện bị nối
tắt bằng dây dẫn ( trên
thực tế dây nóng và dây
lạnh tiếp xúc nhau) ->
chập điện)
-HS: ghi: I
1
= 2 mA
I
2
= 6 mA
C2: So sánh: I
2
> I
1
->Nhận xét:
HS: Thảo luận nhóm và
nêu lên các tác hại:
+ Gây cháy vỏ bọc dây
và các bộ phận khác tiếp
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 14
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
người ta lắp thêm một thiết
bị an toàn gọi là cầu chì.
Tích hợp: (Kiến thức: Vật lí
7 bài 22 “ Tác dụng nhiệt
và tác dụng phát sáng của
dòng điện”
Vật lí 6 bài “ Sự nóng chảy
và sự đông đặc”)
-Yêu cầu HS nhớ lại những
hiểu biết về cầu chì đa học
bài 22.
GV: Làm TN đoản mạch
như sơ đồ hình 29.3
- Yêu cầu HS nêu hiện
tượng xảy ra đối với cầu chì
khi xảy ra đoản mạch.
(?) Bóng đèn khi đó có bị
cháy không?
-GV: mắc lại mạch cho HS
thấy đèn vẫn sáng ( hoặc
cho HS quan sát dây tóc
bóng đèn vẫn còn)
GV: Liên hệ thực tế, hiện
tượng đoản mạch xảy ra khi
vỏ bọc dây dẫn bị hở, 2 lõi
dây nóng, lạnh tiếp xúc
nhau ( chập điện).
GV: Hướng dẫn HS tìm
dùng điện” ; Vật lý 7 bài
Hiệu điện thế giữa hai đầu
dụng cụ điện”)
GV: Các em quan sát trên
các dụng cụ và thiết bị điện
thường có ghi các số liệu kĩ
thuật trong đó có các số chỉ
ampe (A), vôn(V), hay oát
(W) đó chính là các giá
trị định mức về cường độ,
hiệu điện thế, và công suất
của dụng cụ, thiết bị điện.
Nó giúp chúng ta lựa chọn
đồ dùng điện phù hợp và sử
dụng đúng yêu cầu kỹ thuật.
GV: Yêu cầu HS xem lại
bảng 2. (SGK VL7/67) –
Bài 24. “ Cường độ dòng
điện” để trả lời C5 ?
GV: Vậy cầu chì có tác
dụng gì? Khi sử dụng cầu
chì lưu ý điều gì ?
Tích hợp: ( Kiến thức công
- C4. Ý nghĩa: Là dòng
điện có cường độ vượt
quá giá trị ghi trên cầu
chì thì cầu chì sẽ đứt.
- VD: Cầu chi ghi 1A có
nghĩa là cầu chì này sẽ
đứt khi cường độ dòng
Hoạt động 4. Tìm hiểu các
quy tắc an toàn khi sử
dụng điện.
- Yêu cầu HS làm bài tập
điền từ để hoàn thành các
quy tắc an toàn khi sử dụng
điện. (GV chiếu trên màn
hình)
thể là 1,5A.
- HS: Cầu chì có tác
dụng tự động ngắt mạch
điện khi dòng điện có
cường độ tăng quá mức,
đặc biệt khi đoản mạch.
- Sử dụng cầu chì cần
lưu ý lựa chọn cầu chì
phù hợp với dụng cụ
điện.
- Ngoài ra còn có rơ le,
aptomat
-HS: Điền từ:
(1) 40V (70mA)
(2) vỏ bọc cách điện
(3) mạng điên dân dụng
(4) các thiết bị điện
(5) không
* Cầu chì có tác
dụng tự động ngắt
mạch điện khi dòng
điện có cường độ
hưởng đến thông tin liên
lạc hoặc gây ra phản ứng
hóa học ( tạo ra các khí độc
như NO, NO
2
, CO
2
, ) Vì
vậy cần đảm bảo sự tiếp
xúc điện thật tốt trong quá
trình vận hành và sử dụng
các thiết bị điện. Tia lựa
điện truyền đến các vật liệu
xốp, dễ cháy có thể gây hỏa
(6) ngắt ngay
-HS: lắng nghe
-HS: Biện pháp khắc
phục:
+ Đảm bảo sự tiếp xúc
điện thật tốt trong quá
trình vận hành và sử
dụng các thiết bị điện.
+ Cần phải tìm hiểu kĩ
các biện phỏp an toàn khi
sử dụng điện.
+ Nhắc nhở người thân
dây dẫn có vỏ bọc
cách điện
3. Không được tự
mình tiếp xúc với
điện” và SGK sinh học 8
bài 23 “ Thực hành hô hấp
nhân tạo”.Lên lớp trên các
em sẽ được học kỹ hơn.
GV: Yêu cầu HS hoạt động
nhóm trả lời C6 ?
GV: Tổ chức cho HS thảo
luận và nhận xét chéo, đánh
giá cho điểm những nhóm
làm đúng.
Tích hợp: (Kiến thức Vật lí
9 bài 19 “ Sử dụng an toàn
và tiết kiệm điện”)
GV:Yêu cầu HS làm BT sau
trong gia đình phải sử
dụng điện một cách cẩn
thận
C6.
-HS: Mỗi nhóm thảo
luận 1 phần viết câu trả
lời ra bảng phụ nhóm
- Đại diện nhóm dán lên
bảng các nhóm khác
nhận xét chéo và bổ
sung, thống nhất câu trả
lời:
a. – Không an toàn: Lõi
dây có chỗ bị hở ->
Ngắt điện, dùng băng
dính bọc kín hoặc thay
dây tóc, cần phải thay bóng
đèn khác. Hãy cho biết vì
sao những việc làm sau đây
đảm bảo an toàn điện:
a. Nếu đèn treo dùng phích
cắm thì phải rút phích cắm
khỏi ổ lấy điện trước khi
tháo bóng đèn hỏng và lắp
bóng đèn khác.
b. Nếu đèn treo không dùng
phích cắm thì phải ngắt
công tắc hoặc tháo cầu chì
trước khi tháo bóng đèn
hỏng và lắp bóng đèn khác.
c. Đảm bảo cách điện giữa
người và nền nhà ( như
đứng trên ghế nhựa hoặc
bàn gỗ khô) trong khi tháo
bóng đèn hỏng và lăp bóng
đèn khác.
GV: Gợi ý và hướng dẫn
HS thảo luận và thống nhất
câu trả lời
GV: Giải thích cho HS hiểu
về sự cản trở dòng điện
(điện trở) khi đứng trên vật
cách điện . Lên lớp 9 các
em se hiễu rõ hơn.
GV: Nhấn. Tóm lại: khi
chì ghi 2A.
ngắt nguồn điện, sử
dụng lót cách điện.
+ Nối đất cho vỏ
kim loại của các
dụng cụ điện.
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 20
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
sửa chữa điện phải ngắt
nguồn điện và sử dụng vật
lót cách điện.
GV: Ngoài các quy tắc an
toàn khi sử dụng điện trên
đây còn một biện pháp đảm
bảo an toàn nữa là: nối đất
cho vỏ kim loại hay hợp
kim của các dụng cụ hay
thiết bị điện mà ở nhiều gia
đình, xí nghiệp, xưởng sản
xuất đã tự thực hiện.
GV: Chiếu hình ảnh cho HS
quan sát và giải thích biện
pháp nối đất cho vỏ kim
loại của dụng cụ điện.
GV: Ngoài việc sử dụng an
toàn điện chúng ta cũng
cần sử dụng tiết kiệm điện.
(?) Theo em việc sử dụng
tiết kiệm điện mang lại lợi
ích gì cho gia đình và cộng
đồng xã hội, cho đất nước ?
điện năng ?
GV: Gợi ý để HS trả lời và
thống nhất một số biện
pháp:
- Chỉ sử dụng đồ dùng điện
trong thời gian cần thiết.
- Sử dụng các đồ dùng điện
có công suất phù hợp.
điện năng cho sản xuất,
giảm tai nạn điện, xuất
khẩu điện
-HS: + Tắt đèn, ti vi,
quạt khi không cần
dùng nữa,
+ Nhắc nhở người
thân
4. Củng cố và vận dụng
- Bài học hôm nay ta cần ghi nhớ những kiến thức trọng tâm nào?
- Gọi 2 HS đọc ghi nhớ (SGK)
- HS đọc “ Có thể em chưa biết” GV chú ý cho HS khi lắp cầu chì, công
tắc điện phải mắc với dây nóng.
Tích hợp : ( Kiến thức: Công nghệ 8 bài 33 “An tàn điện” và bài 35 “
Thực hành . Cứu người bị tai nạn điện”)
GV: Chiếu một số BT, gợi ý hướng dẫn để HS chọn được cách xử lí tốt
nhất
(?) Em hãy cho biết vì sao xảy ra tai nạn điện ?
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 22
Giáo án Vật lí tích hợp liên môn Năm học 2014 -2015
- HS: vì chạm vào dây dẫn bị hở, đồ dùng điện bị rò điện ra vỏ, đến gần
dây điện trần bị đứt rơi xuống đất vì không thực hiện đúng các quy tắc an
- Tiêu chí đánh giá: HS nắm được kiến thức bài học và kiến thức liên môn
được sử dụng trong bài.
- Cách thức đánh giá: Làm phiếu học tập
Họ và tên
Lớp:
PHIẾU HỌC TẬP
I. Trắc nghiệm (6 điểm)
1. Những việc làm nào dưới đây đảm bảo an toàn đối với học sinh khi sử
dụng điện?
a. Phơi quần áo lên dây điện.
b. Làm thí nghiệm với dây dẫn có vỏ bọc cách điện
c. Lắp cầu chì phù hợp cho mỗi thiết bị điện.
d. Tự mình sửa chữa mạng điện gia đình.
e. Làm thí nghiệm với pin hoặc acquy.
f. Chơi thả diều gần đường dây tải điện.
g. Trèo lên cột điện
h. Ngắt công tắc điện hoặc rút phích cắm điện trước khi thay bóng đèn hỏng.
2. Câu phát biểu nào dưới đây là đúng nhất ?
“ Cầu chì có tác dụng:
A. làm cho mạch điện dẫn điện tốt hơn”
B. làm giảm bớt cường độ dòng điện trong mạch”
C. tự động ngắt mạch khi có đoản mạch”
D. dễ dàng ngắt mạch khi có sự cố về điện”.
3. Phát biểu nào dưới đây sai?
A. Cơ thể người và động vật là những vật dẫn điện
B. Cơ thể người và động vật không cho dòng điện chạy qua.
C. Sẽ không có dòng điện chạy qua cơ thể khi lỡ có chạm tay vào dây điện
nếu chân ta đi dép nhựa, đứng trên bàn ( cách điện với đất).
D. Không nên đến gần đường dây điện cao thế.
4. Hãy chọn câu giải thích đúng.
1 Nguồn sáng Huy Thục
GV: Vương Lệ Hoa ~ Trường THCS Tam Hưng – Thanh Oai – Hà Nội 25